Bașvuru no. 36449/06
Bașkan
,
Nebojša Vučinić,
Yargıçlar
,
Paul Lemmens,
Egidijus Kūris,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Abel Campos’un katılımıyla, 19 Mayıs 2015 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 25 Ağustos 2006 tarihli bașvuruyu göz önünde bulundurarak, yapılan müzakereler sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuranların listesi ekte yer almaktadır. Bașvuranlar Mahkeme önünde, Ankara Barosuna kayıtlı Avukat P. Uysal tarafından temsil edilmișlerdir. Türk Hükümeti ise (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
A.
Davanın koșulları
2.
Dava konusu olaylar, taraflarca ibraz edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
3.
Birinci bașvuranın kocası ve bașvuranların geri kalanının babası olan Tokyürek, 24 Nisan 1987 tarihinde üçüncü taraflar aleyhine Silivri Hukuk Mahkemesi önünde bir tazminat davası (1987/149 E) açmıștır.
4.
Tokyürek 26 Ağustos 1999 tarihinde ölmüș ve hukuk davası Tokyürek’in mirasçıları, yani bașvuranlar tarafından takip edilmiștir.
5.
Dava dosyasındaki son bilgilere göre, dava 24 Mayıs 2010 tarihinde halen hukuk mahkemesi önünde derdestti.
B.
İlgili iç hukuk ve uygulama
6.
İlgili iç hukuk ve uygulamaya ilișkin açıklamalar,
Turgut ve Diğerleri/Türkiye
((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında bulunabilinir.
7.
Bașvuranlar, Sözleșme’nin 6. maddesine dayanarak, yargılamaların așırı uzunluğundan șikâyetçi olmușlardır.
8.
Bașvuranlar, yargılamaların uzunluğunun Sözleșme’nin 6 § 1 maddesine belirtilen “makul süre” koșuluna uygun olmadığından șikâyet etmișlerdir.
9.
Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğuna ve kararların icra edilmemesine ilișkin bașvuraların ele alınması amacıyla yeni bir Tazminat Komisyonu’nun kurulduğunu belirtmiștir. Hükümet, bașvuranların Tazminat Komisyonu’na herhangi bir bașvuruda bulunmadıklarını, dolayısıyla iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüștür. Bu gerekçenin geçerliliği Mahkeme’nin
Turgut ve Diğerleri
((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davasında verdiği kararda da kabul edilmiștir.
10.
Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere,
Ümmühan Kaplan/Türkiye
(no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolu getirilmiștir. Ardından, Mahkeme yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasındaki kararında, bașvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun önceden (
a priori
) erișilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna ilișkin șikâyetler için makul bir tazminat yolu sunabildiğini değerlendirmiștir.
11.
Mahkeme,
Ümmühan Kaplan
(yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, yine de halihazırda Hükümet’e tebliğ edilmiș olan bu tür bașvuruları normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını belirtmiștir.
12.
Ancak, Hükümet’in bașvuranın 6384 sayılı Kanunla getirilen yeni iç hukuk yoluna bașvurmadığına ilișkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak Mahkeme,
Turgut ve Diğerleri
davasında vardığı sonucu yinelemektedir. Dolayısıyla Mahkeme, Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddeleri kapsamında hukuk yargılamalarının așırı uzunluğuna ilișkin olarak yapılan șikâyetin iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğine karar vermiștir (bk.
Rıfat Demir/Türkiye
, no. 24267/07, § 354, 4 Haziran 2013 ve Yiğitdoğan/Türkiye (no. 2), no. 72174/10, § 59, 3 Haziran 2014).
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiș ve 11 Haziran 2015 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiștir.
Abel Campos
Nebojša Vučinić
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
1936 Bursa doğumlu bir Türk vatandașı olan ve Ankara’da ikamet eden Yüksek TOKYÜREK
1956 Ankara doğumlu bir Türk vatandașı olan ve Ankara’da ikamet eden Füsun OKUMUȘ
1958 Manisa doğumlu bir Türk vatandașı olan ve Muğla’da ikamet eden Murat TOKYÜREK
1961 İzmir doğumlu bir Türk vatandașı olan ve Antalya’da ikamet eden Suat TOKYÜREK