Avrupa İnsan Haklari MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA HUKUMAR Bașvuru No. 10137/18 Ahmet TEMİZ / TÜRKİYE Președintele Julia Laffranque, judecătorii Ivana Jelić, Arnfin Bårdsen și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Yazı Hasan Bakırcılı în participarea lui Hasan Bakırcılı, judecătorul european al drepturilor omului (A doua Secție), care s-a întrunit în 10 septembrie 2019 ca Comisie, a decis că, după cum s-a precizat mai sus, la data de 2 octombrie 2017, în numele grupului Ankarayın Özgür gözübatak, a fost întocmită următoarea hotărâre: OLA VEYÜGÜLİZ / TÜRKİYE Șefesi 1.
În aceeași hotărâre, din 12 octombrie 2016, reclamantul a fost invitat să își plătească cheltuielile judiciare în termen de cincisprezece zile de la data notificării hotărârii în cauză. Directorul de afaceri al Curții de judecată din 14 februarie 2017 a anunțat că acțiunea reclamantului a fost respinsă administrativ din cauza nerevenirii în termen a deciziilor acordate.
Conform art. 66 din Legea Constituțională, toate dosarele incomplete, inclusiv cele considerate insuficiente, pot duce la respingerea cauzei, în cazul în care reclamantul nu a plătit în termenul necesar cheltuielile de judecată, inclusiv cele considerate insuficiente. 8. pe baza dispozițiilor relevante ale Legii Procedurilor Judiciare (LHMK) și a aplicării acesteia, în cazul în care cererea de asistență judiciară este acceptată, persoana interesată poate fi scutită de cheltuielile de judecată la începutul procesului. § 339 din Legea Constituțională; în cazul în care la sfârșitul procesului nu se justifică plata cheltuielilor de judecată, persoana respectivă beneficiază de asistența judiciară acordată de către Tribunalul General și, în consecință, nu poate să se pronunțe asupra unei decizii a Curții. § 10 din Legea de Proces, în ciuda hotărârilor judecătorilor, poate să își dea în mod legal dreptul de a se plânge în instanță. § 10 din Legea de Proces, în ciuda hotărârilor judecătorilor, în cazul în care persoana respectivă nu a primit asistență judiciară. § 10 din Legea de Proces, în cazul în care persoana respectivă nu a primit asistență judiciară, persoana respectivă poate să se pronunțească în mod legal. § 10 din Legea de Proces, în cazul în care nu este în cauză, persoana respectivă, poate să își depună înlătare dreptul de a să se pronunțe asupra unei alte persoane.
12.Curtea a subliniat în mod repetat în trecut importanța caracterului de excepție al mecanismului convențional al consumării căilor de drept intern și al mecanismului convențional exprimat la articolele 13 și 35 § 1 (Cocchiarella/Italia [BD], nr. 64886/01, § 38, AİHM 2006 - V, Demopolous/Turcia (k.k.) [BD], nr. 46113/99, 3843/02, 13751/02, 13466/03, 10200/04, 14163/04, 19993/04 și 218/04, 69, AİHM - § 2010).13 Orice decizie a Curții privind consumarea căilor de drept intern și orice ajutor acordat de către o instanță de justitie poate fi respinsă de către o instanță de justitie, inclusiv de către o instanță de judecată din Polonia, în cazul în care nu este necesar să fie pronunțată o decizie juridică.
În timp ce elaboră astfel de reglementări, statele contractante au o anumită putere de apreciere. Deși Curtea este decizia finală în ceea ce privește cerințele Convenției, nu există nicio hotărâre care să stabilească că instanțele naționale trebuie să se substituie instanțelor naționale și să se pronunțe că instanțele naționale trebuie să se folosească de problemele de drept de apreciere în sensuri superioare, care ar putea fi mai bune decât cele de la instanța de judecată în cauză. Cu toate acestea, limitările aplicate nu limitează încă dreptul de a se manifesta în mod adecvat, o parte a persoanei care a fost declarată vinovată.
În urma unei cereri de ajutor judiciar, instanța a respins o hotărâre administrativă aprobată de o instanță juridică (a se vedea paragrafele 5 și 6 de mai sus).16 În urma unei proceduri în care instanța a stabilit că reclamantul deține proprietate și că cheltuielile judiciare sunt de o valoare care nu-l va lăsa fără ajutor, instanța a respins cererea de ajutor judiciar.16 În urma unei cereri de ajutor judiciar, instanța a respins o hotărâre administrativă aprobată de o instanță juridică pe baza unei avertismente privind plata unei sume de 239,50 de lire sterline (aproximativ 74 de euro), în sensul că instanța a respins o sumă de ajutor judiciar aprobată de o instanță juridică (a se vedea paragrafele 5 și 6 de mai sus).16 În urma unei cereri de ajutor judiciar, instanța a stabilit că reclamantul deține o proprietate și că cheltuielile judiciare sunt de o valoare care nu-l va lăsa fără ajutor și a respins cererea de ajutor judiciar, în sensul că instanța a respins o sumă de ajutor judiciar suficientă și a respins o sumă de ajutor judiciar în mod necesar (a se vedea Hotărârea din data de 1 aprilie 2013, nr. 5), iar în cazul în care instanța a respins o astfel de plângere, nu a primit o sumă de ajutor judiciar (a se poate vedea Hotărârea din data de 18 aprilie 2013, nr. 355, § 355, §5), respectiv, Hotărârea din data de 3 decembrie 2013, nr. 355, §5 (a seamântul 5), (a seamâncă încheiat în termenul de 18 decembrie 2013, nr. 35), (a seamâncă în termen de 18 decembrie 2013, nr. 35), (a se poate pronunța în termen de 6 zilele, în termen de 6 zilei de 18 decembrie, în termen de 18 decembrie, în termen de 6 ani, în termen de 30 decembrie, în termen de 30 decembrie, în termen de 30 decembrie, în termen de 1 ianuarie, în termen de 30 decembrie, în termen de 30 decembrie, în termen de 30 decembrie, în termen de 30 dec
În ceea ce privește plângerea privind neinterzicerea scrisorii reclamantului, Curtea a menționat că dreptul la libertatea de exprimare a persoanelor arestate în ceea ce privește corespondența lor este protejat de art. 8 din Convenție (de exemplu, Silver și alții împotriva Regatului Unit, 25 martie 1983, § 107, serie: A no. 61, Fazıl Ahmet Tamer împotriva Turciei, no. 6289/02, § 33, 5 decembrie 2006) și că o examinare poate fi declanșată în temeiul acestui articol. (19) Cu toate acestea, în cazul în care un șef, în cazul în care nu a fost respectată forma cerințelor, rezultatul este inacceptabil, nu este vorba de consumul drepturilor de consum (de exemplu, în hotărârile lui Salah Benkastian Adraqui ve Dhazici/Spania (k.m.), în hotărârile lui Nold ve Müzikti no. 450/98, 27 aprilie 2000, n.752 ve.m.), în hotărârile lui Nold ve.m., în hotărârile lui Julia Buzicifer ve.m., în hotărârile lui Lavrăra nr. 27 februarie 2000, n.2550/m.), în hotărârea lui Nold ve.m., în hotărârile lui 27 aprilie 2006, n.25/25, în hotărârea lui Nold ve.m., în hotărârea lui 29 octombrie 2006 n.m., în hotărârea lui Juliana nr. 350, nu este permis consumul de droguri.m.
Bașvuru No. 10137/18
Ahmet TEMİZ / TÜRKİYE
Bașkan
Julia Laffranque,
Hâkimler
Ivana Jelić,
Arnfinn Bårdsen
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 10 Eylül 2019 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 2 Ekim 2017 tarihinde yapılan bașvuruyu göz önüne alarak, gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Ahmet Temiz, 1974 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Tekirdağ’da tutuklu bulunmaktadır.
2.
Davaya ilișkin olay ve olgular, bașvuran tarafından ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
3.
Ceza ve infaz kurumu idaresi, 15 Ocak 2016 tarihinde bașvuranın Ankara’daki Birleșmiș Milletler ofisine yazdığı bir mektubu, terörist bir grubun propagandasını içerdiği gerekçesiyle iletmemeye karar vermiștir.
4.Ankara 4. İnfaz Hâkimliği, 11 Șubat 2016 tarihinde, mektubun içeriğinde etkin șekilde terörist bir grubun propagandası yapıldığı gerekçesiyle, söz konusu kararın yerinde olduğuna kanaat getirerek bașvuranın itirazını reddetmiș ve mektubun imha edilmesine karar vermiștir. Belirtilmeyen bir tarihte, Ankara Ağır Ceza Mahkemesi bu kararı onamıștır.
5.
Bașvuran, adli yardım talebi ile birlikte Anayasa Mahkemesine bașvurmuștur. 27 Eylül 2016 tarihinde, Anayasa Mahkemesi komisyonunu olușturan iki üye, bașvuranın adına kayıtlı bir tașınmazın bulunduğu ve 239,50
[1]
Türk lirası (“TRY”, yaklașık 74 avro) tutarına tekabül eden yargılama masraflarının bașvuranı aciz bir duruma düșürmeyeceği gerekçesiyle, adli yardım talebini reddetmiștir. Aynı kararla, bașvuran, 12 Ekim 2016 tarihinde alınan söz konusu kararın tebliğ tarihinden itibaren on beș gün içinde yargılama masraflarını ödemeye davet edilmiștir. Anayasa Mahkemesi Yazı İșleri Müdürlüğü, 14 Șubat 2017 tarihli yazıyla, bașvuranın davasının ilgili masrafların izin verilen süre içinde ödenmemesi nedeniyle idari olarak reddedildiğini bildirmiștir. Bașvuranın bu karara karșı yaptığı itiraz, yukarıda belirtilen komisyon tarafından 13 Haziran 2017 tarihinde reddedilmiștir.
6.
Bașvuran, 2011-2019 yılları arasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine, “evcil kușlarının bașka bir tutukluya nakledilme ișleminin hızlandırılmasına” ilișkin olarak yapılan bir bașvuru da dâhil olmak üzere 44 bașvuruda bulunmuștur. Anayasa Mahkemesi tarafından incelenen davaların çoğunda, diğer bir ifadeyle iç hukukta nihai kararları 23 Eylül 2012 tarihinden sonra verilen bireysel bașvurularda (bk.
Hasan Uzun/Türkiye (k.k.),
no. 10755/13, § 58, 30 Nisan 2013), Anayasa Mahkemesi bașvurana adli yardım sağlamıștır. Ardından, bașvuranın davalarının reddedildiği durumlarda, söz konusu masrafların bașvuran tarafından ödemesine karar verilmiștir.
7.
Anayasa Mahkemesi İç Tüzüğü’nün (“İç Tüzük”) 62. maddesine göre, yargılama masrafları bașvuru yapılırken ödenmelidir. İç Tüzük’ün 66. maddesi uyarınca, davacının gerekli süre içinde mahkeme masraflarını ödeyememesi sonucunda eksik sayılanlar da dâhil olmak üzere, tüm eksik dosyalar davanın reddi ile sonuçlanabilmektedir.
8.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (“HMK”) ilgili hükümlerine ve konuya ilișkin uygulamaya göre, adli yardım talebinin kabul edilmesi halinde, ilgili kiși, yargılamaların bașında yargılama masraflarından muaf tutulabilir. HMK’nın 339. maddesi; yargılamaların sonunda davacının haklı bulunmaması halinde, bașta verilen adli yardım kararının iptal edilmesini öngörmektedir. Sonuç olarak, davacının ilgili masrafları ödemesine karar verilir. Aynı maddenin 2. fıkrası, söz konusu iptalin, ilgili kișinin haklarına halel getirmesi durumunda, hâkimin, davayı kaybetmesine rağmen davacının, yargılama masraflarının yarısını veya tamamını ödemekten muaf tutulmasına karar verebileceğini öngörmektedir.
9.
Bașvuran, Sözleșme’nin 8, 9, 10 ve 13. maddelerine dayanarak, mektubunun iletilmemesinden ve adli yardım talebinin Anayasa Mahkemesi tarafından reddedilmesinden șikâyetçi olmuștur.
10.
Bașvuran, Birleșmiș Milletler Ankara ofisine yazdığı mektubunun iletilmesini engelleyen kararlardan ve Anayasa Mahkemesinin kendisini mahkemeye erișim hakkından mahrum bırakacak bir șekilde, adli yardımdan faydalanmasını reddetme kararından șikâyet etmektedir.
11.
Sözleșmenin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca;
“ Mahkeme’ye ancak, uluslararası hukukun genel olarak kabul edilen ilkeleri uyarınca iç hukuk yollarının tüketilmesinden sonra (...) bașvurulabilir (...)
”
12.
Mahkeme, daha önce defalarca iç hukuk yollarının tüketilmesinin ve 13 ve 35 § 1 maddelerinde ifade edilen Sözleșme mekanizmasının ikincil niteliğinin önemini vurgulamıștır (
Cocchiarella/İtalya
[BD], no. 64886/01, § 38, AİHM 2006 - V,
Demopolous/Türkiye
(k.k.) [BD], no. 46113/99, 3843/02, 13751/02, 13466/03, 10200/04, 14163/04, 19993/04 ve 21819/04, § 69, AİHM - 2010).
13.
Anayasa Mahkemesi tarafından adli yardım talebinin reddine ilișkin șikâyet, așağıda belirtilen Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası bağlamında incelenmelidir.
“ Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyușmazlıklar (...) konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuș, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından (...) hakkaniyete uygun olarak görülmesini isteme hakkına sahiptir (...) ”
14.
Bu hüküm, medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili herhangi bir anlașmazlık konusunda mahkemelere bașvurarak bir karar aldırma hakkını güvence altına alır. Bununla birlikte, mahkemelere erișim hakkı mutlak olmadığından, finansal sınırlamalar da dâhil olmak üzere dolaylı sınırlamalara tabi olabilir (
Kreuz/Polonya
, no. 28249/95, § 54, AİHM 2001 - VI). Zira mahkemelere erișim hakkı doğası gereği, Devletin toplum ve bireylerin ihtiyaçlarına ve kaynaklarına bağlı olarak zaman ve mekân olarak değișiklik gösterebilen düzenlemeler yapmasını gerektirir. Bu tür düzenlemeleri hazırlarken, Sözleșmeci Devletler belirli bir takdir yetkisine sahiptir. Mahkemenin, Sözleșme’nin gereklilikleri bakımından en son karar mercisi olmasına rağmen, kendini ulusal mahkemelerin yerine koyarak ulusal mahkemelerin ilgili konuya ilișkin takdir haklarını konu bakımından daha iyi olabilecek bașka bir yönde kullanmaları gerektiğine karar verme yetkisi yoktur. Bununla birlikte, uygulanan sınırlamaların, hakkı özünü ihlal edecek șekilde ya da derecede, kișiye açık olan erișimi kısıtlamaması gerekmektedir. Ayrıca, sınırlamalar yalnızca, meșru bir amaç izlemesi ve kullanılan araçlar ile hedeflenen amaç arasında makul bir orantılılık ilișkisinin bulunmaması halinde Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasıyla bağdașmaktadır (Zubac/Hırvatisyan [BD] no. 40160/12, §§ 76-78, 5 Nisan 2018).
15.
Somut davada Mahkeme, bașvuranın yaptığı birçok bașvurunun çoğunda Anayasa Mahkemesinin adli yardım talebini kabul ettiğini gözlemlemektedir. Somut davada, Anayasa Mahkemesi, bașvuranın bir mülke sahip olduğunu ve yargılama masraflarının kendisini aciz bir duruma maruz bırakmayacak miktarda olduğunu tespit etmiș ve ardından adli yardım talebini reddetmiștir. Anayasa Mahkemesi, 239,50 TL (yaklașık 74 avro) tutarındaki bedelin ödenmesine ilișkin bir uyarının ardından bașvuruyu, hukuki bir olușum tarafından onaylanan idari bir kararla reddetmiștir (bk. yukarıdaki 5 ve 6. paragraflar).
16.
Adli yardım talebine ilișkin olarak Anayasa Mahkemesi nezdinde yürütülen yargılama, bașvuranın bir mülke sahip olması nedeniyle bașvuranın adli yardım talebinin yeterince makul olan bir gerekçeyle reddedilmesi, söz konusu yargılama masraflarının așırı miktarda olmaması (
Hasan Uzun/Türkiye (k.k.),
no. 10755/13, § 58, 30 Nisan 2013), bașvuranın böyle bir yardımdan faydalandığı önemli sayıdaki bașvuru, mektubunun iletilmemesine ilișkin șikâyetinin infaz hâkimi ve ardından Ağır Ceza Mahkemesi tarafından da incelendiği göz önüne alındığında; Mahkeme, somut davanın koșullarında, söz konusu yargılama masraflarının, Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası anlamında mahkemeye erișim hakkı üzerinde orantısız bir sınırlama teșkil etmediği kanaatindedir.
17.
Sonuç olarak, bu șikâyet açıkça dayanaktan yoksun olup, Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir.
18.
Bașvuranın mektubunun iletilmemesine ilișkin șikâyetine ilișkin olarak, Mahkeme tutuklu kișilerin yazıșmaları konusunda ifade özgürlüğü hakkının Sözleșme’nin 8. maddesi ile korunduğunu (bk.
Silver ve diğerleri / Birleșik Krallık
, 25 Mart 1983, § 107, seri: A no. 61,
Fazıl Ahmet Tamer / Türkiye,
no. 6289/02, § 33, 5 Aralık 2006) ve bu madde kapsamında bir inceleme yapılabileceğini belirtmiștir.
19.
Bununla birlikte, bir bașvurunun, șekli gereklere riayet edilmemesi sonucunda kabul edilemez bulunması halinde, iç hukuk yollarının tüketilmesi söz konusu değildir (örneğin bk.
Ben Salah Adraqui ve Dhaime/İspanya
(k.k.), no. 45023/98, 27 Nisan 2000,
Nold/Almanya
(k.k.), no. 27250/02, § 88, 29 Haziran 2006). Mahkemenin Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasına ilișkin olarak yukarıda vardığı kanaat göz önüne alındığında, bașvuranın tüketmesi mümkün olan hukuk yollarını tükettiği sonucuna ulașılamaz.
20.
Sonuç olarak, bașvurunun bu kısmının, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 3 Ekim 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Julia Laffranque
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
[1]
.
Mahkeme masraflarına ilișkin kanun uyarınca çıkarılan 75 sayılı tebliğde belirtilen miktara göre (25 Aralık 2015 tarih ve 29573 sayılı Resmi Gazete)