AVRUPA İNSAN HAKLÜM KABUL MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no: 36368/18 Mustafa AVA / Türkiye Bașkan Valeriu Grițco, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo și Comitetul pentru Afaceri din cadrul Departamentului de Afaceri, cu participarea Asistentului Directorului Hasan Bakırcı, într-o ședință din 13 octombrie 2020, a fost prezentată o cerere de date din 26 iulie 2018, în cadrul unei discuții cu guvernul, în vederea adoptării unui nou plan de acțiune, în vederea adoptării unui nou plan de acțiune, în vederea adoptării unui nou plan de acțiune, în vederea adoptării unui nou plan de acțiune, în vederea adoptării următoarelor decizii: OLAȘGUL ÖZMÜZÜZÜRİȘ 1.ȘTÜRİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘİȘ
7 Judecătorul İdare a decis, în special, pe 1 iulie 2016 că, pe următoarele motive, a respins cererea reclamantului: Judecătorul İdare a respins în primul rând cererea reclamantului privind terenul respectiv; a constatat că, în istoria construcției, există o lungă perioadă de incertitudine cu privire la rezultatele încărcăturii, a fost deja stabilită o lungă perioadă de incertitudine cu privire la încărcătura, a fost constatată o serie de cerințe privind proprietatea și proprietatea particulară a imobilului și a fost observată o perioadă de timp în care s-a constatat o perioadă de timp în care s-a constatat o anumită încărcătură, dar a rămas o serie de cerințe privind proprietatea și proprietatea specialățile și a altor cereri privind dreptul de proprietate ale reclamantului privind cumpărarea de pietre.
HUKUK DE LENDİRME 11.LENDİRME, Bașvuran, Șartamîntul procesului, 1 cap. Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No. 1 Articolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 6 cap. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No. No. No.lu Protocolul de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No. No. No. No. No. 1 cap. No. No.lu Protocolul Protocol de la Șikayetler Bașvuran, 1 cap. No. No. No. No. No. No. No. No. No. No. No. 1 din 1998, 14 cap. No. No. No. No.
În cazul în care, în conformitate cu art. 1 din Protocolul nr. 1 privind protecția teritoriului, interdicția construcțiilor pe baza unei teme sociale, în scopul de a fi evaluate ulterior în temeiul unui plan de construcții, a fost interzisă, Curtea amintește că, în temeiul propunerii de la 1 decembrie, pedeapsa constituie o intervenție în temeiul primei sentințe a Protocolului nr. 1 privind protecția teritoriului (Arubatı/Turcia, nr. 13331/07 Bucuresti, § 11 din 2011 privind protecția teritoriului, nr. 1914/Turcia, § 2158, § 167, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 263, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 273, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, § 277, §
În speță, Curtea a decis că, deși proprietatea reclamantului a fost rezervată ca loc de reședință imobilă, de unde locuitorul nu a mai fost niciodată înlocuit și de unde nu a mai putut fi mutat încă din 1984, luând în considerare faptul că reclamantul a cumpărat terenul pe 11 februarie 2015, durata intervenției la care a fost supus interesul este de doar patru luni în momentul în care reclamantul a depus o cerere în instanțe.
Pe de altă parte, Curtea amintește că, în cazul în care reclamantul a cumpărat un teren afectat de interdicția absolută de construcție pe care a fost afectată în scopul de a-l clădi pentru parcarea, Curtea, pentru a calcula durata intervenției, nu trebuie să fi fost afectată de interdicția de construcție pe teren, ci să fi luat în considerare data achiziției de teren (Rossitto împotriva Italiei , nr. 7977/03, § 39, decizia Selim Çelebi, 26 mai 2009 și mai sus, § 24).
În lumina evaluărilor menționate mai sus, Curtea a ajuns la concluzia că cererea este în mod evident lipsită de temei și că ar trebui respinsă în conformitate cu art. 35 alineatul (3) litera (a) și punctul (4) din Convenție. Pe aceste temelii, Curtea a decis, în unanimitate, că Bașvurun nu este acceptabil. Această decizie a fost transmisă în limba franceză și a fost comunicată în scris la data de 12 noiembrie 2020.
Bașvuru no: 36368/18
Mustafa AVA / Türkiye
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hâkimler
Branko Lubarda,
Pauliine Koskelo
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla
13 Ekim
2020 tarihinde komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
26 Temmuz 2018 tarihinde yapılan bașvuruyu ve davalı Hükümet tarafından sunulan görüșler ile bașvuran tarafından cevaben sunulan görüșleri göz önünde bulundurarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Mustafa Ava, Türk vatandașı olup, 1975 doğumludur ve Ankara’da ikamet etmektedir. Mahkeme önünde, Ankara Barosuna bağlı Avukat M. Alsan tarafından temsil edilmiștir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
2.
Davaya ilișkin olay ve olgular, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
3.
Bașvuran 11 Șubat 2015 tarihinde, Ankara’da bulunan bir tașınmazdan pay (39,87 m
2
’ye tekabül eden) satın almıștır.
4.
Satın alındığı sırada, söz konusu tașınmaz, 29 Mayıs 1984 tarihinden itibaren imar planında ilk bașta “park ve yol”; 17 Kasım 2011 tarihinden itibaren ise imar planında yapılan değișiklik sonrasında “ticari rekreasyon” alanı olarak tahsis edilmiștir. Dolayısıyla, söz konusu tașınmaz ilk bașta “inșa edilemez”; sonrasında ise “inșa edilebilir” alandı.
5.
Bașvuran 24 Mart 2015 tarihinde, idareden söz konusu tașınmazın kamulaștırılması talebinde bulunmuștur.
6.
Bașvuran, talebine cevap verilmemesi ve bunun talebin zımnen reddi anlamına gelmesi nedeniyle, 18 Haziran 2015 tarihinde, mülkün idareye devri ve kamulaștırma bedelinin belirlenmesi istemiyle İdare Mahkemesine bașvurmuștur.
7.
İdare Mahkemesi 1 Temmuz 2016 tarihli kararla, bilhassa așağıdaki gerekçelerle, talebin reddine karar vermiștir:
–
İdare Mahkemesi öncelikle
,
Belediyenin söz konusu araziye el atmadığını; ancak inșaat yapılamayan bir tașınmazın akıbeti ile ilgili uzun süreli bir belirsizlik durumunun, tașınmazın malikine özel ve așırı bir
yük yüklediğini
ve bir yandan kamu yararı gereklilikleri ile diğer yandan mülkiyete saygı hakkının korunması arasında var olması gereken adil dengeyi bozacağını belirtmiștir. Bu bağlamda
Sporrong
ve
Lönnroth/ İsveç
(23 Eylül1982, seri A
n
o
52) kararına atıfta bulunmuștur.
–
İdare Mahkemesi daha sonra, somut olayda, bașvuranın 11 Șubat 2015 tarihinde tașınmazı
iktisap ettiğinde, tașınmazın zaten belli bir süreden beri kamu hizmetine ayrılan yer olduğunu gözlemlemiștir. Ancak, bu tarihe kadar geçen süre, eski malikler ile ilișkiliydi ve bașvuranın haklarına halel getirmemiști. Bașvuran, tașınmaz ile ilgili kısıtlamalara, söz konusu tașınmazı satın aldığı tarihten itibaren maruz kalmıștır. Ancak bahse konu tarihten bu yana geçen süre dikkate alındığında, bașvuran, așırı bir yüke maruz kaldığı iddiasında bulunamaz.
8.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 28
Aralık 2016 tarihinde, 1 Temmuz 2016 tarihli kararı onamıștır.
9.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 29 Mayıs 2017 tarihinde, bașvuranın karar düzeltme talebini reddetmiștir.
10.
Anayasa Mahkemesi 21 Mart 2018 tarihinde, bașvuran tarafından yapılan bireysel bașvurunun, açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle, kabul edilemez olduğuna karar vermiștir. Bu karar 23 Mart 2018 tarihinde bașvurana tebliğ edilmiștir.
Bașvuran, 1 No.lu Ek Protokol’ün 1. maddesini ve Sözleșme’nin 6. maddesini ileri sürerek, arazisinin üzerine inșaat yapılamaması nedeniyle mülkiyetine saygı hakkının ihlal edildiğinden ve ulusal mahkemelerin, tașınmazının kamulaștırılması talebini kabul etmemelerinden yakınmaktadır.
11.
Bașvuran, davanın koșullarının, 1 No.lu Ek Protokol’ün 1. maddesini ve Sözleșme’nin 6. maddesini ihlal ettiğini ileri sürmektedir.
12.
Hükümet, Mahkemeden, bașvuruyu, açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulmasını istemektedir. Hükümet, bașvuranın, bir yandan kamu yararı gereklilikleri ile diğer yandan mülkiyete saygı hakkının korunması arasında var olması gereken adil dengeyi bozan özel ve așırı bir yüke katlamak zorunda kalmadığını ileri sürmektedir.
13.
Mahkeme,
hâkim hukuku kendiliğinden uygular
(
jura novit curia
) ilkesi gereğince, Sözleșme ve Protokolleri gereğince bașvuran tarafından ileri sürülen hukuki gerekçelerle sınırlı olmadığını ve bir șikâyeti, bașvuran tarafından ileri sürülenler dıșındaki Sözleșme maddeleri ya da hükümleri kapsamında inceleyerek, bu șikâyete konu edilen olaylara ilișkin yapılacak hukuki nitelendirme hususunda karar verebildiğini hatırlatmaktadır (
Guerra ve diğerleri/İtalya,
19 Șubat 1998, § 44,
Karar ve Hükümler Derlemesi
1998
‑
I,
Radomilja ve diğerleri/Hırvatistan
[BD], no. 37685/10 ve 22768/12, § 126, 20 Mart 2018).
14.
Olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eden Mahkeme, bașvuran tarafından sunulan șikâyetlerin, yalnızca 1 No.lu Protokol’ün 1.maddesi kapsamında incelenmesinin uygun olacağı kanısındadır.
15.
Mahkemenin yerleșik içtihadına göre, bir arazinin, imar planında, daha sonra kamulaștırılması amacıyla sosyal tesis inșaatına tahsis edilmesi sebebiyle üzerine inșaat yapılmasının yasaklanmasının, 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin birinci cümlesi uyarınca bir müdahale teșkil ettiğini hatırlatmaktadır (
Hakan Arı/Türkiye
, no.
13331/07
, § 37, 11
Ocak
2011 ve
Ziya Çevik/Türkiye
, no. 19145/08, §
46, 21 Haziran 2011).
16.
Mahkeme aynı zamanda, Sözleșmeci Devletlerin bölgesel planlama kadar karmașık ve zor bir alanda șehircilik politikalarını yürütmeleri konusunda geniș bir takdir yetkisine sahip olduklarını da hatırlatmaktadır (yukarıda anılan
Sporrong
ve
Lönnroth
kararı, § 69). Ancak, Mahkeme, denetim yetkisinden feragat edemez.
17.
Öte yandan, bu tür müdahalenin orantılılığı, bașvuranların, tașınmazının akıbetini etkileyen belirsizliğe maruz kaldığı süreye bağlıdır (bk. örnek olarak,
Rosiński
/Polonya
, no.
17373/02
, §
88, 17
Temmuz 2007 ve
Buczkiewicz/Polonya
, no.10446/03, § 77, 26
Șubat 2008). Bu nedenle Mahkeme,
Hakan Arı
davasında (yukarıda anılan, § 42-47),
dokuz yıl boyunca kamulaștırma yapılmamasını göz önünde bulundurarak, söz konusu müdahalenin orantısız olduğu kanaatine varmıștır.
18.
Mahkeme somut olayda, bașvuranın arazisine belediyenin hiçbir zaman el atmadığıve tașınmazın 1984 yılından bu yana ayrılan yer olarak tahsis edilmiș olmasına rağmen, bașvuranın araziyi 11 Șubat 2015 tarihinde satın almıș olması dikkate aldığında, ilgilinin maruz kaldığı müdahalenin süresinin, mahkemelere bașvuruda bulunduğu sırada yalnızca dört ay olduğu tespitinde bulunmaktadır.
19.
Ulusal mahkemeler, bașvuran tarafından kamulaștırma davası açmaya yönelik talebi, vazgeçme hakkını kullanmak için öngörülen beș yıllık yasal sürenin, tașınmazın davacı tarafından iktisap edildiği tarihten itibaren ișlemeye bașlaması gerektiği gerekçesiyle reddetmișlerdir. Ancak, iktisap tarihinden itibaren geçen süre dört aydır. Mahkemeler, söz konusu menfaatler dikkate alındığında, bu sürenin bașvurana așırı bir yük yüklediği ve 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin gerektirdiği adil dengeyi bozduğunun söylenemeyeceği kanaatine varmıșlardır.
20.
Mahkeme, bu sonuçlara tamamen katılmaktadır. Mahkeme, dikkate alınması gerekenin, söz konusu tașınmazın imar planında ayrılan yer olarak belirlendiği toplam sürenin değil, bașvuranın ihtilaf konusu müdahalenin bizzat mağduru olduğu süre olduğu kanısındadır (bk. aynı anlamda,
Selim Çelebi/Türkiye
(k.k.), no. 32706/18, § 22, 2 Ekim 2018).
Mahkeme bu bağlamda, Sözleșme’nin, bașvuranlara yalnızca etkilerine maruz kaldıkları tedbirlerden șikâyet
etmelerine izin verdiğini
ve
halk davasını
(
actio
popularis)
yasakladığını hatırlatmanın yararlı olacağı kanısındadır.
21.
Öte yandan, Mahkeme, bașvuranın, park yapılmak üzere kamulaștırılması amacıyla üzerine inșaat yapılmasının mutlak șekilde yasaklanmıș olmasından etkilenen bir arazi satın aldığı, ayrılan yerler ile ilgili bașka bir davada, Mahkeme’nin, müdahalenin süresini hesaplamak için, arazinin üzerine inșaat yapılmasının yasaklanmasından etkilendiği değil, bașvuranın tașınmazı satın aldığı tarihi dikkate aldığını hatırlatmaktadır (
Rossitto/İtalya
, no.
7977/03
, § 39, 26 Mayıs 2009 ve yukarıda anılan
Selim Çelebi
kararı, §
24).
22.
Mahkeme, mevcut davada bașka bir yaklașım izlemek için herhangi bir neden görmemektedir.
Nitekim
bașvuran, ihtilaf konusu tașınmazın maliki olduğu tarihten itibaren ihtilaf konusu müdahaleden etkilenmeye bașlamıștır.
23.
Mahkeme ayrıca, ihtilaf konusu tașınmazın bașvuran tarafından iktisap edildiği sırada, bu tașınmazın hâlihazırda kısıtlamaya tabi olduğunu gözlemlemektedir (yukarıda 4. paragraf). İlgili, bu durumu biliyordu ya da her halükarda, makul bir șekilde, satın aldığı sırada biliyor olmalıydı. Bu nedenle, satın aldığı arazinin, inșaatın, “ticari rekreasyon” alanı olarak tahsis edilmiș alan olarak gösterildiği imar planına uygun olması koșuluyla inșaat yapılabilir olduğunu kabul etmișsayılmalıdır.
24.
Mahkeme bu nedenle, bașvuranın, bir yandan kamu yararı gereklilikleri ile diğer yandan 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi anlamında, mülkiyete saygı hakkının korunması arasında var olması gereken adil dengeyi bozan özel ve așırı bir yüke katlanmak zorunda kalmadığı kanısındadır.
25.
Yukarıda belirtilen değerlendirmeler ıșığında, Mahkeme, bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu ve Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmesi gerektiği kanaatine varmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilerek 12 Kasım 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan