AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 25357/10 Kerim YENİDÜNYA / Türkiye Bașkan, Paul Lemmens , Yargıçlar, Valeriu Grițco, Stéphanie Mourou-Vikström, și participarea directorului adjunct al Departamentului Afacerilor Juridice Hasan Bakırkemcı, la 3 iulie 2018, a fost organizată de Comitetul European pentru Drepturile Omului (Kınci Bölüm), în forma următoarei organizatii de judecată din Yukarı, după ce a fost înlăturată următoarea organizare de judecată, 14 aprilie 2010, după ce a fost înlăturată următoarea organizatie de judecată, 5 iunie 2012, a fost lansat ordinul de arestare a organizației, după ce a fost înlăturată următoarea organizatie de judecată, după ce a fost înlăturată ordinul de arestare a organizației, după ce a fost înlăturată ordinul de arestare a organizației, după ce a fost înlăturată ordinul de arestare a organizației, după ce a fost înlăturată ordinul de arestorie, după ce a fost înlăturată ordinul de arestorie, după ce a fost înlăturat ordinul de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritatea, după ce a fost înlăturat de autoritate, după ce a fost înlăturat de autoritate, după ce a fost înlăturat de autoritate, după ce a fost înlăturat de autoritate, după ce a fost înlăturat de autoritate, după ce a fost în
Pe 9 aprilie 2008, Curtea Penală Grea din Istanbul l-a găsit vinovat, i-a condamnat la închisoare pe viață pentru crimă și alte infracțiuni, precum și la 13 ani și 9 luni de închisoare pentru alte infracțiuni. 9. Curtea de Apel a anulat decizia instanței de prim grad, pe 20 iulie 2010, iar acuzația a fost astfel retransmitată în instanța de prim grad. 10. pe 12 ianuarie 2011, Curtea de Apel a Istanbulului a eliberat reclamantul pentru a fi judecat fără să fie arestat. Conform informațiilor din dosarul procesului, reclamantul a depus plângere în instanța de apărare penală, însă încă nu a primit nicio măsură de apărare. B. Alegerea în cauză a fost prelungită în timp ce se facea o plângere în instanța de apărare.
18.Curtea a constatat că aplicarea articolului 141 (d) din CMK cu privire la durata detenției nu a fost definitivă în hotărârile A.Ș. / Türkiye (nr. 58271/10, § 85-95, 13 septembrie 2016) și Șefik Demir / Türkiye ((dec.), nr. 51770/07, §§ 17-35, 16 octombrie 2012), însă a observat că nu a fost încă suspendată în nici un caz. 19.Curtea a constatat că nu a fost încă suspendată în nici un caz, dar a constatat că nu a fost încă suspendată în nici un caz.
21.Curtea reamintește că evaluarea dacă căile de atac interne au fost sau nu epuizate se efectuează în mod normal pe baza datei la care a fost depusă cererea în fața Curții.Cu toate acestea, această regulă, după cum s-a arătat în mai multe hotărâri ale Curții, este supusă excepțiilor care pot fi justificate de împrejurările specifice fiecărui caz (de exemplu İçyer/Türkiye (k.k.), nr. 18888/02, § 72, AİHM 2006-I).În trecut, Curtea a separat această regulă de normele menționate mai sus privind durata detenției, aplicabile după hotărârea finală în litigiile penale (de exemplu, hotărârile Tutal și Alte judecăți/Türkiye (k.k.), nr. 119/12, 24. Oct. 2014).Conform articolului 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5 din legea nr. 5
După cum s-a arătat mai sus (a se vedea 16-22 de mai sus), Curtea observă că, chiar dacă a existat o încălcare a drepturilor reclamantului în temeiul articolelor 5 § 1, 2, 3 și 4 din Convenție, acesta are dreptul la o cerere de despăgubire în temeiul articolului 141 din CMK, care oferă o cale de atac efectivă menționată la art. 5 § 5 din Convenție.25 Prin urmare, Curtea a ajuns la concluzia că această parte a reclamantului este în mod clar lipsită de temei și că, în același timp, trebuie respinsă cererea de despăgubire în temeiul articolelor 35 și 34 din Convenție.C. În temeiul articolelor 6 și 6 din Convenție, reclamantele au dreptul la despăgubire în temeiul articolului 5 § 5 din Convenție, care oferă o cale de atac efectivă menționată la art. 5 § 5 din Convenție.26 Prin urmare, Curtea a ajuns la concluzia că această parte a reclamantului este lipsită de temei și că, în temeiul articolelor 35 și 84 de mai sus, cererea de despăgubire trebuie respinsărită.
În această hotărâre, Curtea a apreciat în special că această nouă cale de drept este accesibilă în prealabil (a priori) și că poate oferi o cale de despăgubire rezonabilă pentru plângerile privind durata proceselor.29 În hotărârea sa în cazul Ümmühan Kaplan (menționat mai sus, § 77), Curtea a declarat că astfel de cereri, care au fost depuse de către judecător înainte de adoptarea noii căi de drept, pot fi depuse în conformitate cu metodele normale ale judecătorului.30 Cu toate acestea, judecătorul a adus o hotărâre a Guvernului în care se menționează că nu a fost introdusă nicio lege în vederea respingerii unei plângeri privind durata proceselor.31 În celelalte cazuri, Curtea a declarat că, în urma unei hotărâri din 2018, Curtea a adoptat o hotărâre în care se menționează că nu a fost introdusă nicio lege în vederea respingerii unei plângeri în vederea introducerii unei noi căi de drept.31 În consecință, Curtea a declarat că nu a fost introdusă nicio lege în vederea respingerii unei plângeri în vederea introducerii unei noi legi.
Bașvuru no. 25357/10
Kerim YENİDÜNYA / Türkiye
Bașkan,
Paul Lemmens
,
Yargıçlar,
Valeriu Grițco,
Stéphanie Mourou-Vikström,
ve Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 3 Temmuz 2018 tarihinde Komite halinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda belirtilen 14 Nisan 2010 tarihli bașvuruyu,
5 Haziran 2012 tarihli kararı göz önüne alarak,
Davalı Devlet tarafından sunulan görüșler ile bașvuran tarafından bunlara cevaben sunulan görüșleri dikkate alarak
,
Gerçekleștirilen müzakereler sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuran Kerim Yenidünya 1970 doğumlu bir Türk vatandașıdır ve İstanbul’da ikamet etmektedir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
3.Davanın koșulları, taraflar tarafından ibraz edildiği șekliyle așağıdaki gibi özetlenebilir.
4.Bașvuran 23 Ocak 2003 tarihinde gözaltına alınmıștır.
5.Bașvuran 26 Ocak 2003 tarihinde tutuklanmıștır.
6.Sırasıyla 17 Șubat 2003 ve 16 Șubat 2004 tarihlerinde Cumhuriyet savcısı bașvuran hakkında suç ișlemek amacıyla örgüt kurma ve bu örgüte üye olma suçlarıyla İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’ne iddianame düzenlemiștir. Davalar, yargılamaların daha sonraki așamalarında birleștirilmiștir.
7.5190 sayılı Kanun ile Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kaldırılmasından sonra, bașvuran aleyhine yürütülen ceza yargılamaları İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi önünde devam etmiștir.
8.9 Nisan 2008 tarihinde İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi bașvuranı suçlu bulmuș, cinayet suçundan ömür boyu hapis cezası ve diğer suçlamalar sebebiyle de 13 yıl 9 ay hapis cezası vermiștir.
9.Yargıtay, 20 Temmuz 2010 tarihinde ilk derece mahkemesinin kararını bozmuștur. Dava böylece ilk derece mahkemesine geri gönderilmiștir.
10.12 Ocak 2011 tarihinde İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi bașvuranı tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakmıștır.
11.Dava dosyasındaki en son bilgilere göre, bașvuran aleyhindeki ceza yargılamalara halen derdesttir.
12.İlgili iç hukuk ve uygulamaya ilișkin bilgiler
A.Ș / Türkiye
(no. 58271/10, § 34-35, 13 Eylül 2016),
Șefik Demir
/ Türkiye
((k.k.), no. 51770/07, §§ 29-33, 16 Ekim 2012) ve
Turgut ve Diğerleri / Türkiye
((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararlarında bulunabilir.
13.Bașvuran tutukluğunun uzunluğu hakkında Sözleșme’nin 5 § 3 maddesi kapsamında șikâyette bulunmuștur.
14.Bașvuran, aynı zamanda, Sözleșme’nin 5. maddesi uyarınca dile getirdiği șikâyetleri kapsamında iç hukukta Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi uyarınca herhangi bir tazminat hakkının bulunmadığını iddia etmiștir.
15.Son olarak bașvuran, Sözleșme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, makul bir süre içinde yargılanmadığı hususunda șikâyetçi olmuștur.
16.Bașvuran tutukluğunun uzunluğu hakkında Sözleșme’nin 5 § 3 maddesi kapsamında șikâyette bulunmuștur.
17.Hükümet Mahkeme’den iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle söz konusu șikâyeti reddetmesini talep etmiștir. Bu bakımdan Hükümet, bașvuranın Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesi uyarınca tazminat talep etmesi gerektiğini ileri sürmüștür.
18.Mahkeme tutukluluğun uzunluğuna ilișkin CMK’nın 141. (d) maddesinin uygulanmasının
A.Ș. / Türkiye
(no. 58271/10, § 85-95, 13 Eylül 2016) ve
Șefik Demir / Türkiye
((dec.), no. 51770/07, §§ 17-35, 16 Ekim 2012) kararlarında ele alındığını gözlemlemektedir.
19.Mahkeme yukarıda anılan
Șefik Demir
davasında, söz konusu hukuk yolunun mahkûmiyetleri kesinleșmiș olan bașvuranlar tarafından tüketilmesi gerektiğine hükmetmiștir. Mahkeme ayrıca yukarıda anılan
A.Ș.
kararında (bk. § 92), Haziran 2015 itibariyle Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141 § 1 (d) maddesinde öngörülen iç hukuk yolunun yargılamalar kesinleșmeden önce dahi bașvuranlar tarafından tüketilmesi gerektiğine karar vermiștir.
20.Mahkeme somut davada bașvuranın 12 Ocak 2011 tarihinde serbest bırakılması ile tutukluğunun sona erdiğini, ancak bașvuran aleyhine yargılamaların halen derdest olup olmadığı veya kesinleșip kesinleșmediğine dair herhangi bir bilgi bulunmadığını kaydetmektedir. Bununla birlikte Mahkeme, bașvuranın her iki durumda da Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141 § 1 (d) maddesi uyarınca tazminat talebinde bulunabileceğini gözlemlemektedir. Ancak bașvuran tazminat talebinde bulunmamıștır.
21.Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediğine ilișkin değerlendirmenin, normal șartlarda, Mahkeme’ye bașvurunun yapıldığı tarih esas alınarak gerçekleștirildiğini hatırlatmaktadır. Ancak, Mahkeme’nin birçok kararında belirttiği üzere bu kural, her davanın kendine özgü koșullarıyla haklı kılınabilecek istisnalara tabidir (bk.
İçyer / Türkiye
(k.k.), no. 18888/02, § 72, AİHM 2006-I). Mahkeme geçmiște, ceza yargılamalarındaki nihai karardan sonra uygulanabilir olan, tutukluluğun uzunluğuna ilișkin yukarıda belirtilen hukuk yoluna ilișkin davalarda bu kuraldan ayrılmıștır (bk. diğer kararlar arasında,
Tutal ve Diğerleri/Türkiye
(k.k.), no. 11929/12, 28 Ocak 2014). Mahkeme, söz konusu istisnanın somut davada da uygulanması gerektiği kanaatindedir.
22.Sonuç olarak, Mahkeme, Hükümet’in itirazını dikkate alarak, bașvurunun, Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemiș olması nedeniyle reddedilmesi gerektiği kanaatine varmıștır.
23.Bașvuran, aynı zamanda, Sözleșme’nin 5. maddesi uyarınca dile getirdiği șikâyetleri kapsamında iç hukukta Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi uyarınca herhangi bir tazminat hakkının bulunmadığını iddia etmiștir.
24.Mahkeme, 1, 2, 3 veya 4. fıkralarına aykırı bir șekilde özgürlüğünden yoksun bırakılan bir kișiye tazminat talebinde bulunma imkânının sağlanması halinde, 5 § 5 maddesine uyulmuș olunacağını hatırlatmaktadır (bk.
Wassink
/ Hollanda
, 27 Eylül 1990, § 38, Seri A no. 185-A). Yukarıda belirtildiği üzere (bk. yukarıda 16-22), Mahkeme, bașvuranın Sözleșme’nin 5 § 1, 2, 3 ve 4. maddeleri uyarınca haklarına ilișkin bir ihlalin olması durumunda bile, Sözleșme’nin 5 § 5 maddesinde belirtilen etkin bir hukuk yolu sağlayan CMK’nın 141. maddesi kapsamında tazminat talebinde bulunma hakkının olduğunu gözlemlemektedir.
25.Dolayısıyla, Mahkeme, bașvurunun bu kısmının, açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleșme’nin 35. maddesinin 3 (a) fıkrası uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmıștır.
26.Bașvuran, hakkındaki yargılamaların uzunluğunun, Sözleșme’nin 6 § 1 maddesinde düzenlenen “makul süre” koșuluyla bağdașmadığı konusunda șikâyette bulunmuștur.
27.Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğuna ve kararların icra edilmemesine ilișkin bașvuruların ele alınması amacıyla yeni bir Tazminat Komisyonu’nun kurulduğunu belirtmiștir. Hükümet aynı zamanda iç hukuk yollarının tüketilmesi için bașvuranın Tazminat Komisyonu’na bașvurması gerektiğini belirtmiștir.
28.Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere,
Ümmühan Kaplan/Türkiye
(no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun uygulanmakta olduğunu dikkate alır. Ardından, Mahkeme yukarıda anılan
Turgut ve Diğerleri
((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) davasındaki kararında, bașvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun önceden (
a priori)
erișilebilir olduğu ve yargılamaların uzunluğuna ilișkin șikâyetler için makul bir tazminat yolu sunabildiğini değerlendirmiștir.
Ümmühan Kaplan
(yukarıda anılan, § 77) davasındaki kararında, yeni hukuk yolunun uygulanmasından önce Hükümete tebliğ edilmiș olan bu tür bașvuruları, normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını belirtmiștir.
30.Ancak, Hükümet’in bașvuranın 6384 sayılı Kanunla getirilen yeni iç hukuk yoluna bașvurmadığına ilișkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak Mahkeme,
Turgut ve Diğerleri
davasında vardığı sonucu yinelemektedir.
31.Sonuç olarak, Mahkeme, Hükümet’in itirazını dikkate alarak, bașvurunun, Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemiș olması nedeniyle reddedilmesi gerektiği kanaatine varmıștır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle;
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiș ve 6 Eylül 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Paul Lemmens
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan