AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 11703/07 Elif Nihan KAFES / Türkiye Bașkan, Valeriu Grițco, Hâkimler, Egidijus Kūris, Darian Çeli, și Asistentul Directorului Departamentului de Afaceri Yazı Hasan Bakırcı'nın participării la 10 decembrie 2019 la data de 10 decembrie 2019 la Comitetul civil adunat la Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Curtea de Apel din İkinci), 5 martie 2007 la data de 8 aprilie 2014, a avut loc în timpul unei întâlniri susmenționate, în care s-a început în mod special un proces de violență, în timpul căreia au avut loc incidentele, 8 aprilie 2014 la data de 8 aprilie, a avut loc o întâlnire cu guvernul Turciei, au fost citate răspunsurile adresate de către procurori și procurori, apoi au fost publicate următoarele declarații de către procurori: 1.
În raportul medical judiciar, se precizează că reclamantul a avut, în special, ecimoze de 3 cm x 9 cm pe umărul stâng, 2 cm pe genunchiul drept, 2 cm x 2,5 cm pe partea dreaptă a burții și 3 cm în diametru pe piciorul stâng. Raportul a ajuns la concluzia că, din cauza acestor leziuni, reclamantul trebuie să primească un raport de incapacitate de muncă de cinci zile.
În niciuna dintre cele trei date menționate mai sus, reclamantul nu a fost numit. 9 În 16 martie 2009, Curtea de Apel a emis o hotărâre în care a declarat că nu a primit nicio taxă de securitate, în special datorită faptului că a considerat că taxele de intrare în vigoare nu sunt eficiente, iar în 2 aprilie 2001 nu a primit nicio taxă de intrare în vigoare. 25 aprilie 2002 Curtea de Apel a emis o decizie în care a declarat că nu a primit nicio taxă de intrare în vigoare. 11 aprilie 2002 Curtea de Apel a emis o declarație în care a declarat că, în ciuda faptului că a primit aproximativ 250 de milioane de euro (aproximativ 11 miliarde de euro) din partea autorităților turcești, a primit înregistrări de securitate în valoare de aproximativ 11 miliarde de euro (aproximativ 10 miliarde de euro).
După două apeluri de apărare, care au permis procesarea cererii de despăgubire a reclamantului, începând cu data de 20 aprilie 1999, când acesta a depus prima cerere de despăgubire în fața instanței, până la data de plată a sumei în cauză, Consiliul judecătoresc a anulat, la 23 iunie 2009, hotărârea de refacere a deciziei de încălcare a Curții İdare. ȘİKİETLER 12.
Astfel, chiar dacă Guvernul pârât nu a formulat nici un obiecție în această privință, pentru a aplica regula celor șase luni, Curtea trebuie să stabilească care este data în care se va face recurs (Walker/Birleșik Krallık (k.k.), nr. 34979/97, AİHM 2000‐I).17 În plus, Curtea reamintește că reclamantul a decis că faptele care i-au fost comunicate la data de 25 iunie 2001 au fost de fapt fapte care i-au determinat să se pronunțe.
Prin urmare, Curtea nu poate lua în considerare această cale de aplicare în scopul calculării termenului de șase luni în ceea ce privește plângerile în temeiul articolului 3 din Convenție (de exemplu, măsura în care această cauză poate fi aplicată (mutatis mutandis ), Stig Wolch Jørgensen și alții/Danemarca (h.k.), nr. 30173/12, §§ 55-63, 28 iunie 2016). 19. În concluzie, dacă această parte a cererii a fost depusă în întârziere, aceasta trebuie respinsă în conformitate cu articolele 1 și 4 din Convenție 35.
În consecință, Curtea observă că, printr-o hotărâre definitivă din 23 iunie 2009, instanțele de justiție au stabilit existența unei răspunderi a statului în conformitate cu criteriile obiective de răspundere și au decis plata unei sume de bani ca despăgubire morală (paragrafele 10 și 11 de mai sus); în ceea ce privește evaluările statelor cu privire la libertățile de judecată care le-au fost acordate în vederea stabilirii unei regimuri juridice care să fie în concordanță cu propriile sisteme juridice, tradițiile și nivelul de viață al țării, în ceea ce privește, de exemplu, măsura în care această răspundere poate fi aplicată (mutatis mutandis), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD) nu este valabilă (BD), nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD) este valabilă (BD) și nu există nicio dovadă că această răspundere a statului (BD) este valabilă (BD) (BD) (BD) (BD) (BD) (BD) (BD) (BD) (B) (B) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D) (D
[BD], nr. 47287/99, § 82, AİHM 2004-I) și în litigiul în curs nu este vorba de un astfel de caz. Prin urmare, această parte a cererii de judecată trebuie respinsă pe motiv că, în conformitate cu art. 35 alin. 3. fıkranın (a) bandi și 4. fıkrası-i Convenției, este în mod evident lipsită de susținere. Pe aceste motive, Curtea a decis, în unanimitate, că partea rămasă a lui Bașvur nu este admisibilă. İșbu karar, publicat în limba franceză, a fost notificat în scris la data de 9 ianuarie 2020 ca fiind istorie.
Bașvuru No. 11703/07
Elif Nihan KAFES / Türkiye
Bașkan,
Valeriu
Grițco,
Hâkimler,
Egidijus
Kūris,
Darian
Pavli,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 10 Aralık 2019 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 5 Mart 2007 tarihinde yapılan yukarıda belirtilen bașvuru, 8 Nisan 2014 tarihli karar, davalı Hükümet tarafından sunulan görüșler ve bașvuran tarafından bu görüșlere verilen cevaplar dikkate alınarak, gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Elif Nihan Kafes, 1972 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Ankara’da ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde Ankara Barosuna kayıtlı Avukat M. Polat tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın Koșulları
3.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
4.
21 Nisan 1998 tarihinde, kötü muamele nedeniyle polislere karșı açılan bir dava kapsamında, bașvuranın mağdurlardan birinin temsilcisi olarak katıldığı durușma sırasında, seyirciler ile söz konusu davanın tarafları arasında münakașa yașanmıștır. Durușmayı izleyenler arasında durușmaya özel olarak katılan sivil polisler de bulunmaktaydı (bk., aynı olay ve olgularla ilișkili olarak,
Çelik/Türkiye
(
No. 2
), No. 39326/02, 27 Mayıs 2010). Bu münakașa sırasında bașvuran yaralanmıștır.
5
.
Adli Tıp Kurumu, 22 Nisan 1998 tarihinde, bașvuran hakkında bir rapor hazırlamıștır. Adli Tıp raporunda, bașvuranın özellikle sol baldırında 3 cm x 9 cm, sağ dizinde 2 cm, karnın sağ tarafında 2 cm x 2,5 cm ve sol ayağında 3 cm çapında ekimozların bulunduğu belirtilmiștir. Raporda, bu yaralanmalar nedeniyle bașvurana beș gün iș göremezlik raporunun verilmesi gerektiği sonucuna varılmıștır.
Ceza Davası
6
.
21 Nisan 1998 tarihinde meydana gelen münakașa hakkında ceza davası açılmıștır.
7.
Asliye Ceza Mahkemesi, 2 Nisan 2001 tarihinde, delil yetersizliği nedeniyle söz konusu münakașaya karıșan birkaç kișinin, haklarındaki tehdit suçlamasından beraat etmesine karar vermiștir. Söz konusu mahkeme, geriye kalan suçlamalar hakkında (karșılıklı darp ve yaralama suçlamaları, hakaret ve tehdit) ise, sanıkların beș yıl denetimli serbestlik süresine tabi tutulacaklarını ve bu sürenin sonunda ilgililerin benzer veya daha ağır suçlar ișlememeleri halinde, davanın kayıttan düșürüleceğini belirterek, 4616 sayılı Kanun’a dayanarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar vermiștir (bk.,
Taylan/Türkiye
, No. 32051/09, 3 Temmuz 2012).
8
.
Yetkili mahkemeler, 26 Kasım 2001 ve 6 Ocak 2003 tarihlerinde bașvuranın dıșındaki mağdurlar ve sanıklar tarafından yapılan itirazları reddetmișlerdir. Asliye Ceza Mahkemesi, 14 Eylül 2006 tarihinde, yukarıda belirtilen denetim süresinin sona erdiğini, bașvuranların bu süre zarfında herhangi bir suç ișlemediklerini, ayrıca ceza davasına ilișkin zaman așımı süresinin sona erdiğini ve dolayısıyla, davanın kayıttan düșürülmesi gerektiğini tespit etmiștir. Yukarıda belirtilen üç tarihte verilen kararların hiçbirinde bașvuranın adı geçmemiștir.
9
.
Mahkemenin Yazı İșleri Müdürlüğüne gönderilen 16 Mart 2009 tarihli yazıyla, bașvuran, itiraz yolunun etkin olmadığını düșünmesi nedeniyle, 2 Nisan 2001 tarihli karara itiraz etmediğini belirtmiștir. Bașvuran, bu kararın kendisine 25 Temmuz 2001 tarihinde bildirildiğini ve halen 14 Eylül 2006 tarihli kararın kendisine bildirilmesini beklediğini eklemiștir.
Tazminat Davası
10
.
Bașvuran, 5 Temmuz 1999 tarihinde, Devletin objektif yükümlülüğü kapsamında 5 milyar eski Türk lirası (TRL - söz konusu tarihte yaklașık 11.400 avroya (EUR) eșdeğer) tutarında tazminat talep ederek, idareye karșı tam yargı davası açmıștır. Aydın İdare Mahkemesi, 23 Ocak 2002 tarihinde bașvurana 250 milyon TRL (karar tarihinde yaklașık 210 avro) ödenmesine karar vermiștir. Aydın İdare Mahkemesi özellikle, münakașanın meydana geldiği durușma sırasında uygulanan güvenlik önlemlerine rağmen, güvenlik güçlerinin bașvuranın korunmasında yetersiz kaldıklarını ifade etmiștir.
11
.
Gecikme faizinin bașvuranın ilk tazminat talebini idare önüne sunduğu 20 Nisan 1999 tarihinden itibaren söz konusu meblağın ödenme tarihine kadar ișlemesine imkân veren iki temyiz bașvurusunun ardından, Danıștay, 23 Haziran 2009 tarihinde, İdare Mahkemesinin bozma kararı üzerine yeniden verdiği kararı onamıștır.
12.
Bașvuran, 21 Nisan 1998 tarihinde kötü muameleye maruz kalmasından șikâyet etmektedir. Bașvuran, buna ek olarak, saldırganlar hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi nedeniyle cezasız kalmalarından da șikâyetçidir. Bașvuran son olarak, tazminat davası kapsamında mahkemeler tarafından kendisine ödenmesine karar verilen manevi tazminat miktarının yetersiz olmasından șikâyet etmektedir. Bașvuran, Sözleșme’nin 3, 6. ve 13. maddelerini ileri sürmektedir.
13.
Bașvuran, kötü muameleye maruz kalmasından ve iç hukuk yollarının etkin olmamasından șikâyetçidir.
14.
Hükümet, bireysel bașvuru hakkının kötüye kullanılmasına ve bașvuranın mağdur sıfatına ilișkin itirazlar ileri sürmektedir. Hükümet, esas bakımından, bașvuranın iddialarına karșı çıkmaktadır.
15.
Mahkeme, așağıdaki nedenlerden dolayı bașvurunun kabul edilemez olduğu kanaatine varması nedeniyle, Hükümetin itirazlarının incelenmesinin gerekli olmadığı kanısındadır.
Kötü Muamelelere ve Sorușturmanın Etkin Olmamasına ilișkin Șikâyetler Hakkında
16.
Mahkeme, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, yalnızca “kesinleșmiș ulusal karar tarihinden itibaren altı aylık bir süre içinde” kendisine bașvurulabileceğini hatırlatmaktadır. Dolayısıyla Mahkeme, davalı Hükümet bu konuda herhangi bir ön itirazda bulunmamıș olsa bile, altı ay süre kuralını resen uygulamak için “nihai ulusal karar” tarihinin hangi tarih olduğunu belirlemelidir (
Walker/Birleșik Krallık
(k.k.), No. 34979/97, AİHM 2000
‑
I).
17.
Somut olayda Mahkeme, bașvuranın 25 Temmuz 2001 tarihinde kendisine bildirilen 2 Nisan 2001 tarihli karara itiraz etmemeyi seçtiğini kaydetmektedir. Bașvuranın bu hukuk yolunun etkin olmamasına ilișkin ileri sürdüğü iddianın kabul edilebilir olabileceği varsayılsa bile, bașvuran, 5 Mart 2007 tarihinden önce Mahkemeye bașvuruda bulunmak için neden harekete geçmediğini halen açıklamamıștır. Buna ek olarak, Mahkeme, bașvuran ve makamlar arasında bașvuranın șikâyeti ile ilgili olarak gerçek temasların kurulduğunu veya sorușturma tedbirlerinin ilerlemesini görme konusunda gerçek bir olasılığın bulunduğunu belirtmeye imkân veren herhangi bir unsur tespit etmemektedir (yukarıda 8 ve 9. paragraflar. bk.,
Mocanu ve diğerleri/Romanya
[BD], No. 10865/09 ve diğer 2 bașvuru, §§ 264-269, AİHM 2014 (özetler)).
18.
İdareye karșı açılan tam yargı davasına ilișkin olarak, Mahkeme ayrıca, yalnızca tazminat ödenmesiyle, Sözleșme’nin 3. maddesinin Devletlere yüklediği yükümlülüklerin yerine getirilmediği yönündeki içtihadını da hatırlatmaktadır (
McKerr/Birleșik Krallık,
No. 28883/95, § 121, AİHM 2001
‑
III). Dolayısıyla Mahkeme, Sözleșme’nin 3. maddesi kapsamındaki șikâyetlerle ilgili olarak altı aylık sürenin hesaplanması amacıyla bu bașvuru yolunu dikkate alamaz (bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde (
mutatis mutandis
),
Stig Wolch Jørgensen ve diğerleri/Danimarka
(k.k.), No. 30173/12, §§ 55-63, 28 Haziran 2016).
19.
Sonuç olarak, bașvurunun bu kısmı geç sunulmuș olup, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmelidir.
Ödenmesine Karar Verilen Tazminatın Yetersizliği Hakkında
20.
Mahkeme, ilk olarak, daha önce, mevcut davada incelenen aynı olay ve olgulara ilișkin bir bașka davada, kișiler arasında bir kavganın söz konusu olduğu sonucuna vardığını kaydetmektedir (yukarıda anılan
Çelik
kararı, § 33). Bu koșullarda Mahkeme, somut olayda, manevi tazminat ödenmesine karar vermeye ilișkin mutlak ve genel bir yükümlülüğün bulunduğu yönünde bir sonuca varamayacaktır (bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde (
mutatis mutandis
),
Zavoloka/Letonya
, No. 58447/00, § 40, 7 Temmuz 2009).
21.
Buna ek olarak, Mahkeme, 23 Haziran 2009 tarihinde kesinleșen bir kararla, idare mahkemelerinin, objektif sorumluluk kriterlerine göre Devletin bir sorumluluğunun bulunduğunu tespit ettiklerini ve bașvurana manevi tazminat olarak bir meblağın ödenmesine karar verdiklerini gözlemlemektedir (yukarıda 10 ve 11. Paragraflar); devletlerin kendi hukuk sistemleri, gelenekleri ve ülkenin yașam düzeyi ile tutarlı bir șekilde tazminatla ilgili hukuk yolunun düzenlenmesi hususunda kendilerine verilen takdir yetkisine ilișkin değerlendirmelerle ilgili olarak, bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde (
mutatis mutandis
),
Cocchiarella/İtalya
[BD], No. 64886/01, §§ 79-80, AİHM 2006-V).
22.
Yukarıda belirtilenler ıșığında, Mahkeme, bu șikâyetin, niteliği ve davanın özel koșulları nedeniyle, Sözleșme’nin 13. maddesine nazaran özel bir hüküm (
lex specialis
) teșkil eden Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası açısından incelenmesi gerektiği kanaatindedir (
Menecheva/Rusya
, No. 59261/00, § 105, AİHM 2006-III).
23.
Oysa Sözleșme tarafından güvence altına alınan hak ve özgürlükler ihlal edilmediği sürece, ulusal bir mahkeme tarafından yapıldığı iddia edilen fiili veya hukuki hataları inceleme görevi Mahkemeye ait değildir. Mahkeme, dördüncü derece mahkemesi hâkiminin yerine geçmemekte ve ulusal mahkemelerin vardığı sonuçlar, keyfi veya açıkça mantıksız olmadığı sürece, ulusal mahkemelerin değerlendirmesini Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrası açısından sorgulamamaktadır (örneğin bk.,
García Ruiz/İspanya
[BD], No. 30544/96, § 28, AİHM 1999-I ve
Perez/Fransa
[BD], No. 47287/99, § 82, AİHM 2004-I) ve mevcut davada bu türden bir durum söz konusu değildir. Dolayısıyla, bașvurunun bu kısmı, Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi ve 4. fıkrası uyarınca, açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 9 Ocak 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan