AVRUPA İNSAN HAKLÜM MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM ATÇA VE ÇELEBİ / TÜRKİYE DAVASI (Bașvuru no. 25280/19 și 36151/19) KARAR STRAZBURG 13 mai 2025 Această hotărâre poate fi supusă unor modificări în anumite forme. în cazul Atça ve Çelebi / Turcia, Președintele , Péter Paczolay , Hâkimler , Stéphane Pisani, Juha Lauro, și directorul adjunct al Departamentului de Jurnală Dorothee von Arnimin au fost de asemenea sesizate în cadrul Comitetului European pentru Drepturile Omului (İșvuru no. 25280/19 și 36151/19) în cadrul unei anchete privind participarea în cadrul căreia au fost adoptate următoarele decizii: în cazul în care Comisia Europeană pentru Drepturile Omului (İșvuru no. 2025), în cazul în care au fost adoptate în cadrul unei anchete privind participarea în cadrul căreia au fost adoptate următoarele decizii, în cazul în care au fost adoptate în cadrul unei anchete privind participarea în cadrul cărei, în cazul în care au fost adoptate în cadrul unei anchete privind participarea în cadrul cărei, în cazul în care au fost adoptate în cadrul unei anchete în cauză, în cazul în care au fost adoptate în cazul în cazul în cazul în care au fost adoptate în cazul în cazul în cazul în cazul în care au fost adoptate în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în care nu a fost adoptate în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în care a fost adoptat în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în care a în cazul în cazul în care a fost adoptat în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în care a în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în care a în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul în cazul
Cererile au fost în principal legate de arestarea și arestarea reclamantelor în urma tentativei de lovitură de stat din 15 iulie 2016, de către autoritățile turce, în urma unei tentative de lovitură de stat, identificate ca Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (denumită în continuare FETÖ/PDY) și suspectate de a fi în spatele tentativei de lovitură de stat, precum și de căutarea de către membrii poliției a locuinței în care au locuit anterior, înainte de arestare. 2.Candidatul a fost în funcție ca judecător judecătoresc în aceeași perioadă: reclamantul nr. 25280/19 (denumit în continuare FETÖ/PDY) a fost investigator și subiectul anchetei nr. 36151/19 (denumit în continuare Cevikin Cevikin Cevikin) a fost luat în custodie.
În special, au fost adresate întrebări cu privire la declarațiile unor martori și le-a fost acordată posibilitatea de a face plângeri împotriva lor. 6 . după cereri, primul reclamant a fost eliberat pe baza sentințelor de arestare judiciară (evsi) pronunțate la 20 iulie 2016 de către Curtea. al doilea reclamant a fost eliberat de la domiciliul de recurs la 19 iulie 2016. în ceea ce privește criteriile de anchetă, pe 20 iulie 2016, Curtea a anunțat că nu poate să adopte o decizie în legătură cu dosarul respectiv.
9 .art. 88 din Legea nr. 2802 interzice căutarea în domiciliu a judecătorilor și a procurorilor, cu excepția cazului în care acționarii sunt în funcția instanțelor penale grele (pentru cuvântul de judecată, bk., Baș / Türkiye , nr. 66448/17, § 67, 3 martie 2020).MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ BAȘVURULARIN BİRLEȘTİRİLMESİ 10.Curtea consideră că, având în vedere că cererile reclamantelor sunt similare cu cele ale subiectului, este oportun să le examineze în mod corespunzător într-o hotărâre comună.SÖZLE İZME İNİN 5 4 MADDİNİNİNİNİNİN MİHLİNİNİNİNİNİN DOZİĞİNİNİNİN HAKİKİLİNİN / 12.art. 149 § 5 din Constituție, § 12 din Constituție, § 12 din Cuvântul de procedură, § 5 din Cuvântul de procedură, § 12 din Cuvântul de procedură.
În acest sens, faptul că un deținut de informații suficiente despre dovezile sus-menționate nu are o oportunitate suficientă de a susține o discuție în cauză în mod adecvat, nu înseamnă că nu are posibilitatea de a susține o discuție în cauză în mod adecvat. 13.Curtea de Primă Instanță a primit o declarație în primul rând, în primul rând, în privința unei declarații în cauză, și nu poate să susțină o declarație în parte, în primul rând, în privința unei declarații în cauză, în primul rând, în privința unei declarații în cauză. (§ 4 din Secțiunea 5 din Legea Turciei, secțiunea 8), § 4 din Secțiunea 5 din Secțiunea 5 din Secțiunea 5 din Legea Turciei, nu poate fi aplicată în primul rând, în cazul în care nu are informații suficiente despre dovezile sus-menționate.
În ceea ce privește a doua cerere, imediat după examinare, instanțele locale au impus o restricție de acces la dosarul de anchetă (vezi §6.15 de mai sus). Prin urmare, 5 § 4. nu este aplicabil în ceea ce privește o plângere privind restricția de acces la dosarul de anchetă, iar această parte a cererii este inadmisibilă pe motiv că este în mod evident lipsită de temei și trebuie respinsă în temeiul articolelor 35 §§ 3 (a) și 4 din Convenție.
În plus față de cercetările menționate la art. 28 din Legea nr. 88.02 din 19 decembrie, Curtea observă că cercetările nu au fost încă efectuate în cadrul anchetelor menționate la art. 88.02 din 20 decembrie, iar cercetările nu au fost încă efectuate de către persoanele menționate la art. 88.02 din 20 decembrie, iar cercetările nu au fost încă efectuate de către persoanele menționate la art. 88.02 din 20 decembrie, iar cercetările pot fi efectuate în general sau în diferite direcții, în funcție de dispozițiile de la art. 88.02 din 19 decembrie, dar pot fi efectuate în legătură cu o anumită cauză.
Prin urmare, este necesar să se stabilească dacă intervenția în cauză este justificată în temeiul articolului 8/2 din Convenție, cu alte cuvinte dacă legea este adecvată, dacă urmărește unul sau mai multe dintre scopurile legitime prevăzute în paragraful în cauză și dacă realizarea acestor scopuri sau scopuri este necesară într-o societate democratică.21 Curtea trebuie să stabilească dacă esența plângerilor reclamanților nu este că nu există nici un motiv pentru care armele în cauză, instanțele penale grele, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judiciare, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele judecătorești, instanțele județele, instanțele județele, instanțele județele, instanțele județele, instanțele județele, instanțele, instanțele, instanțele județele, instanțele, instanțele, instanțele, instanțele, instanțele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, județele, jude
În ciuda faptului că dispozițiile articolului 88 din Legea nr. 2802 sunt clare și previzibile, există o anumită concluzie că interpretarea și aplicarea conceptului de stare de vinovat de către autoritățile locale - și, prin urmare, aplicarea dispozițiilor generale - nu este previzibilă în condițiile cauzei (a se vedea Tercan, §§ 200-01).
În plus, în cazul în care reclamantul a făcut trimitere la tariful tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tarifelor tari
Conventia 8. a declarat ca plangerile din cadrul articolului 8 sunt admisibile si restul cererilor sunt inadmisibile; ca s-a incalcat clauza 8. a) plata de catre Davalı Devlet, reclamantului, in termen de trei luni, a taxei de schimb valutar si prin intermediul careia a devenit o unitate nationala de schimb valutar: (i) plata a 2.000 de euro, cu exceptia oricarei taxe care ar putea fi reflectabila, pentru fiecare cerere, ca taxe; (ii) plata a 2.000 de euro, cu exceptia oricarei taxe care ar putea fi reflectabila, pentru cererea Birinci (numarul 25280/19), pentru cheltuielile si cheltuielile pentru orice taxe care ar putea fi reflectabile, precum si plata a 1.000 de euro, pentru cererea Birinci (numarul 25280/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/1978), pentru cererea Birinci (numarul 251/1978), pentru cererea Birinci (numarul 251/1985), pentru cererea Birinci (numarul 251/1985), pentru cererea Birinci (numarul 251/1985), pentru cererea Birinci (numarul 251/1985), pentru cererea Birinci (numarul 251/1985), pentru cererea Birinci (numarul 251/1985), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/19), pentru cererea Birinci (numarul 251/25), pentru cererea Birinci (numărul 251/25), pentru cer
(Bașvuru no. 25280/19 ve 36151/19)
KARAR
13 Mayıs 2025
İșbu karar, kesin olup bazı șekli değișikliklere tabi tutulabilir.
Atça ve Çelebi / Türkiye davasında,
Bașkan
,
Péter
Paczolay
,
Hâkimler
,
Stéphane
Pisani,
Juha Lavapuro,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Ekli tabloda yer alan bașvuranlar (“bașvuranlar”) tarafından, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine, Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine, çeșitli tarihlerde yapılmıș olan bașvuruları;
Sözleșme’nin 5 §§ 1 ve 4. maddesi kapsamında aramanın hukuka aykırılığına ve sorușturma dosyasına erișimin kısıtlandığı iddiasına ilișkin șikâyetlerin, ve Sözleșme’nin 8. maddesi kapsamında bașvuranların özel konutlarında yapılan aramanın hukuka aykırılığına ilișkin șikâyetlerin söz konusu zamanda kendi görevlileri olan Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi eski Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesi kararını ve bașvuruların geri kalanının kabul edilemez olduğuna ilișkin kararı;
tarafların beyanlarını;
Hükümetin bașvuruların bir Komite tarafından incelenmesine yönelik itirazının reddedilmesi kararını dikkate alarak,
22 Nisan 2025 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
Aynı tarihte kabul edilen așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvurular esas olarak, bașvuranların, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleșen darbe girișiminin ardından, Türk makamları tarafından Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (bundan böyle “FETÖ/PDY” olarak anılacaktır) olarak tanımlanan ve söz konusu darbe girișiminin arkasında olduğu düșünülen silahlı terör örgütüne üye oldukları șüphesiyle yakalanmaları ve tutuklanmalarının yanı sıra bașvuranların aileleriyle birlikte yașadıkları evlerin, yakalanmalarından önce, polis memurları tarafından aranmasına ilișkindir.
2.
Bașvuranlar yargı mensubu olarak görev almıșlardır: 25280/19 numaralı bașvuran (“birinci bașvuran”) savcıydı ve 36151/19 numaralı bașvuran (“ikinci bașvuran”) hâkimdi. Söz konusu dönemde her iki bașvuran da 2802 sayılı Hâkim ve Savcılar Kanunu’na tabiydi.
3
.
İlk bașvuranın evi, 16 Temmuz 2016 tarihinde Ceyhan Sulh Ceza Mahkemesi tarafından verilen arama emri doğrultusunda, polis memurları tarafından aranmıștır. Polis memurları, arama esnasında, bazı eșya ve belgelere el koymuștur. İlk bașvuran 17 Temmuz 2016 tarihinde gözaltına alınmıștır. Sulh Ceza Mahkemesi, aynı gün, sorușturma dosyasına erișime yönelik kısıtlama kararı vermiștir.
4
.
İkinci bașvuranın evi, 17 Temmuz 2016 tarihinde Hatay Cumhuriyet Bașsavcısı tarafından verilen arama emri doğrultusunda aranmıștır. Polis memurları, arama esnasında, bazı eșya ve belgelere el koymuștur. Ertesi gün, ikinci bașvuran gözaltına alınmıștır.
5
.
Akabinde bașvuranlar, sulh ceza mahkemesinin yanı sıra savcılık tarafından sorgulanmıștır. Söz konusu sorgulamalar esnasında bașvuranların avukatları da hazır bulunmuștur. Bașvuranlara, yakalanmaları ve tutuklanmalarına esas teșkil eden deliller hakkında sorular yöneltilmiștir. Özellikle, bazı tanık ifadelerine ilișkin sorular sorulmuș ve karșı beyanda bulunmaları için fırsat verilmiștir.
6
.
Sorgulamaların ardından birinci bașvuran 20 Temmuz 2016 tarihinde hükmedilen adli kontrol tedbirleriyle (ev hapsi) tahliye edilirken ikinci bașvuran yurt dıșı yasağı adli kontrol tedbiriyle 19 Temmuz 2016 tarihinde tahliye edilmiștir. İkinci bașvurana yönelik sorușturmaya ilișkin olarak, 20 Temmuz 2016 tarihinde Sulh Ceza Mahkemesi dosyaya erișime ilișkin kısıtlama getirmiștir.
7.
Akabinde bașvuranlar, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvurularda bulunmușlardır. Anayasa Mahkemesi, çeșitli gerekçelerle söz konusu șikâyetlerin kabul edilemez olduğuna hükmetmiștir. Anayasa Mahkemesi, özellikle, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesi kapsamındaki hukuk yoluna atıfta bulunarak, birinci bașvuranın Sözleșme’nin 5 § 1 ve 8. maddesi kapsamındaki șikâyetlerinin iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğunu ve Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi kapsamındaki șikâyetlerinin ise açıkça dayanaktan yoksun olduğunu ilan etmiștir. Ayrıca, diğer hususların yanı sıra, ikinci bașvuranın Sözleșme’nin 5 §§ 1 ve 4 ve 8. maddeleri kapsamındaki șikâyetlerini, özet olarak, kabul edilebilirlik kriterlerine uymadığından dolayı kabul edilemez ilan etmiștir.
8.
Taraflarca verilen son bilgiler doğrultusunda bașvuranlar, haklarındaki suçlamalardan beraat etmișlerdir.
9
.
2802 sayılı Kanun’un 88. maddesi, ağır ceza mahkemelerinin görevine giren suçüstü hâlleri dıșında, hâkim ve savcıların konutları ve üzerlerinin aranmasını yasaklamaktadır (
söz konusu hükmün lafzı için bk.,
Baș / Türkiye
, no.
66448/17, § 67, 3 Mart 2020).
10.
Mahkeme, bașvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müștereken incelemeyi uygun görmektedir.
11.
Sözleșme’nin 5 § 4. maddesine dayanarak bașvuranlar, sorușturma dosyalarına erișime getirilen kısıtlamalardan dolayı özgürlüklerinden yoksun bırakılmalarına usulüne uygun șekilde itiraz edemediklerini ileri sürmüșlerdir.
12.
Mahkeme,
Atilla Taș / Türkiye
(no.
72/17, §§
149-53, 19
Ocak 2021) kararına atıfta bulunarak, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi kapsamında, tutukluluğa karșı itirazı inceleyen mahkeme nezdinde yürütülen yargılamaların çekișmeli olması ve taraflar arasında, diğer bir ifadeyle savcı ile tutuklu arasında, silahların eșitliği ilkesinin her daim sağlanması gerektiğini hatırlatmaktadır. Müvekkilinin tutukluluğunun hukuka uygunluğuna etkili bir șekilde itiraz etmek için gerekli olan sorușturma dosyasındaki belgelere avukatın erișiminin engellenmesi hâlinde silahların eșitliği sağlanamaz. Dolayısıyla, deliller hakkında yeterli bilgiye sahip olmak, tutukluluğun hukuka uygunluğuna etkili bir șekilde itiraz edilebilmesi açısından büyük önem tașımaktadır.
13.
Mevcut davada Mahkeme, birinci bașvuran gözaltında tutulduğu esnada sorușturma dosyasına erișiminin kısıtlandığını, akabinde mahkeme kararıyla ev hapsi verildiğini kaydetmektedir. 5 § 4. maddenin söz konusu yargılamalara uygulanabilir olduğu varsayılsa bile, Mahkeme, birinci bașvuranın avukatları eșliğinde sorgulandığını gözlemlemektedir. İlk bașvurana, ifade tutanaklarında da yer aldığı üzere, tanık ifadeleri bașta olmak üzere delillere ilișkin sorular yöneltilmiștir (bk. yukarıda 5. paragraf). Mahkeme, bașvuranın, özgürlüğünden mahrum bırakılmasına yol açan deliller hakkında, bu delillerin hukuka uygunluğuna etkili bir șekilde itiraz edebilmek için yeterince bilgilendirildiğini ve söz konusu delilleri tartıșma ve karșı beyanda bulunma fırsatına sahip olduğunu not eder (bk.
Ceviz / Türkiye
, no. 8140/08, §
43, 17
Temmuz 2012 ve yukarıda anılan
Atilla Taș,
§
153). Dolayısıyla, bașvurunun bu kısmı, açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemezdir ve Sözleșme’nin 35 §§
3
(a) ve
4 maddesi uyarınca reddedilmelidir.
14.
İkinci bașvurana ilișkin olarak, tahliyesinin hemen ardından, yerel mahkemeler tarafından sorușturma dosyasına erișimine kısıtlama getirilmiștir (bk. yukarıda 6. paragraf). Dolayısıyla
5 § 4. madde sorușturma dosyasına erișimine getirilen kısıtlamaya ilișkin șikâyeti açısından uygulanabilir değildir ve bașvurunun bu kısmı, Sözleșme’nin 35 §§
3
(a) ve
4 maddesi uyarınca Sözleșme hükümleriyle konu bakımından bağdașmadığı gerekçesiyle reddedilmelidir.
15.
Sözleșme’nin 8. maddesine dayanarak bașvuranlar, özel konutlarının hukuka aykırı șekilde arandığı iddiasıyla șikâyette bulunmușlardır. Bașvuranlar özellikle, aramaların, 2802 sayılı Kanun hükümleriyle düzenlendiği üzere, hâkim ve savcılara ilișkin belirli hükümlere aykırı olarak gerçekleștirildiğini öne sürmüșlerdir.
16.
Hükümet Mahkemeyi iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle söz konusu șikâyetleri kabul edilemez bulmaya davet etmiștir. Hükümet özellikle, bașvuranların, aramanın ölçüsüz bir șekilde gerçekleștirilmesi hâlinde tazminat talebinde bulunulabileceğini öngören CMK’nın 141 § 1 (i) maddesi kapsamındaki telafi edici hukuk yolunu kullanmadıklarını belirtmiștir (söz konusu hükmün lafzı için bk.
Tercan / Türkiye
, no. 6158/18, § 64, 29 Haziran 2021). Mahkeme, benzer șikâyetlerin hâlihazırda Türkiye aleyhindeki diğer davalarda reddedilmiș olduğunu kaydeder (bk. örneğin
Budak / Türkiye
, no. 69762/12, §§
39-48, 16 Șubat 2021 ve yukarıda anılan
Tercan
, §§ 190-95) ve somut davada bu tespitlerden ayrılmayı gerektirecek bir neden bulunmadığı kanısındadır.
17.
Mahkeme, bu șikâyetin Sözleșme’nin 35 § 3 (a) maddesinin anlamı dâhilinde açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve bașka herhangi bir kabul edilemezlik gerekçesini karșılamadığı kanaatindedir. Dolayısıyla, söz konusu șikâyetin kabul edilebilir olduğu beyan edilmelidir.
18.
Mahkeme, bașvuranların, suçüstü hâlleri dıșında evlerinde arama yapılamayacağını ve davalarında bu tür bir durumun söz konusu olmadığını öne sürerek esasen 2802 sayılı Kanun’un 88. maddesine (bk. yukarıda 9. paragraf) atıfta bulunduklarını gözlemlemektedir. Bașvuranlar, 2802 sayılı Kanun hükümlerinin niteliği ve öngörülebilirliğine ilișkin șikâyette bulunmamıș veya bu yönde bir argüman sunmamıșlardır. Fakat, ilgili hükümlerin davalarında uygulanabilir olduğunu ileri sürmüșlerdir.
19.
Hükümet, 2802 sayılı Kanun’un uygulanabilirliğine itiraz etmemektedir. Hükümet, terör örgütü üyeliğinin mütemadi bir suç olmasından dolayı suçüstü hâlinin mevcut olduğunu iddia ederek, aramaların söz konusu Kanun’un 88. maddesinin yanı sıra genel hükümler uyarınca gerçekleștirildiğini öne sürmüștür.
20.
Mahkeme, bașvuranların aile konutlarında, cezai bir sorușturma çerçevesinde, arama yapılması ve aramayı gerçekleștiren yetkili makamlar tarafından çeșitli eșya ve belgelere el konulmasından (bk. yukarıda 3 ve
4.paragraflar) dolayı bașvuranların konuta saygı haklarına müdahalede bulunulduğunu kaydetmektedir. Dolayısıyla, söz konusu müdahalenin Sözleșme’nin 8/2 maddesi kapsamında gerekçelendirilip gerekçelendirilmediğini, diğer bir deyișle, “kanuna uygun olup olmadığını”, ilgili paragrafta düzenlenen meșru amaçlardan biri veya birden çoğunu izleyip izlemediğini ve bu amaç veya amaçları gerçekleștirmek için “demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığını” belirlemek elzemdir.
21.
Mahkeme, bașvuranların șikâyetlerinin özünün, söz konusu aramanın, ağır ceza mahkemelerinin görevine giren suçüstü hâlleri dıșında hâkim ve savcıların üzerlerinin ve konutlarının aranmasını yasaklayan 2802 sayılı Kanun’un 88. madde hükümleriyle bağdașmamasına ilișkin olduğunu kaydeder.
22.
Dolayısıyla temel hukuki sorun, genel hükümlerin uygulanmasına yol açan suçüstü hâlinin söz konusu olup olmadığıdır. Mahkeme, sulh ceza hâkimlerine ilișkin benzer davalarda, devam eden cezai bir eylemin herhangi bir mevcut olgusal unsurunu veya bașka herhangi bir göstergeyi ortaya koymaya gerek olmaksızın, yalnızca suç örgütü üyeliğini kapsayacak șekilde, “suçüstü hâlleri” kavramının Türk yetkili makamları tarafından geniș bir șekilde yorumlanıp uygulandığını tespit ettiğini ifade etmiștir (bk. yukarıda anılan
Baș
, §§
145
‑
58). Hükümet tarafından karșı argümanların sunulmaması hâlinde, Mahkeme, mevcut davada önceki bulgularından ayrılmayı gerektirecek bir sebep bulamamaktadır.
23.
Mahkeme, 2802 sayılı Kanun’un 88. madde hükümlerinin açık ve öngörülebilir olmasına rağmen suçüstü hâli kavramının yerel makamlar tarafından yorumlanması ve uygulanmasının -ve sonuç olarak genel hükümlerin uygulanmasının- davanın koșulları altında öngörülebilir olmadığı kanaatine varmaktadır (bk.
bu davaya uygulanabildiği ölçüde
, yukarıda anılan
Tercan,
§§ 200-01). Dolayısıyla Mahkeme, șikâyet konusu tedbirin Sözleșme’nin 8. maddesi anlamı dâhilinde “hukuka uygun” olmadığı sonucuna varmaktadır.
24.
Dolayısıyla, Sözleșme’nin 8. maddesi ihlâl edilmiștir.
25.
Bașvuranlar ayrıca, șikâyetlerini detaylı bir șekilde ifade ettikleri belirli bir argüman ileri sürmeksizin, Sözleșme’nin 5 § 1. maddesi kapsamında, kendilerine yönelik adli kontrol tedbirlerinin iç hukuk hükümlerini ihlal ettiğine yönelik șikâyette bulunmușlardır.
26.
Mahkeme, elindeki tüm materyaller ıșığında ve șikâyet edilen hususların yetki alanına girdiği ölçüde, bu șikâyetlerin Sözleșme’nin 34 ve 35. maddesinde belirtilen kabul edilebilirlik kriterlerini karșılamadığı ya da Sözleșme veya Protokollerinde yer alan hak ve özgürlükler açısından herhangi bir ihlalin söz konusu olmadığı kanaatindedir.
27.
Dolayısıyla, bașvurunun bu kısmı Sözleșme’nin 35 § 4 maddesi uyarınca reddedilmelidir.
28.
Birinci bașvuran 25.000 avro ve ikinci bașvuran 10.000 avro olmak üzere
bașvuranlar, manevi zarara ilișkin olarak çeșitli miktarlarda tazminat talep etmișlerdir: İkinci bașvuran ayrıca maddi tazminat olarak 10.000 avro talep etmiștir. Bașvuranlar ayrıca, masraf ve giderler için belirli miktarlar talep etmișlerdir: Avukatlara ödenecek mahkeme masrafları için birinci bașvuran 1000 avro ve ikinci bașvuran 6000 avro. Birinci bașvuran, Türkiye Barolar Birliği asgari ücret tarifesinin yanı sıra avukatlık ücretlerini ödediğine ilișkin fatura sunmuștur. İkinci bașvuran ise, İstanbul Barolar Birliğinin ücret tarifesine atıfta bulunmuș ve taleplerine ilișkin destekleyici bașka herhangi bir belge sunmamıștır.
29.
Hükümet, bu talepleri dayanaksız ve așırı bularak itiraz etmiștir.
30.
Mahkeme, tespit edilen ihlal ile ileri sürülen maddi zarar arasında herhangi bir illiyet bağı bulunmadığı kanısına varmakta ve bu nedenle ikinci bașvuran tarafından bu bağlamda öne sürülen söz konusu talebi reddetmektedir. Bununla birlikte, Mahkeme, manevi tazminat olarak, yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere, bașvuranların her birine 2.000 avro ödenmesine hükmetmektedir.
31.
Masraf ve giderlere ilișkin olarak ve önündeki belgeleri göz önünde bulundurarak Mahkeme, yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere, birinci bașvurana talep ettiği miktarın tamamının (1000 avro) ödenmesinin uygun olduğu kanaatindedir. Mahkeme ikinci bașvuranın masraf ve giderlere yönelik talebini, destekleyici belge sunmadığı gerekçesiyle reddetmiștir.
Bașvuruların birleștirilmesine;
Sözleșme’nin 8. maddesi kapsamındaki șikâyetlerin kabul edilebilir olduğuna ve bașvuruların geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna;
Sözleșme’nin 8. maddesinin
ihlal edildiğine
;
(a)
Davalı Devlet tarafından, bașvuranlara, üç ay içerisinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere:
(i)
Her bir bașvurana, manevi tazminat olarak, yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere, 2.000 avro (iki bin avro) ödenmesine;
(ii)
Birinci bașvurana (bașvuru no. 25280/19), masraf ve giderler için, yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere, 1.000 avro (bin avro) ödenmesine;
(b)
Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına;
Bașvuranların adil tazmine ilișkin diğer taleplerinin reddedilmesine
karar vermiștir
.
İșbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup; Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 13 Mayıs 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Péter Paczolay
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
Ek
Dava listesi
Sıra No.
Bașvuru no.
Dava Adı
Dava Tarihi
Bașvuran Doğum Yılı
İkamet Adresi
Uyruğu
Temsilcisi
1.
25280/19
Atça /
Türkiye
25/04/2019
Hülya ATÇA
1982
Burdur
T.C.
Ahmet KARAHAN
2.
36151/19
Çelebi /
Türkiye
31/05/2019
Emine Selma ÇELEBİ
1978
Van
T.C.
Regaip DEMİR