AVRUPA İNSAN apoi HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR BIZVURU No. 29260/11 Yuri Aleksandrov STANKOV și alții / Türkiye Bașkanı Egidijus Kūris, Hâkimler Pauliine Koskelo, Gilberto Felici și Asociația Directorului Departamentului de Afaceri Juridice Hasan Bakırcı, cu participarea unui Comitet de date din 1 februarie 2022 al Curții Europene a Criminalităților (A doua Parte), Turcia, pe baza căruia se bazează dosarul, au fost, în mod consecvent, aleși în 1980, 1952 și 1948 în nașterea lui Vücu Vücu Vücu, în trei întâlniri cu Tarașkov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexandrov, Alexand
La data de 8 octombrie 2007, a depus acuzații împotriva autorităților responsabile cu operațiunile de securitate maritimă și salvare, pe baza unei acuzații din data de 31 octombrie 2014 privind un motiv periculos de încărcare a unei încărcături; a doua zi și ulterior, pe 26 februarie 2008, Sofya Baros a depus mărturie însoțită de avocatul Vladimir Georgiev Sheytanov; la data de 26 februarie 2008, din nou însoțită de Sheytanov, Yuri Aleksandrov Stankov a fost ascultat în calitate de client, iar Stankova a depus acuzații la data de 15 aprilie 2008.
Prin urmare, în afară de obiecțiile de neconformitate a reclamantului cu Convenția, din punct de vedere terestru (ratione loci) și din punct de vedere personal (ratione personae), Guvernul susține că mijloacele de despăgubire materială nu au fost consumate, pe motiv că presupusa intervenție în dreptul la viață al lui Boyan Stankov nu poate fi considerată intenționată.Plicantul susține că nu este preferată decât o judecată penală; deoarece este imposibil să fie cerută o judecată penală, deoarece nu există nicio parte implicată sau implicată în cauză.Cu toate acestea, pentru că nu a fost declanșată nicio investigație, Guvernul a menționat că probabilitatea unei daune a vieții a fost eliminată.
În acest context, Guvernul a declarat că, înainte de închiderea anchetei în care a fost decisă că nu există nicio cauză de litigiu la 31 martie 2014, reclamanții au depus o cerere la Curte și că, în conformitate cu art. 173 din Legea Temmuz, în termen de cinci zile, au fost depuse plângeri împotriva acestui proces.Shevașov, șeful șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului șefului
8.modalitatea de contestare a hotărârilor de neconstituționalitate este una care nu poate fi considerată lipsită de șanse de succes (Fidan/Turcia (nr. 24209/94, 29 februarie 2000, Epözdemir/Turcia , nr. 57039/00, 31 ianuarie 2002, Șen/Turcia , nr. 41478/98, 30 aprilie 2002 și Kanca/Türk (n.k.k.), nr. 32444/96, 28 aprilie 2005 și Abdulkarim Birmeș / Turcia , nr. 38851/5, 28 aprilie 2005, § 52, 31 aprilie 2008).
Deși este adevărat că anumite condiții speciale pot scuti un solicitant de obligația sa în contextul articolului 35, o simplă îndoială cu privire la șansele de succes ale unui proces juridic existent nu poate face parte din aceasta (a se vedea hotărârile din Hotărârile din 31 martie 2014 în cauza Tarișmirözdemir, Șen și Kanbașlı). (10) Întrucât reclamantul nu a contestat hotărârea privind sursa răspunderii de viață, în plus față de faptul că hotărârile din această cauză au avut o influență directă asupra metodelor de soluționare a anchetei judiciare în termen de timp, în plus față de cele descrise în mod repetat aici, hotărârea din această cauză nu a fost încălcată, Curtea nu a pus încă în aplicare o măsură de a se asigura că nu a fost încălcat dreptul de a se plânge în legătură cu pierderea vieții și nu a pus în aplicare o măsură de a se asigura că nu a fost încălcată obligația de a se soluționa în mod efectiv (a se vedea §4. al articolului 35. al articolului 12. al articolului 12. al articolului 12. al articolului 13. al articolului 12. al articolului 12. al articolului 12. al articolului 12. al articolului 13. al articolului 13. al articolului 13. al articolului 13.
În acest context, Guvernul, susținând că nu a consumat cale de contestație individuală în fața Tribunalului Anayasa, subliniază că hotărârea privind lipsa locului pentru soluționarea litigiului a fost pronunțată la 31 martie 2014, adică după intrarea în vigoare a acestei căi de contestație la 23 septembrie 2012.Obiecțiile reclamanților cu privire la credibilitatea acestei căi de contestație sunt următoarele:; Aceasta nu începe înainte de a fi consumată cale de contestație menționată mai sus.Deși în orice caz, chiar dacă Tribunalul Anayasa a decis reapertura anchetei, aceasta va duce doar la încheierea unui proces deja prelungit, care va duce la o reînnoire a procesului.
În acest sens, pentru ca reclamanții să nu aibă îndoieli cu privire la eficacitatea și fiabilitatea acestei căi de atac, este suficient să le reamintim că astfel de suspecți nu sunt scutiți de această cale de atac și că în situația actuală nu există nicio altă situație care să le scutească de aceasta (Hotelul Ahmet Tunç și alții/Turcia (k.k.), nr. 4133/16 și 31542/16, §§ 109, 110, 129 și 130, Hotărârea Kırbayır din 29 ianuarie 2019 și mai sus, § 61).
În ceea ce privește situația în care autoritățile naționale sunt în cea mai bună poziție pentru a lua măsurile necesare pentru a corecta presupusele încălcări ale Convenției, procesul de examinare a cazurilor și soluționarea problemelor prezentate trebuie să se desfășoare la nivel național cât mai larg posibil, în contextul eficacității mecanismului convențional - și în conformitate cu principiul secundar - în beneficiul părții solicitante (Hotărârea Kırbayır, § 62 și 18.
Pe aceste teme, Curtea a decis în unanimitate că Bașvurul nu este admisibil. Această hotărâre a fost pronunțată în limba franceză și a fost comunicată în scris la data de 3 martie 2022 în numele lui Hasan Bakırcı Egidi Kūris Yazı İșleri Müdürü Ajutor al Președintelui Listă a actelor de urmărire a vieții în numele lui Adı SOYubat ÖZİNİȘ / Kayıt Özü Yankü Yankü Yankü Yankü İȘİNİȘ 1.Yuri İskandrov Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur Șevkur
De aici înainte, cei din apropierea decedatului Boyan Aleksandrov Stankov sunt identificați ca trei solicitanți, iar numele reclamanților a fost schimbat în Stankovi/Turcia.
Bașvuru No. 29260/11
Yuri Aleksandrov STANKOV ve diğerleri / Türkiye
Bașkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 1 Șubat 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye aleyhine açılan davanın temelinde bulunan,
sırasıyla 1980, 1952 ve 1948 doğumlu Varna’da ikâmet eden üç Bulgar vatandașı Yuri
Aleksandrov
Stankov, Penka Yordanova Stankova ve
Aleksandar Yonkov Stankov’un
[1]
, (“bașvuranlar”) 16 Temmuz 2011 ve 8 Șubat 2014 tarihlerinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca yapmıș oldukları 29260/11 no.lu bașvuruyu
[2]
,
Sözleșme’nin 2 ve 13. maddeleri bağlamındaki șikâyetlerin, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı,Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesine ilișkin kararı,
Tarafların görüșlerini,
Bulgar Hükümetinin, davaya katılma hakkını kullanmak istememesini (Sözleșme’nin 36. maddesinin 1. fıkrası) dikkate alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuru, 13 Șubat 2004 tarihinde
Hera
isimli yük gemisinin Türk karasularında batması ile ilgilidir.
Bașvuranlar, cesedi bulunamayan
Boyan Aleksandrov Stankov’un
yakınlarıdır.
2.
Aleksandar Yonkov Stankov
8 Ekim 2007 tarihinde, Beykoz Savcılığına, deniz güvenliği ve kurtarma operasyonlarından sorumlu makamlar hakkında suç duyurusunda bulunmuș; ertesi gün ve sonrasında 26 Șubat 2008 tarihinde, Sofya Barosuna bağlı Avukat Vladimir Georgiev Sheytanov eșliğinde ifadevermiștir.
26 Șubat 2008 tarihinde ayrıca, yine Sheytanov eșliğinde, Yuri Aleksandrov Stankov müșteki sıfatıyla dinlenmiștir. Stankova ise 15 Nisan 2008 tarihinde suç duyurusunda bulunmuștur.
3.
Savcılık 31 Mart 2014 tarihinde taksirle tehlikeye sebebiyet verme suçu(765 sayılı TCK madde 383) bakımından beș yıllık zamanașımı süresi dolduğu gerekçesiyle kovușturmaya yer olmadığına dair karar vermiștir.
Kararda, bir Türk savaș gemisiyle itilaf tezini destekleyecek hiçbir unsur bulunmadığı ve
Hera
isimli geminin Boğaz’a girișini yasaklayan herhangi bir kararın bulunmadığı belirtilmiștir. Buna ek olarak, kurtarma operasyonunun yasa ve usule uygun olarak gerçekleștirildiği, gemi kazasına kuvvetli fırtınanın ve komuta hatalarının neden olduğunu ifade edilmiștir.
4.
- Sheytanov
tarafından temsil edilen bașvuranlar, Hükümetin,
Hera
'nın batıșının yanı sıra kurtarma operasyonu ve konuyla ilgili sorușturmanın yürütülmesini çevreleyen koșullar bakımından yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği konusunda bilhassa Sözleșme'nin 2. maddesinin esas ve usul yönlerine dayanmaktadırlar.
5.
Sözleșme’nin 2. maddesinin somut olayda uygulanabilirliği tartıșma konusu değildir (bk. örnek olarak,
Leray ve diğerleri/Fransa
(k.k.), no.
44617/98, 16 Ocak 2001 ve
Furdik/Slovakya
(k.k.), no.
42994/05, 2
Aralık 2008). Dolayısıyla,
bașvurunun,
yer yönünden
(
ratione loci)
ve
kiși yönünden
(
ratione personae
) yönünden Sözleșme ile bağdașmadığı yönündeki –bașarılı olamayacak- itirazlar dıșında,
Hükümet, Boyan Stankov’un yașam hakkına yapıldığı iddia edilen müdahalenin kasıtlı olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle, maddi tazminat yollarının tüketilmediğini ileri sürmektedir.
Bașvuran taraf, sadece ceza yargılamasının tercih edileceğini; zira ceza yargılamasının, kendilerine, müdahil taraf olma ve tazminat talep etme olanağı sağlayacağını ifade etmektedir. Ancak eksik bir sorușturma nedeniyle herhangi bir dava açılmadığı için tazminat ihtimalinin de ortadan kalktığını belirtmiștir..
6.
Mahkeme, bașvuranların, davanın koșullarının tamamen kazara olarak tanımlanması ve iddia edilen ihmallerin basit hüküm hataları ve dikkatsizlik sınırları içinde kaldığı șeklinde yorumlanması durumunda zararlarını tazmin edebilecek herhangi bir bașvuru yolunu etkin olarak kullanmadıklarını kaydetmektedir (
Cavit
Tınarlıoğlu/Türkiye
, no. 3648/04, § 114, 2 Șubat 2016).
Ancak bașvuranlar, deniz kazasının kaynağındaki koșulları șüpheli olarak nitelendirmekte (
Al Fayed/Fransa
(k.k.), no. 38501/02, §§ 73-78, 27
Eylül 2007 ve
Anna Todorova/Bulgaristan
, no. 23302/03, § 74, 24 Mayıs 2011) ve Boyan Stankov’un hayatını tehdit eden gerçek bir risk karșısında deniz güvenlik görevlilerinin sebepsiz bir atalet içinde olduğunu düșünmektedirler (
Kolyadenko ve diğerleri/Rusya
, no.17423/05 ve diğer 5 bașvuru, §§ 190 ve
202, 28
Șubat 2012). Bu nedenle 1 Haziran 2005 tarihinden önce, bir ceza davasında müdahil olan tarafa tamamlayıcı tazminat talep etme hakkı tanındığından, -tamamen kuramsal olarak- cezai nitelikte bir davanın gerçekten yeterli olabileceği varsayımında bulunmak uygundur (
Beyazgül/Türkiye
, no. 27849/03, §§ 33-39, 22
Eylül 2009).
7.
Bu bağlamda Hükümet, bașvuranların31 Mart 2014 tarihinde kovușturmaya yer olmadığına dair kararla sonuçlanan sorușturmanın kapatılması öncesinde Mahkemeye bașvurduğu ve bilhassa Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 173. maddesi uyarınca, on beș gün içinde, bu karara karșı itiraz kanun yoluna bașvurmadığı itirazında bulunmuștur..
Sheytanov
, bașvuranların o zamana kadar yürütülen sorușturmanın faydasız olduğuna inanarak, bașvurularını vaktinden önce sunduklarını ifade etmektedir. 31 Mart 2014 tarihli kovușturmaya yer olmadığına dair kararla ilgili olarak, savcılıktan defalarca mektupla veya Bulgaristan Bașkonsolosluğu aracılığıyla bilgilendirilme talebinde bulunduğu halde, söz konusu Kanun’un 172. maddesinin getirdiği yükümlülüğe aykırı olarak, kendisinin ve bașvuranların bu konuda resmi bir tebligat almadığını ifade etmektedir. Söz konusu karardan, Hükümetin görüșlerinin 2 Temmuz 2018 tarihinde bildirilmesiyle haberdar olduğunu; bu nedenle on beș günlük itiraz süresi 2018 yılının Temmuz ayının ortalarında sona ereceğini, ancak bu dolaylı bilgilendirmenin adli tebligat yerine geçemeyeceğinden bașvuranlara usulüne uygun olarak tebligat yapılmadığını belirtmiștir.
Son olarak, olası bir itirazın bașarılı olmasının beklenemeyeceğini; zira 2. maddeye riayet eden bir sorușturmanın esaslarını hiçbir zaman takip etmeyen savcılığın, bu bașvuru yolunun bașarısını da engelleyebileceğini ifade etmiștir..
8.
Kovușturmaya yer olmadığına dair kararlara karșı yapılan itiraz bașvuru yolu, bașarı șansından yoksun olarak değerlendirilemeyecek bir yoldur (
Fidan/Türkiye
(k.k.), no. 24209/94, 29 Șubat 2000,
Epözdemir/Türkiye
, no. 57039/00, 31 Ocak 2002,
Șen/Türkiye
, no. 41478/98, 30 Nisan 2002 ve
Kanlıbaș/Türkiye
(k.k.), no. 32444/96, 28 Nisan 2005 ve
Abdulkadir Aktaș
/
Türkiye
, no. 38851/02, § 54, 31 Ocak 2008 ). Dolayısıyla bașvuranlar, somut olayda, 2. maddenin esas yönüne ilișkin șikâyetlerinin giderilmesine olanak sağlayan bir bașvuru yoluna sahiplerdi (yukarıda anılan
Kanlıbaș
kararı) ve bu bașvuru yolu uygulamada erișilemez olmadıkça, bașvuranlar tarafından kullanılmıș olması gerekmekteydi.
9.
Bașvuran taraf, ihtilaf konusu kararın resmi tebligatının yapılmadığını ileri sürse de, avukatlarının söz konusu karardan en geç 2 Temmuz 2018 tarihinde haberdar olduğu görülmektedir (benzer bir durum için, bk. yukarıda anılan
Șen
kararı). Bașvuran taraf o andan itibaren, gerektiği takdirde tebligat yapılmadığı iddiasında bulunarak, bu bağlamdaböyle bir yöntemin sonucu ile ilgili olarak ifade ettiği endișelerin yersiz olduğu düșünüldüğünde, itiraz yolunu kullanabilirlerdi. Nitekim bazı özel koșulların bir bașvuranı 35. madde bağlamındaki yükümlülüğünden muaf tutabileceği doğru olsa da, mevcut bir hukuk yolunun bașarı șansına ilișkin basit bir șüphe bunun bir parçası olamaz (bk. yukarıda anılan
Epözdemir, Șen ve Kanlıbaș
kararları).
10.
Bașvuran taraf 31 Mart 2014 tarihli kovușturmaya yer olmadığına dair karara karșı itirazda bulunmayarak, burada defalarca eleștirdiği hususların yargısal denetime tabi tutulması olasılığına bizzat son vermiș ve böylece ulusal mahkemelerin, yașamın korunması hakkına riayet edilmemesi ile ilgili șikâyetlerinin esasını incelemesini engellemiștir.
11.
Mahkeme dolayısıyla, Sözleșme'nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, yukarıda belirtilen itiraz yolunun tüketilmemesi nedeniyle, bașvurunun 2. maddenin esas yönünden kabul edilemez olduğuna karar vermektedir; bu tespit, Mahkemeyi, maddi tazminat yollarının etkinliği meselesine dönmekten muaf tutmaktadır (yukarıda 7. paragraf).
12.
Bunun yanı sıra, bu sonuç, yetkililerin, hayatını kaybeden kișinin yakınlarına sorușturma sürecinin sorumluluğunu üstlenme insiyatifi vermeden, resen hareket etmelerini gerektiren 2. maddenin usul yönünden kaynaklanan pozitif yükümlülüklerin kapsamını etkilemez.
13.
Bu bağlamda Hükümet, Anayasa Mahkemesi önündeki bireysel bașvuru yolunun tüketilmediğini ileri sürerek, ihtilaf konusu kovușturmaya yer olmadığına dair kararın 31 Mart 2014 tarihinde, yani bu bașvuru yolunun 23 Eylül 2012 tarihinde uygulamaya konulmasından sonra verildiğinin altını çizmektedir.
Bașvuranların bu yolun güvenilirliğine ilișkin itirazları șu șekildedir:; Bu yola, öncelikle yukarıda belirtilen itiraz yolu tüketilmeden bașvurulamaz. Her halükarda, Anayasa Mahkemesi sorușturmanın yeniden açılmasına karar vermiș olsa bile, bu sadece zaten așırı uzun olan süreci daha da uzatmıș olacaktır.
14.
Söz konusu anayasal bașvuru yolu, Türk Anayasası ve Sözleșme ile korunan temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilmesi nedeniyle mağdur olduğunu düșünen kișilerin 35. maddede belirtilen tüketme kuralının amaçları doğrultusunda kullanmaları gereken bir yoldur (
Uzun/Türkiye
, no.
10755/13, §§ 52, 62 ila 64 ve 69, 30 Nisan 2013). Bilinmelidir ki, yașam hakkının usul yönünün ihlal edildiği sonucuna vardığında, Anayasa Mahkemesi, ihlali sona erdirebilecektir:Șöyle ki, sorușturmayı yeniden bașlatma ve tespit ettiği eksiklikleri giderme talimatı vererek davayı savcıya geri gönderebilir. Bu husus bilhassa
somut olayda olduğu gibi davacı tarafın, Devletin 2. maddeden kaynaklanan usuli yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürmesi durumunda, bu hukuk yolunun kilit tașıdır (
Șefika Ak/Türkiye
(k.k.), no. 38628/10, § 43, 27 Kasım 2010,
Mehmet Kaya/Türkiye
, no. 9342
/16, §§ 39-43, 20 Mart 2018 ve
Kırbayır
/Türkiye
(k.k.), no. 11947/12, § 60, 28 Nisan 2020).
15.
Bu son hususla ilgili olarak, bașvuranların bu hukuk yolunun etkinliği ve güvenilirliği konusunda șüpheye düșmeleri halinde, bu tür șüpheler beslemenin kendilerini bu hukuk yolunu kullanmaktan muaf tutmadığını ve mevcut durumda bundan muaf tutabilecek bașkaca herhangi bir durum bulunmadığını hatırlatmak yeterli olacaktır (
Ahmet Tunç ve diğerleri/Türkiye
(k.k.), no. 4133/16 ve 31542/16, §§ 109, 110, 129 ve
130, 29
Ocak 2019 ve yukarıda anılan
Kırbayır
kararı, §
61
).
16.
Kușkusuz, iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralı, ilke olarak, bașvurunun yapıldığı tarihte değerlendirilir; ancak bu kural, her davanın kendine özgü koșullarıyla haklı kılınabilecek istisnalara tabidir
(
Demopoulos ve diğerleri/Türkiye
(k.k.) [BD], no. 46113/99 ve diğer 7 bașvuru, §
87, AİHM 2010). Dolayısıyla, somut olayda, Stankova ve Yuri Aleksandrov Stankov tarafından bașvurunun yapıldığı 16 Temmuz 2011 tarihinde anayasal bașvuru yolu mevcut olmasa da, Aleksandar Yonkov Stankov tarafından Mahkemeye bașvurulduğu 8 Șubat 2014 tarihinde mevcuttur., İhtilaf konusu sorușturmanın bu tarihlerde halen devam ettiğini belirtmek gerekir..
Her halükarda, iç hukukta nihai karar 31 Mart 2014 tarihinde; yani söz konusu anayasal bașvuru yolunun 23 Eylül 2012 tarihinde uygulamaya bașlanmasından sonra verilmiștir (yukarıda 3. paragraf); bu nedenle bașvuranların bu hukuk yolunu kullanmaları gerekmektedir (bk. yakın zaman önce,
Ali Haydar Sevgi/Türkiye
(k.k.), no. 33964/12, §§ 31 ila 33, 21 Eylül 2021).
17.
Ulusal makamların iddia edilen Sözleșme ihlallerini düzeltmek için gereken tedbirleri almak amacıyla en iyi konumda bulunmaları nedeniyle, davaların incelenmesinin ve ileri sürülen sorunların çözülmesinin mümkün olduğunca ulusal düzeyde gerçekleștirilmesi, Sözleșme mekanizmasının etkinliği gibi bașvuran tarafın menfaati bağlamında - ve ikincillik ilkesine uygun olarak –tercih edilmektedir (yukarıda anılan
Kırbayır
kararı, § 62 ve burada yapılan atıflar).
18.
Söz konusu kararın resmi tebligatının yapılmamasına ve/veya 31 Mart 2014 tarihine kadar yürütülen sorușturmanın süresinin așırı uzun niteliğine ilișkin hususlarda olduğu gibi, bașvuran tarafın, söz konusu kararın daha önce itiraz yoluyla incelenmemiș olması sebebiyle böyle bir itiraza konu olup olamayacağı ile ilgili olarak ileri sürdüğü hususları değerlendirmek, Anayasa Mahkemesinin görevidir (yukarıda 15. paragraf).
19.
Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararın bașvuranların endișelerini gidermemesi halinde, bașvuranlar Mahkemeye yeniden bașvuruda bulunabilirler (
Șehap Korkmaz/Türkiye
(k.k.), no. 64200/13, §
31, 25
Mart 2014,
Kadriye Ceylan/Türkiye
(k.k.), no. 22261/10, §
176, 6
Ocak 2015 ve
Altuğ Müștak Berker ve diğerleri/Türkiye
(k.k.), no.
54769/13, § 14, 20 Ekim 2015), Mahkeme sonuç olarak, Anayasa Mahkemesinin içtihadının kendi içtihadıyla uyumlu olup olmadığını denetleme imkânını saklı tutmaktadır (yukarıda anılan
Uzun
kararı, §
71).
20.
Kısacası, Mahkeme, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, 2. maddenin usul yönüne ilișkin șikâyetleri reddetmektedir.
21.
Bașvuranlar aynı zamanda, Sözleșme’nin 13 ve 14. maddelerini de ileri sürmüșlerdir. Ancak, yukarıdaki tespitler ıșığında, bu șikâyetler asılsız ve dayanaktan yoksun olup Sözleșme'nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup 3 Mart 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
Bașvuranların Listesi
No.
Adı SOYADI
Doğum / Kayıt Yılı
Uyruk
İkametgâhı
1.
Yuri Aleksandrov STANKOV
1980
Bulgar
Varna
2.
Penka Yordanova STANKOVA
1952
Bulgar
Varna
3.
Aleksandar Yonkov STANKOV
1948 (Bu bașvuranın
3 Șubat 2014 tarihinde hayatını kaybetmesi sonrasında, Bașkan, ilk iki bașvurana davayı onun adına takip etme izni vermiștir.)
Bulgar
Varna
[1]
.
Bu bașvuranın hayatını kaybetmesi sonrasında, Mahkeme, ilk iki bașvurana davayı onun adına takip etme izni vermiștir.
[2]
.
29260/11 no.lu mevcut bașvuruya,
Penka Yordanova Stankova ve Yuri Aleksandrov Stankov
, no. 56837/12 (16 Temmuz 2012 tarihinde yapılmıștır.) ve
Aleksandar Yonkov Stankov
, no. 15234/12 (8 Șubat 2014 tarihinde yapılmıștır.) bașvuruları eklenmiștir. Mahkemeye ilkin, Petranka Ivanova tarafından bașvurulmuștur; ancak, ilgilinin hayatını kaybetmesi sonrasında hiç kimsenin davayı takip etme isteminde bulunmamıș olması sebebiyle 29260/11 no.lu ortak bașvuru, ilgili bakımından kayıttan düșürülmüș olup (Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi)
bundan böyle merhum Boyan Aleksandrov Stankov’un yakınları üç bașvuran olarak belirlenerek bașvurunun adı
Stankovi/Türkiye
olarak değiștirilmiștir