AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 23396/10 Dilek BOZKAYA/Türkiye Bașkan , Paul Lemmens, Hâkimler , Jon Fridrik Kjølbro, Ivana Jelić, și Departamentul de Afaceri Juridice, cu participarea directorului adjunct Hasan Bakırcı, a fost sesizată în cadrul unei comisii civile din 22 ianuarie 2019 în fața Tribunalului European pentru Drepturile Omului (İkinci Bölüm), la data de 7 aprilie 2010, în fața căreia s-a încheiat procesul de mai sus, iar procesul de la OLALARYARY a fost încheiat în urma căruia s-a încheiat următoarea hotărâre: 1.
În hotărârea sa, instanța a declarat că a fost stabilită lipsa de acces la muncă a reclamantului între 21 și 24 aprilie 2008, fără niciun motiv valabil sau prezentarea unui raport medical valabil. Apelația pentru rectificare a fost respinsă de instanța din 16 septembrie 2009. B. În cazul în care persoana în cauză nu a fost prezentată în justiție în temeiul oricărui motiv valabil și a prezentat un raport medical valabil, instanța a decis că persoana în cauză a fost prezentată în mod corespunzător. Cerința de rectificare a reclamantului a fost respinsă de instanța din 6 ianuarie 2010. B. În cazul în care persoana în cauză nu a fost prezentată în temeiul oricărui motiv valabil și a prezentat un raport medical valabil, instanța a decis că persoana în cauză nu a fost prezentată în temeiul oricăror motive valabile și că nu a fost prezentată în temeiul oricărui raport medical valabil. Anul de muncă a fost emis în perioada 21-24 aprilie 2008 (nr. 32219/05, §§ 29-47, 17), iar cazul în care persoana în cauză a fost prezentată în temeiul următoarelor articole: Anul 147, Anul 147, Anul 157, Anul 158, Anul 157, Anul 157, Anul 157, Anul 167, Anul 157, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 147, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149, Anul 149,
Legea nr. 7103 din 21 martie 2018 și publicată în Monitorul Oficial pe 27 martie 2018 a modificat art. 23 din Legea nr. 7103 de modificare a Legii Curții (nr. 2577). În conformitate cu această modificare, toate plângerile depuse în fața Curții Europene a Drepturilor Omului cu privire la cererile privind afirmațiile privind lipsa independenței și imparțialității Curții a Ascarii Supreme, toate plângerile privind recursul în fața Curții pe motive de neutilizare a căilor de atac interne, pot solicita reluarea procesului în fața Curții din Ankara în termen de trei luni de la notificarea deciziei de inadmisibilitate, precum și în cazul în care, în cursul celei de a șasea șase luni de la pronunțarea hotărârii, Curtea din Ankara a decis să reînnoiască procesul.
Curtea înregistrează că Legea nr. 7103 a fost promulgată la 21 martie 2018 și a fost publicată în Monitorul Oficial la 27 martie 2018.art. 23 din Legea nr. 7103 a modificat Legea privind jurisdicția judiciară (nr. 2577).În conformitate cu această modificare, cererile privind pretențiile privind independența și imparțialitatea Curții a Curții Supreme Militare au fost retrase din nou, iar pe motiv că nu au fost epuizate toate cererile care au fost depuse în fața Curții Europene a Drepturilor Omului, căile de atac interne, Curtea a acceptat că, în termen de trei luni de la notificarea hotărârii de nelegalitate, pot solicita să fie judecat din nou în fața Curții.
Evaluarea dacă căile de atac interne au fost consumate sau nu se realizează în condiții normale pe baza datei la care a fost depusă cererea la Curte.Cu toate acestea, această regulă, după cum s-a arătat în multe hotărâri ale Curții, este supusă excepțiilor care pot fi justificate de circumstanțele specifice fiecărui caz (de exemplu, Baumann/Franța, nr. 33592/96, § 47, 22 mai 2001 și menționate mai sus, İçer).15 În hotărârea Tanıșma/Türkemkiye, (nr. 32219/05, 17 noiembrie 2015) Curtea a decis că problema juridică în cauză a fost examinată și că această cauză este supusă unei evaluări independente și imparțiale de către Curtea Supremă a Justiției, după cum se menționează în art. 6 § 1.
(denumită mai sus) se reînnoiește și observă că reclamantul are posibilitatea să ceară un proces nou în fața Curții din Ankara în termen de trei luni de la notificarea deciziei de inadmisibilitate a celei mai bune căi de atac interne, pe motiv că nu au fost epuizate. În consecință, Curtea din Ankara va face o nouă evaluare a cazurilor și reclamantul va putea să facă o nouă apelă împotriva deciziei Curții din Ankara.
Bașvuru no. 23396/10
Dilek BOZKAYA/Türkiye
Bașkan
,
Paul Lemmens,
Hâkimler
,
Jon Fridrik Kjølbro,
Ivana Jelić,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 22 Ocak 2019 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
7 Nisan 2010 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu göz önüne alarak,
Gerçekleștirdiği müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Dilek Bozkaya Türk vatandașı olup, 1977 doğumludur ve İzmir’de ikamet etmektedir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”), kendi yetkilisi tarafından temsil edilmiștir.
A.
Davanın Koșulları
3.
Davanın konusu, taraflarca ifade edildiği șekliyle așağıdaki gibi özetlenebilir.
4.
Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde sivil devlet memuru olarak çalıșan bașvuran bir yıl boyunca kademe ilerlemesini durdurma cezası ile cezalandırılmıștır. Buna müteakiben, bașvuran bu cezanın iptal edilmesi için Danıștay nezdinde dava açmıștır.
5.
Yargılamalar esnasında, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Cumhuriyet Bașsavcısı, davanın esasına yönelik yazılı mütalaasını sunmuștur. Söz konusu mütalaa bașvurana tebliğ edilmemiștir.
6.
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, 16 Eylül 2009 tarihinde bașvuranın davasını reddetmiștir. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kararında bașvuranın herhangi bir geçerli gerekçe ya da geçerli bir sağlık raporu sunmadan 21 ve 24 Nisan 2008 tarihleri arasında ișe gelmediğinin tespit edildiğini belirtmiștir. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi söz konusu cezanın mevzuata uygun olarak verildiğine karar vermiștir. Bașvuranın düzeltme talebi 6 Ocak 2010 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi tarafından reddedilmiștir.
B.
İlgili İç Hukuk ve Uygulama
7.
Söz konusu zamanda yürürlükte olan iç hukuka ilișkin açıklamalar
Tanıșma
/
Türkiye
(no. 32219/05, §§ 29-47, 17 Kasım 2015) ve
Yavuz/Türkiye
((k.k.), no. 29870/96, 25 Mayıs 2000) davalarında bulunmaktadır.
8.
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandumun ardından 6771 sayılı Kanun kabul edilmiștir. Bu yeni kanuna göre, Anayasa’nın 145. ve 157. maddeleri ile Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıștır. Ek olarak Anayasa’nın 142. maddesine așağıdaki paragraf eklenmiștir.
“... Disiplin mahkemeleri dıșında askerî mahkemeler kurulamaz. Ancak savaș halinde, asker kișilerin görevleriyle ilgili olarak ișledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabilir.”
9.
7103 sayılı Kanun 21 Mart 2018 tarihinde çıkarılmıș ve 27 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıștır. 7103 Sayılı Kanun’un 23. maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (no. 2577) değișiklik yapmıștır. Bu değișikliğe göre, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığına ilișkin iddialara yönelik bașvurulardan an itibariyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan bütün bașvuranlar, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Mahkemenin kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilirler.
10.
Bașvuran, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önünde adil bir yargılanmaya tabi tutulmadığını ve bu mahkemenin bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olarak değerlendirilemeyeceğini belirtmiștir. Bașvuran, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde sürdürülen yargılamalar sırasında Cumhuriyet savcısının mütalaasının kendisine tebliğ edilmediğini kaydetmiștir. Bașvuran ayrıca, yerel mahkeme kararının sonucuna itiraz etmiștir. Yerel mahkemenin delillerin değerlendirilmesinde hata yaptığını, karar düzeltme talebinin, Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde, davanın esasına ilișkin kararı veren aynı bölüm tarafından incelendiğini ve bundan dolayı masumiyet karinesinin ihlal ettiğini öne sürmüștür.
11.
Bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önündeki yargılamaların adilliği konusunda șikâyette bulunmuștur.
12.
Mahkeme, 7103 sayılı Kanun’un 21 Mart 2018 tarihinde çıkarıldığını ve 27 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlandığını kaydetmektedir. 7103 Sayılı Kanun’un 23. maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (no. 2577) değișiklik yapmıștır. Bu değișikliğe göre Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bağımsız ve tarafsız olmadığına ilișkin iddialara yönelik bașvuruları an itibariyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan bütün bașvuranların, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, Mahkeme’nin kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilirler.
13.
Mahkeme Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi kapsamındaki iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının amacının, Sözleșme’ye Taraf Devletlere, gerçekleștirdikleri ileri sürülen ihlalleri, bu hususta Mahkemeye bașvuruda bulunulmadan önce önleme veya düzeltme fırsatı vermek olduğunu yinelemektedir. Dolayısıyla, bu kural, bașvuranların öncelikle ulusal hukuk sisteminin sağladığı hukuk yollarından faydalanmalarını gerektirmekte, böylece Devletleri gerçekleștirmiș oldukları eylemlerle ilgili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde hesap vermenin önüne geçmektedir. Ancak, söz konusu kural, ileri sürülen ihlal ile ilgili olarak bașvurulabilecek etkin bir iç hukuk yolunun mevcut olduğu varsayımına dayanmaktadır (bk.
Radomilja ve Diğerleri/Hırvatistan
[BD], no. 37685/10, § 117, 20 Mart 2018;
Latak/Polonya
(k.k.), no. 52070/08, § 75, 12 Ekim 2010 ve
İçyer/Türkiye
(k.k.), no. 18888/02, 12 Ocak 2006).
14.
İç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediğine ilișkin değerlendirme, normal șartlarda, Mahkemeye bașvurunun yapıldığı tarih esas alınarak gerçekleștirilmektedir. Ancak, Mahkemenin birçok kararında belirtildiği üzere bu kural, her davanın kendine özgü koșullarıyla haklı kılınabilecek istisnalara tabidir (bk.,
Baumann/Fransa
, no. 33592/96, § 47, 22 Mayıs 2001 ve yukarıda anılan,
İçyer
).
15.
Mahkeme,
Tanıșma/Türkiye
kararında, (no. 32219/05, 17 Kasım 2015) söz konusu yasal problemi incelediğini ve bu davada Sözleșme’nin 6 § 1. maddesi kapsamında Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olarak değerlendirilemeyeceğine karar verdiğini yineler. Sonuç olarak, yerel düzeyde benzer șikâyetlere ilișkin telafi sağlamak ve Mahkeme önünde bekleyen bașvuru sayısını azaltmak amacıyla, 16 Nisan 2017 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıștır. Bunun ardından, 21 Mart 2018 tarihinde, 7103 sayılı Kanun ile Mahkeme önünde derdest olan bütün bașvurular için sivil bir idare mahkemesi önünde tekrar yargılanma hakkı sunulmuștur.
16.
Mahkeme
Baysal/Türkiye
((k.k.), no. 29698/11, 22 Mayıs 2018) davasındaki kararında, bașvuranın yeni açılan iç hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni yapılan bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun muhtemel surette (
a priori
) erișilebilir olduğunu ve yargılamanın adilliğine ilișkin șikâyetler için makul bir tazmin imkânı sunabildiğini değerlendirmiștir.
17.
Somut davada, Mahkeme
Baysal
(yukarıda anılan) davasında verdiği kararı yinelemektedir ve bașvuranın Mahkeme önünde derdest olan bașvurusunun iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilme imkânı olduğunu gözlemlemektedir. Sonuç olarak, Ankara İdare Mahkemesi davalara ilișkin yeni bir değerlendirme yapacaktır ve bașvuran, Ankara İdare Mahkemesinin kararına karșı Danıștay’a temyiz bașvurusunda bulunabilecektir. Bașvuran, sonrasında Danıștay’ın kararına karșı Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunabilmektedir. Eğer bașvuran, hala kendisini iddia edilen ihlalin mağduru olarak görürlerse Sözleșme’nin 34. maddesi uyarınca Mahkemede yeni bir bașvuru yolu bașvuran için açık olacaktır.
18.
Ek olarak Mahkeme, yeniden yapılacak bu değerlendirmelerin bașvuranın diğer șikâyetlerine ilișkin de bir telafi sağlayacağını belirtmektedir (bk., yukarıda anılan,
Baysal
, § 17).
19.
Dolayısıyla Mahkeme somut bașvurunun, Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi kapsamında, iç hukuk yollarının tüketilmemiș olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerektiğini belirtir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup 14 Șubat 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Paul Lemmens
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan