AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM ALTUN VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE (Bașvuru no. 75370/17 și alte 22 de cereri - în lista de mai sus) KARAR STRAZBURG 10 iunie 2025 Această hotărâre este definitivă și poate fi modificată în anumite forme.În cauza Altun și Alții/Türkiye, președintele, Péter Paczolay, Hakimler , Stéphane Pisani, Juha Lavapuro, și directorul departamentului de afaceri Dorothee von Arnimin, adjunctul directorului departamentului de afaceri Dorothee von Arnimin, au fost suspecți de suspiciuni legate de arestarea lor; au fost suspecți de căile de atac ale judecătorilor judecătorești ale Curții Europene pentru Drepturile Omului, ale căilor de atac ale judecătorilor judecătorilor judecătorești din cele trei districte ale județului, ale căilor de atac ale judecătorilor judecătorilor judecătorilor judecătorilor din cele trei districte ale județului, ale căilor de atac ale judecătorilor judecătorilor judecătorilor judecătorilor judecătorilor judecătorilor din Turcia Hacı și ale judecătorilor judecătorilor judecătorilor judecătorilor judecătorilor din alte date diferite ale Turcia și ale Republi.
După negocierile închise din 20 mai 2025, la aceeași dată, a adoptat următoarea hotărâre: DAVANIN KONUSU 1. reclamanții Somut, după tentativa de lovitură de stat din 15 iulie 2016, au fost arestați pe suspiciunea de a fi membri ai unei organizații numite Fetullahçı Terör Örgütü / Paralel Devlet Yapılanması (denumită în continuare FETÖ/PDY) și au fost arestați pe suspiciunea de a fi membri ai acesteia și relațiile lor cu arestarea (detalii privind situația de urgență anunțată de către Guvern și mai multe detalii privind situația de urgență anunțate de Secretarul General al Uniunii Europene au fost publicate pe site-ul autorităților turce, în plus față de cele ale organizației de lovitură de stat, sau au fost raportate mai multe detalii privind situația de urgență sau evenimentele care au avut loc în urma acestei încercări de lovitură de stat, în plus față de cele ale autorităților turce, și au fost arestate mai multe detalii privind situația de urgență sau evenimentele care au avut loc în urma acestei încercări de lovitură de stat, în plus față de alte informații privind situația de urgență sau evenimente care au avut loc în urma acestei situații, în plus, au fost anunțate mai multe detalii privind situația de urgență sau evenimentele care au avut loc în urma acestei lovituri, în plus, în plus față de situația de șase, în plus, în plus, în plus față de cele ale instanțelor turce, în care au avut loc în Ankara, în mai multe alte persoane, au fost arestate în cauză, în mai multe detalii privind situații de urgență sau evenimente care au avut loc în mai multe în plus față, în plus față de alte situații de șase, în plus (de la data de 16 ianuarie, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în plus, în mai multe cazuri, în mai multe cazuri, în mai multe cazuri, în mai multe
De asemenea, solicitantii au fost prinsi si arestati, in diferite date, pe baza suspiciunii de a fi membri ai FETÖ/PDY, o infractiune care este pedepsita in temeiul articolului 314 din Codul penal (vezi, mai sus, anulat, Baș , § 58).In hotararile de arestare din cererile de arestare nr. 75370/17, 7027/19, 16151/19, 25207/20, 30088/20 si 48584/20, se arata in principal ca solicitantii au fost indepartati de judecatori sau de mesajele de salvare, pe baza unor suspiciuni de indeplinire a obligatiilor de autoritate ale persoanelor care se presupune ca au initiat tentativa de lovitură de stat, in legatura cu adevarata tema.De asemenea, se arata ca acuzatii de abuz de securitate au fost retinute de catre Curtea de Justitie, care a folosit acuzatii de urgenta nr. 24469/18, 2870/1986/19, 28282/01, 24482/01, 28282/01, 29472/01, 29282/01, 29282/01, 292/01, 292/01, 292/01, 292/02, 292/01, 292/02, 292/01, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 292/02, 2921, 292/02, 2922, 2922, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 2921, 29
SÖZLEȘMENİN 5. MADDESİN 1. FIKRASIN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI 5. Reclamanții, în sensul articolului 5 § 1 (c) din Convenție, au depus plângere în absența unor dovezi concrete care să le dea o suspiciune rezonabilă că au comis o infracțiune care necesită arest. 6. Guvernul, Curtea, Curtea Penală au decis în mod clar că nu pot fi acceptate plângerile în favoarea reclamanților care nu au folosit calea de despăgubire în temeiul articolului 141 din Codul de procedură penală, precum și că cererile de despăgubire ale reclamanților care nu au folosit calea de drept.
Curtea a mai constatat că instanțele penale de pace, în decizia lor privind primele arestări ale unor solicitanți, au încercat să își justifice deciziile printr-o referință generală la art. 100 din CMK, la posibila pedeapsă și la dovezile din dosar. Cu toate acestea, acest articol a făcut referire doar la textul hotărârii în cauză, care a menționat că este vorba de un delict și pe ce temei reclamantul a creat o îndoială rezonabilă cu privire la comiterea infracțiunii menționate. În acest context, Curtea a mai menționat că a folosit doar constatările din hotărârea în cauză (secțiunile 190-95 de mai sus) ca dovadă că nu există nicio legătură între faptele menționate în CMK.
Curtea a decis că, în legătură cu infracțiunea care li se atribuie, afirmația reclamanților că au fost concediați și/sau au folosit sistemul de mesagerie ByLock nu va crea nicio îndoială de justificare menționată la punctul 5. §1. litera (c) din acest articol (a se vedea Baș, anulată mai sus, §§ 170-95; Akgün / Türkiye, nr. 19699/18, §§ 151-85, 20 iulie 2021; și Taner Kılıç / Türkiye (no. 2), nr. 208/18, §§ 102-03 și 106-09, 31 mai 2022).De asemenea, Curtea a arătat că, în legătură cu anumite decizii ale reclamanților, în 31 mai 2022, există dovezi care justifică arestarea lor în legătură cu declarațiile martorilor sau cu conținutul declarațiilor terților referitoare la întâlnirile ByLock.
Având în vedere că guvernul nu a prezentat o altă declarație care să arate că reclamanții au fost suspecți de "makul" la prima lor arestare, în ceea ce privește infracțiunea pe care o pretind, Curtea constată că nu a fost furnizată o înțelegere a caracterului "makul" al suspectului în cauză pentru a putea efectua o arestare menționată la art. 5 § 1 (c) din Convenție (karșılaștırın, anulată mai sus, Baș , § 195, ve Taner Kılıç , anulată mai sus, §§ 114-16).
În plus, majoritatea reclamantelor au cerut, în principal, despăgubiri materiale care să acopere pierderile de venituri cauzate de concedieri, precum și cheltuielile și cheltuielile legale efectuate în fața instanțelor locale și a Curții. 13. Guvernul a contestat cererile reclamantelor pe bază de neîntemeiate și exagerate. 14.
În cazul în care reclamantul nu a primit o plată de credit de trei puncte mai mare decât rata de facilitate de credit marjinală a Băncii Centrale Europene pentru perioada respectivă, în termen de trei luni, cu excepția datei de plată a cererii de schimb valutar și a datei de converție a datoriei de către stat, acesta trebuie să plătească 5.000 de euro (beș bin avro) în legătură cu toate taxele și cheltuielile și cheltuielile care pot fi reflectate în această sumă, cu excepția datoriei de schimb valutar și a cheltuielilor; (b) în legătură cu o sumă de 5.000 de euro (beș bin avro) în legătură cu toate taxele și cheltuielile care pot fi reflectate în această sumă, cu excepția datei de trimitere a cererii de la Banca Centrală Europeană, cu excepția datei de plată de la data de plată a cererii de la data de 29/05/2021; (c) în legătură cu o sumă de plată de 5.000 de euro (beș bin avro) în legătură cu o sumă de plată (beș bin avro) în legătură cu cheltuielile și cheltuielile; (d) în legătură cu o sumă de plată de 5.000 de euro (beș bin avro) în legătură cu o sumă de plată (beș bin avro) în legătură cu cheltuielile și cheltuielile; (d) cu excepția datei de plată de la data de trimitere a cererii de la data de trimitere a cererii de plată; (d) în legătură cu data de trimitere a cererii de plată a cererii de la data de trimitere a cererii de la data de trimitere a cererii de la data de primire a cererii de la data de primire a cerere; (d) nu se aplică o rată de plată de plată mai mare de peste trei puncte margine; (de trei puncte) în legătură cu suma de plată (de trei luni; (de trei luni) în legătură cu data de primire; (de trei luni) de zile; (de luni de luni de luni de luni de luni de luni de luni de luni de luni de luni de luni de
