Avrupa İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR Bașvuru no. 31706/07 Tahsin ÖZTÜRK / TÜRKİYE Președintele Valeriu Grițco, judecătorii Ivana Jelić, Darian Pavli, și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Scriitoare Hasan Bakırcı, cu participarea lui Hasan Bakırcı, 2 aprilie 2019 Curtea Europeană a Drepturilor Omului (A doua Parte), întrunită în cadrul Comitetului din data de 19 iulie 2007, a prezentat cererea de mai sus, după discuții și cereri îndelungate de către Guvern, după ce a primit în schimb aceeași declarație, a trimis în Turcia, în 2001, o declarație de presă cu privire la o nouă cerere de presă, cu următoarele tarife: OLAYLARȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘTÜRİȘİȘTÜRİȘTÜRİȘİRİȘİȘİRİȘİȘİRİȘİȘİȘİRİȘİȘİRİȘİȘİȘİRİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘ
În special, din cauza motivelor de sănătate, care au indicat că reclamantul trebuie să fie ascuns timp de 22 de zile în data de 14 iulie 2000, Curtea a decis că, în urma unei cereri de 200 de zile din raportul său din anul 2000, Turcia trebuie să își refacă cererile de 200 de zile de scutire a taxelor obținute în perioada 14 mai 2007 până la 28 mai 2006, în special în cazul unei cereri de creștere a tarifelor de tarife obținute în perioada 10 mai 2007 până la 28 mai 2006.
În conformitate cu art. 12 din Legea nr. 2577 privind procedurile administrative, persoanele care au suferit prejudicii din cauza procedurilor administrative pot să inițieze o acțiune judiciară în fața instanțelor administrative sau să își deschidă o acțiune judiciară în scopuri administrative. În primul rând, după pronunțarea hotărârii în această cauză, persoanele pot să își continue acțiunea judiciară în termen de timp necesar. În cazul în care o hotărâre a Comisiei este pronunțată în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Convenție, persoanele care nu au primit încă o acțiune judiciară, nu au primit încă o acțiune judiciară sau nu au obținut o acțiune judiciară în cauză, pot să își continue acțiunile judiciare în temeiul articolului 25 din Convenție.
Cu toate acestea, din cauza faptului că mașina a fost vândută la licitație, nu a fost returnată și, prin urmare, nu a fost folosită. În plus, după respingerea cererii de scutire vamală a reclamantului în ceea ce privește mașina sa, instanța observă că instanța İdare a cerut anularea acestei decizii. Hotărârea instanței İdare a fost confirmată ulterior de către instanța Danishă. Cu toate acestea, din cauza faptului că mașina a fost vândută la licitație, nu a fost returnată și, prin urmare, nu a fost folosită. În plus, instanța a constatat că valoarea mașinii reclamantului nu a fost încă utilizată.
Curtea a subliniat, în hotărârea sa în cauza Ümmühan Kaplan (în cazul anilanat mai sus, § 17), că aceste cereri, care au fost transmise Guvernului înainte de aplicarea noii legi, pot fi examinate în mod normal. Cu toate acestea, Curtea a constatat că, având în vedere primele obiecții ale Guvernului cu privire la noile legi interne stabilite prin Legea nr. 6384, cele menționate mai sus Demiroğlu și alții au fost încă în cauză. Prin urmare, Curtea a decis că rezultatul contestabil al cererii, în ceea ce privește nelimitărea deciziei, este că consumul de drepturi interne a fost respins în temeiul Convenției și că dispozițiile din § 1 din 35 din Constituție trebuie respins în mod direct.
În ceea ce privește neplata sumei corespunzătoare valorii mașinii reclamantului, Curtea observă că acțiunea în fața Tribunalului Idare a fost deschisă numai pentru a stabili dacă reclamantul are dreptul la imunitate vamală pentru mașina înregistrată în străinătate. Prin urmare, decizia în litigiu nu are legătură cu evaluarea prejudiciului suferit de vânzarea mașinii și cu neplata datei sale de vânzare a sumei corespunzătoare valorii mașinii. În plus, Curtea observă că, în urma deciziei instanței din 6 iunie 2001 privind decizia de a renunța la o parte din mărfuri și a începe creșterea mărfurilor, cererea de despăgubire a fost deschisă în conformitate cu art. 12 din Legea nr. 2577 nr. 3577, în contextul unei cereri de despăgubire a mărfurilor locale. În acest context, Curtea a decis că nu poate să se pronunțe în legătură cu o cerere de despăgubire a mărfurilor în cauză, deoarece nu a fost întocâtă în mod similar în cazul vânzării mașinii sale și nu a fost înregistrată în mod specific în baza unei cereri de despăgubire a mărfurilor.
Valeriu Grițco, director adjunct al afacerilor de ziare, președinte
KARAR
Bașvuru no. 31706/07
Tahsin ÖZTÜRK / TÜRKİYE
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hâkimler
Ivana Jelić, Darian Pavli,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 2 Nisan 2019 Salı tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
19 Temmuz 2007 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu göz önüne alarak,
Hükümet tarafından ibraz edilen görüșleri ve bu görüșlere karșılık olarak bașvuran tarafından ibraz edilen görüșleri dikkate alarak,
Gerçekleștirdiği müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuran Tahsin Öztürk, 1961 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Amasya’da ikamet etmektedir. Mahkeme önünde Amasya Barosuna bağlı Avukat E. Ertakuș tarafından temsil edilmiștir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”), ise kendi yetkilisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın Koșulları
Davanın konusu, taraflarca ifade edildiği șekliyle așağıdaki gibi özetlenebilir:
Bașvuran, yaklașık 21 yıl İsviçre’de ikamet ettikten sonra 2000 yılında Türkiye’ye dönüș yapmıș ve yanında getirdiği yurtdıșında kayıtlı arabası 5 Mayıs 2000 tarihinde gümrük deposuna gönderilmiștir. Bașvuran aynı tarihte Gümrük Müdürlüğüne bașvurarak, somut tarihte yürürlükte olan mevzuat uyarınca arabasının gümrük vergisinden muaf tutulmasını talep etmiștir.
6 Haziran 2001 tarihinde idare, bașvuranın gümrük vergisi muafiyeti için gereklilikleri yerine getirmediği gerekçesiyle bu talebi reddetmiștir. İdare bu bağlamda, bașvuranın 2000 yılında Türkiye’de altı aydan uzun süre kaldığına kanaat getirmiștir.
Bașvuran, 22 Haziran 2001 tarihinde, 6 Haziran 2001 tarihli idari ișlemin iptali için Ankara İdare Mahkemesi nezdinde dava açmıștır.
28 Mayıs 2002 tarihinde İdare Mahkemesi, bașvuranın yurtdıșında kayıtlı arabasına ilișkin olarak gümrük vergisi muafiyeti hakkı olduğuna hükmederek 6 Haziran 2001 tarihli idari ișlemin iptaline karar vermiștir. Özellikle, bașvuranın 14 Temmuz 2000 tarihli 22 günlük süre boyunca dinlenmesi gerektiğini belirten sağlık raporuna sahip olması sebebiyle, bu sürenin Türkiye’de 2000 yılında geçirdiği 200 günlük süreden düșülmesi gerektiği belirtilmiștir.
26 Haziran 2002 tarihinde bașvuranın arabası açık artırmaya çıkarılmıș ve üçüncü bir tarafa satılmıștır. Ancak açık artırma sonrası elde edilen para bașvurana ödenmemiștir.
Danıștay, 24 Șubat 2004 tarihinde, İdare Mahkemesinin kararını onamıștır.
Danıștay, 12 Temmuz 2006 tarihinde idarenin karar düzeltme talebini reddetmiștir.
Bu süreçte bașvuran arabasının iade edilerek veya açık artırmadan elde edilen paranın yasal faizi ile birlikte kendisine ödenerek 28 Mayıs 2002 tarihli İdare Mahkemesi kararının icra edilmesi amacıyla 4 Șubat 2003 ile 10 Ocak 2007 tarihleri arasında çeșitli günlerde idareye bașvurmuștur.
7 Kasım 2006 ve 16 Mayıs 2007 tarihli yazılarla idare, özellikle ihtilaf konusu kararın arabanın iadesini veya açık artırmadan elde edilen paranın ödenmesini öngörmediğine kanaat getirerek bașvuranın taleplerini reddetmiștir.
Tazminat Komisyonuna ilișkin iç hukuk ve uygulama ile ilgili açıklamalar (bkz. așağıda § 16) Demiroğlu ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013) kararında yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılamalar Usulü Kanununun 12. maddesi uyarınca, idari ișlem sebebiyle zarar gören șahıslar, idare mahkemeleri nezdinde “tam yargı davası” açabilir veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilirler. İlk önce iptal davası açıp bu davanın karara bağlanması üzerine, gerekli süre içerisinde tam yargı davası açabilirler.
Bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesine ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokolün 1. maddesi kapsamında, yetkililerin, arabasını iade etmeyerek veya açık artırmadan elde edilen parayı yasal faiz ile birlikte kendisine ödemeyerek İdare Mahkemesinin kararına uymadığından șikâyetçi olmuștur.
Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğuna ve kararların icra edilmemesine ilișkin bașvuruların ele alınması amacıyla Türkiye’de Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiștir. Hükümet, dolayısıyla, bașvuranın Tazminat Komisyonuna herhangi bir bașvuru yapmamıș olmaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmemiș olduklarını ileri sürmüștür.
Hükümet ayrıca, 2577 sayılı Kanunun 12. maddesi uyarınca bașvuranın idare mahkemeleri nezdinde tam yargı davası açmadığını belirtmiștir. Bu bağlamda Hükümet, bașvurana benzer bir durumda yurtdıșında kayıtlı arabasının idarece açık artırmada satılmasının ardından șahıs lehine tazminata hükmedilen bir ilk derece mahkemesi kararını onayan 27 Haziran 2008 tarihli Danıștay kararını ibraz etmiștir.
Bașvuran, yerel mahkeme kararlarının icra edilmemesi sebebiyle Devlete karșı daha fazla dava açmasının kendisinden beklenemeyeceğini ileri sürmüștür.
Mahkeme, bașvuranın, arabasına ilișkin olarak gümrük muafiyeti talebinin reddedilmesinin ardından, İdare Mahkemesi nezdinde dava açarak bu kararın iptalini talep ettiğini gözlemlemektedir. İdare Mahkemesi kararı daha sonra Danıștay tarafından onanmıștır. Ancak, araba açık artırmada satılmıș olması sebebiyle bașvurana iade edilmemiș ve ihtilaf konusu karar icra edilmemiștir. Ayrıca, bașvuran arabasının değerine karșılık gelen tutarı geri alamamıștır.
Mahkeme, Sözleșme’nin 6. maddesi ve Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında somut davada ortaya çıkan esas sorunların ihtilaf konusu kararın icra edilmeyiși ve bașvurana, arabası açık artırmada satıldıktan sonra arabasının değerine karșılık gelen bir meblağın ödenmemesi olduğu kanaatindedir.
İhtilaf konusu kararın icra edilmeyiși hususunda Mahkeme, Hükümet tarafından belirtildiği üzere, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun uygulanmakta olduğunu dikkate alır. Ardından, Mahkeme Demiroğlu ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 56125/10, 4 Haziran 2013) davasındaki kararında, bașvuranların iç hukuk yollarını, yani yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir bașvuruyu kabul edilemez bulmuștur. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, söz konusu yeni hukuk yolunun, yetkililerin mahkeme kararlarını icra etmemesine ilișkin șikâyetler bakımından,
muhtemel surette (a priori)
erișilebilir ve makul bir çözüm sunacak nitelikte olduğu kanısına vardığını belirtmiștir.
Mahkeme,
Ümmühan Kaplan
(yukarıda anılan, § 17) davasındaki kararında, yeni hukuk yolunun uygulanmasından önce Hükümete tebliğ edilmiș olan bu tür bașvuruları, normal usul uyarınca inceleyebileceğini vurguladığını belirtmiștir.
Ancak, Mahkeme, Hükümetin bașvuranın 6384 sayılı Kanun ile tesis edilmiș olan yeni iç hukuk yoluna ilișkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak, yukarıda anılan Demiroğlu ve diğerleri davasında varmıș olduğu sonucu yinelemektedir.
Bu nedenle Mahkeme, bașvuranın ihtilaf konusu kararın icra edilmemesine ilișkin șikâyetlerinin iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
Bașvurana arabasının değerine karșılık gelen meblağın ödenmemesine yönelik olarak, Mahkeme, bașvuranın İdare Mahkemesi nezdindeki davanın yalnızca yurtdıșına kayıtlı arabasına yönelik olarak gümrük muafiyeti hakkı olup olmadığının belirlenmesi amacıyla açıldığını gözlemlemektedir. Dolayısıyla, ihtilaf konusu karar, arabasının satıșı sebebiyle gördüğü zararın tazmini ve arabanın değerine karșılık gelen meblağın kendisine ödenmemiș olması ile ilgili değildir. Mahkeme ayrıca, idarenin 6 Haziran 2001 tarihli kararı iptal etmesinin ve arabanın açık artırmaya çıkarılmasının ardından, bașvuranın 2577 sayılı Kanunun 12. maddesi uyarınca yerel mahkemeler nezdinde tazminat davası açmadığını gözlemlemektedir. Bu bağlamda, Mahkeme, Hükümetin bașvurana benzer bir durumda yurtdıșında kayıtlı arabasının açık artırmada satılmasının ardından șahıs lehine tazminata hükmedildiği bir dava örneği sunduğunu kaydetmektedir.
Yukarıdaki hususlar ıșığında, Mahkeme, bașvuranın 2577 sayılı Kanunun 12. maddesi uyarınca idare mahkemeleri nezdinde dava açarak arabasının satıșı ve ederine karșılık gelen meblağın kendisine ödenmemiș olması sebebiyle gördüğü zararın tazminini talep etmiș olması gerektiği kanaatindedir.
Dolayısıyla bașvurunun bu kısmının da Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4 maddesi uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemiș olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup, 9 Mayıs 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan