AYDIN v. TURKEY - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 48348/10 Adem AYDIN/Türkiye Bașkan , Paul Lemmens, Hâkimler , Jon Fridrik Kjølbro, Ivana Jelić și Asistentul Directorului Departamentului de Afaceri Yazı Hasan Bakırcı'nın participării la 22 ianuarie 2019 la o ședință a Comitetului pentru Drepturile Omului din cadrul Tribunalului European al Justiției din Kabul (İkinci Bölüm), Yukarya an 25 iunie 2010 în vederea obținerii unei declarații de refuz, a fost anunțată următoarea cerere în urma unei cereri de despăgubire a judecătorului: 5.OLALARY 1.Yarın Bașvuran Bașkanı Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Bașvuran Baș

În decembrie 2009, Curtea a respins cererea reclamantului, precizând că nu se poate stabili dacă pierderea auzului a fost cauzată de serviciul militar obligatoriu. Cu toate acestea, la 10 decembrie 2009, cererea reclamantului de rectificare a deciziei a fost respinsă. B. İlgili İç Hukuk ve Uygulama 6. Söz konusu zamana ait justiție internă au fost formulate declarații în cazul Tanıșma/Türkiye (no. 32219/05, §§ 29-47, 17 noiembrie 2015) și Yavuz/Türkem (k.k., no. 29870/96, 25 mai 2000). 7. La 16 aprilie 2017, după referendumul din 1 mai, a fost adoptată o nouă hotărâre nr. 6771.

Legea nr. 7103 din 21 martie 2018 și publicată în Monitorul Oficial din 27 martie 2018 a modificat art. 23 din Legea nr. 7103 de modificare a Legii Curții (nr. 2577). În conformitate cu această modificare, toate cererile privind pretențiile privind lipsa independenței și imparțialității Curții a Ascarii Supreme vor fi redresate în mod oficial în fața Curții Europene a Drepturilor Omului, toate cererile care au fost depuse în fața Curții pe motivul că nu au consumat toate șansele de justiție, precum și în termen de trei luni de la notificarea deciziei de inadmisibilitate a Curții din fața Curții din Ankara, iar în plus, în cursul procedurii de judecată, instanța de judecată din Ankara poate solicita să fie judecată din nou în fața instanței de judecată.

În urma modificărilor aduse articolului 23 din Legea 7103, Legea Curții Supreme a Ideriei (nr. 2577) a fost modificată. În urma acestor modificări, cererile de recurs privind independența și neindependența instanțelor judecătorești din Curtea Supremă a Ideriei au fost retrase în fața Curții Europene a Drepturilor Omului și pot fi retrase în fața Curții Europene a Drepturilor Omului în termen de trei luni.

Curtea reiterează că regula consumării căilor de atac interne în temeiul articolului 35 § 1 din Convenție oferă statelor contractante posibilitatea de a preveni sau de a corecta, înainte de a se adresa instanței, încălcările pretinse de acestea. Prin urmare, această regulă impune reclamantelor să se folosească în primul rând de căile de atac oferite de sistemul de drept intern, astfel încât statele să fie scutețe de răspunderea în fața Curții Europene a Drepturilor Omului pentru greșelile pe care le-au comis. Cu toate acestea, regula în cauză se bazează pe presupunerea că există o regulă efectivă care să poată fi aplicată în cazul încălcării pretinse (exemplu: Radilja și alții/Hürgüvatör [D.], nr. 37685/17, 20 martie 2018; Bacără în judecata Curții din București (nr. 520/2002, 14 mai 2018), București (nr. 128, 13 mai 2018), București (nr. 128, 13 mai 2018), București (nr. 128, 14 mai 2018), București (nr. 128, 14 mai 2018), București (nr. 128, 14 mai 2018), București (nr.

În consecință, în scopul de a asigura despăgubiri pentru plângeri similare la nivel local și de a reduce numărul de cereri pendente în fața Curții, pe 16 aprilie 2017, Curtea a fost desființată. Ulterior, pe 21 martie 2018, a fost eliminat dreptul de a se judeca din nou în fața unui tribunal administrativ civil pentru toate cererile care au fost depuse în fața Curții, în special pentru cele care au fost supuse unei noi cereri de judecată (în cazul în care nu au fost depuse în fața Curții, decizia din 16 mai 2018) a fost respinsă.

În concluzie, Curtea din Ankara va face o nouă evaluare a litigiilor și reclamantul va putea să depună o nouă cerere împotriva deciziei Curții din Ankara (anulată mai sus). Reclamantul va putea să depună o nouă cerere împotriva deciziei Curții din Ankara (anulată mai sus) și apoi să depună o plângere împotriva deciziei Curții din Anșa. Dacă reclamantul consideră că cererile sale de inadmisibilitate au fost depuse în temeiul hotărârii de inadmisibilitate, acesta nu poate să facă o nouă evaluare a litigiilor în conformitate cu art. 34 din Protocolul nr. 1 din Convenție.

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR

Bașvuru no. 48348/10

Adem AYDIN/Türkiye

Bașkan

,

Paul Lemmens,

Hâkimler

,

Jon Fridrik Kjølbro,

Ivana Jelić

ve

Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı

Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 22 Ocak 2019 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),

Yukarıda anılan 25 Haziran 2010 tarihli bașvuruyu göz önüne alarak,

Gerçekleștirdiği müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:

OLAYLAR

1.

Bașvuran Adem Aydın, 1974 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Denizli’de ikamet etmektedir. Mahkeme önünde Ankara Barosuna bağlı Avukat B.

İntepe tarafından temsil edilmiștir.

2.

Türk Hükümeti (“Hükümet”), kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.

A.

Davanın Koșulları

3.

Davanın konusu, taraflarca ifade edildiği șekliyle așağıdaki gibi özetlenebilir.

4.

Bașvuran, 1994’te zorunlu askerlik hizmetine bașlamıștır. Bașvuran 1996 tarihinde, ordudan çıkarılmıștır. 2008 tarihinde, bașvuran idareye bașvurmuș ve maluliyet maașından faydalanmayı talep etmiștir. Bașvuran, askerlik görevi sırasında duyma yetisini kaybettiğini iddia etmiștir. Bașvuranın talebi reddedildikten sonra red kararının iptali için Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önünde yargılamaları bașlatmıștır. Yargılamalar esnasında, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Cumhuriyet Bașsavcısı, davanın esasına yönelik yazılı mütalaasını sunmuștur. Söz konusu mütalaa bașvurana tebliğ edilmemiștir.

5.

1 Ekim 2009 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, bașvuranın ișitme kaybının zorunlu askerlik hizmetinden kaynaklı olup olmadığının tespit edilemeyeceğini belirterek, bașvuranın davasını reddetmiștir. Bununla beraber 10 Aralık 2009 tarihinde, bașvuranın karar düzeltme talebi reddedilmiștir.

B.

İlgili İç Hukuk ve Uygulama

6.

Söz konusu zamana ait iç hukuka ilișkin açıklamalar

Tanıșma/Türkiye

(no. 32219/05, §§ 29-47, 17 Kasım 2015) ve

Yavuz/Türkiye

((k.k.), no. 29870/96, 25 Mayıs 2000) davalarında bulunmaktadır.

7.

16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandumun ardından 6771 sayılı Kanun kabul edilmiștir. Bu yeni kanuna göre, Anayasa’nın 145 ve 157. maddeleri ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıștır. Ek olarak Anayasa’nın 142. maddesine așağıdaki paragraf eklenmiștir.

“... Disiplin mahkemeleri dıșında askerî mahkemeler kurulamaz. Ancak savaș halinde, asker kișilerin görevleriyle ilgili olarak ișledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabilir.”

8.

7103 sayılı Kanun 21 Mart 2018 tarihinde çıkarılmıș ve 27 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıștır. 7103 Sayılı Kanun’un 23. maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (no. 2577) değișiklik yapmıștır. Bu değișikliğe göre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığına ilișkin iddialara yönelik bașvuruları an itibariyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan bütün bașvuranlar, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Mahkemenin kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilirler.

ȘİKÂYETLER

9.

Bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesine dayanarak, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önünde adil bir yargılanmaya tabi tutulmadığını ve bu mahkemenin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiștir. Bașvuran ayrıca, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde sürdürülen yargılamalar sırasında Savcı mütalaasının kendisine tebliğ edilmediğini kaydetmiștir. Bașvuran ayrıca, yerel mahkeme kararının sonucuna itiraz etmiștir. Yerel mahkemenin delillerin değerlendirilmesinde hata yaptığını, karar düzeltme talebinin, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde, davanın esasına ilișkin kararı veren aynı bölüm tarafından incelendiğini ve bu bölümün maluliyet maașı talebini reddetmiș olduğunu ve bundan dolayı yerel yetkililerin mal ve mülk dokunulmazlığı hakkını ihlal ettiği hususunda șikâyette bulunmuștur. Bașvuran bu bağlamda, Sözleșme’nin 13. maddesi ile Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ileri sürmüștür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığına ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Savcısının sunduğu mütalaanın bașvurana bildirilmemesine ilișkin șikâyetler

10.

Bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önündeki yargılamaların adilliği konusunda șikâyette bulunmuștur.

11.

Mahkeme, 7103 sayılı Kanun’un 21 Mart 2018 tarihinde çıkarıldığını ve 27 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlandığını kaydetmektedir. 7103 Sayılı Kanun’un 23. maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (no. 2577) değișiklik yapmıștır. Bu değișikliğe göre Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığına ilișkin iddialara yönelik bașvuruları an itibariyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan bütün bașvuranların, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, Mahkemenin kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilirler.

12.

Mahkeme, Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi kapsamındaki iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının, Sözleșmeci Devletlere, gerçekleștirdikleri ileri sürülen ihlallerle ilgili, Mahkemeye bașvuruda bulunulmadan önce, önleme veya düzeltme fırsatı vermek olduğunu yenilemektedir. Dolayısıyla, bu kural, bașvuranların ilk olarak ulusal hukuk sisteminin sağladığı hukuk yollarından faydalanmalarını gerektirmekte, böylece Devletleri gerçekleștirmiș oldukları eylemlerle ilgili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde hesap vermekten muaf kılmaktadır. Ancak, söz konusu kural, ileri sürülen ihlal ile ilgili olarak bașvurulabilecek etkin bir iç hukuk yolunun mevcut olduğu varsayımına dayanmaktadır (bk.

Radomilja ve Diğerleri/Hırvatistan

[BD], no. 37685/10, § 117, 20 Mart 2018;

Latak/ Polonya

(k.k.), no. 52070/08, § 75, 12 Ekim 2010 ve

İçyer/Türkiye

(k.k.), no. 18888/02, 12 Ocak 2006).

13.

İç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediğine ilișkin değerlendirme, normal șartlarda, Mahkemeye bașvurunun yapıldığı tarih esas alınarak gerçekleștirilmektedir. Ancak, Mahkemenin birçok kararında belirttiği üzere bu kural, her davanın kendine özgü koșullarıyla haklı kılınabilecek istisnalara tabidir (bk.,

Baumann/Fransa

, no. 33592/96, § 47, 22 Mayıs 2001 ve yukarıda anılan,

İçyer

).

14.

Mahkeme,

Tanıșma/Türkiye

kararında, (no. 32219/05, 17 Kasım 2015) söz konusu yasal problemi incelediğini belirtmiștir ve Sözleșme’nin 6 § 1. maddesi kapsamında Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olarak değerlendirilemeyeceğine karar vermiștir. Sonuç olarak, yerel düzeyde benzer șikâyetlere ilișkin telafi sağlamak ve Mahkeme önünde bekleyen bașvuru sayısını azaltmak amacıyla, 16 Nisan 2017 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıștır. Bunun ardından, 21 Mart 2018 tarihinde, 7103 Sayılı Kanun ile Mahkeme önünde derdest olan bütün bașvurular için sivil bir idare mahkemesi önünde tekrar yargılanma hakkı sunulmuștur.

15.

Mahkeme

Baysal/Türkiye

((k.k.), no. 29698/11, 22 Mayıs 2018) davasındaki kararında, bașvuranın iç hukuk yollu olan yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni yapılan bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun muhtemel surette (

a priori

) erișilebilir olduğunu ve yargılamanın adilliğine ilișkin șikâyetler için makul bir tazmin imkânı sunabildiğini değerlendirmiștir.

16.

Somut davada, Mahkeme

Baysal

davasında (yukarıda anılan) verdiği kararı yinelemektedir ve bașvuranın Mahkeme önünde derdest olan bașvurusunun iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilme imkânı olduğunu gözlemlemektedir. Sonuç olarak, Ankara İdare Mahkemesi davalara ilișkin yeni bir değerlendirme yapacaktır ve bașvuran, Ankara İdare Mahkemesinin kararına karșı Danıștay’a temyiz bașvurusunda bulunabilecektir. Bașvuran, sonrasında Danıștay’ın kararına karșı Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunabilecektir. Eğer bașvuran, hala kendisini iddia edilen ihlalin mağduru olarak görürse, Sözleșme’nin 34. maddesi uyarınca, Mahkemeye yeni bir bașvuru yapabilme imkânına sahiptir.

17.

Bununla beraber, Mahkeme, yeniden yapılacak bu değerlendirmelerin, bașvuranın yargılamalar sırasında savcı mütalaasının kendisine tebliğ edilmemesi hakkındaki șikâyetine ilișkin de bir telafi sağlayacağını belirtmektedir (bk., yukarıda anılan,

Baysal

, § 17).

18.

Dolayısıyla bașvurunun bu kısmının Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemiș olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmelidir.

B.

Diğer Șikâyetler

19.

Mahkeme, Sözleșme’nin 6 ve 13. maddeleri ile Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesiyle ilgili olarak ileri sürülen diğer șikâyetler kapsamında, iddiaları inceleme yetkisi ve kendisine sunulan delil unsurları dâhilinde, Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hak ve özgürlüklere ilișkin bir ihlal tespit etmemiștir.

20.

Bașvurunun bu kısmı açıkça dayanaktan yoksun olup Sözleșme’nin 35 §§ 3 ve 4. maddesine uygun olarak reddedilmesi gerekmektedir.

Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,

Bașvurunun kabul edilemez olduğuna

karar vermiștir.

İșbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup 14 Șubat 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.

Hasan Bakırcı

Paul Lemmens

Yazı İșleri Müdür Yardımcısı

Bașkan