AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 58528/09 Muzaffer ÖRNEK și alții / TÜRKİYE Președinte Valeriu Grițco, judecătorii Egidijus Kūris, Darian Pavli, și directorul adjunct al birourilor de știri Hasan Bakırcı, cu participarea lui Hasan Bakırcı, la data de 24 septembrie 2019, la Comitetul adunat în numele Tribunalului European pentru Drepturile Omului (Kınci Bölüm), menționat mai sus, a fost sesizat la data de 17 octombrie 2009 de către guvernul TÜRKİYE, după ce a avut o întâlnire cu președintele judecătorii din regiunea Buzım, cu privire la o întrebare adresată de acesta, a fost luată o decizie de către președintele judecătorii următoarelor știri: 1.
În plus, toate documentele privind camouflagerea au fost comunicate prin notițe și reclamanților în zilele de 1, 3, 4 și 6 iulie 1979.
În concluzie, Curtea a decis că documentele privind exproprierea au fost comunicate în mod corespunzător celorlalți proprietari ai proprietății, cu excepția F.Ö. și N.Ö. În consecință, Curtea a decis, la 28 septembrie 2005, să refuze, din cauza trecerii timpului, cererile celorlalți proprietari ai proprietății, cu excepția F.Ö. și N.Ö., și a decis, din partea F.Ö. și N.Ö., să plătească un expropriator.
Cererile de drepturi ale reclamantelor, invocând art. 1 din Protocolul nr. 1 al Convenției și art. 6 din Convenție, au fost plângeri în care au susținut că dreptul lor la respectare a proprietății lor a fost încălcat din cauza confiscării documentare a terenurilor lor. Cererile de drepturi ale reclamantelor, pe de o parte, au fost plângere în care au susținut că decizia de confiscare nu le-a fost comunicată în mod corespunzător și, pe de altă parte, că drepturile lor asupra acestei proprietăți nu au avut posibilitatea de a introduce un proces în termen legal din cauza căreia au fost arestate de către Tribunalul de Castră din Aliaga. HUKUKİ DEĞERLENDREM 19. Guvernul susține că nu susține nici o cerere de susținere a cererilor de drepturi ale reclamantelor. Guvernul subliniază în primul rând că cererile de drepturi ale reclamantelor nu au fost respectate în termen legal din cauza faptului că nu au fost furnizate informații adecvate cu privire la aceste proprietăți (în cazul în care nu au fost furnizate cereri de drepturi de drepturi de drepturi) și, pe de asemenea, că nu au fost consumate în mod efectiv de către alte persoane.
Reclamanții își repetă plângerile.Criticând soluția prezentată de instanțele naționale și subliniind faptul că nu li s-a plătit despăgubiri după confiscarea bunurilor lor, reclamanții susțin că această situație a deschis calea unei încălcări a articolului 6 din Convenție și a articolului 1 din Protocolul nr. 1 la Convenție.21 Curtea observă că, în primul rând, după moartea și moartea lui Muzaffer Örnek și Cemil Örnek, moștenitorii acestor reclamanți au fost informați despre cererile acestora de a continua în fața Curții.Prin urmare, reclamanții au fost refuzați în urma recursului guvernului.22 După finalizarea recursului, recursul pentru consumul drepturilor a fost respins de reclamanți prin recursul pentru încălcarea drepturilor pe care le-a făcut reclamanții prin intermediul documentelor de înregistrare a datelor de la data decesului, în special prin intermediul tabelului 1, 3, 6 și 4 din Hotărârea din 8 noiembrie 1979 (art. 8 alineatul 6), iar în celelalte cazuri, recursul a început în conformitate cu paragrafele 20 și 10 din hotărârea din 8 alineatul 8 din Legea nr. 8 din 8 din decembrie 1979 (art. 9 alineatul 10 din Legea nr. 10 din Legea nr. 10 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11 din 11
Interpretarea subiectului național este în primul rând responsabilitatea autorităților naționale, în special a instanțelor (Ramos Nunes de Carvalho e Sá/Portugalia [BD], nr. 55391/13 și alți 2 reclamanți, § 186, 6 noiembrie 2018). Aceasta se aplică în special interpretării unor norme specifice, cum ar fi: calitățile instanțelor, formele și funcțiile de depunere a unei plângeri (Erfar-Avef/Yunan , nr. 31150/09, 24.07.2001, nr. 31150/09, § 39, 27.07.2014).
În plus, cererile de la instanțele naționale de judecată din data de 29 decembrie 1999 au fost depuse după expirarea termenului legal necesar pentru fiecare cerere. Deși, în diferite etape ale procedurii, cererile de la reclamantul reprezentat de un avocat, deși nu au fost stabilite reguli de recurs, nu au fost de asemenea prevăzute reguli de recurs, în conformitate cu dispozițiile de mai sus. 25.
Hasan Bakırcı Valeriu Grițco Yazı İșleri Müdür Müdür Yardımcısı Bașkan EK No. Adı SOYADI Doğum Tarihi Uyruğu İkamet yeri Varisler 1. Muzaffer ÖRNEK 08.02.1926 Vârsta de moarte 09/08/2014 Türk İZMİR 1) Gülderen Özer (născut 27.12.1949) 2) Özer Örnek (născut 12.11.1955) 2. Münire EREN 25.11.1936 Türk İZMİR 3. Cengiz FİDAN 24.03.1965 Türk İZMİR 4. Emünir İZMİR 4. 29.10.1973 Türk İZMİREN 05.05.1971 Türk İZMİR İZMİR FİDAN 5.02.2014 26.02.1971 Türk İZMİR İZMİR FİDAN 6.03.1951 07.04.1951 07.04.1951 07.04.1951 07.04.1951 07.11.1983 Türk İZMİR 1.ÖZMİR İZİR 1.ÖZMİR İZİR 1.ÖZMİR İZİR 1.ÖZMİR İZİR 1.ÖZMİR İZİR 1.ÖZİR 1.ÖZMİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİR 1.MİRİRİR 2.MİRİR 1.MİRİRİR 2.MİRİRİR 2.MİRİRİR 2.MİRİRİR 2.MİRİRİR 2.MİRİRİRİR 2.MİRİRİRİRİR 2.RİRİRİRİR 2.RİRİRİRİRİR 2.RİRİRİRİR 2.RİRİRİRİR 2.RİRİRİRİRİR 2.R
Bașvuru No. 58528/09
Muzaffer ÖRNEK ve diğerleri / TÜRKİYE
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hâkimler
Egidijus Kūris,
Darian Pavli,
ve
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 24 Eylül 2019 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 17 Ekim 2009 tarihli bașvuruyu ve davalı Hükümet tarafından sunulan görüșler ile bașvuranlar tarafından bu görüșlere cevaben sunulan görüșleri dikkate alarak gerçekleștirdiği müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran tarafların isim listesi ekte yer almaktadır. Bașvuranlar, Mahkeme önünde İzmir Barosuna bağlı Avukat Fatma Belgin Adalı ve Avukat Yeliz Oktay tarafından temsil edilmișlerdir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
Arazinin Bașvuranlar Adına Tescili
2.
Menemen’de bulunan 9250 m
2
’lik bir tarım arazisi, 1963 yılında, tapu kütüğüne M.Ö adına tescil edilmiștir.
3.
Hazine, 11 Kasım 1991 tarihinde, bu karara itiraz ederek, bu arazinin kendi adına tescili talebiyle, Aliağa Kadastro Mahkemesine bașvurmuștur.
4.
Hazine’nin bu talebi, 23 Ekim 1996 tarihinde reddedilmiștir.
5.
Yargıtay, 8 Temmuz 1998 tarihinde, idare tarafından itiraz edilen kararı onamıștır.
Bașvuranların Arazisinin Kamulaștırılması
6.
Türkiye Elektrik İdaresi, 17 Ocak 1979 tarihinde, bir elektrik trafosunun yapımı için M.Ö.’nün varisleri olan bașvuranlara ait arazinin kamulaștırılmasına karar vermiștir.
7.
İdare, kamulaștırma kararını, yerel gazetede yayımlama ve köyün muhtarlığına afiș asma yoluyla ilan etmiștir.
8.
Ayrıca kamulaștırmaya ilișkin belgelerin tamamı, 1, 3, 4 ve 6 Temmuz 1979 tarihlerinde, noter yoluyla da bașvuranlara tebliğ edilmiștir.
Bașvuranlar Tarafından Açılan Tazminat Davası
9.
Bașvuranlar ile birlikte F.Ö. ve N.Ö., avukatları aracılığıyla, 29 Aralık 1999 tarihinde, arazilerinin fiilen kamulaștırılmasının sebep olduğu zararın telafi edilmesi amacıyla, Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesi önünde tazminat davası açmıșlardır.
10.
Bașvuranların talebi, 20 Kasım 2002 tarihinde, fiilen kamulaștırma durumunda tazminat davaları için 20 yıl ve hukuka uygun șekilde yapılan kamulaștırmalarda kamulaștırma bedelinin artırılmasına yönelik davalar için 30 gün olan yasal zaman așımına uğradığı gerekçesiyle, reddedilmiștir.
11.
Yargıtay, 1 Nisan 2003 tarihinde, ilk derece mahkemesinin, kararını vermeden önce, noter yoluyla yapılan tebligatların hukuka uygun olup olmadığını doğrulamıș olması gerektiğini belirterek bașvuranlar tarafından itiraz edilen kararı bozmuștur.
12.
Asliye Hukuk Mahkemesi , Yargıtay kararına uygun șekilde karar vererek, gerekli doğrulamaları yapmıștır. Asliye Hukuk Mahkemesi, kamulaștırmaya ilișkin belgelerin, F.Ö. ve N.Ö. dıșında, mülkün diğer ortak maliklerine gerektiği șekilde tebliğ edildiği kanaatine varmıștır. Sonuç olarak Mahkeme, 28 Eylül 2005 tarihli bir kararla, F.Ö. ve N.Ö. dıșında, mülkün diğer ortak maliklerinin taleplerinin zaman așımı sebebiyle reddine, F.Ö. ve N.Ö. yönünden ise, ek bir kamulaștırma bedelinin ödenmesine hükmetmiștir.
13.
Yargıtay, 13 Haziran 2006 tarihinde, sadece arazi değerini hesaplama yönteminin yanlıș olduğu gerekçesiyle, kararı bozmuștur. Yargıtay, ihtilaf konusu arazinin, artık tarım arazisi olmadığını, ancak arsa vasfı tașıdığını ve dolayısıyla değerinin buna göre hesaplanması gerektiğini gözlemlemektedir.
14.
Asliye Hukuk Mahkemesi, 24 Ocak 2008 tarihinde, Yargıtay kararına uygun șekilde karar vererek, F.Ö. ve N.Ö. için kamulaștırma bedelini artırmıștır. Diğer ortak maliklerin talebi, 28 Eylül 2005 tarihinde verilen karardaki aynı gerekçeyle, yeniden reddedilmiștir.
15.
Yargıtay, 16 Eylül 2008 tarihinde, bu kararı bütün hükümleriyle onamıștır.
16.
Yargıtay, 23 Mart 2009 tarihinde, karar düzeltme talebinin reddedilmesine karar vermiștir.
17.
Yargıtay kararı, 22 Nisan 2010 tarihinde bașvuranların avukatına tebliğ edilmiștir.
18.
Bașvuranlar, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ve Sözleșme’nin 6. maddesini ileri sürerek, arazilerinin fiilen kamulaștırılması sebebiyle, mülkiyetlerine saygı hakkının ihlal edildiğinden șikâyetçi olmușlardır. Bașvuranlar, bir taraftan, kamulaștırma kararının kendilerine gerektiği șekilde tebliğ edilmemiș olması ve diğer taraftan, bu mülk üzerindeki haklarının, Aliağa Kadastro Mahkemesi tarafından askıya alınmıș olması sebebiyle, yasal süre içerisinde dava açma imkânına sahip olmadıklarını ileri sürmektedirler.
19.
Hükümet bașvuranların iddialarına itiraz etmektedir. Hükümet öncelikle, bașvuranlar Muzaffer Örnek ve Cemil Örnek’in vefat ettiklerini (ayrıntılı bilgi için bk. ekli belge) ve bu bașvuranların varislerinin, Mahkeme Yazı İșleri Müdürlüğüne davayı devam ettirmek istediklerini bildirmediklerini vurgulamaktadır. Dolayısıyla Hükümet, Mahkemeyi, bu bașvuranlarla ilgili olarak, bașvurunun, Sözleșme hükümlerine kiși yönünden uygun olmadığı gerekçesiyle, kabul edilemez olduğuna karar vermeye davet etmektedir.
Hükümet, diğer bașvuranlarla ilgili olarak, bu bașvuranların erișilebilir ve etkin iç hukuk yollarını tüketmedikleri kanaatindedir. Hükümet, iddiasını desteklemek ve bașvuranların yasal süre içerisinde tazminat davası açmalarını engelleyen hiçbir unsurun bulunmadığını ve Kadastro Mahkemesi önünde görülen davanın, zaman așımı süresinin hesaplanması açısından tazminat davasına herhangi bir etkisi olmadığını göstermek için içtihadi örnekler ibraz etmektedir.
20.
Bașvuranlar șikâyetlerini yinelemektedir. Bașvuranlar, ulusal mahkemeler tarafından sunulan çözüm yolunu eleștirmekte ve mülklerinin kamulaștırılmasının ardından kendilerine tazminat ödenmediğini vurgulayarak, bu durumun, Sözleșme’nin 6. maddesinin ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlaline yol açtığını ileri sürmektedirler.
21.
Mahkeme, öncelikle Muzaffer Örnek ve Cemil Örnek’in vefat etmesinin ardından, bu bașvuranların varislerinin, bașvuruyu Mahkeme önünde devam ettirme isteklerini bildiklerini gözlemlemektedir. Bu nedenle, Hükümetin bu konuya ilișkin itirazının reddedilmesi uygundur.
22.
Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilmediğine dair itirazla ilgili olarak, bașvuranların arazilerinin kamulaștırılmasına ilișkin belgelerin tamamının, 1, 3, 4 ve 6 Temmuz 1979 tarihlerinde noter yoluyla bașvuranlara tebliğ edildiğinin tespit edildiğini (yukarıdaki 8. paragraf) kaydetmektedir. Bununla birlikte, bașvuranlar ulusal mahkemeler önünde tazminat davalarını ancak 20 yıldan fazla süre sonra açmıșlardır (yukarıdaki 9. paragraf). Ulusal mahkemeler, noter yoluyla yapılan tebligatların hukuka uygunluğunu doğruladıktan sonra, kanun tarafından öngörülen bașvuru süresine riayet edilmediği gerekçesiyle bașvuranların talebini reddetmiștir (yukarıdaki 10-17. paragraflar).
23.
Bașka bir deyișle, iç hukuk uyarınca bașvuranların tazminat davası açma hakkı düșmüștür.
İlgililer, özellikle kamulaștırma süreci hakkında kendilerine tebligat yapılmadığını ileri sürerek, bu hakkın düșme mekanizmasının uygulanma șeklini eleștirmektedirler. Bu bağlamda Mahkeme, ulusal mahkemelerin görevini üstlenemeyeceğine dair yerleșik içtihadını hatırlatmaktadır. Ulusal mevzuatı yorumlamak, öncelikle ulusal makamların, özellikle mahkemelerin görevidir (
Ramos Nunes de Carvalho e Sá/Portekiz
[BD], No. 55391/13 ve diğer 2 bașvuru, § 186, 6 Kasım 2018). Bu durum, özellikle, mahkemelerin, bir bașvurunun yapılma șekilleri ve ayrıntıları gibi usuli nitelikli kuralları yorumlama konusunda geçerlidir (
Erfar-Avef/Yunanistan
, No. 31150/09, § 39, 27
Mart 2014). Mahkemenin görevi, bu türden yorumların etkilerinin, Sözleșme ile uygunluğunu kontrol etmekle sınırlıdır (
Platakou/Yunanistan
, No.
38460/97, § 37, 11 Ocak 2001,
Yagtzilar ve diğerleri
, No.
41727/98, § 25, 6 Aralık 2001 ve
Stamouli ve diğerleri/Yunanistan
, No.
1735/07, § 19, 28 Mayıs 2009).
24.
Mahkeme, somut olayda ulusal mahkemelerin değerlendirmesinde keyfi veya açıkça makul olmayan hiçbir husus tespit etmemektedir. Bașvuranlara, kamulaștırma bedelini artırma davası açmak için kamulaștırma ișleminin tebliğ edildiği tarihten, yani 1, 3, 4 ve 6 Temmuz 1979 tarihlerinden itibaren 30 gün ve arazilerinin fiilen kamulaștırıldığı kanaatine varmaları durumunda, tazminat davası açmak için 20 yıl süre verilmiștir. Bașvuranların 29 Aralık 1999 tarihinde Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesine yaptıkları bașvuru her halükarda yasal süreler geçtikten sonra yapılmıștır. Hâlbuki davanın farklı așamaları boyunca bir avukat tarafından temsil edilen bașvuranların, usuli ve hatta içtihadi kuralları tanımaları ve bunlara riayet etmeleri gerekirdi. Bașvuranların, özellikle Kadastro Mahkemesi önünde görülen yargılamanın, zaman așımı süresinin hesaplanması açısından tazminat davasına herhangi bir etkisinin bulunmayacağını bilmeleri gerekirdi. Ayrıca, yapılan yargılamalar sonucunda ortak malikler F.Ö. ve N.Ö. lehine tazminata hükmedildiği (yukarıdaki 9-17. paragraflar), dolayısıyla etkin ve etkili bir bașvuru yolunun söz konusu olduğu hususunun dikkate getirilmesi gerekmektedir.
25.
Mahkeme, yukarıda belirtilenler ıșığında, bașvuranların, kendi ihmalleri sonucunda, iç hukuk yollarını doğru șekilde tüketmedikleri kanaatine varmaktadır.
26.
Sonuç olarak, bașvuru, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 17 Ekim 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
No.
Adı SOYADI
Doğum Tarihi
Uyruğu
İkamet yeri
Varisler
1.
Muzaffer ÖRNEK
08.02.1926
Ölüm tarihi 09/08/2014
Türk
İZMİR
1) Gülderen Özer
(doğum 27.12.1949)
2) Özer Örnek
(doğum 12.11.1955)
2.
Münire EREN
25.11.1936
Türk
İZMİR
3.
Cengiz FİDAN
24.03.1965
Türk
İZMİR
4.
Emrah FİDAN
29.10.1973
Türk
İZMİR
5.
Fatih FİDAN
26.02.1971
Türk
İZMİR
6.
Hüseyin FİDAN
20.10.1952
Türk
İZMİR
7.
İnci KARAGÖZ
20.01.1955
Türk
İZMİR
8.
Naciye KAYA
11.03.1948
Türk
İZMİR
9.
Cemil ÖRNEK
12.11.1938
Ölüm
24.11.2014
Türk
İZMİR
1) Nimet Balın
(doğum 15.10.1967)
2) Hatice Uçan
(doğum 01.07.1963)
3) Mert Osman Örnek
(doğum 07.10.1986)
4) Kıymet Meltem Maviș
(doğum 15.09.1984)
10.
Muammer ÖRNEK
22.04.1931
Türk
İZMİR
11.
Nadir ȘEN
05.08.1951
Türk
İZMİR
12.
Nedim ȘEN
17.03.1957
Türk
İZMİR