Avrupa İnsan Haklari MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA HUKUM Bașvuru No. 43522/18 Seçgün ÖZTÜRK / Türkiye Bașkan Valeriu Grițco, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo și Asistentul Directorului Departamentului de Afaceri Juridice Hasan Bakırcı, 26 ianuarie 2021 în prezența Comitetului pentru Drepturile Omului din cadrul datei de 26 ianuarie 2021 din cadrul datei de 26 ianuarie 2021 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2018 din cadrul datei de 10 septembrie 2015 din cadrul datei de 10 septembrie 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de data de 24 august 2015 din data de 24 august 2015 din data de data de 24 august 2015 din data de data de 24 august 2015 din data de data de 24 august 2015 din data de data de 30 august 2015 din data de data de 30 august 2015 din data de data de 30 august 2015 din data de data de data de 30 august 2015 din data de data de 30 august 2015 din data de data de data de 30 august 2015 din data de data de data de 30 august 2015 din data de data de data de data de 30 august 2015 din data de data de
Curtea İdare a decis, în primul rând, că nu este vorba de a muta clădirea de către municipiu. În urma acestei decizii, Curtea İdare a afirmat că planul de construcții la scară 1/1000 a fost modificat la data de 9 aprilie 2013 și că planul de construcții în cauză trebuie să fie clasificat în continuare ca un spațiu de potențial de construcții sociale și culturale, astfel încât persoana respectivă să aibă dreptul de a construi, de a vinde sau de a folosi proprietatea unui complex social și cultural special. Prin urmare, Curtea a decis că nu este posibilă o modificare a planului de construcții la scară 1/1000 pe baza datei de 9 aprilie 2013 și că de acum înainte planul de construcție trebuie să fie clasificat ca un spațiu de potențial de construcții sociale și culturale, astfel încât persoana respectivă să aibă dreptul de a construi, de a vinde sau de a folosi proprietatea unui complex social și cultural special.
Guvernul, pe baza hotărârii din 21 aprilie 2011 în cauza Ziya Çevik/Turcia (nr. 19145/08, 21 aprilie 2011), reiterează plângerile.Governul susține că, în mod special, reclamantul nu trebuie să suporte o povară specială și excesivă care ar trebui să existe între protecția dreptului la proprietate și protecția dreptului la proprietate.Bavuran, pe baza hotărârii din 21 aprilie 2011 în cauza Ziya Çevik/Turcia (nr. 19145/08, 21 aprilie 2011), reiterează plângerile.Hakim, pe cont propriu, poate să recunoască doar drepturile de proprietate intelectuală (jura novită curgulară) ale reclamantului, în conformitate cu art. 1 din Hotărârea Curții, în conformitate cu art. 1 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul nr. 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 17 din Protocolul 20 din Protocolul 20 din Protocolul 20 din Protocolul 20 din Protocolul 20 din Tratatul de la Tratatului de la România privind tratatul privind tratatul privind tratatele privind tratatele comercializarea limbii românești (nr.
Curtea amintește apoi că, în conformitate cu o jurisprudență stabilită, interdicția de construcție a terenurilor în temeiul alocării lor în planul imar pentru construcția unei clădiri municipale cu scopul de a le clădi ulterior, constituie o intervenție în domeniul de aplicare al primei fraze a articolului 1 din Protocolul nr. 1 la Convenție (Hakan Arı/Turcia, nr. 13331/07, § 37, 11 ianuarie 2011, și Ziya Çevikarı, § 46). În cele din urmă, în domeniul reglementării terenurilor, atât de complex și dificil, Curtea amintește că statele membre au încă o largă competență de apreciere a aplicării politicii lor de clădire urbană în cadrul planului imar (Sportmazın ve Lönönnrothın ve Lönnrothın ve İsveçren , 23 Eylül 1982, § 69, Aİvül 52).
Curtea a constatat că reclamantul nu a avut dreptul la despăgubiri pentru prejudiciul suferit, susținând că nu a fost stabilit un echilibru just între necesitățile de justiție a acestor măsuri de intervenție și necesitățile de protecție a drepturilor fundamentale. Cererea de despăgubiri a reclamantului a fost examinată în mod corespunzător de către instanțele naționale și instanțele naționale, după ce au ascultat cererile părților în condiții de egalitate și au examinat toate elementele corespunzătoare, au ajuns la concluzia că reclamantul nu are dreptul la despăgubiri pentru prejudiciul suferit. Curtea a constatat că nu există niciun element existent care să permită în mod clar sau parțial concluzia că deciziile instanțelor naționale sunt lipsite de rațiune. Curtea a constatat că, în timpul procesului de litigiu în cauză, reclamantul a cumpărat o proprietate în cauză, iar această proprietate a fost deja verificată de către o persoană care a fost în cauză, în special în cazul în care a fost efectuată o achiziție de piatră de piatră de la o clasă anterioară (îndefinală, în cazul în care nu a fost efectuată o achiziție de piatră de la o clasă anterioară) și în cazul în care a fost efectuată o achiziție de piatră de la o clasă anterioasă (înal, în cazul în care nu a fost efectuată o achiziție de piatră de la o clasă anterioasă) și în cazul în care a fost efectuată o achiziție de piatră de la o altă clasă (înă) în cazul în care nu a fost efectuată o achiziție de piatră de piatră de la o clasă de piatră de la o clasă anterioasă (înă).
În plus, în ceea ce privește hotărârea Ziya Çevik, la care se referă reclamantul, hotărârea se referă la faptul că, datorită diferenței semnificative dintre aceste două situații, proprietatea nu poate susține afirmația proprietarului, deoarece, în cazul în care proprietatea a fost achiziționată anterior de către un proprietar francez, nu poate fi construită în timpul unei astfel de construcții, iar proprietatea nu poate fi respinsă.
Bașvuru No. 43522/18
Seçgün ÖZTÜRK / Türkiye
Bașkan
Valeriu
Grițco,
Hâkimler
Branko
Lubarda,
Pauliine
Koskelo
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 26 Ocak 2021 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 10 Eylül 2018 tarihli bașvuruyu, davalı Hükümet tarafından sunulan görüșleri ve bașvuran tarafından bu görüșlere verilen cevapları dikkate alarak gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuran Seçgün Öztürk, Türk vatandașı olup, 1959 doğumludur ve Ankara’da ikamet etmektedir. Bașvuran Mahkeme önünde, Ankara Barosuna bağlı Avukat M. Alsan tarafından temsil edilmiștir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
Bașvuran, 3 Ağustos 2001 tarihinde, Ankara’da bulunan bir tașınmazın hisselerini (288 m
2
’ye karșılık gelen) satın almıștır.
Söz konusu mülk, satın alınması sırasında, imar planında 30 Temmuz 1997 tarihinden itibaren “kamu tesisi alanı” olarak sınıflandırılmıștır.
Bașvuran, belirtilmeyen bir tarihte, mülke ilișkin kamulaștırma ișleminin bașlatılması talebiyle İdareye bașvurmuștur.
İdare, bu talebi reddetmiștir.
Bașvuran, 24 Temmuz 2015 tarihinde, mülkiyetin İdareye devredilmesine karar vermesi ve kendisine ödenmesi gereken tazminat miktarını belirlemesi için Ankara İdare Mahkemesine bașvurmuștur.
İdare Mahkemesi, 30 Kasım 2016 tarihinde, davanın esası hakkında karar vermeksizin, bu talebi reddetmiștir.
Bașvuran, bu karara karșı itirazda bulunmuștur.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi, 14 Kasım 2017 tarihinde, davanın esasını karara bağlamaya karar vermiștir. İdare Mahkemesi öncelikle, Belediye tarafından tașınmaza el konulmasının söz konusu olmadığını tespit etmiștir. İdare Mahkemesi ardından, 1/1000 ölçekli imar planının 9 Nisan 2013 tarihinde değiștirildiğini ve söz konusu mülkün bundan böyle imar planında “özel sosyal ve kültürel tesis alanı” olarak sınıflandırıldığını, bu durumun böylelikle, özel sosyal ve kültürel bir kompleksin inșa edilmesine, bu mülkün üçüncü kișilere kiralanmasına veya satılmasına imkân verdiğini tespit etmiștir. Dolayısıyla, İdare Mahkemesine göre, bașvuranın mülkiyet hakkının belirsiz bir süreyle kısıtlandığı sonucuna varılması mümkün değildir ve bu nedenle, talebin reddedilmesi gerekmektedir.
Bașvuran, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuștur.
Anayasa Mahkemesi, 23 Temmuz 2018 tarihinde, bașvuran tarafından yapılan bireysel bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermiștir. Bu karar, 26 Temmuz 2018 tarihinde bașvurana tebliğ edilmiștir.
Bașvuran, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ve Sözleșme’nin 6. maddesini ileri sürerek, tașınmazının karșılıksız olarak özel sosyal ve kültürel bir tesisin inșasına tahsis edilmesinin bu tașınmazın potansiyel kullanımını kısıtladığını ve mülklerine saygı hakkını ihlal ettiğini iddia etmektedir.
Hükümet, bu iddiayı kabul etmemektedir ve Mahkemeyi bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermeye davet etmektedir. Bu bağlamda, Hükümet bilhassa, bașvuranın bir yandan, kamu yararı ile diğer yandan, mülklere saygı hakkının korunması arasında bulunması gereken adil dengeyi bozan özel ve așırı bir yüke katlanmak zorunda kalmadığını ileri sürmektedir.
Bașvuran,
Ziya Çevik/Türkiye
(No. 19145/08, 21 Haziran 2011) kararına atıfta bulunarak, șikâyetlerini tekrarlamaktadır.
Mahkeme, “Hâkim hukuku kendiliğinden uygular”
(“jura novit curia”)
ilkesi gereğince, Sözleșme ve Protokolleri uyarınca bir bașvuran tarafından ileri sürülen hukuki gerekçelere bağlı kalmadığını ve bașvuran tarafından ileri sürülenler dıșındaki Sözleșme maddeleri ya da hükümleri kapsamındaki bir șikâyeti inceleyerek, bu șikâyete konu edilen olaylara ilișkin yapılacak hukuki nitelendirme hususunda karar verebileceğini hatırlatmaktadır (
Guerra ve diğerleri/İtalya
, 19 Șubat 1998, § 44,
Karar ve Hükümlerin Derlemesi
1998
‑
I,
Radomilja ve diğerleri/Hırvatistan
[BD], No. 37685/10 ve 22768/12, § 126, 20 Mart 2018). Dolayısıyla, davaya ilișkin olay ve olguların hukuki nitelendirmesi konusunda takdir yetkisine sahip olan Mahkeme, bașvuranın șikâyetlerinin yalnızca Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi açısından incelenmesinin uygun olduğu kanısına varmaktadır.
Mahkeme ardından, yerleșik bir içtihat uyarınca, tașınmazın daha sonra kamulaștırılması amacıyla imar planında kamu tesisinin inșasına tahsis edilmesi nedeniyle inșaat yasağına tabi tutulması hususunun, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin birinci cümlesi kapsamına giren bir müdahaleyi teșkil ettiğini hatırlatmaktadır (
Hakan Arı/Türkiye
kararı, No. 13331/07, § 37, 11 Ocak 2011, ve yukarıda anılan
Ziya Çevik
kararı, § 46).
Mahkeme son olarak, arazi düzenlemesi kadar karmașık ve zor bir alanda, Sözleșmeci Devletlerin șehir planlama politikalarını uygulama konusunda geniș bir takdir yetkisine sahip olduklarını hatırlatmaktadır (
Sporrong ve Lönnroth/İsveç
, 23 Eylül 1982, § 69, A serisi No. 52). Bununla birlikte, Mahkeme yine de kendi denetim yetkisinden vazgeçemeyecektir.
Somut olayda, Mahkeme öncelikle, Belediye tarafından bașvuranın tașınmazına el konulmasının söz konusu olmadığını tespit etmektedir.
Mahkeme ardından, söz konusu mülkün öncelikle “kamu tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını ve inșa edilemez bir hale getirildiğini ve daha sonra, “özel sosyal ve kültürel bir tesis alanı” olarak sınıflandırıldığını saptamaktadır. İkinci tedbir, bununla birlikte inșaatın yerel imar planında hedeflenen amaca uygun olması koșuluyla, mülkü inșa edilebilir bir hale getirmiștir. Bașka bir deyișle, tașınmazın kullanımına ilișkin kısıtlama azaltılmıștır.
Mahkeme, bașvuranın, bu müdahale tedbirlerinin kamu yararı ile temel haklarının korunmasının gerekleri arasında “adil bir denge” kurmadığını ileri sürerek, ulusal mahkemelere bașvurduğunu kaydetmektedir. Bașvuranın tazminat talebi, ulusal mahkemeler tarafından usulüne uygun olarak incelenmiștir ve ulusal mahkemeler, tarafların iddialarını eșit koșullarda dinledikten ve uygun bütün unsurları inceledikten sonra, bașvuranın maruz kaldığı zararın tazminat hakkına yol açmadığı kanaatine varmıșlardır. Mahkeme, ulusal mahkemelerin kararlarının keyfi veya açıkça mantıksız olduğu sonucuna varmasına imkân verecek herhangi bir unsur görmemektedir.
Nitekim Mahkeme, bașvuran tarafından ihtilaf konusu mülkün satın alınması sırasında, bu mülkün daha önce “kamu tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını gözlemlemektedir (yukarıda 4. paragraf). Bu nedenle, söz konusu mülk, ilgili tarafından satın alındığı tarihte inșa edilemez bir hale getirilmiștir. Bașka bir ifadeyle, söz konusu kısıtlama bașvuranın mülkü satın aldığı sırada mevcuttur.
Mahkeme dolayısıyla, bașvuranın söz konusu tașınmazın satın alınması sırasında yürürlükte olan imar planına göre, mülkün “kamu tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını makul bir șekilde bildiği ya da bilmesi gerektiği kanısına varmaktadır. Bu nedenle bașvuran, tașınmazla ilgili bir düzenleme yapmak, özellikle tașınmaz üzerinde yapı inșa etmek için makul bir șekilde izin almayı bekleyemezdi ve dolayısıyla, ilgilinin ihtilaf konusu tașınmazın satın alınması sırasında bu türden bir riski kabul ettiği kanısına varılmalıdır (
Matczyński/Polonya,
No. 32794/07, § 109, 15 Aralık 2015).
Dahası, Mahkeme, söz konusu kısıtlamanın 1/1000 ölçekli imar planının değiștirilmesiyle azaltıldığını tespit etmektedir. Mülk, bundan böyle, inșaatın özel sosyal ve kültürel bir tesisle ilgili olması koșuluyla, inșa edilebilir olarak sınıflandırılan bir alanda bulunmaktadır. Tașınmaz aynı zamanda, bu türden bir yatırım yapmak isteyen kișiye satılabilmekte ya da kiralanabilmektedir.
Öte yandan, bașvuranın atıfta bulunduğu, yukarıda anılan
Ziya Çevik
kararına ilișkin olarak, Mahkeme, ileri sürülen durumun somut olayda farklı olması nedeniyle, bu kararın ilgilinin iddiasını ne șekilde destekleyebileceğini anlayamamaktadır, zira tașınmaz daha önce bașvuran tarafından satın alınması sırasında inșa edilemez bir hale getirilmiștir ve
Ziya Çevik
davasında bu türden bir durum söz konusu değildir.
Mahkeme ayrıca, yukarıda belirtilen değerlendirmeler ıșığında, söz konusu menfaatler arasından kurulması gereken adil dengenin korunduğu kanaatine varmaktadır.
Dolayısıyla, bașvuru, açıkça dayanaktan yoksundur ve Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, ardından 18 Șubat 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan