AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 61918/09 Hüseyin ÖZÇAKMAKTAȘI și alții / TÜRKİYE Președintele Julia Laffranque, judecătorii Ivana Jelić, Arnfinn Bårdsen și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Hasan Bakırcı, au fost înființați în forma lor în cadrul Tribunalului European pentru Drepturile Omului (Divisiunea a doua), 2 iulie 2019 Comitetul pentru Drepturi Omenești s-a declarat în mod independent în fața părților în cauză, în anumite condiții legale, în conformitate cu cele menționate mai sus 5 decembrie 2009 Întrebări și contestații adresate de către autoritățile guvernamentale Întrebări și contestații adresate de către autoritățile guvernamentale Întrebări și contestații adresate de către autoritățile locale Întrebări și contestații adresate de către autoritățile locale Întrebări și contestații adresate de către autoritățile locale Întrebări și contestații adresate de către autoritățile locale Întrebări și contestații adresate de către autoritățile locale Întrebări și contestații adresate de la următoarele publice Întrebări și contestații adresate de la adresa de la adresa de la adresa de la autoritate de către autoritățile locale Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită Autorită
În plus, pe 21 noiembrie 2000, Curtea a Administrației Publice a acceptat cererea reclamantelor în parte, în legătură cu o parte a terenului în cauză de 692 m2 și a decis în schimbul plății despăgubirii această parte, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina, în numele Hazina
În plus, în data de 29 ianuarie 2009, Curtea a respins cererea reclamantelor, pe motiv că această cerere era necesară pentru anularea hotărârii judecătorești a Curții, pe baza articolului 38 din Legea nr. 2942 din 26 iunie 2007, pe baza căreia aceasta era necesară pentru anularea hotărârii judecătorești a Curții.14 În data de 9 aprilie 2009, Curtea a respins cererea instanței de primă instanță în ceea ce privește suma sumele de bani pe care le-a dat Curtea a judecătorilor din 1 octombrie 2001 și 29 ianuarie 2009, pe baza căreia au fost înregistrate tarife de plată pentru judecătorii din această țară.15 În ceea ce privește dreptul reclamantelor de a obține o sumă de bani, Curtea a respins cererea reclamantelor, pe baza căreia aceasta era necesară pentru anularea hotărârii judecătorești a Curții din Anayasa.29 În data de 26 ianuarie 2010, Curtea a respinsăcut cererea reclamantelor, pe motivul că această sumă era necesară pentru anularea hotărârii judecătorești a Curții din Anayasa.294.
Curtea observă că recursul reclamantelor se referă la respingerea cererilor de despăgubire (paragrafele 12 și 13 de mai sus) prin hotărârea din 26 iunie 2007 a Asliye Hukuk Mahkemesi.Curtea constată că, în urma depunerii cererii în cauză, în temeiul articolului 6 din Legea provizorie nr. 2942 a reclamantelor, în vigoare la 30 iunie 2010 (§20 de mai sus), din cauza faptului că dosarul litigiului de teren nu a fost deschis (de facto), părțile sale au putut fi transferate în urma unei noi cereri de despăgubire în fața Curții a Asliye Hukuk Mahkemesi.Curtea constată că, în urma depunerii cererii de despăgubire, reclamantele au fost respinse, iar suma de despăgubire stabilită de Curtea a Asliye Hukuk Mahkemesi este de 1.735.309.309.402.200 EUR (de mai sus).În temeiul articolului 27.2 din Protocolul 1 al Tratatului, Curtea a refuzat plata sumelor de despăgubire pe baza sumelor pe care au fost plătite în mod de facto sau în condiții de neajuns, în orice caz, pentru că nu au fost depuse în mod necesar.
În concluzie, cererea este în mod evident lipsită de temei și cererea trebuie respinsă în conformitate cu articolele 3 și 4 din art. 35 din Convenție. Pe aceste temei, Curtea a decis, în unanimitate, că cererea nu este admisibilă. İșbu karar, redactată în limba franceză, a fost notificată în scris la 5 septembrie 2019 Hasan Bakırcı Julia Laffranque Asistentul directorului departamentului de afaceri științifice Hüseyin ÖZAKMAȘKTAI, născut în 1952 și decedat în 2015.
Bașvuru No. 61918/09
Hüseyin ÖZÇAKMAKTAȘI ve diğerleri / TÜRKİYE
Bașkan
Julia Laffranque,
Hâkimler
Ivana Jelić,
Arnfinn Bårdsen
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla olușturulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 2 Temmuz 2019 tarihinde Komite halinde toplanarak, yukarıda belirtilen 5 Kasım 2009 tarihli bașvuruyu ve davalı Hükümet tarafından sunulan görüșler ile bașvuranlar tarafından bu görüșlere cevaben sunulan görüșleri dikkate alarak gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran tarafların isim listesi ekte yer almaktadır. Bașvuran, Mahkeme önünde İzmir Barosuna bağlı Avukat A.Ș. Atlı tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
3.
Bașvuranların temsilcisi, 24 Aralık 2018 tarihli bir yazıyla, Mahkemeye, bașvuran Hüseyin Özçakmaktașı’nın 3 Ağustos 2015 tarihinde vefat ettiğini ve diğer üç bașvuranın, ilgilinin yasal varisleri olduğunu bildirmiștir.
4.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
5.
Bașvuranların
murisi
(
de cujus
), Bornova’da (İzmir) bulunan 3176 ada, 16 parsel sayılı 2.150 m
2
’lik bir arazinin paylı malikleri arasında tapu siciline tescil edilmiștir.
6.
Bașvuranların ikisi de dâhil olmak üzere söz konusu arazinin bazı paylı malikleri, 26 Șubat 1997 ve 30 Aralık 1998 tarihlerinde, arazinin
fiilen
(
de facto
) kamulaștırılması sebebiyle, Bornova Asliye Hukuk Mahkemesi önünde, tazminat davası açmıșlardır.
7.
Asliye Hukuk Mahkemesi, 21 Kasım 2000 tarihinde, bașvuranların talebini kısmen kabul etmiștir. Asliye Hukuk Mahkemesi, söz konusu arazinin 692 m
2
’lik kısmına ilișkin olarak ilgililerin tapu kaydınıiptal etmiș ve tazminat ödenmesi karșılığında bu kısmın, Hazine adına tapu siciline tesciline karar vermiștir. Asliye Hukuk Mahkemesi, 2942 sayılı Kamulaștırma Kanunu’nun, kamu hizmetine ayrılan tașınmazın maliklerinin tașınmaz mal ile ilgili her türlü dava hakkının tașınmaza el koyma tarihinden itibaren 20 yıl içerisinde düștüğüne hükmeden 38. maddesi kapsamında hak düșürücü süre gerekçesiyle, ilgililerin, arazinin geri kalanına (1.458 m
2
) ilișkin talebinin reddine karar vermiștir.
8.
Yargıtay, 14 Haziran 2001 tarihinde, bu kararı onamıștır.
9.
Anayasa Mahkemesi, 10 Nisan 2003 tarihinde, yukarıda belirtilen 38. maddenin iptal edilmesine karar vermiștir.
10.
Ayrıca İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi(“Asliye Hukuk Mahkemesi”), Bornova Asliye Hukuk Mahkemesi önünde görülen davada taraf olmayan iki bașvuranın talebi üzerine, 4 Mayıs 2004 tarihinde, söz konusu arazinin 692 m
2’
lik kısmıyla ilgili olarak, bu iki bașvuranın tapu kayıtlarını iptal etmiș ve tazminat ödenmesi karșılığında arazinin bu kısmının Hazine adına tescil edilmesine karar vermiștir.
11.
Yargıtay, 25 Ekim 2004 tarihinde, bu kararı onamıștır.
12.
Bașvuranlar da dâhil olmak üzere, söz konusu arazinin paylı maliklerinin varisleri, arazilerinin 1.458 m
2
’sinin (“ihtilaf konusu kısım”)
fiilen
(
de facto
) kamulaștırılmıș olması sebebiyle, Asliye Hukuk Mahkemesi önünde 1 Ekim 2001 tarihinden itibaren ișleyen ecrimisil talebiyle dava açmıșlardır.
13.
Asliye Hukuk Mahkemesi, 26 Haziran 2007 tarihinde, 2942 sayılı Kanun’un 38. maddesinde öngörülen hak düșürücü sürenin, bu hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesinde önce dolduğu gerekçesiyle, bașvuranların talebini reddetmiștir.
14.
Yargıtay, 9 Nisan 2009 tarihinde, ilk derece mahkemesinin kararını onamıș ve 29 Haziran 2009 tarihinde, ilgililerin karar düzeltme talebini reddetmiștir.
15.
Bașvuranlar da dâhil olmak üzere, söz konusu arazinin paylı maliklerinin varisleri, 30 Haziran 2010 tarihinde yürürlüğe giren 2942 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi uyarınca (20. paragraf), 15 Mart 2011 tarihinde, arazinin ihtilaf konusu kısmının
fiilen
(
de facto
) kamulaștırılmıș olması sebebiyle, Asliye Hukuk Mahkemesi önünde yeni bir tazminat davası açmıșlardır.
16.
Asliye Hukuk Mahkemesi, 26 Aralık 2013 tarihinde, söz konusu arazinin ihtilaf konusu kısmının,
fiilen
(
de facto
) kamulaștırıldığını tespit etmiș ve ilgililerin, bașvuru tarihinden itibaren ișleyen yasal gecikme faizleriyle birlikte, arazinin ihtilaf konusu kısmının davanın açıldığı tarihteki değerine eșdeğer bir miktar olan 874.800 Türk lirası (bu tarihte yaklașık 395.700 avro (EUR)) tutarında tazminat elde etme hakkı bulunduğu kanaatine varmıștır. Asliye Hukuk Mahkemesi ayrıca, arazinin ihtilaf konusu kısmının, yol olarakHazine adına tesciline karar vermiștir.
17.
Yargıtay, 14 Mayıs 2015 tarihinde, bu kararı onamıștır.
18.
İdare, 5 Șubat 2016 tarihinde, ilgililere 1.305.289,73 TRY (bu tarihte yaklașık 402.200 EUR) ödemiștir.
19.
Somut olayla ilgili iç hukuk kuralları ve uygulaması, Mahkeme’nin
I.R.S. ve diğerleri/Türkiye
(No. 26338/95, §§
24-27, 20 Temmuz 2004) kararında kısmen açıklanmaktadır.
20.
30 Haziran 2010 tarihinde yürürlüğe giren (2942 sayılı) Kamulaștırma Kanunu’nun geçici 6. maddesi gereğince, 9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 tarihleri arasında
fiilen
(
de facto
) kamulaștırılan tașınmazların malikleri, ulusal mahkemeler önünde tazminat talebinde bulunabilirler.
21.
Bașvuranlar, 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ileri sürerek, Asliye Hukuk Mahkemesinin 26 Haziran 2007 tarihli kararıyla tazminat taleplerinin reddedilmesinden șikâyetçidirler.
22.
Hükümet, bașvuranların,26 Haziran 2007 tarihli kararla tazminat taleplerinin reddedilmesinden sonra, söz konusu arazinin ihtilaf konusu kısmının
fiilen
(
de facto
) kamulaștırılması karșılığında tazminat elde ettiklerini ileri sürmektedir.
23.
Bașvuranlar șikâyetlerini yinelemektedir.
24.
Mahkeme, bașvuran Hüseyin Özçakmaktașı’nın vefatını dikkate alarak, yasal varisler olan diğer üç bașvuranın, artık ilgili yerine mevcut bașvuruyu devam ettirme hakkı bulunduğunu kabul etmektedir (
Loyen ve diğerleri/
Fransa
, No.
55926/00, § 25, 29 Nisan 2003).
25.
Mahkeme, bașvuranların șikâyetinin, Asliye Hukuk Mahkemesinin, 26 Haziran 2007 tarihli kararıyla, tazminat taleplerini reddetmesiyle (yukarıdaki 12 ve 13. paragraflar) ilgili olduğunu gözlemlemektedir. Mahkeme, mevcut bașvurunun sunulmasının ardından bașvuranların, 30 Haziran 2010 tarihinde yürürlüğe giren 2942 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi uyarınca (yukarıdaki 20. paragraf), arazinin ihtilaf konusu kısmının
fiilen
(
de facto
) kamulaștırılmıș olması sebebiyle, Asliye Hukuk Mahkemesi önünde yeni bir tazminat bașvurusunda bulunabildiklerini tespit etmektedir. Asliye Hukuk Mahkemesi, bașvuranların talebini haklı bulmuștur ve idare, bașvuranlara, mahkeme tarafından belirlenen tazminat miktarını yasal faiziyle birlikte 1.305.289,73 TRY (yaklașık 402.200 EUR) olarak ödemiștir.
26.
Mahkeme, bașvuranların hiçbir șekilde, tazminat miktarının yetersiz olduğuna veya bu miktarın kendilerine geç ödendiğine dair herhangi bir șikâyette bulunmadıklarını kaydetmektedir. Bașvuranlar, esasen
fiili
(
de facto
) kamulaștırma nedeniyle sundukları tazminat taleplerinin ilk etapta reddedilmiș olmasından șikâyetçi olmușlardır. Mahkeme, bu koșullar altında, arazinin ihtilaf konusu kısmının güncel değerinin bașvuranlara ödenmesinin, bașvuranların Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi açısından sundukları talebi karșılayabildiği ve bu durumda, bașvuranların artık iddia edilen ihlal sebebiyle mağdur olduklarını ileri süremeyecekleri kanaatindedir.
27.
Sonuç olarak, bașvuru, açıkça dayanaktan yoksundur ve bașvurunun, Sözleșme’nin 35. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 5 Eylül 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Julia Laffranque
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
Hüseyin ÖZÇAKMAKTAȘI, 1952 doğumludur ve 2015 yılında vefat etmiștir.
Ahmet ÖZÇAKMAKTAȘI, 1948 doğumludur,
Ali Mithat ÖZÇAKMAKTAȘI 1960 doğumludur,
İsmail ÖZÇAKMAKTAȘI 1954 doğumludur.