AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA HUKUM Bașvuru No. 38850/09 Vahap AKBABA ve Barıș METİN / TÜRKİYE Președintele Valeriu Grițco, judecătorii Egidijus Kūris, Darian Pavli și directorul adjunct al birourilor de știri Hasan Bakırcı, la o ședință a Comitetului din 22 octombrie 2019, a avut loc în forma unei ședințe a Curții Europene a Drepturilor Omului (Kınci Bölüm), la care a fost prezentată cererea de decizie de la 9 iulie 2009, 7 decembrie 2017 privind știrea de știri de știri de știri de la guvernul Turciei, cu prezența următoarei ședințe a avut loc la 1 aprilie 2008, după care au fost prezentate următoarele știrile de știri de știri de știri de știri de știri de știri de știri: Știrile de știri de știri de la Turcia, de la 4.04.1984, și de la 3.02.1984, iar știrile de știri de știri de știri de la Turcia, precum și știrile de știri de știri de știri de la Turcia, de la 2.02.1984, de la 3.02.1982, de 2.02.1982, de 2.80 și de 2.80 de 2.80 de 1.80 de 1.80 de 2.80 de 2.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80 de 1.80
În cadrul contestațiilor, reclamanții au cerut anularea hotărârilor privind aceste sancțiuni penale, în data de 27 mai 2008, iar în al doilea rând, în cazul în care hotărârile respective nu au fost anulate, compensarea în moduri corespunzătoare, în funcție de situația economică, a celor mai mici sancțiuni prevăzute de lege și de lege. (6) Hotărârile judecătorești ale Fatih Sulh Ceza (Sulh Ceza Häkimliği), din data de 8 septembrie 2008, au respins, de asemenea, hotărârile reclamantelor. (8) Hotărârile judecătorești ale Sulh Ceza nu au fost în conformitate cu hotărârile judecătorești din această dată, hotărârile judecătorești ale poliției au fost înlocuite cu alte hotărâri judecătorești ale judecătorești ale judecătorești, în cazul în care hotărârile judecătorești ale judecătorești au început să fie înlocuite și au fost respins, în special, cu hotărârile judecătorești din data de 9 aprilie, 8 septembrie, 9 aprilie, 10 aprilie, 8 martie, 9 aprilie, 10 septembrie, 8 martie, 8 aprilie, 10 septembrie, 10 martie, 8 martie, 8 mai, 8 mai, 8 mai, 10 septembrie, 10 septembrie, 10 martie, 10 martie, 10 martie, 8 mai, 8 mai, 8 mai, 10 martie, 10 martie, 10 martie, 10 martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie, martie,
5326 din 30 martie 2005 și art. 42 din Legea Kabahatler este următorul: Afiș Asma art. 42- (1) Pe piațe sau parcuri, pe străzi sau pe marginile străzilor, pe clădiri sau pe clădirile care aparțin unor persoane private fără consimțământul lor, se aplică o amendă administrativă de la o sută de lire turce până la trei mii de lire turce. (...) (2) Primele sancțiuni aplicate în cazul unor afișe și reclamații depuse în mod oficial și scris, sunt prevăzute în mod clar în acest articol.
Pe de altă parte, reclamantele se plâng că nu au avut o cale de atac eficientă de a contesta amenzile în cauză și cuantumul acestora. Reclamantele invocă, în acest context, art. 13 din Convenție. 14. Curtea notează că, în plângerile reclamantelor privind art. 13 din Convenție, acestea au criticat rezultatul plângerilor lor de atac pe care le-au făcut în realitate pentru a contesta amenzile pe care le-au primit. 15.
În ceea ce privește contestația privind neutilizarea căilor de atac interne, reclamanții declară că nu au obiectul opoziției lor față de procedurile administrative în cauză și susțin că, în acest context, cererile lor de sancțiuni sunt suficiente motive.Cerătorii nu exprimă o opinie cu privire la alte contestații susținute de Guvern, statutul de victimă și de neadecvare a articolului 10 din Convenție cu privire la obiectivul obiectivului reclamației (one tela rati materiae), deoarece cererea respectivă nu a fost executată, iar cererea lor de sancțiuni nu este admisibilă.Curtea susține că nu este necesar să se pronunțe asupra cererii de primă instanță privind neadecvența dispozițiilor Guvernului privind statutul victimei și asupra obiectivului reclamației (one tela rati materiae), deoarece cererea respectivă nu a fost executată, iar cererea lor de sancțiuni nu este admisibilă.Curtea susține că nu este necesar să se stabilească o justificare pentru că nu au fost executate drepturile lor, iar cererea lor de sancțiuni nu este admisă.Curtea susține că nu este necesară o justificare pentru că nu au fost executate drepturile de drept.Curtea susține că nu au fost executate drepturile de drept, cum se prevede în Convenția de drept, de exemplu, în Convenția de drept nr. 34, din 26 aprilie 2004, de la art. 34 din Legea nr. 56/A, nr. 64, din 23 octombrie 1986, de la art. 34 din Legea nr. 104, din 26 din octombrie 2004, de la art. 34 din Legea de drept, de drept, de exemplu, nu au fost executate în mod explicit, iar cererea de drept nu este admisă.
Cu toate acestea, după cum reiese din articolele Curții, pentru ca un stat contractant să poată fi efectiv împiedicat sau să i se acorde posibilitatea de a obține despăgubiri, este necesar să se dicteze nu numai faptele, ci și pretențiile de drept ale reclamantului, în scopul de a stabili dacă plângerea depusă Curții a fost mai înainte, în esență, depusă în mod eficient în fața autorităților naționale (de exemplu, Ahmet Sadık/Yunanistan, 15 noiembrie 1996, §§ 29-34, Decretele de judecată ale lui Hükılanar și Hükümler 1996 ‐ V ve ve ve Azinas , §§ 38-42).
În cazul în care instanța a constatat că, în cadrul contestațiilor pe care reclamanții le-au formulat în mod concret împotriva sancțiunilor administrative în cauză, au contestat în principal legalitatea deciziilor administrative privind aplicarea unei amenzi și cuantumul acestor sancțiuni, care au ajuns la un nivel care nu este proporțional cu situația lor economică. Prin urmare, Curtea a constatat că reclamanții au formulat în fața autorităților naționale numai cereri de drept intern și încălcări ale libertății de exprimare pe care le-au susținut că au fost făcute din cauza sancțiunilor în cauză (paragrafele 21 5 și 7 de mai sus).
Bașvuru No. 38850/09
Vahap AKBABA ve Barıș METİN / TÜRKİYE
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hâkimler
Egidijus Kūris,
Darian Pavli
ve
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 22 Ekim 2019 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 9 Temmuz 2009 tarihli bașvuruyu, 7 Aralık 2017 tarihli kararı ve davalı Hükümet tarafından sunulan görüșler ile bașvuranlar tarafından bu görüșlere cevaben sunulan görüșleri dikkate alarak gerçekleștirdiği müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuranlar Vahap Akbaba ve Barıș Metin, Türk vatandașları olup, sırasıyla 1983 ve 1984 doğumludurlar ve İstanbul’da ikamet etmektedirler. Bașvuranlar Mahkeme önünde İstanbul Barosuna bağlı Avukat M. Hanbayat Yeșil ve Avukat M. Kırdök tarafından temsil edilmișlerdir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın Koșulları
3.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
4.
Fatih Emniyet Müdürlüğü tarafından, 28 Nisan 2008 tarihinde, bașvuranların her birine, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 42. maddesinde öngörülen kamuya ait alanlara izinsiz afiș asma suçunu ișledikleri gerekçesiyle, 3.805 Türk lirası (olayların meydana geldiği dönemde yaklașık 1.902,02 avro (EUR)) idari para cezası verilmiștir.
5.
Bașvuranlar, 27 Mayıs 2008 tarihinde, bu para cezalarına ilișkin kararlara itirazda bulunmușlardır. Bașvuranlar, itirazları kapsamında, hukuka ve kanuna aykırı olduğu kanaatine vardıkları bu kararların iptalini ve ikinci olarak, söz konusu kararların iptal edilmemesi durumunda, ekonomik durumları bakımından, kanun ile öngörülen asgari tutara uygun șekilde cezalarda indirim yapılmasını talep etmișlerdir.
6.
Fatih Sulh Ceza Hâkimliği (“Sulh Ceza Hâkimliği”), 8 Eylül 2008 tarihli kararlarla, bașvuranların itirazlarını reddetmiștir. Sulh Ceza Hâkimliği bu kararı verirken, polis memurları tarafından düzenlenen tutanakları ve dosyada yer alan diğer belgeleri dikkate alarak, itiraz edilen idari kararların, yerinde olduğu ve bașvuranların itirazlarına dayanak olacak nitelikte delil unsurları ibraz etmedikleri kanaatine varmıștır.
7.
Bașvuranlar, 10 Kasım 2008 tarihinde, Sulh Ceza Hâkimliğinin kararlarına itirazda bulunmușlardır. Bașvuranlar, bu yeni bașvurularına dayanak olarak, daha önce belirttikleri aynı gerekçeleri ileri sürmüșlerdir. Bașvuranlar ayrıca, Sulh Ceza Hâkimliğinin, özellikle kendilerinin sosyo-ekonomik durumları bakımından yeterli bir incelemede bulunmadığını ve kararlarının, gerekçeli olarak verilmediğini, hukuka ve kanuna aykırı olduğunu ve hakkaniyete uygun olmadığını ileri sürmüșlerdir.
8.
İstanbul 2 ve 4. Ağır Ceza Mahkemeleri, 4 ve 31 Aralık 2008 tarihli kararlarla, bu itirazları reddetmiștir. Bu kararlar, bașvuranlara 9 Ocak ve 11 Nisan 2009 tarihlerinde tebliğ edilmiștir.
İlgili İç Hukuk Kuralları
9.
5326 sayılı ve 30 Mart 2005 tarihli Kabahatler Kanunu’nun 42. maddesi așağıdaki gibidir:
“
Afiș asma
Madde 42- (1) Meydanlara veya parklara, cadde veya sokak kenarlarındaki kamuya ait duvar veya alanlara, rızası olmaksızın özel kișilere ait alanlara bez, kâğıt ve benzeri afiș ve ilân asan kișiye, yüz Türk Lirasından üç bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. (...)
(2) Birinci fıkra hükmü, yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalı olarak asılan afiș ve ilânlar açısından uygulanmaz. Bu izinde, afiș ve ilânın asılacağı zaman dilimi açık bir șekilde gösterilir. Bu afiș ve ilânlar izin verilen gerçek veya tüzel kiși tarafından bu sürenin dolmasını müteakip derhal toplatılır. Toplatma yükümlülüğüne aykırı hareket edilmesi halinde birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir.
(...)
”
10.
Bașvuranlar, Sözleșme’nin 10. maddesini ileri sürerek, izinsiz afiș astıkları gerekçesiyle kendilerine verilen idari para cezalarının, ifade özgürlüğü haklarına ihlal teșkil ettiğini iddia etmektedirler.
11.
Bașvuranlar, Sözleșme’nin 13. maddesini ileri sürerek, yukarıda belirtilen para cezalarının kendilerine verilmesine ve miktarlarına itiraz edebilecekleri geçerli ve etkin bir iç hukuk yolu bulunmadığından șikâyet etmektedirler.
12.
Bașvuranlar, izinsiz afiș astıkları gerekçesiyle kendilerine verilen idari para cezalarının, Sözleșme’nin 10. maddesiyle öngörüldüğü șekliyle, ifade özgürlüğü haklarına ihlal teșkil ettiğini ileri sürmektedirler.
13.
Bașvuranlar diğer taraftan, söz konusu para cezalarına ve bu cezaların miktarlarına itiraz etmek için tükettikleri bașvuru yollarının etkin olmadığından șikâyet etmektedirler. Bașvuranlar, bu bağlamda Sözleșme’nin 13. maddesini ileri sürmektedirler.
14.
Mahkeme, bașvuranların, Sözleșme’nin 13. maddesine ilișkin șikâyetleriyle, aslında kendilerine verilen para cezalarına itiraz etmek için yaptıkları itiraz bașvurularının sonucunu eleștirdiklerini kaydetmektedir.
15.
Mahkeme, olay ve olguların hukuki nitelendirmesi konusunda uzman merci olarak, bașvuranların șikâyetlerinin yalnızca Sözleșme’nin 10. maddesi açısından incelenmesinin uygun olduğu kanaatindedir.
16.
Hükümet, üç açıdan kabul edilemezlik itirazları ileri sürmektedir. Hükümet, öncelikle bașvuranların, kendilerine verilen idari para cezalarını hiçbir zaman ödememiș olmaları sebebiyle, kendisine göre, mağdur statüsüne sahip olmadıklarını iddia etmektedir. Hükümet ardından, ilgililerin, Sözleșme’nin 10. maddesine ilișkin șikâyetlerini, ulusal makamlar önünde görülen davalar kapsamında ileri sürmediklerini savunarak, iç hukuk yollarının tüketilmediğinden yakınmaktadır. Hükümet son olarak, bu șikâyetin, Sözleșme hükümlerine
konu yönünden
(
ratione materiae
) uygun olmadığı gerekçesiyle, bir kabul edilemezlik itirazı ileri sürmektedir. Bu bağlamda Hükümet, ihtilaf konusu para cezalarının, afișlerin içeriği sebebiyle değil izinsiz olarak asılmıș olmaları sebebiyle bașvuranlara verildiğini belirtmektedir.
17.
Bașvuranlar, iç hukuk yollarının tüketilmediğine dair itirazla ilgili olarak, ihtilaf konusu idari ișlemlere karșı itirazda bulunduklarını açıklamaktadırlar ve bu bağlamda cezaların indirilmesine ilișkin taleplerinin yeterli bir gerekçe olduğu kanaatindedirler. Bașvuranlar diğer itirazlar hakkında görüș bildirmemektedirler.
18.
Mahkeme, Hükümetin ileri sürdüğü, mağdur statüsüne ve Sözleșme’nin 10. maddesine ilișkin șikâyetin
konu yönünden
(
ratione materiae
) uygunsuzluğuna ilișkin ilk itirazları hakkında karar vermesine gerek olmadığını, zira bașvurunun bu kısmının, iç hukuk yolları tüketilmediği için așağıda belirtilen gerekçelerle, her hâlükârda kabul edilemez olduğu kanaatine varmaktadır.
19.
Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının, Sözleșmeci bir Devlete, kendisine karșı iddia edilen Sözleșme ihlalini engelleme veya telafi etme imkânı verme amacı tașıdığını hatırlatmaktadır (örneğin bk.
Azinas/Kıbrıs
[BD], No.
‑
III). Șüphesiz, Mahkeme içtihatları gereğince, Sözleșme’nin, iç hukukta açıkça ileri sürülmesi her zaman gerekli değildir: șikâyetin “en azından özünde” ileri sürülmesi yeterlidir (örneğin bk.
Glasenapp/Almanya
, 28 Ağustos 1986, §
44, A Serisi no. 104 ve
Castells/İspanya
, 23
Nisan 1992, § 32, A Serisi no.
236). Bu durum, bașvuranın, ulusal mahkemelere iddia edilen ihlali telafi etme imkânı verecek șekilde, iç hukuka dayandırılmıș eșdeğer veya benzer hukuki iddialar ileri sürmesi gerektiğini gösterir (örneğin bk.
Van Oosterwijck/Belçika
, 6 Kasım 1980, § 34, A Serisi No. 40 ve yukarıda anılan
Azinas
, §
38). Bununla birlikte, Mahkeme içtihatlarından da anlașıldığı üzere, Sözleșmeci bir Devlete iddia edilen ihlali gerçekten engelleme veya telafi etme imkânı verilebilmesi için, Mahkemeye sunulan șikâyetin daha önce özünde ulusal makamlar önünde etkin șekilde ileri sürülüp sürülmediğinin belirlenmesi amacıyla, sadece olayların değil, aynı zamanda bașvuranın hukuki iddialarının da dikkate alınması gerekmektedir (örneğin bk.
Ahmet Sadık/Yunanistan
, 15 Kasım 1996, §§ 29-34,
Karar ve Hükümler Derlemesi
1996
‑
V ve yukarıda anılan
Azinas
, §§ 38-42). Nitekim “bir bașvuranın, Sözleșme bakımından mümkün bir iddiayı göz ardı ederek, ihtilaf konusu tedbire itiraz etmek için ulusal makamlar önünde bașka bir iddia ileri sürebilmesi ve ardından Mahkeme önünde Sözleșme’ye ilișkin iddiasına dayandırdığı bir bașvuruda bulunabilmesi, Sözleșme metninin ikincil niteliğime aykırı olurdu” (yukarıda anılan
Azinas
, § 38 ve
Radomilja ve diğerleri/Hırvatistan
[BD], no. 37685/10 ve 22768/12, § 117, 20
Mart 2018).
20.
Mahkeme, bașvuranların somut olayda, ihtilaf konusu idari para cezalarına karșı yaptıkları itirazlar kapsamında, esasen, kendilerine para cezası verilmesine ilișkin idari kararların yasallığına ve bu para cezalarının, ekonomik durumları bakımından orantısız olduğu kanaatine vardıkları miktarlarına itiraz ettiklerini kaydetmektedir. Dolayısıyla Mahkeme, bașvuranların ulusal makamlar önünde sadece iç hukuka ilișkin iddialar ileri sürdüklerini ve ihtilaf konusu para cezaları sebebiyle, ifade özgürlüklerine yapıldığını iddia ettikleri ihlal konusunu, özünde bile ileri sürmediklerini tespit etmektedir (yukarıdaki 5 ve 7. paragraflar).
21.
Bu sebeple, Mahkeme, somut olayda iç hukuk yollarının gerektiği șekilde tüketildiği kanaatine varılamayacağına hükmetmektedir. Dolayısıyla Mahkeme, Hükümetin iç hukuk yollarının tüketilmediğine dair itirazını kabul etmekte ve bașvurunun, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerektiği kanaatine varmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir
.
İșbu karar Fansızca dilinde tanzim edilmiș olup, 21 Kasım 2019 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan