AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 45336/18 Murat ÖZTEK / Türkiye Bașkan Valeriu Grițco, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo și Asistentul Directorului Departamentului de Afaceri Juridice Hasan Bakırcı, cu prezența la 13 octombrie 2020 la Tribunalul European al Drepturilor Omului (İkinci Bölüm), în forma stabilită în cursul întâlnirii de mai sus, la 21 septembrie 2018, au decis că suma sumelor obținute de către Guvern în urma unei întâlniri cu o clasă de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de școli de ș
Curtea İdare a amintit că o certitudine de lungă durată cu privire la starea unei proprietăți care a devenit inoperabilă, a impus o povară specială și o povară asupra proprietarului acesteia și a încălcat un echilibru echitabil care trebuie să fie stabilit între protecția dreptului la respectare a proprietăților, pe de o parte, pentru necesitățile de interes general și, pe de altă parte, pentru protecția dreptului la respectare a proprietăților. Curtea İdare a făcut referire în primul rând la hotărârea Hakan Arı v Turkiye (nr. 13331/07, 11 octombrie 2011), care a fost prima hotărâre în această privință.
În temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din ȘIKÂYETLER Bașvuran, Sözleșmeye Ek.lu și al articolului 6 din Convenție, proprietatea imobilului trebuie să fie examinată gratuit la o instalație medicală privată, susținând că această cerere restricționează potențialul de utilizare a imobilului și că aceasta încalcă dreptul la proprietăți.HUKUK DEĞERLENDİR Çevremeni Bașvuran, judecătorul de la București, a susținut că dreptul la proprietăți este limitat de o anumită măsură, susținând că această cerere trebuie să fie examinată gratuit la o instituție medicală privată și că această cerere trebuie să limiteze potențialul de utilizare a imobilului și să violeze dreptul la proprietăți.HUKUK DEĞERLENDİR Çevremeni Bașvuran, judecătorul de la București, susține că dreptul la proprietăți este exagerat, că nu trebuie să fie reținut în condițiile Convenției privind drepturile de proprietate, și că nu trebuie să fie reținut în condițiile Convenției privind drepturile de proprietate, care se aplică la Convenția nr. 1 din Protocolul 1 din 1914 și că nu trebuie să fie reținută în condițiile Convenției privind drepturile de proprietate.HUK Hazırmeyevran Hazmakı 1.Huk de Novemmek 6.Hukukmeyevuran, judecătorul de la Buurești și alte judecători, judecători, susțin că nu trebuie să fie reținuit în condiții și că nu trebuie să fie reținuit în condiții de proprietate (Hukukukukukuk de Buurești, Hük, Buurești, Buurești, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, București, Buc
În conformitate cu Convenția și cu protocoalele sale, un reclamant nu este supus motivelor juridice invocate de acesta și, în cazul în care a depus o plângere în temeiul unor articole sau dispoziții ale Convenției, altele decât cele invocate de acesta, aceasta poate decide în legătură cu o decizie juridică în legătură cu evenimentele în cauză (Guerra și alții/Italia, 19 februarie 1998, § 44, Decretul de judecată 1998‐I, Radomilja și alții/Hırvatistan [BD], nr. 37685/10 și 22768/12, § 126, 20 martie 2018).
În acest caz, Curtea constată, în primul rând, că nu există nici o restricție privind utilizarea imobiliară a reclamantului de către Municipalitate. Apoi, Curtea constată că proprietatea în cauză a fost clasificată în primul rând ca fiind o zonă de facilități medicale kamu și a fost declarată neconstruibilă și, ulterior, ca fiind o zonă de facilități medicale zel. A doua măsură, totuși, a făcut ca proprietatea să fie construibilă, cu condiția ca construcția să fie adecvată scopului urmărit în planul de construcție locală. Cu alte cuvinte, restricția privind utilizarea imobiliară a fost redusă.
Curtea Nitekim observă că, în momentul achiziționării proprietății în litigiu, reclamantul știa sau ar fi trebuit să știe în mod rezonabil că proprietatea era clasificată anterior ca fiind o zonă de facilități medicale (§4 de mai sus). Prin urmare, proprietatea în cauză a devenit neconstruibilă la data achiziționării de către interesat. Cu alte cuvinte, restricția în cauză era valabilă la momentul achiziționării proprietății de către reclamant. Prin urmare, Curtea ajunge la concluzia că, în baza planului de asigurare în vigoare de la momentul achiziționării proprietății în cauză, reclamantul știa sau ar fi trebuit să știe în mod rezonabil că proprietatea era clasificată anterior ca fiind o zonă de facilități medicale (în cazul în care nu era în cauză). Prin urmare, reclamantul nu poate să obțină autorizația de a efectua o astfel de structură, în special o astfel de structură de clădire, și, prin urmare, persoana interesată de vânzarea și vânzarea de clădiri de piatră de piatră de la care se tratează, trebuie să obțină autorizația de a efectua o astfel de investiție.
În ceea ce privește situația susținută, Curtea nu înțelege cum această hotărâre poate susține pretenția de interes, datorită diferenței de fond a situației susținute în caz, deoarece imobilul a fost făcut anterior inoperabil în timpul achiziției de către reclamant, iar în cazul Ziya Çevik nu este vorba de un astfel de caz. Curtea a mai spus că, în lumina evaluărilor menționate mai sus, există o cauză de protecție a dreptului de impozit care trebuie să fie formată între beneficiile în cauză. Prin urmare, cererea reclamantului nu este în mod clar sustenabilă și trebuie respinsă, în conformitate cu Convenția 35 alineatul (3) punctul (a) și punctul (4) din această hotărâre. Pe aceste temeiuri, Curtea, în uniune, a emis o hotărâre de neconstrucționabilitate a reclamantului.
Bașvuru No. 45336/18
Murat ÖZTEK / Türkiye
Bașkan
Valeriu
Grițco,
Hâkimler
Branko
Lubarda,
Pauliine
Koskelo
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 13 Ekim 2020 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 21 Eylül 2018 tarihli bașvuruyu, davalı Hükümet tarafından sunulan görüșleri ve bașvuran tarafından bu görüșlere verilen cevapları dikkate alarak gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuran Murat Öztek, Türk vatandașı olup 1961 doğumludur ve Ankara’da ikamet etmektedir. Bașvuran Mahkeme önünde, Ankara Barosuna bağlı Avukat M. Alsan tarafından temsil edilmiștir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
Bașvuran, 17 Mayıs 1996 tarihinde, Ankara’da bulunan bir tașınmazın hisselerini (15 m
2
’ye karșılık gelen) satın almıștır.
Satın alınması sırasında, söz konusu mülk, imar planında, 11 Șubat 1994 tarihinden itibaren “kamu sağlık tesisi alanı” olarak sınıflandırılmıștır.
Bașvuran, belirtilmeyen bir tarihte, mülke ilișkin kamulaștırma ișleminin bașlatılması talebiyle İdareye bașvurmuștur.
İdare, bu talebi reddetmiștir.
Bașvuran, 8 Mayıs 2015 tarihinde, mülkiyetin İdareye devredilmesine karar vermesi ve kendisine ödenmesi gereken tazminat miktarını belirlemesi için Ankara İdare Mahkemesine bașvurmuștur.
İdare Mahkemesi, 27 Ocak 2017 tarihinde, bu talebi reddetmiștir.
İdare Mahkemesi öncelikle, Belediye tarafından tașınmaza el konulmasının söz konusu olmadığını tespit etmiștir. İdare Mahkemesi ardından, ilke olarak, inșa edilemez hale gelen bir mülkün durumuna ilișkin uzun süreli bir belirsizliğin bu mülkün sahibine özel ve așırı bir yük yüklediğini ve bir yandan, genel menfaatin gerekleri ile diğer yandan, mülklere saygı hakkının korunması arasında kurulması gereken adil dengeyi bozduğunu hatırlatmıștır. İdare Mahkemesi bu bağlamda,
Hakan Arı/Türkiye
(No. 13331/07, 11 Ocak 2011) kararına atıfta bulunmuștur.
İdare Mahkemesi aynı zamanda, 1/1000 ölçekli imar planının 3 Nisan 2013 tarihinde İdare tarafından değiștirildiğini ve ilgili alanın imar planında “özel sağlık tesisi alanı” haline geldiğini gözlemlemiștir.
İdare Mahkemesi, tașınmazın böylelikle inșa edilebilir bir hale geldiğini ve söz konusu ilk kısıtlamanın kaldırıldığını tespit etmiștir. İdare Mahkemesi son olarak, tașınmazın bundan böyle kamunun kullanımına değil, özel kullanıma ayrılması nedeniyle, bașvuranın mülkünün kamulaștırılmasına gerek olmadığını eklemiștir.
Bașvuran, bu karara karșı itirazda bulunmuștur.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi, 19 Ekim 2017 tarihinde, itiraz üzerine bir karar vererek, itiraz edilen kararı bütün hükümleriyle onaylamıștır.
Bașvuran, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuștur.
Anayasa Mahkemesi, 28 Haziran 2018 tarihinde, bașvuran tarafından yapılan bireysel bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermiștir. Bu karar, 4 Temmuz 2018 tarihinde bașvurana tebliğ edilmiștir.
Bașvuran, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ve Sözleșme’nin 6. maddesini ileri sürerek, tașınmazının karșılıksız olarak özel bir sağlık tesisinin inșasına tahsis edilmesinin bu tașınmazın potansiyel kullanımını kısıtladığını ve mülklerine saygı hakkını ihlal ettiğini iddia etmektedir.
Bașvuran, davaya ilișkin koșulların Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ve Sözleșme’nin 6. maddesini ihlal ettiğini ileri sürmektedir.
Hükümet, bu iddiayı kabul etmemektedir ve Mahkemeyi bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermeye davet etmektedir. Bu bağlamda, Hükümet bilhassa, bașvuranın bir yandan, genel menfaatin gerekleri ile diğer yandan, mülklere saygı hakkının korunması arasında kurulması gereken adil dengeyi bozan özel ve așırı bir yüke katlanmak zorunda kalmadığını ileri sürmektedir.
Bașvuran,
Ziya Çevik/Türkiye
(No. 19145/08, 21 Haziran 2011) kararına atıfta bulunarak, șikâyetlerini tekrarlamaktadır.
Mahkeme, “
Hâkim hukuku kendiliğinden uygular
”
(“jura novit curia”)
ilkesi gereğince, Sözleșme ve Protokolleri uyarınca bir bașvuran tarafından ileri sürülen hukuki gerekçelere bağlı kalmadığını ve bașvuran tarafından ileri sürülenler dıșındaki Sözleșme maddeleri ya da hükümleri kapsamındaki bir șikâyeti inceleyerek, bu șikâyete konu edilen olaylara ilișkin yapılacak hukuki nitelendirme hususunda karar verebileceğini hatırlatmaktadır (
Guerra ve diğerleri/İtalya
, 19 Șubat 1998, § 44,
Karar ve Hükümlerin Derlemesi
1998
‑
I,
Radomilja ve diğerleri/Hırvatistan
[BD], No. 37685/10 ve 22768/12, § 126, 20 Mart 2018). Dolayısıyla, davaya ilișkin olay ve olguların hukuki nitelendirmesi konusunda takdir yetkisine sahip olan Mahkeme, bașvuranın șikâyetlerinin yalnızca Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi açısından incelenmesinin uygun olduğu kanısına varmaktadır.
Mahkeme ardından, yerleșik bir içtihat uyarınca, tașınmazın daha sonra kamulaștırılması amacıyla imar planında kamu tesisinin inșasına tahsis edilmesi nedeniyle inșaat yasağına tabi tutulması hususunun, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin birinci cümlesi kapsamına giren bir müdahaleyi teșkil ettiğini hatırlatmaktadır (yukarıda anılan
Hakan Arı/Türkiye
kararı, § 37, ve yukarıda anılan
Ziya Çevik
kararı, § 46).
Mahkeme son olarak, arazi düzenlemesi kadar karmașık ve zor bir alanda, Sözleșmeci Devletlerin șehir planlama politikalarını uygulama konusunda geniș bir takdir yetkisine sahip olduklarını hatırlatmaktadır (
Sporrong ve Lönnroth/İsveç
, 23 Eylül 1982, § 69, A serisi No. 52). Bununla birlikte, Mahkeme yine de kendi denetim yetkisinden vazgeçemeyecektir.
Somut olayda, Mahkeme öncelikle, Belediye tarafından bașvuranın tașınmazına el konulmasının söz konusu olmadığını tespit etmektedir.
Mahkeme ardından, söz konusu mülkün öncelikle “kamu sağlık tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını ve inșa edilemez bir hale getirildiğini ve daha sonra, “özel sağlık tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını saptamaktadır. İkinci tedbir, bununla birlikte inșaatın yerel imar planında hedeflenen amaca uygun olması koșuluyla, mülkü inșa edilebilir bir hale getirmiștir. Bașka bir deyișle, tașınmazın kullanımına ilișkin kısıtlama azaltılmıștır.
Mahkeme, bașvuranın, bu müdahale tedbirlerinin genel menfaatin gerekleri ile temel haklarının korunmasının gerekleri arasında “adil bir denge” kurmadığını ileri sürerek, ulusal mahkemelere bașvurduğunu kaydetmektedir. Bașvuranın tazminat talebi, ulusal mahkemeler tarafından usulüne uygun olarak incelenmiștir ve ulusal mahkemeler, Mahkemenin ilgili içtihatları ıșığında ve tarafların iddialarını eșit koșullarda dinledikten ve uygun bütün unsurları inceledikten sonra, bașvuranın maruz kaldığı zararın tazminat hakkına yol açmadığı kanaatine varmıșlardır. Mahkeme, ulusal mahkemelerin kararlarının keyfi veya açıkça mantıksız olduğu sonucuna varmasına imkân verecek herhangi bir unsur görmemektedir.
Nitekim Mahkeme, bașvuran tarafından ihtilaf konusu mülkün satın alınması sırasında, bu mülkün daha önce “kamu sağlık tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını gözlemlemektedir (yukarıda 4. paragraf). Bu nedenle, söz konusu mülk, ilgili tarafından satın alındığı tarihte inșa edilemez bir hale gelmiștir. Bașka bir ifadeyle, söz konusu kısıtlama bașvuranın mülkü satın aldığı sırada mevcuttur.
Mahkeme dolayısıyla, bașvuranın söz konusu tașınmazın satın alınması sırasında yürürlükte olan imar planına göre, mülkün “kamu sağlık tesisi alanı” olarak sınıflandırıldığını makul bir șekilde bildiği ya da bilmesi gerektiği kanısına varmaktadır. Bu nedenle bașvuran, tașınmazla ilgili bir düzenleme yapmak, özellikle tașınmaz üzerinde yapı inșa etmek için makul bir șekilde izin almayı bekleyemezdi ve dolayısıyla, ilgilinin ihtilaf konusu tașınmazın satın alınması sırasında bu türden bir riski kabul ettiği kanısına varılmalıdır (
Matczyński/Polonya,
No. 32794/07, § 109, 15 Aralık 2015).
Dahası, Mahkeme, söz konusu kısıtlamanın 1/1000 ölçekli imar planının değiștirilmesiyle azaltıldığını tespit etmektedir. Mülk, bundan böyle, inșaatın özel bir sağlık tesisiyle ilgili olması koșuluyla, inșa edilebilir olarak sınıflandırılan bir alanda bulunmaktadır. Tașınmaz aynı zamanda, bu türden bir yatırım yapmak isteyen kișiye satılabilmekte ya da kiralanabilmektedir.
Öte yandan, bașvuranın atıfta bulunduğu, yukarıda anılan
Ziya Çevik
kararına ilișkin olarak, Mahkeme, ileri sürülen durumun somut olayda farklı olması nedeniyle, bu kararın ilgilinin iddiasını ne șekilde destekleyebileceğini anlayamamaktadır, zira tașınmaz daha önce bașvuran tarafından satın alınması sırasında inșa edilemez bir hale getirilmiștir ve
Ziya Çevik
davasında bu türden bir durum söz konusu değildir.
Mahkeme ayrıca, yukarıda belirtilen değerlendirmeler ıșığında, söz konusu menfaatler arasından kurulması gereken adil dengenin korunduğu kanaatine varmaktadır.
Dolayısıyla, bașvuru açıkça dayanaktan yoksundur ve Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, ardından 12 Kasım 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan