AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BİZVURU no. 8512/20 Erkan AYDIN/Türkiye Bașkanı Jovan Ilievski, judecătorul Anja Seibert-Fohr, Stéphane Pisani și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Juridice Dorothee von Arnimin, cu participarea Comisiei reuniți la 21 ianuarie 2025 Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Bölüm İKİNCİ), născută în 1994 și organizator Adanada ikamet, Adana Baros înregistrat în cadrul organizației Avukat S. Arașev, a solicitat participarea la demonstrații organizate de către organizația Turcia Turcia, reprezentată de Ergül Aydın (Capitolul I) 24/20 OURDIN (Capitolul II) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Capitolul II) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Capitolul I) OURDIN (Publicat în Turcia Turcia Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia, Turcia
În hotărârea de arestare, instanța a menționat, de asemenea, că infracțiunea în cauză se află în lista de infracțiuni menționată la art. 100 din Legea privind procesul penal (CMK) 4. Procurorul Adana Cumhuriyet a depus o plângere la Curtea Penală Adana pe data de 6 noiembrie 2015. Bașvuran, printre alții, a fost acuzat de omor în mod ilegal, deoarece a fost evaluat că a comis o infracțiune în numele organizației în cauză. 5. Bașvuran, în timpul primei demonstrații de arestare din aceeași judecată, a fost acuzat de încălcarea de către Curtea Penală Adana a Legii privind procesul Penal (CMK) a articolului 100.
La 23 iunie 2016, într-o audiere la care reclamantul nu a participat, Curtea a Adanei a decis că reclamantul a fost condamnat la închisoare pentru diverse infracțiuni, inclusiv: apartenență la o organizație teroristă, tentativă de asasinat, acțiuni împotriva poliției și propagandă împotriva organizației teroriste. 9. Curtea din Adana a emis un mandat de arestare împotriva reclamantului și a emis o hotărâre de arestare a reclamantului. 10. Curtea de Apel din 3 februarie 2017 a decis că reclamantul a fost condamnat la o judecată de prim grad în legătură cu o organizație teroristă și a decis să prelungească partea de judecată a unei sentințe de arestare a persoanei în cauză. 11. Curtea de Apel din Adana a decis că nu poate să mai judece pe termen lung. 8. Curtea de Apel din Adana a decis că nu poate să mai judece pe termen lung. 5. Curtea de Apel din Adana a decis că nu poate să mai judece pe termen lung. 5. Curtea de Apel din Adana a decis că nu poate să mai judece pe termen lung. 5. Curtea de Apel din Adana a decis că nu poate să mai judece pe termen lung. 8. Curtea de Apel din Adana a decis că nu poate să mai judece pe termen lung.
MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ 17. Guvernul a formulat două obiecții cu privire la admisibilitatea cererii sale. În primul rând, a susținut că reclamantul nu a făcut o propunere individuală în termen de treizeci de zile prevăzute în lege și a revenit la Curtea a Anvilor susținând că nu a făcut o propunere individuală în termen de treizeci de zile prevăzută în lege și că Curtea a solicitat ca reclamantul să fie găsit inadmisibil din cauza neutilizării căilor de drept intern. În al doilea rând, Guvernul a susținut că reclamantul nu a fost invitat să își exercite drepturile prevăzute în capitolul 141 din Legea privind penitenciarul.
Curtea observă că, în contestația sa privind neutilizarea căilor de atac interne din cauza neobservării termenului de treizeci de zile pentru depunerea unei cereri individuale la Curtea Constituțională, Guvernul a susținut că termenul în cauză a intrat în vigoare la data eliberării reclamantului, și anume 12 mai 2016. Curtea Constituțională, referindu-se la termenul de eliberare, a indicat că termenul de eliberare necesar pentru depunerea unei cereri individuale de treizeci de zile nu este admis. Prin urmare, Curtea a invitat la o decizie de eliberare a căilor de atac interne ca fiind inadmisibilă pentru consumatorul în cauză.
Curtea de Apel constată că instanța judecătorească a Anayasa a respins plângerile reclamantului cu privire la art. 5 § 3 din Conventie, pe motiv că nu au fost depuse în termenul de treizeci de zile prevăzut de lege. Curtea a declarat, potrivit declarațiilor Guvernului, că reclamantul a fost eliberat pentru proces oral la 12 mai 2016 și va înregistra pe 20 iunie 2018 plângerea individuală în fața Curții de Apel Anayasa. Curtea a constatat, de asemenea, că, în discuțiile privind admisibilitatea plângerii, reclamantul a fost obligat să prezinte plângerile sale în conformitate cu art. 5 § 3 din Conventie în termen de treizeci de zile din data în care a fost depusă plângerea.
Bașvuru no. 8512/20
Erkan AYDIN/Türkiye
Bașkan
Jovan Ilievski,
Hâkimler
Anja Seibert-Fohr,
Stéphane Pisani
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla 21 Ocak 2025 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
1994 doğumlu ve Adana’da ikamet eden, Adana Barosuna kayıtlı Avukat S. Aracı Bek tarafından temsil edilen bir Türk vatandașı olan Erkan Aydın (“bașvuran”) tarafından 24 Ocak 2020 tarihinde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Mahkemeye yapılan bașvuruyu (no. 8512/20),
Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Eski Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”), Sözleșme’nin 5. maddesi kapsamındaki șikâyetlerin tebliğ edilmesine ve bașvuruların geri kalan kısımlarının kabul edilemez olduğuna dair kararı;
Tarafların beyanlarını dikkate alarak;
Gerçekleștirilen müzakereler sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Dava, bașvuranın 23 Ağustos 2015 tarihinde Adana’da gerçekleșen bir gösteriye katılmasını takiben tutuklanmasına karar verilmesine ilișkindir.
2.
Bașvuran olay tarihinde, PKK’nın (Kürdistan İșçi Partisi, yasa dıșı bir silahlı örgüt) çağrıları üzerine düzenlendiği iddia edilen gösteri sırasında güvenlik güçlerine el yapımı patlayıcı ile saldırı girișiminde bulunduğu șüphesiyle tutuklanmıștır.
3.
Adana Sulh Ceza Mahkemesi 26 Ağustos 2015’de, bașvuranın terör örgütüne üye olduğu șüphesiyle tutuklu yargılanmasına karar vermiștir. Tutuklama kararında mahkeme, söz konusu suçun Ceza Muhakemesi Kanununun (“CMK”) 100. maddesinde sayılan “katalog” suçlar arasında yer aldığını da belirtmiștir.
4.
Adana Cumhuriyet Savcısı 6 Kasım 2015 tarihinde Adana Ağır Ceza Mahkemesine hitaben bir iddianame hazırlamıștır. Bașvuran, diğerlerinin yanı sıra, söz konusu örgüt adına suç ișlediği değerlendirildiği için yasa dıșı bir örgüte üye olmakla suçlanmıștır.
5.
Bașvuran, tutuklu yargılandığı süre boyunca, Adana Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedilen, tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmasına ilișkin çok sayıda talepte bulunmuștur. Adana Ağır Ceza Mahkemesi kararlarını gerekçelendirmek için çoğunlukla ilgili suçlar için kanunda öngörülen cezaların ağırlığına, söz konusu suçların CMK 100 § 3 maddesinde sayılan suçlar arasında yer almasına ve bașvuranın kaçma riskine atıfta bulunmuștur.
6.
Adana Cumhuriyet Savcısı 22 Mart 2016’da, bașvuranı polis memurlarını kasten öldürmeye teșebbüs etmek ve Devletin birliğini ve bütünlüğünü bozmakla suçlayan bașka bir iddianame hazırlamıștır. Suçlamalar, 23 Ağustos 2015 tarihli gösteri sırasında meydana gelen aynı eylem ve olaylara dayanmaktadır. Yeni dava, ilk dava ile birleștirilmiștir.
7.
Adana Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Mayıs 2016 tarihli durușmada bașvuranın tutuksuz yargılanmasına karar vermiștir.
8.
23 Haziran 2016 tarihinde, bașvuranın katılmadığı bir durușmada, Adana Ağır Ceza Mahkemesi, bașvuranı, terör örgütüne üye olmak, kasten öldürmeye teșebbüs, polise mukavemet ve terör örgütü lehine propaganda yapmak gibi çeșitli suçlardan hapis cezasına çarptırmıștır.
9.
Adana Ağır Ceza Mahkemesi, bașvuran hakkında yakalama emri çıkarmıș ve bașvuranın tutuklanmasına karar vermiștir.
10.
Yargıtay, 3 Șubat 2017 tarihli bir kararla, bașvuranın terör örgütü üyeliğinden mahkûmiyetine ilișkin ilk derece mahkemesi kararını onamıș ve söz konusu kararın geri kalan kısmını bozmuștur.
11.
8 Haziran 2017 tarihinde Adana Ağır Ceza Mahkemesi, Yargıtayın kararı doğrultusunda bir karar vermiștir.
12.
11 Haziran 2017’de yakalama emri infaz edilmiș ve bașvuran ceza infaz kurumuna yerleștirilmiștir.
13.
Yargıtay, 14 Mart 2018 tarihinde, 8 Haziran 2017 tarihli kararı onamıștır.
14.
Bașvuran 20 Haziran 2018 tarihinde, Yargıtay kararının tebliğini takiben, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuștur. Bașvuran esasen, Sözleșme’nin 5. maddesi kapsamındaki anayasal haklarının ihlal edildiğinden șikâyetçidir.
15.
Anayasa Mahkemesi 29 Temmuz 2019 tarihli özet kararında, yerleșik içtihadına atıfta bulunarak, bașvuranın tutukluluk süresinin uzunluğuna ve tutukluluk halinin uzatılmasına ilișkin kararların gerekçesiz olduğuna ilișkin șikâyetlerini, otuz günlük bașvuru süresine uymadığı gerekçesiyle kabul edilemez ilan etmiștir.
16.
Sözleșme’nin 5. maddesine dayanan bașvuran tutukluluğunun uzunluğundan ve tutukluluğunun devam etmesini haklı gösterecek ilgili ve yeterli gerekçelerin bulunmamasından șikâyet etmektedir.
17.
Hükümet, bașvurunun kabul edilebilirliğine ilișkin iki itirazda bulunmuștur. İlk olarak, bașvuranın Anayasa Mahkemesine bireysel bașvurusunu kanunda öngörülen otuz günlük süre içerisinde yapmadığını ileri sürmüș ve Mahkemeyi bașvuruyu iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmaya davet etmiștir. İkinci olarak Hükümet, bașvuranın Ceza Muhakemesi Kanununun 141. maddesinde öngörülen iç hukuk yolundan yararlanmadığını ileri sürmüștür. Esasa ilișkin olarak, Hükümet, yerel mahkemelerin bașvuranın tutukluluk halinin devamına ve uzatılmasına ilișkin kararları için yeterli gerekçeler sunmuș olmaları nedeniyle, Sözleșme’nin 5 § 3 maddesinin ihlal edilmediğini ileri sürmüștür.
18.
Bașvuran, Hükümet tarafından sunulan kabul edilemezlik itirazlarına ilișkin özel bir yorumda bulunmamıștır. Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvurusunu öngörülen süreye uygun olarak yaptığını ileri sürmüștür. Sözleșme’nin 5 § 3 maddesi kapsamındaki haklarının ihlal edildiğini yinelemiștir.
19.
Mahkeme, Hükümetin Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmak için otuz günlük süre sınırına uyulmaması nedeniyle iç hukuk yollarının tüketilmediği hususundaki itirazında, söz konusu sürenin bașvuranın tahliye edildiği tarihte, yani 12 Mayıs 2016 tarihinde ișlemeye bașladığını ileri sürdüğünü gözlemlemektedir. Anayasa Mahkemesinin, içtihadına atıfta bulunarak, bireysel bașvuruda bulunmak için otuz günlük süre sınırına uyulmaması nedeniyle bireysel bașvuruyu kabul edilemez bulduğunu belirtmiștir. Bu nedenle Mahkemeyi, bașvuruyu iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulmaya davet etmiștir.
20.
Mahkeme, ilk olarak, Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi uyarınca, “ancak tüm iç hukuk yolları tüketildikten sonra konuyu ele alabileceğini” yineler. İç hukuk yollarının tüketilmesine ilișkin ilkeler
Vučković ve Diğerleri/Sırbistan
((ön itiraz) [BD], no. 17153/11 ve diğer 29 bașvuru, §§
6977, 25
Mart 2014) kararında ele alınmıștır. Özellikle Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi, daha sonra Strazburg’da yapılması öngörülen șikâyetlerin, iç hukukta öngörülen resmi gerekliliklere ve süre sınırlamalarına uygun olarak ilgili ulusal organa yapılmıș olmasını gerektirmektedir. Bir bașvuranın bu gereklilikleri yerine getirmediği durumlarda, bașvurusu iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle ilke olarak kabul edilemez bulunmalıdır (aynı yerde, § 72 ve burada yapılan diğer atıflar).
21.
Mevcut davada Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin, bașvuranın Sözleșme’nin 5 § 3 maddesine ilișkin șikâyetlerini, kanunda öngörülen otuz günlük süre içerisinde sunulmadığı gerekçesiyle reddettiğini gözlemlemektedir. Mahkeme, Hükümet tarafından beyan edildiği üzere, bașvuranın 12 Mayıs 2016 tarihinde tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldığını ve 20 Haziran 2018 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunduğunu kaydeder. Mahkeme ayrıca, bașvuranın, bașvurunun kabul edilebilirliğine ilișkin görüșlerinde, Sözleșme’nin 5 § 3 maddesine uygun șikâyetlerini otuz günlük süre içerisinde yaptığını gösteremediğini kaydeder. Bu koșullar altında Mahkeme, bașvuranın tutukluluk halinin sona erdiği tarihten itibaren otuz gün içerisinde Anayasa Mahkemesine bașvuruda bulunmadığını ve dolayısıyla iç hukukta öngörülen süre sınırlamasına uymadığını değerlendirmektedir.
22.
Dolayısıyla, Mahkeme, Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddeleri uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle bașvurunun kabul edilemez olduğunu beyan eder.
23.
Yukarıda varılan sonuç ıșığında, Mahkemenin Hükümet tarafından ileri sürülen diğer kabul edilemezlik itirazlarını veya davanın esasını ayrıca incelemesine gerek bulunmamaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiș olup; 13 Șubat 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Jovan Ilievski
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan