Da Conceição Mateus și Santos Januário împotriva Portugaliei

Da Conceiçao Mateus Santos Januario / Portugalia – Cererile nr. 62235/12 și 57725/12 – Decizie din 8 octombrie 2013 [Secțiunea II] FAPTE Reclamanții sunt membri ai planului de pensii publice din Portugalia. Se plâng că programele de austeritate au determinat reduceri în anumite beneficii de pensie, inclusiv indemnizații de vacanță și bonusuri de sărbători.

ANALIZĂ JURIDICĂ

Reclamanții pretind că aceste reduceri constituie o încălcare a articolului 1 din Protocolul nr. 1 la Convenție (dreptul la proprietate pașnic). Procedurile interne nu au fost epuizate. Reclamanții nu au încercat să obțină despăgubiri prin apeluri civile disponibile. DECIZIE Plângerea este inadmisibilă pentru neepuizarea căilor interne de atac.

Da Conceiçao Mateus Santos Januario /Protekiz - – 62235/12 ve 57725/12 - 8.10.2013 tarihli Karar [II. Bölüm] Olaylar – Portekiz’in kamu emeklilik planına bağlı olan bașvuranlar Mahkemeden, kemer sıkma politikası programının bir sonucu olarak belirli emeklilik ikramiyelerinde (tatil ve yılbașı ikramiyelerinde) yapılan kesintilerin Sözleșme’ye ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki haklarını ihlal ettiğine hükmetmesini talep etmișlerdir. Hukuki Değerlendirme – 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi: Bașvuranların her ikisinin de yasal olarak tatil ve yılbașı ikramiyelerinden faydalanma hakları bulunmaktadır. Bașvuranlar her zaman olduğu gibi 2012 yılında da bu ikramiyelerini almıșlar ancak birinci bașvuranın yıllık emeklilik ikramiyesi toplamının %10.8’ine karșılık gelen bir kesinti, ikinci bașvuranın yıllık emeklilik ikramiyesininse % 10.7’sine karșılık gelen bir kesinti yapılmıștır.

Dolayısıyla, bașvuranların Sözleșme’ye ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamına giren mülkiyetle ilgili bir menfaatleri söz konusudur. 2012 Devlet Bütçe Kanunu’nun ilgili hükümlerinin anayasaya aykırı oldukları beyan edilmiș olsa da, Anayasa Mahkemesi yine de özel sektörde istihdam edilen vatandașlardan eșdeğer düzeyde çaba göstermeleri beklenmediğini dikkate alarak, istisnai durumlarda sınırlandırmaya tabi tutulacak olan anayasaya aykırı bir durumun tespitine imkan sağlayan bir anayasa hükmüne dayanarak 2012 yılı için kesinti yapılmasına izin veren kararı kabul etmiștir. Bu nedenle, iç hukuk uyarınca bu kesintilerin yapılmasına izin verilmektedir.

Söz konusu kesintilerin yapılmasıyla kamu harcamalarının azaltılması amaçlanmıștır ve bu kesintiler, Portekiz’in orta vadeli ekonomik iyileșmeyi sağlamak için Devlet bütçesine gerekli kısa vadeli likidite sağlamasına olanak vermek amacıyla ulusal makamlar ve Avrupa Birliği ile Uluslararası Para Fonundaki muadilleri tarafından hazırlanan daha geniș bir programın parçasıdır. Bu büyüklükte bir programın hayata geçirilmek zorunda kalınması, ekonomik krizin ve Devlet bütçe dengesi üzerindeki etkilerinin olağandıșı nitelikte olduğunu göstermiștir. Mahkeme, Yunanistan’daki [1] kemer sıkma politikası ile ilgili benzer durumlarda yakın zamanda yapmıș olduğu üzere, 2012 Devlet Bütçe Kanunu ile verilen sosyal güvenlik ödeneklerinde yapılan kesintilerin açık bir șekilde kamunun menfaatine olduğunu değerlendirmiștir.

Yunanistan’da olduğu gibi, olağandıșı bir ekonomik durum sebebiyle tasarruf tedbirlerinin uygulanması kabul edilmiștir, fakat Yunanistan’daki durumun aksine, bu tedbirler geçici niteliktedir. Devlet Bütçe Kanunu bașvuranlara ödenen ödeneklerde sırasıyla 1,102.40 avro ve 1,368.04 avro kesinti yaparken, bașvuranların temel emekli aylığı miktarlarında değișiklik yapmamıș ve bașvuranlar 2012 yılında on iki ay boyunca söz konusu emekli aylıklarını almaya devam etmișlerdir. Buna ek olarak, yalnızca üç yıllık bir dönem (2012-14) için geçerli kesintiler yapılmıștır. 2012 Devlet Bütçe Kanunu’nun bașvuranların mülkiyetin çekișmesiz kullanımı haklarına müdahalesi bu nedenle hem süre hem de miktar bakımından sınırlı (bașvuranların toplam sosyal güvenlik ödeneklerinin toplamının %11’inden daha az miktarda) olmuștur.

Söz konusu koșullar altında, özel sektörde eșit miktarda kesintiler yapılmamıșken, kamu sektöründe ödenen maașlarda ve emeklilik ödeneklerinde kesinti yapılması yoluyla Devlet bütçe açığının azaltılması orantısız nitelikte bir uygulama değildir. Ayrıca, mevzuatın kendi takdir yetkisi sınırları içerisinde kalması ve 2011 Devlet Bütçe Kanunu’nda yer alan “kazanç sağlayan kesintilerin” de içinde yer aldığı daha önceki tedbirlerin yetersiz kalması, Devlet bütçe açığının azaltılması amacıyla daha iyi alternatif tedbirlerin öngörülüp öngörülemeyeceğine karar vermenin Mahkeme’nin görevi olduğu anlamına gelmemektedir. Söz konusu zamanda Portekiz’de yașanan bu olağanüstü ekonomik ve mali kriz ıșığında, tatil ve yılbașı ikramiyelerinde yapılan kesintinin sınırlı kapsamda ve geçici süreyle olduğu dikkate alındığında, bașvuranların orantısız ve așırı bir külfet tașıdıkları söylenememektedir.

Sonuç: kabul edilemez (açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle). [1] Koufaki ve Adedy / Yunanistan (k.k.), 57665/12 ve 57657/12, 7 Mayıs 2013, 163 Sayılı Bilgi Notu.