Osman BERK 1983 Yozgat Türk 8. 29081/20 Borazan /Türkiye 06/07/2020 Ömür BORAZAN 1964 Ankara Türk Yücel ALKAN 9. 30088/20 Akıncı /Türkiye 13/06/2020 Kadriye AKINCI 1981 Șanlıurfa Türk Bozan SARI 10. 48584/20 Köse /Türkiye 21/10/2020 Ali KÖSE 1970 Istanbul Türk 11. 18293/21 Avcı /Türkiye 29/03/2021 Ali Osman AVCI 1979 Istanbul Türk Enes Malik KILIÇ 12. 24054/21 Durmaz /Türkiye 26/04/2021 Murat DURMAZ 1980 Afkara Türk Tevhide DURMAZ 13. 24476/21 Akar /TİLİ 14/04/2021 Ömer Ömer 1969 Ankara Istanbul Ömer 1971 Istanbul Ömer 1971 Ankara Türk Said İstanbul Ömer 1971 Istanbul Ömer 1971 Istanbul Ömer 1971 Istanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 1971 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 İstanbul Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000 Ömer 2000
(Bașvuru no. 75370/17 ve diğer 22 bașvuru - ekteki listeye bakınız)
KARAR
10 Haziran 2025
İșbu karar, kesin olup bazı șekli değișikliklere tabi tutulabilir.
Altun ve Diğerleri / Türkiye davasında,
Bașkan
,
Péter Paczolay,
Hakimler
,
Stéphane Pisani,
Juha Lavapuro,
ve Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı Dorothee von Arnim’in katılımıyla Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
İsimleri ekteki tabloda yer alan yirmi üç bașvuran (“bașvuranlar”) tarafından tabloda belirtildiği üzere farklı tarihlerde İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Mahkemeye yapılan bașvuruları;
Suç ișlendiğine dair makul șüphe bulunmadığına, tutukluluğun hukuka uygunluğu ve süresine, tutukluğa ve tutukluğun devamına karar verilirken ilgili ve yeterli gerekçelerin bulunmadığına, ve tutukluluğun hukuka uygunluğuna ilișkin yargı denetiminin etkisizliğine ilișkin Sözleșme’nin 5. maddesi kapsamındaki ve yetkililer tarafından yapılan aramaların hukukiliğine ilișkin Sözleșme’nin 8. maddesi kapsamındaki șikayetlerin, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi eski Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) tebliğ edilmesine ve bașvurularının geri kalanın kabul edilemez olduğunun beyan edilmesine ilișkin kararı;
Tarafların beyanlarını;
Hükümetin bașvuruların Komite tarafından incelenmesine yönelik itirazlarının reddedilmesine dair kararını dikkate alarak;
20 Mayıs 2025 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
Aynı tarihte kabul edilen așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Somut bașvurular, 15 Temmuz 2016 tarihli darbe girișiminin ardından bașvuranların Türk makamları tarafından darbe girișiminin arkasında yer aldığı düșünülen ve Fetullahçı Terör Örgütü / Paralel Devlet Yapılanması (bundan böyle “FETÖ/PDY” olarak anılacaktır) olarak adlandırılan örgüte üye olma șüphesiyle yakalanmaları ve tutuklanmalarına ilișkindir (davalı Hükümet tarafından ilan edilen olağanüstü hale ilișkin detaylar ve Avrupa Birliği Genel Sekreterine sunulan derogasyon bildirimi ile birlikte olağanüstü hal ilanının ardından gelen yasal gelișmeler dahil olmak üzere darbe girișimi ardından gerçekleșen olaylarla ilgili daha fazla bilgi,
Baș / Türkiye
no.
66448/17, §§
6
‑
14 ve §§ 109-10, 3
Mart 2020 davasında görülebilir). Bașvuranlar, olay tarihinde farklı mahkeme türlerinde ve/veya seviyelerinde hâkim veya savcı olarak görev yapmaktaydı veya eski hâkim veya savcılardı.
2.
Ankara Cumhuriyet Bașsavcılığı, 16 Temmuz 2016 tarihinde, diğerlerinin yanı sıra, yargı içinde FETÖ/PDY üyesi olduğundan șüphelenilen kișiler hakkında ceza sorușturması bașlatmıștır. Daha sonra, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK), çeșitli tarihlerde, aralarında bașvuranların bir kısmının da bulunduğu binlerce hakim ve savcıyı, darbe teșebbüsünü bașlatan terör örgütünün üyeleri olduklarına dair kuvvetli șüphe bulunması nedeniyle görevlerinden uzaklaștırmaya karar vermiștir (ilgili HSYK kararına ilișkin daha fazla ayrıntı, Baș
/ Türkiye
, aynı yerde, §§ 15-21 ve
Turan ve Diğerleri / Türkiye
, no.75805/16 ve diğer 426 bașvuru, §§ 13-15, 23 Kasım 2021 davalarında yer almaktadır).
3
.
Bașvuranlar, çeșitli tarihlerde, Ceza Kanununun 314. maddesi uyarınca cezalandırılabilir bir suç olan FETÖ/PDY üyeliği șüphesiyle yakalanıp tutuklanmıșlardır (bk., yukarıda anılan,
Baș
, § 58). 75370/17, 7027/19, 16151/19, 25207/20, 30088/20 ve 48584/20 numaralı bașvurularda tutuklama kararlarında, esasen, bașvuranların, darbe teșebbüsünü bașlattığı düșünülen örgüte üye olmaları nedeniyle hakim veya savcılık görevlerinden uzaklaștırılmıș olmalarına dayanılmıștır. Ayrıca, 24694/18, 2870/19, 55086/19, 18293/21, 24054/21, 28713/21, 29098/21, 29508/21, 32263/21, 36745/21, 48277/21, 83/22 ve 4326/22 numaralı bașvurularda ByLock mesajlașma sistemi kullanımı delil olarak kullanılmıștır. Ayrıca, bașvuranların FETÖ/PDY ile bağlantılı olduklarına ilișkin șüphe 9478/22 ve 9483/22 numaralı bașvurularda tanık ifadelerine, 24476/21 numaralı bașvuruda diğer kișilerin Bylock konușmalarının içeriğine ve 29081/20 numaralı bașvuruda bașvuranın FETÖ/PDY ile örgütsel bağlantısını gösteren deliller ve diğer gerçeklere dayanmaktadır. Bașvuranların, bir suç ișlemiș olduklarına dair makul șüphe bulunmadığı iddiası da dahil olmak üzere, tutuklanmalarına karșı ileri sürdükleri itirazlar, Anayasa Mahkemesi tarafından da reddedilmiștir.
4.
Mahkeme, bașvuruların konuları bakımından benzer olduklarını göz önünde bulundurarak, bunları tek bir kararda müștereken incelemeyi uygun görmektedir.
5.
Bașvuranlar, Sözleșme’nin 5 § 1 (c) maddesi anlamında, tutukluluğu gerektiren bir suç ișlediklerine dair makul șüpheye yol açan belirli bir delil bulunmadığından șikayetçi olmușlardır.
6.
Hükümet, Mahkemeyi, Ceza Muhakemesi Kanununun 141. maddesi uyarınca tazminat hukuk yolunu kullanmamıș olan bașvuranlar ile tazminat talepleri halen derdest olan bașvuranlar yönünden bu șikayetin kabul edilemez olduğuna karar vermeye davet etmiștir. Hükümet, ayrıca, Mahkemeden, bașvuranların Mahkemeyi bașvuruların yapılmasının ardından davalarındaki gelișmeler hakkında bilgilendirmedikleri dikkate alındığında, bașvuruların bașvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermesini talep etmiștir.
7.
Mahkeme, benzer șikayetlerin daha önce Türkiye aleyhindeki diğer davalarda reddedilmiș olduğunu kaydetmektedir (bk., örneğin, yukarıda anılan
Baș
, § 118
‑
21, ve yukarıda anılan
Turan ve Diğerleri
, §§ 57-64) ve somut davada bu tespitlerden ayrılmayı gerektirecek bir neden bulunmadığı kanısındadır. Mahkeme dolayısıyla bu șikâyetin Sözleșme’nin 35 § 3 (a) maddesi anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve ayrıca, bașka herhangi bir gerekçeyle kabul edilemez olmadığını kaydetmiștir. Dolayısıyla, kabul edilebilir olduğu beyan edilmelidir.
8.
Mahkeme ayrıca, sulh ceza mahkemelerinin, bașvuranlardan bazılarının ilk tutukluluklarına karar verirken, CMK 100. maddesine, muhtemel cezaya ve “dosyadaki delillere” genel bir atıfta bulunarak kararlarını gerekçelendirmeye çalıștıklarını kaydeder. Bununla birlikte, bu hususta, söz konusu delilin ne olduğunu ve hangi gerekçeyle bașvuranın bahsi geçen suçu ișlediğine dair makul bir șüphe teșkil ettiğini belirtmeksizin yalnızca söz konusu hükmün lafzına atıfta bulunmuștur. Mahkeme bu bağlamda,
Baș
(yukarıda anılan, §§
190-95) kararındaki tespitlerine atıfta bulunmaktadır. Söz konusu karara göre, CMK’nın 100. maddesinin lafzına veya dosyadaki delillere yönelik olarak net olmayan bir șekilde ve genel bir șekilde yapılan atıfların ve dosyadaki delillerin herhangi birine ilișkin olarak yapılan belirli bir değerlendirmenin veya olay tarihinde dava dosyasında bașvuranlar aleyhindeki șüpheyi haklı kılabilecek herhangi bir bilginin ya da kanıtlanabilir bir unsurun veya olguların bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, bașvuranların tutukluluklarının dayanağını olușturan șüphenin “makullüğünü” gerekçelendirecek kadar yeterli olduğu değerlendirilemez.
9.
Mahkeme ayrıca, ilk tutukluluk kararlarının esas olarak bașvuranların ByLock mesajlașma sistemini kullandıklarına dair bilgilere ve HSYK’nın hakim veya savcı olarak görevlerinden uzaklaștırılmalarına ilișkin kararlarına dayandığını ve bazı bașvuranlar için tanık ifadelerine, diğer kișilerin Bylock konușmalarının içeriğine ve/veya bașvuranın örgütsel bağlantısını gösteren kanıtlar ve diğer gerçeklere dayandığını belirtmektedir.
Mahkeme, bașvuranların görevden uzaklaștırılmasının ve/veya ByLock mesajlașma sistemini kullandıkları iddiasının kendilerine atfedilen suçla ilgili olarak 5. maddenin 1. fıkrasının (c) bendinde belirtilen “makul șüphe”yi olușturmayacağına karar vermiștir (bk.
Baș
, yukarıda anılan, §§ 170
‑
95;
Akgün / Türkiye
, no. 19699/18, §§ 151-85, 20 Temmuz 2021; ve
Taner Kılıç / Türkiye
(no. 2), no. 208/18, §§ 102-03 ve 106-09,
31 Mayıs 2022
). Mahkeme ayrıca, bazı bașvuranlar ile ilgili olarak, tutuklama kararlarında tutuklamayı haklı gösteren tanık ifadelerine veya üçüncü kișilerin Bylock görüșmelerinin içeriğine atıfta bulunulduğunu da belirtmektedir. Ancak, tutuklama kararlarında ilgili bașvuranların söz konusu zamanda terör örgütü üyesi olduklarına dair makul șüpheye yol açabilecek somut ve spesifik gerçekleri ortaya koyan herhangi bir ifadeye atıfta bulunulmadığını belirtmektedir. Mahkeme ayrıca, davacılara atfedilen ve “örgütsel bağlantı”yı ortaya koyan diğer eylemlerin (bk. Yukarıda § 3), davanın koșulları altında, koșullu unsurlar olduğunu, ve bu unsurların söz konusu șüpheleri haklı gösterebilecek bașka herhangi bir bilgi bulunmadığından yasallık varsayımından yararlandığını ve bașvuranların terör örgütü üyeliğini kanıtlayan bir delil olușturduğunun makul șekilde kabul edilemeyeceğini değerlendirmektedir (karșılaștırınız
Taner Kılıç
, yukarıda anılan, §§ 104-05 ve burada alıntı yapılan diğer kararlar).
10.
Hükümetin, bașvuranların iddia edilen suçu ișlediklerine dair, ilk tutuklandıkları sırada “makul bir șüphenin” olduğunu gösterebilecek bașka bir açıklama, “olgu” ya da “bilgi” sunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, Mahkeme, Sözleșme’nin 5
§
1
(c) maddesinde belirtilen bir tutukluluğun yapılabilmesi için söz konusu șüphenin “makul olması” kıstasının sağlanmadığını tespit etmektedir (karșılaștırın, yukarıda anılan,
Baș
, § 195, ve
Taner Kılıç
, yukarıda anılan, §§
114-16). Ayrıca, bașvuranların mevcut davada Sözleșme’nin 5. maddesinin yorumlanması ve uygulanmasında kesinlikle dikkate alınması gereken bağlamsal bir faktör olan darbe girișiminden -yani Türkiye’nin olağanüstü hal ilanına ve istisna ilan etmesine neden olan olaydan- kısa bir süre sonra tutuklanmasına rağmen, söz konusu önlemin, durumun kesinlikle gerektirdiği bir önlem olduğunun söylenemeyeceği (karșılaștırın, yukarıda anılan,
Baș
, §§ 115-16 ve §§ 196
‑
201) kanısındadır. Bu sebeple Sözleșme’nin 5 § 1 maddesi ihlal edilmiștir.
11.
Sözleșme’nin 5 §§ 3, 4 ve 5 ve 8. maddesi kapsamında kalan șikayetlere ilișkin olarak, Mahkeme, yukarıdaki 5 § 1 maddesi kapsamındaki bulguları ve
Turan ve Diğerleri
(yukarıda anılan, § 98) davasındaki mülahazaları ıșığında, bu șikayetleri incelememeye karar vermiștir.
12.
29508/21 no.lu bașvurudaki bașvuran hariç olmak üzere, bașvuranlar tahsis edilmiș süre içerisinde manevi tazminat açısından değișen miktarlarda tazminat talep etmiștir. Bahsi geçen bașvuranların çoğu ayrıca, esas olarak ișten çıkarılmalarından kaynaklanan kazanç kayıplarının yanı sıra yerel mahkemeler ve Mahkeme önünde yapılan yasal masraf ve harcamalara tekabül eden maddi tazminat talep etmiștir.
13.
Hükümet bașvuranların taleplerini dayanaksız ve așırı bularak itiraz etmiștir.
14.
Mahkeme,
Turan ve Diğerleri
(yukarıda anılan §§
102
‑
07) kararında ortaya konulan gerekçelerle, maddi tazminat taleplerini reddetmekle birlikte, 29508/21 no.lu bașvurudaki bașvuran hariç, miktara yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere manevi tazminat ve masraf ve giderler için her bir bașvurana 5.000 avronun toplu olarak ödenmesine karar vermiștir.
Bașvuruların birleștirilmesine;
Bașvuranların ilk tutuklandıkları sırada bir suç ișlediklerine dair makul șüphenin bulunmadığı iddiasına ilișkin olarak Sözleșme’nin 5 §
1 maddesi kapsamında ileri sürülen șikayetin kabul edilebilir olduğuna;
Bașvuranların ilk tutuklandıkları sırada bir suç ișlediklerine dair makul șüphe bulunmaması nedeniyle Sözleșme’nin 5 § 1 maddesinin ihlal edildiğine;
Bașvuranların, Sözleșme’nin 5 ve 8. maddeleri kapsamındaki diğer șikâyetlerinin kabul edilebilirlik ve esas yönlerinden incelenmesine
gerek bulunmadığına
;
(a)
29508/21 no.lu bașvurudaki bașvuran hariç olmak üzere, Davalı Devlet tarafından bașvuranlara, üç ay içerisinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere, bu miktara yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, manevi tazminat ve masraf ve giderlere ilișkin olarak 5.000 avro (beș bin avro) ödenmesine;
(b)
Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eșit oranda basit faiz uygulanmasına;
Bașvuranların adil tazmine ilișkin diğer taleplerinin reddedilmesine
karar vermiștir
.
İșbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup; Mahkeme İçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 10 Haziran 2025 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Péter Paczolay
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
Davaların Listesi:
No.
Bașvuru no.
Dava Adı
Dava Tarihi
Bașvuran
Doğum tarihi
İkamet yeri
Uyruğu
Temsilci
1.
75370/17
Altun /Türkiye
03/10/2017
Hasan Mutlu ALTUN
1974
Ankara
Türk
Ömer Furkan DAĞ
2.
24694/18
Uğur /Türkiye
16/05/2018
İsmail UĞUR
1979
İzmir
Türk
Kadir ÖZTÜRK (avukat değildir)
3.
2870/19
Açıkgöz /Türkiye
02/01/2019
Yılmaz AÇIKGÖZ
1985
Ankara
Türk
Levent MAZILIGÜNEY
4.
7027/19
Göçer /Türkiye
22/01/2019
Serdar GÖÇER
1974
Tekirdağ
Türk
Nurgül GÖÇER (avukat değildir)
5.
16151/19
Zorlu /Türkiye
08/03/2019
Emin ZORLU
1988
Samsun
Türk
6.
55086/19
Küçükbileci /Türkiye
15/10/2019
Nebi KÜÇÜKBİLECİ
1980
Afyonkarahisar
Türk
Güngör ÖZKAN
7.
25207/20
Berk /Türkiye
05/06/2020
Osman BERK
1983
Yozgat
Türk
8.
29081/20
Borazan /Türkiye
06/07/2020
Ömür BORAZAN
1964
Ankara
Türk
Yücel ALKAN
9.
30088/20
Akıncı /Türkiye
13/06/2020
Kadriye AKINCI
1981
Șanlıurfa
Türk
Bozan SARI
10.
48584/20
Köse /Türkiye
21/10/2020
Ali KÖSE
1970
Istanbul
Türk
11.
18293/21
Avcı /Türkiye
29/03/2021
Ali Osman AVCI
1979
Istanbul
Türk
Enes Malik KILIÇ
12.
24054/21
Durmaz /Türkiye
26/04/2021
Murat DURMAZ
1980
Afyonkarahisar
Türk
Tevhide DURMAZ
13.
24476/21
Akar /Türkiye
14/04/2021
Mustafa AKAR
1969
Ankara
Türk
Tarık Said GÜLDİBİ
14.
28713/21
Erhan /Türkiye
27/05/2021
Demir ERHAN
1981
Istanbul
Türk
Enes Malik KILIÇ
15.
29098/21
Tüfekçi /Türkiye
19/02/2021
Zafer TÜFEKÇİ
1977
Sakarya
Türk
16.
29508/21
Kılınç /Türkiye
03/06/2021
Zafer KILINÇ
1971
Yozgat
Türk
17.
32263/21
Keskin /Türkiye
17/06/2021
Ali KESKİN
1988
Ankara
Türk
Kadir ÖZTÜRK (avukat değildir)
18.
36745/21
Mutlu /Türkiye
16/06/2021
Erol MUTLU
1971
Bursa
Türk
19.
48277/21
Çoğan /Türkiye
23/09/2021
Onur ÇOĞAN
1977
Istanbul
Türk
İrem TATLIDEDE
20.
83/22
Erdinç /Türkiye
15/12/2021
Fazıl Ahmet ERDİNÇ
1990
Ankara
Türk
Gizay DULKADİR
21.
4326/22
Uysal /Türkiye
10/01/2022
Mehmet Ali UYSAL
1969
Istanbul
Türk
Ayșegül UYSAL
22.
9478/22
Özkan /Türkiye
11/02/2022
Fevzi ÖZKAN
1990
Istanbul
Türk
Numan ZEMHERİ
23.
9483/22
Özkan /Türkiye
11/02/2022
Emel ÖZKAN
1990
Istanbul
Türk
Soner ERBAY