AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 9385/10 Suat ASLAN / Türkiye 3 iulie 2018 datat, președintele Ledi Bianku, președintele Nebojsa Vučinić, președintele Jon Fridrik Kjølbro și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Iasi Hasan Bakırcı, au fost reuniți ca un tribunal european de drepturi omenești (İkinci Bölüm), care a fost creat cu participarea președintelui Hasan Bakırcı, la data de 1 februarie 2010, a fost decis de către guvernul Hükükü, și, de asemenea, a fost decis de către guvernul Hükü, să participe la reuniuni cu medicii, după care au fost luate următoarele decizii: 1.
Pe 25 aprilie 2001, doctorii au decis amânarea serviciului militar al reclamantului pentru o perioadă de trei luni. Pe 25 aprilie 2001, doctorii au decis amânarea serviciului militar al reclamantului pentru o perioadă de trei luni. În plus, doctorii au recomandat tratament medicinal. Pe 23 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 22 martie, 13 martie, 22 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 14 martie, 14 martie, 12 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 13 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 14 martie, 15 martie, 15 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie, 16 martie
15.Ministerul Apărării a trimis dosarul la Ministerul Içișleri. 16.Ministerul Içișleri, la 21 decembrie 2006, a respins cererea reclamantului. 17.Bașvuran, la 13 februarie 2007, a respins cererea reclamantului prin intermediul unui vasisi la Curtea Supremă a Curții de Apel pentru a stabili un caz de boală pe baza unei cereri de despăgubire. 18.Majistrul Ișișleri, de la Facultatea de Medicină a Universității Gazi și specialist în psihiatrie, a pretins că cererea reclamantului a fost respinsă de trei profesori responsabili pentru sursele determinate ale bolii acestuia. 19.Majistrul Ișișleri, la 21 decembrie 2009, a respins cererea reclamantului printr-o cerere de despăgubire.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME I. SÖZLEȘMENİN 8. MADDESİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA 24. Situația pe care o invocă reclamantul cu privire la starea de sănătate (§22 de mai sus) este legată de art. 8 din Convenție. 25. Guvernul afirmă că, în urma unei evoluții psihologice adecvate, reclamantul a fost decis că este capabil să îndeplinească serviciul militar. Apoi, ordonatorii stabilesc că boala soldatului este în progresie. În plus, în cazul în care boala soldatului nu este în regulă, toate măsurile necesare pentru asigurarea sănătății militare sunt luate.
Prin urmare, în condițiile cauzei, este de competența Curții să stabilească dacă reclamantul de stat a avut toate elementele necesare în timpul executării serviciului militar, în timp ce îndeplinea serviciul militar. 29. după ce a demonstrat că funcțiile militare sunt reglementate, Curtea evaluează dacă este adecvat să se elimine condițiile legate de unitatea militară după ce a fost prezentată o problemă medicală și psihologică suficientă pentru a se elimina problemele legate de unitatea militară. 30. în acest context, Curtea a examinat, în primul rând, dacă medicul militar, care deține o opinie, a început să se pregătească pentru o anumită perioadă de timp înainte de a fi fost internat. 31. în cazul în care este suspectat că nu a fost efectuat un exercițiu medical, Curtea a evaluat imediat dacă funcțiile militare sunt reglementate și dacă problemele legate de unitatea militară sunt eliminate.
În concluzie, Curtea observă că, după ce medicii au dat sentința că, din cauza progresiei bolii reclamantului spre o boală spiotică cronică, acesta nu poate continua să îndeplinească serviciul militar, interesul este scutit de acest serviciu militar. În plus, Curtea apreciază că integritatea fizică și spirituală a reclamantului nu a fost încălcată în sensul articolului 8 din Convenție.33 Prin urmare, circumstanțele cauzei nu sunt de natură să determine răspunderea reclamantului în sensul hotărârii de mai sus, iar rezultatul nu este de natură să determine răspunderea reclamantului în ceea ce privește independența.In concluzie, în acest caz, în conformitate cu art. 35. al Convenției, dreptul la independență în sensul art. 3. al Convenției, nu există nicio cauză de cauză.II. SÖZLEMEN ÖĞÜZÜZÜZ 6.
Prin urmare, Curtea a decis că această plângere este inadmisibilă în temeiul art. 35 alin. 1 și 4. din Convenție, din cauza neutilizării căilor de atac interne.Pe aceste temelii, Curtea, împreună cu Oy, a decis că petiția este inadmisibilă.În limba franțuză a fost formulată această hotărâre; comunicată în scris la data de 6 septembrie 2018.Hasan Bakırcı Ledi Bianku Subdirectorul Departamentului de Afaceri de Jurnal Bașkan
Bașvuru No. 9385/10
Suat ASLAN / Türkiye
3 Temmuz 2018 tarihinde,
Bașkan
Ledi Bianku,
Yargıçlar
Nebojša Vučinić,
Jon Fridrik Kjølbro ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcının katılımıyla olușturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”) Daire olarak toplanarak, 1 Șubat 2010 tarihinde yapılan yukarıda belirtilen bașvuruyu ve Davalı Hükümet tarafından sunulan ve aynı zamanda bașvuran tarafından cevaben sunulan görüșleri dikkate alarak, gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Suat Aslan, Türk vatandașı olup, 1981 doğumludur ve Ardahan’da ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde, Ardahan Barosuna bağlı olan Avukat M. Çiftçi Yolaçan tarafından temsil edilmiștir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
2.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir:
3.
Bașvuran, zorunlu askerlik hizmetini yerine getirmek için bağlı olduğu askerlik șubesine kaydını 26 Mayıs 2000 tarihinde yapmıștır.
4.
Bașvuran, herhangi bir birliğe katılmadan önce, olağan bir sağlık muayenesinden geçmiștir. Bu sağlık muayenesinde, psikolojik bir inceleme de bulunmaktadır. Doktorlar, bașvuranın, askerlik hizmetini yerine getirmeye elverișli olduğuna karar vermișlerdir.
5.
Bașvuran, 10 Nisan 2001 tarihinde, İzmir Kara Kuvvetleri Askeri Hastanesine sevk edilmiștir. Doktorlar, bașvuranda psikotik bir rahatsızlık teșhis etmișler ve hastaneye yatırılmasına karar vermișlerdir. İlgili, 25 Nisan 2001 tarihine kadar hastanede kalmıștır.
6.
Doktorlar, 25 Nisan 2001 tarihinde, bașvuranın askerlik hizmetinin üç ay süreliğine ertelenmesine karar vermișlerdir. Ayrıca, doktorlar ilaç tedavisi önermișlerdir.
7.
Bașvuran, üç ay sonunda, kıșlasına geri dönmüștür.
8.
Bașvuran, 17 Ağustos 2001 tarihinde, yeniden askeri hastanesine sevk edilmiștir. Doktorlar, bașvuranın yine üç ay süreliğine askerlik hizmetinin ertelenmesine karar vermișler zira bașvuran halen psikotik rahatsızlıktan muzdariptir. Ayrıca, bașvurana ilaç tedavisi bașlatılmıștır.
9.
Bașvuran, üç ay sonunda kıșlasına geri dönmüștür.
10.
Doktorlar, birkaç gün sonra yani 22 Kasım 2001 tarihinde, bașvuranın bu defa iki ay süreliğine yeniden askerlik hizmetinin ertelenmesine karar vermișlerdir. Doktorlar, bașvurana düzenli bir șekilde ilaçlarını almaya devam etmesini önermișlerdir.
11.
Bașvuranın askerlik hizmetinin ertelenmesi kararı, 23 Ocak 2002 tarihinde, iki ay süreliğine yenilenmiștir.
12.
İzmir Kara kuvvetleri Askeri Hastanesi doktorları, 22 Mart 2002 tarihinde, bașvuranın muzdarip olduğu kronik spikotik rahatsızlıkları nedeniyle, askerlik hizmetini yerine getirmeye elverișli olmadığına karar vermișlerdir.
13.
Bașvuran, 19 Eylül 2006 tarihinde, vesayet altına alınmıștır.
14.
Bașvuran, 10 Kasım 2006 tarihinde, vasisi aracılığıyla, zorunlu askerlik hizmeti sırasında hastalanması nedeniyle tazminat talebi için Savunma Bakanlığına bașvurmuștur.
15.
Savunma Bakanlığı, dosyayı İçișleri Bakanlığına göndermiștir.
16.
İçișleri Bakanlığı, 21 Aralık 2006 tarihinde, bașvuranın talebini reddetmiștir.
17.
Bașvuran, 13 Șubat 2007 tarihinde, vasisi aracılığıyla, İçișleri Bakanlığı hakkında tam yargı davası açmak için Askeri Yüksek İdare Mahkemesine bașvurmuștur.
18.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatride uzman ve bașvuranın hastalığının kaynağının belirlenmesinden sorumlu olan üç profesörden olușan bilirkiși heyeti atamıștır.
19.
Bilirkișiler, 14 Aralık 2008 tarihli raporlarında, bașvuranın hastalığının psikotik rahatsızlık ile bașladığını ve kronik șizofreniye dönüștüğünü kaydetmișlerdir. Bilirkișiler, bu durumdan askeri idarenin sorumlu tutulamayacağı sonucuna varmıșlardır.
20.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, 27 Mayıs 2009 tarihinde 14 Aralık 2008 tarihli adli bilirkiși raporuna dayanarak, bașvuranın bașvurusunu reddetmiștir. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, bașvuranın muzdarip olduğu kronik psikiyatrik hastalığı ile askerlik hizmeti arasında nedensellik bağının kurulmadığını değerlendirmiștir.
21.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, 16 Eylül 2009 tarihinde, bașvuran tarafından yapılan karar düzeltme talebini reddetmiștir.
22.
Bașvuran, askerlik hizmeti sırasında hastalandığını ve uygun tedavilerden yararlanmadığını iddia etmektedir. Bașvuran, bu durumun Sözleșmeyi ihlal ettiğini iddia etmektedir.
23.
Ayrıca, bașvuran davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir șekilde görülmediğinden șikâyet etmektedir.
24.
Sağlık durumuna ilișkin bașvuran tarafından ileri sürülen durum (yukarıda 22. paragraf), Sözleșmenin 8. maddesine bağlıdır.
25.
Hükümet, bașvuranın uygun psikolojik muayene sonucunda, askerlik hizmetini yerine getirmeye elverișli olduğuna karar verildiğini belirtmektedir. Ardından, makamlar askerin hastalığının ilerlediğini tespit etmektedirler. Ayrıca, makamlar askeri korumak için gerekli bütün tedbirleri almıșlardır. Bașvuran hastaneye yatırılmıș, kendisine ilaç tedavisi önerilmiș ve sonuç olarak askerlik hizmetini yerine getirmeye uygun olmadığına karar verilmeden önce, daha sonra kronik hale gelen hastalığının devam etmesi dikkate alınarak, askerlik hizmetinin ertelenmesine karar verilmiștir. Hükümet, bu koșullarda, Sözleșmenin 8. maddesi anlamında bașvuranın ruhsal ve fiziksel bütünlüğünün ihlal edilmediği kanaatine varmaktadır.
26.
Mahkeme, bir devletin vatandașlarını askerlik hizmetini yerine getirmeye çağırdığında, özellikle bazı askeri faaliyetlerin ve görevlerin niteliği nedeniyle, yașam ve/veya fiziksel bütünlük için bir tehlike teșkil edebilecek düzeyde uygun bir düzenlemenin dâhil edilmesi için bir yasal ve idari çerçevenin güçlendirilmesi gerektiğini hatırlatmaktadır (
Lütfi Demirci ve diğerleri/Türkiye
, No. 28809/05, § 31, 2 Mart 2010).
27.
Nitekim, askerlerin korunmasını sağlamaya yönelik düzenleyici tedbirlerin, - ordudaki ilgili sağlık kurulușları tarafından - uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir (
Álvarez Ramón/İspanya
(kk.), No.51192/99, 3 Temmuz 2001); zira askeri tıp kurumlarının bu bağlamdaki tutum ve ihmalleri, bazı durumlarda, kendilerine sorumluluk yükleyebilmektedir.
28.
Dolayısıyla, davanın koșullarında, devletin bașvuranın askerlik hizmetini yerine getirirken bütün gerekli tedbirleri alıp-almadığı konusunu belirlemek Mahkemenin görevidir.
29.
Mahkeme, askeri makamlarının askerin tıbbi olarak birimine ve askeri görev yerine bağlı koșulları kaldırmaya elverișli olduğunu incelemeleri gerektiğini değerlendirmektedir.
30.
Bu bağlamda Mahkeme, sahip olduğu unsurları dikkate alarak, öncelikle bașvuranın askerlik eğitimine bașlamadan önce olağan sağlık muayenesinden geçtiğini ve doktorlar tarafından askerlik hizmetini yerine getirmeye elverișli olduğu değerlendirildiğini gözlemlemektedir.
31.
Ardından, Mahkeme askeri makamların, ilgilinin psikolojik sorunlardan muzdarip olduğunu tespit etmelerinden itibaren hastaneye sevk ettiklerini gözlemlemektedir. Bu bağlamda, askeri makamlar iyi niyetli olmamakla suçlanamazlar. Askeri makamlar, bașvuranın davranıș sorunları tespit edildikten hemen sonra yeterince hızlı ve doğru bir șekilde hareket etmișlerdir. Nitekim, ilgilinin hastaneye yatırılması, ilaç tedavisinin uygulanması, düzenli bir șekilde tıbbi olarak takip edilmesi ve askerlik hizmetinin ertelenmesi, șüphesiz askeri makamların gösterdikleri ciddiyeti ortaya çıkaran unsurlardır.
32.
Sonuç olarak, Mahkeme, doktorların bașvuranın hastalığının kronik spikotik rahatsızlığına doğru ilerlemesi nedeniyle, askerlik hizmetini yerine getirmeye devam edemeyeceği kanaatine varmasından sonra, ilgilinin bu askerlik hizmetinden muaf tutulduğunu gözlemlemektedir. Ayrıca, Mahkeme, Sözleșmenin 8. maddesi anlamında bașvuranın fiziksel ve ruhsal bütünlüğünün ihlal edilmediğini değerlendirmektedir.
33.
Dolayısıyla, davanın koșulları, yukarıda belirtilen hüküm anlamında, davalı Devletin sorumluluğuna neden olacak nitelikte değildir. Sonuç olarak, bașvurunun bu kısmı, Sözleșmenin 35. maddesinin 3. fıkrası anlamında, açıkça dayanaktan yoksundur.
II.
34.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsızlığına ilișkin bașvuranın iddiaları, Sözleșmenin 6. maddesinin 1. fıkrasıyla ilgilidir (yukarıda 23. paragraf).
35.
Ayrıca, Hükümet bu bağlamda bașvuranın iddiası kabul etmemektedir.
36.
Mahkeme,
Oğuz Baysal Türkiye
(No. 29698/11, 22 Mayıs 2018) ilke kararında benzer bir șikâyeti daha önce incelediğini ve 21 Mart 2018 tarihli ve 7103 Sayılı Kanunun bundan böyle Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsızlığı hakkındaki davalarda yeni dava açma imkânı öngördüğü gerekçesiyle, Sözleșmenin 6. maddesinin 1. fıkrasının kabul edilemez olduğu sonucuna vardığını belirtmektedir (yukarıda belirtilen
Oğuz Baysal
, §§ 6-8 ve 14-18). Somut olayda, Mahkeme bu sonuçtan ayrılmasına neden olacak hiçbir neden tespit etmemektedir.
37.
Dolayısıyla, Mahkeme, bu șikâyetin Sözleșmenin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle, kabul edilemez olduğuna karar vermiștir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, Oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiștir.
İșbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiș; 6 Eylül 2018 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Ledi Bianku
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan