În prezența judecătorilor İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 10005/11 Murat UNUTKANLAR / Türkiye Bașkan Paul Lemmens, judecătorii Fridrik Kjølbro, Ivana Jelić, și directorul adjunct al Departamentului de Jurnalistă Hasan Bakırcı, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Curtea a II-a), întrunită în cadrul Comitetului la 22 ianuarie 2019, a decis, în urma cererii de mai sus, în urma procesului de arestare din 8 decembrie 2010, următoarele hotărâri: 1.
Referitor la noile dispoziții privind justiția internă, se menționează că, în plus, art. 142 din Constituție a adăugat următorul paragraf: ... Curțile militare, în afara instanțelor de disciplină, nu pot face modificări în ceea ce privește cererile de despăgubire a forței de muncă. Cu toate acestea, în caz de război, cererile de despăgubire a forței de muncă, care au fost formulate de soldați în legătură cu obligațiile lor, pot fi publicate în toate instanțele militare.
De asemenea, Bașvuran a susținut că, în conformitate cu art. 6 § 2 din Convenție, a fost încălcată obligația de a nu fi vinovat pentru că a fost angajat înainte de a decide cu privire la cauza Curții Penale. Bașvuran, în Conventie, a depus o plângere în favoarea lui I. Protocolul nr. 1 în Conventie, în conformitate cu art. 1.
Curtea subliniază că Legea nr. 7103 din 21 martie 2018 a fost promulgată și publicată în Monitorul Oficial pe 27 martie 2018.Legea nr. 7103 a modificat art. 23 din Legea Curții Supreme de Justiție (nr. 2577).Conform acestei modificări, cererile privind pretențiile privind independența și neutralitatea Curții Supreme de Justiție vor fi depuse în fața Curții Europene a Drepturilor Omului pentru toate cererile care au fost depuse în fața Curții Europene a Drepturilor Omului, inclusiv pentru că nu au fost epuizate căile legale, dar pot solicita ca procesul de recunoaștere a hotărârilor de recunoaștere a recunoașterii să fie reînnoit în fața Curții în termen de trei luni de la notificarea hotărârilor de recunoaștere a recunoașterii.
În hotărârea Tanıșma/Turcia (nr. 32219/05, 17 noiembrie 2015) Curtea a precizat că a examinat problema de drept în cauză și, prin urmare, în temeiul articolului 6 § 1 din Convenție, a decis că Curtea a Curții Armelor a judecat în mod independent o plângere în cauză. În consecință, a redus probabilitatea ca o plângere similară să fie depusă în fața Curții la nivel local, ceea ce a dus la reducerea probabilității ca o plângere similară să fie depusă în fața Curții a Curții a Turciei (nr. 16 aprilie 2017), în special pentru că a fost trimisă în fața Curții a Curții Armelor a Turciei (nr. 22 mai 2017), iar în urma deciziei Curții a Curții a Turciei (nr. 22 mai 2018), a fost ridicată posibilitatea de a se face o nouă evaluare a plângerii.
În concluzie, Curtea Ankara İdare va face o nouă examinare a litigiilor și va putea face un apel liber împotriva deciziei Curții Ankara İdare. În urma apelului, Curtea de Apel Provincială va începe să depună o plângere individuală împotriva deciziei Danishtay. Dacă reclamantul se consideră deținut de o persoană în cauză, în conformitate cu Protocolul de la art. 34, Curtea de Apel va fi sesizată în conformitate cu Protocolul de la art. 18, iar Curtea de Apel va începe să examineze o nouă cerere, în conformitate cu art. 19, §1 din Protocolul de la art. 20, §1 din Protocolul de la art. 13, §1 din Protocolul de la art. 21, art. 1 din Protocolul de la art. 21, §1 din Protocolul de la art. 21, §1 din Protocolul de la art. 21, §1 din Protocolul 1 din Protocolul de la art. 21, §1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Tratatul 1 din Tratatul 1 din Tratatul
Această parte a cererii este în mod evident lipsită de temei și trebuie respinsă în conformitate cu art. 35 alineatul (3) și (4) din Convenție. Pe aceste temei, Curtea a decis, cu unanimitate, că cererea este inadmisibilă. Această hotărâre, în limba engleză, a fost transmisă la 14 februarie 2019. Hasan Bakırcu Paul Lemmens Yazı İșleri Müdürcıs Bașkan Yardım
Bașvuru no. 10005/11
Murat UNUTKANLAR / Türkiye
Bașkan
Paul Lemmens,
Yargıçlar
Fridrik Kjølbro,
Ivana Jelić,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 22 Ocak 2019 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
8 Aralık 2010 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu göz önüne alarak,
gerçekleștirdiği müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Murat Unutkanlar 1978 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Adana’da ikamet etmektedir. Bașvuran Mahkeme önünde Aydın Barosuna bağlı Avukat B. Tokuçoğlu tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”), kendi yetkilisi tarafından temsil edilmiștir.
3.
Davanın konusu, taraflarca ifade edildiği șekliyle așağıdaki gibi özetlenebilir:
4.
19 Aralık 2008’de Orduda bir subay olan bașvuran, tutuklanmıș ve cinsel istismar nedeniyle kendisine karșı ceza davası açılmıștır.
5.
Bașvuran 18 Șubat 2009 tarihinde disiplin kaynaklı sebeplerle ordudaki görevinden alınmıștır. Bunun üzerine bașvuran bu kararın iptal edilmesi için Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nde idari dava açmıștır. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, 6 Nisan 2010 tarihinde davayı reddetmiștir. Ardından, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi 29 Haziran 2010 tarihinde bașvuranın karar düzeltme talebini reddetmiștir. Yargılamalar esnasında Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nde görevli Cumhuriyet Bașsavcısı davanın esasına yönelik mütalaasını sunmuștur. Söz konusu mütalaa bașvurana tebliğ edilmemiștir.
6.
Söz konusu zamana ait iç hukuka ilișkin açıklamalar
Tanıșma
/
Türkiye
(no. 32219/05, §§ 29-47, 17 Kasım 2015), ve
Yavuz/Türkiye
((k.k.), no. 29870/96, 25 Mayıs 2000) davalarında bulunmaktadır.
7.
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandumun ardından 6771 sayılı kanun kabul edilmiștir. Bu yeni kanuna göre, Anayasa’nın 145 ve 157. maddeleri ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıștır. Ek olarak Anayasa’nın 142. maddesine așağıdaki paragraf eklenmiștir.
“... Disiplin mahkemeleri dıșında askerî mahkemeler kurulamaz. Ancak savaș halinde, asker kișilerin görevleriyle ilgili olarak ișledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabilir.”
8.
21 Mart 2018 tarihinde 7103 sayılı Kanun çıkarılmıștır ve 27 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıștır. 7103 Sayılı Kanun’un 23. maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (no. 2577) değișiklik yapmıștır. Bu değișikliğe göre Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilișkin iddialara yönelik bașvuruları an itibariyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan bütün bașvuranlar, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Mahkeme’nin kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilirler.
9.
Bașvuran Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirilemeyen Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önünde adil bir șekilde yargılanmadığını bildirmiștir. Bașvuran ayrıca, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi önündeki yargılamalar sırasında savcının mütalaasının kendisine iletilmemesinden de șikayetçi olmuștur.
10.
Bașvuran ayrıca, Sözleșme’nin 6 § 2. maddesi uyarınca, ceza mahkemesi davası hakkında karar vermeden önce görevinden alınması nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiğini iddia etmiștir. Bașvuran, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında iddiasına göre haksız ișten çıkarılması nedeniyle gelecekteki maașından mahrum kalmaktan șikayetçi olmuștur.
11.
Bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesi uyarınca, Yüksek Askeri İdare Mahkemesi nezdindeki yargılamaların adilliğinden șikayet etmektedir.
12.
Mahkeme,21 Mart 2018 tarihinde 7103 sayılı Kanun’un çıkarıldığını ve 27 Mart 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlandığını vurgular. 7103 Sayılı Kanun’un 23. maddesi, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda (no. 2577) değișiklik yapmıștır. Bu değișikliğe göre Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığına ilișkin iddialara yönelik bașvuruları an itibariyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan bütün bașvuranlar, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Mahkeme’nin kabul edilemezlik kararlarının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebilirler.
13.
Mahkeme Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi kapsamındaki iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının amacı, Sözleșme’ye Taraf Devletlere, gerçekleștirdikleri ileri sürülen ihlalleri, bu hususta Mahkemeye bașvuruda bulunulmadan önce önleme veya düzeltme fırsatı vermek olduğunu tekrarlamıștır. Dolayısıyla, bu kural, bașvuranların ilk olarak ulusal hukuk sisteminin sağladığı hukuk yollarından faydalanmalarını gerektirmekte, böylece Devletleri gerçekleștirmiș oldukları eylemlerle ilgili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde hesap vermekten muaf kılmaktadır. Ancak, söz konusu kural, ileri sürülen ihlal ile ilgili olarak bașvurulabilecek etkin bir iç hukuk yolunun mevcut olduğu varsayımına dayanmaktadır (bk.,
Radomilja ve Diğerleri / Hırvatistan
[BD], no. 37685/10, § 117, 20 Mart 2018;
Latak / Polonya
(k.k.), no. 52070/08, § 75, 12 Ekim 2010; ve
İçyer / Türkiye
(k.k.), no. 18888/02, 12 January 2006).
14.
İç hukuk yollarının tüketilip tüketilmediğine ilișkin değerlendirme, normal șartlarda, Mahkemeye bașvurunun yapıldığı tarih esas alınarak gerçekleștirilmektedir. Ancak, Mahkeme’nin birçok kararında belirttiği üzere bu kural, her davanın kendine özgü koșullarıyla haklı kılınabilecek istisnalara tabidir (bk.,
Baumann / Fransa
, no. 33592/96, § 47, 22 Mayıs 2001, ve yukarıda anılan
İçyer
).
15.
Mahkeme Tanıșma / Türkiye kararında (no. 32219/05, 17 Kasım 2015) söz konusu yasal problemi incelediğini belirtmiștir ve Sözleșme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin bağımsız ve tarafsız olarak değerlendirilemeyeceğine karar vermiștir. Sonuç olarak yerel düzeyde benzer șikayetlere ilișkin telafi sağlamak ve Mahkeme önünde bekleyen bașvuru sayısını azaltmak amacıyla 16 Nisan 2017 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıștır. Bunun ardından 21 Mart 2018 tarihinde 7103 Sayılı Kanun ile Mahkeme önünde bekleyen bütün bașvurular için sivil bir mahkemede tekrardan yargılanma hakkı sunulmuștur.
16.
Mahkeme yukarıda anılan
Baysal / Türkiye
((k.k.), no. 29698/11, 22 Mayıs 2018) davasındaki kararında, bașvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Bu kararı verirken Mahkeme özellikle, bu yeni hukuk yolunun
muhtemel surette
(
a priori
) erișilebilir olduğunu ve yargılamanın adilliğine ilișkin șikâyetler için makul bir tazmin imkânı sunabildiğini değerlendirmiștir.
17.
Mevcut davada, Mahkeme, (yukarında belirtilen)
Baysal
davasındaki kararını yinelemekte ve bașvuranın, șimdi bașvuranın, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Mahkeme’nin kabul edilemezlik kararının bildirilmesinin ardından üç ay içerisinde Ankara İdare Mahkemesi önünde tekrar yargılanmayı talep edebileceğini gözlemlemektedir. Sonuç olarak Ankara İdare Mahkemesi davalara ilișkin yeni bir değerlendirme yapacaktır ve Ankara İdare Mahkemesi’nin kararına karșı Danıștay’a temyiz bașvurusu yapılabilecektir. Bașvuranlar sonrasında Danıștay’ın kararına karșı Anayasa Mahkemesi’ne bireysel bașvuruda bulunabilmektedir. Eğer bașvuran hala kendilerini iddia edilen ihlalin mağduru olarak görürse Sözleșme’nin 34. Maddesi uyarınca Mahkeme’ye yeni bir bașvuru yolu açık olacaktır.
18.
Mahkeme ayrıca, bu yeni incelemenin bașvuranın, iç hukuktaki yargılamalar esnasında savcının mütalaasının kendisine iletilmemesine ilișkin șikayetini de gidereceğini belirtmiștir (bk. Yukarıda belirtilen Baysal, § 17).
19.
Dolayısıyla bașvurunun bu kısmının Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemiș olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmelidir.
20.
Mahkeme, Sözleșme’nin 6, 13 maddeleri ile Sözleșme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesiyle ilgili olarak ileri sürülen diğer șikâyetlerle ilgili olarak, kendisine sunulan delil unsurları ve iddiaları inceleme yetkisi dâhilinde, Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine dair herhangi bir görünüm tespit etmemiștir.
21.
Bașvurunun bu kısmı açıkça dayanaktan yoksun olup, Sözleșme’nin 35. maddesinin 3 ve 4. fıkralarına uygun olarak reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup, 14 Șubat 2019 tarihinde bildirilmiștir.
Hasan Bakırcu
Paul Lemmens
Yazı İșleri Müdür Yardımcıs
Bașkan