KAZAN v. TURKEY - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 10959/07 Yalçın KAZAN / Türkiye Bașkan, Valeriu Grițco, Hâkimler, Arn Bårdsen, Peeter Roosma, și cu participarea Asistentului Directorului Departamentului de Afaceri Yazı Hasan Bakırcı, pe 24 martie 2020 a fost convocat Comitetul Curții Europene a Drepturilor Omului (Divisiunea a II-a), la 6 februarie 2007 la data de 6 februarie 2007, în vederea luării în discuție a deciziei de susmenționare a unei întâlniri cu guvernul turc și a unei plângeri de urgență, în vederea soluționării unei discuții private, în vederea soluționării unei discuții cu guvernul turc, în vederea soluționării unei discuții private, în vederea soluționării unei discuții cu guvernul turc, în vederea soluționării unei soluții, în vederea soluționării unei discuții, în vederea soluționării unei soluții, în vederea soluționării unei soluționări, în vederea soluționării unei discuții, în vederii unei soluționări, în vederea soluționării unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii unei soluționări, în vederii, în vederii unei soluționări, în vederii, în vederii, în vederea soluționării unei soluționării, în vederii, în vederii, în vederii, în vederea soluționării unei soluționării, în vederii, în vederii, în vederii, în vederii, în vederea soluționării, în vederii, în vederii, în vederea soluționării, în vederii, în vederii, în vederea soluți

În cazul în care reclamantul nu a fost reînceput activitatea în cauză, acesta va fi considerat demisionar, în caz contrar, în conformitate cu procedura prevăzută în art. 14 din Hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999, în conformitate cu hotărârea Curții din data de 15 mai 1999.

În ciuda faptului că cererea de corecție a fost depusă în fața Curții, pe 24 iulie 2002, reclamantul a trimis o scrisoare către Iadrie și a cerut plata dobânzii de corecție pentru perioada 1994-2000 în această scrisoare. 25.

Curtea constată că pârâtul nu a formulat nici o contestație pe baza regulii termenului de șase luni. Cu toate acestea, din cauza faptului că regula în cauză are legătură cu ordinea publică, Curtea are competența de a aplica din nou acest regulament (Sabri Güneș/Turcia [BD], nr. 27396/06, § 29, 29 iunie 2012). 33. Curtea reamintește că, în termen de șase luni prevăzut de art. 35 din Convenție, termenul de șase luni prevăzut de art. 1 din Convenție, asigură că acțiunile în cauză vor fi soluționate într-un termen rezonabil și că hotărârile anterioare, fără a fi blocate, nu pot fi încadrate în temeiul regulilor de procedură.

Conventia din 35 alin. 1. fıkrası, a unui reclamant, inainte ca problema respectiva sa fie judecata in cadrul unei hotarari stabilite in dreptul intern, nu va fi interpretata ca si cum ar impune ca plangerea sa sa fie depusa in fata Curtii; in acest caz, primul principiu va fi respectat (Mocanu si altii/România [BD], nr. 10865/09, 45886/07 si 32431/08, § 260, AİHM 2014 (determinat). cu toate acestea, in contextul acestei hotarari, numai dictaturile legale normale si efective se aplica in contextul cererii, deoarece un reclamant, care nu are inca o placuta in legatura cu o placuta in cadrul Conventiei, trebuie sa fie judecat in mod contrar pentru acordarea unei indemnitati efective sau sa fie judecat de catre o organizatie de actiuni similare (Kazmirul, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania, Romania

În acest context, Curtea subliniază că, pentru a stabili dacă, în temeiul articolului 35 alineatul (1) din Convenție, recursul la judecată în drept intern constituie o cale de atac eficientă pe care trebuie să o folosească reclamanții și, prin urmare, să fie luată în considerare pentru calcularea termenului de șase luni, trebuie să se ia în considerare și cererea reclamantului, amploarea obligațiilor pe care o clauză a convenției în cauză le impune statului, anumite factori care au fost luați în considerare în ceea ce privește căile de atac existente în statul în cauză și condițiile specifice cauzei. În acest caz, cererea privind judecata care nu a fost pronunțată cu întârziere este mai bună decât cea referitoare la prejudiciu (aceleași paragrafe de mai sus 17-23).

Astfel, problema dobânzii de întârziere, la care se referă prezentul reclamant, a fost examinată de instanțele de jurisdicție în timpul primei judecăți și Danishtay, prin hotărârea din 17 octombrie 2003, a respins cererea reclamantului. Deoarece reclamantul a depus o cerere la Curte la data de 6 februarie 2007, adică după expirarea termenului de șase luni, cererea interesului a fost depusă după termen în sensul articolului 35 alineatul (1) din Convenție. Pe aceste temelii, Curtea, în unanimitate, a decis că decizia nu este admisibilă.

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR

Bașvuru No. 10959/07

Yalçın KAZAN / Türkiye

Bașkan,

Valeriu

Grițco,

Hâkimler,

Arnfinn

Bårdsen,

Peeter

Roosma,

ve

Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı

Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 24 Mart 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 6 Șubat 2007 tarihinde sunulan yukarıda belirtilen bașvuruyu, davalı Hükümet tarafından sunulan görüșleri ve bașvuran tarafından cevap olarak sunulan görüșleri dikkate alarak gerçekleștirdiği kapalı oturumdaki müzakereler sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:

USUL

1.

Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde, Türk vatandașı olan Yalçın Kazan’ın (“bașvuran”) 6 Șubat 2007 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca yapmıș olduğu bașvuru (No. 10959/07) bulunmaktadır.

2.

Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.

3.

Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasına ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine ilișkin șikâyetler, 26 Ekim 2018 tarihinde Hükümete bildirilmiș ve bașvurunun geri kalan kısmının Mahkeme İç Tüzüğü’nün 54. maddesinin 3. fıkrası uyarınca kabul edilemez olduğuna karar verilmiștir.

OLAY ve OLGULAR

4.

Bașvuran, 1954 doğumlu olup, Aydın’da ikamet etmektedir.

5.

Denizli Valiliğinde kamu görevlisi olan bașvuran, 22 Kasım 1994 tarihinde, düșerek yaralandığı gerekçesiyle Aydın’da özel bir hastaneye gitmiștir.

6.

Bașvurana, 23 Kasım 1994 tarihinde, hastanede gerçekleștirilen tıbbi muayenelerin ve tedavilerin ardından, iki hafta iș göremezlik raporunun verilmesi gerektiği belirtilmiștir.

7.

Bașvuran, 30 Kasım 1994 tarihinde, ișverenine iș göremezlik raporunu iletmiștir.

8.

Denizli Valiliği, 1 Aralık 1994 tarihinde, bir devlet hastanesi tarafından düzenlenmemiș olan söz konusu iș göremezlik raporunun kabul edilemeyeceği kanısına varmıștır. Söz konusu Valilik, ilgiliyi derhal ișine yeniden bașlamaya davet etmiștir, aksi takdirde, ilgili istifa etmiș sayılacaktır.

Bașvuranın İșten Çıkarılmasına İlișkin Yargılama

9.

Valilik, 2 Aralık 1994 tarihinde, bașvurana herhangi bir tazminat ödemeksizin ilgilinin iș sözleșmesini sona erdirmiștir.

10.

Bașvuran, Valilik kararının iptali talebiyle İdare Mahkemesine bașvurmuștur.

11.

17 Ekim 1995 tarihli kararla, bașvuranın İș Göremezliğe İlișkin Kanun’da öngörülen prosedüre uymadığı ve dolayısıyla, ișten çıkarılmanın hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, ilgilinin talebi reddedilmiștir.

12.

Danıștay, 6 Mayıs 1999 tarihli kararla, bașvurana usulüne uygun olarak iș göremezlik raporunun verildiği ve dolayısıyla, ilgilinin istifa etmiș olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine vararak, bu kararı bozmuștur.

13.

İdare Mahkemesi, 25 Ekim 1999 tarihinde, bu karara uymuș ve itiraz edilen idari ișlemi yasaya aykırılık nedeniyle iptal etmiștir.

14.

İlgili, 25 Ağustos 2000 tarihinde, görevine iade edilmiștir.

15.

İdare, 14 Eylül 2000 tarihinde, ilgiliye geçmiș maașlarını ödemiștir. Bununla birlikte, söz konusu ödeme, herhangi bir gecikme faizi içermemekteydi.

16.

İdare, 6 Ekim 2000 tarihinde, bașvurana, kendisine herhangi bir gecikme faizi ödemeyeceğini açıkça bildirmiștir.

Gecikme Faizine İlișkin Birinci Yargılama

17.

Bașvuran, 15 Aralık 2000 tarihinde, İdarenin kendisine gecikme faizi ödemeyi reddettiğini belirten kararın iptali talebiyle İdare Mahkemesine bașvurmuștur.

18.

Bașvuran, 3 Mayıs 2001 tarihinde, davayı kısmen kazanmıștır. İdare Mahkemesi, İdare tarafından bașvurana 6 Ekim 2000 tarihinden itibaren gecikme faizinin ödenmesine karar vermiștir.

19.

Yasal gecikme faizinin miktarı, 10 Temmuz 2001 tarihinde, İdare Mahkemesinin kararına uygun olarak, 6 Ekim 2000 ile 10 Temmuz 2001 tarihleri arasındaki süre için bașvurana ödenmiștir. Bu miktar, 465.200.000 eski Türk lirası (TRL) tutarındadır (olayların meydana geldiği dönemde yaklașık 400 avro (EUR)). İlgili daha önce, 1994 ve 2000 yılları arasındaki süre için geçmiș maașları bağlamında 2.882.310.000 TRL (olayların meydana geldiği dönemde yaklașık 2.400 avro (EUR)) tutarında bir meblağ almıștır.

20.

Bașvuran, İdare Mahkemesinin 3 Mayıs 2001 tarihli kararına karșı temyiz bașvurusunda bulunmuștur. Bașvuran, davalı İdarenin aynı zamanda kendisine 1994 ile 2000 yılları arasındaki süre için gecikme faizini ödemesi gerektiğini ileri sürmüștür.

21.

Danıștay, 8 Nisan 2002 tarihinde, bașvuranın temyiz bașvurusunu reddetmiș ve itiraz edilen kararı tüm hükümleriyle onamıștır.

22.

Bașvuran, 8 Nisan 2002 tarihli karara ilișkin düzeltme bașvurusunda bulunmuș ve gecikme faizinin 23 Kasım 1994 tarihinden itibaren ișlemeye bașlaması gerektiğini yeniden ileri sürmüștür.

23.

Danıștay aynı zamanda, 17 Ekim 2003 tarihinde, karar düzeltme bașvurusunu reddetmiștir.

Gecikme Faizine İlișkin İkinci Yargılama

24.

Karar düzeltme talebine ilișkin yargılamanın Danıștay önünde derdest olmasına rağmen, 24 Temmuz 2002 tarihinde, bașvuran, İdareye bir yazı göndermiș ve bu yazısında, 1994 ile 2000 yılları arasındaki süre için gecikme faizinin ödenmesini talep etmiștir.

25.

İdare bu yazıya cevap vermemiștir ve bu durum, talebin reddi yönündeki zımni karara karșılık gelmiștir.

26.

Bașvuran, bu kararın iptali talebiyle İdare Mahkemesine yeniden bașvurmuștur.

27.

İdare Mahkemesi, 31 Ekim 2002 tarihli kararla, idare mahkemeleri önünde daha önce derdest olan taleple aynı olan talep hakkında karar verilmesinin gerekmediğine karar vermiștir.

28.

Danıștay, 30 Ocak 2006 tarihinde, söz konusu kararı onamıștır.

29.

Danıștayın kararı, bașvurana 11 Eylül 2006 tarihinde bildirilmiștir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

30.

Bașvuran, davaya ilișkin koșulların, geçmiș maașlarına ilișkin gecikme faizinin İdare tarafından ödenmemesinden ve enflasyonun etkilerinden kaynaklanan parasal değer düșüklüğü nedeniyle, Sözleșme’nin 6. maddesini ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesini ihlal ettiğini ileri sürmektedir.

31.

Hükümet, Mahkemenin ilgili içtihatlarının farkında olduğunu ifade etmekte (bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde (

mutatis mutandis)

,

Akkuș/Türkiye

, 9 Temmuz 1997,

Karar ve Hükümlerin Derlemesi

1997-IV, ve

Aka/Türkiye

, 23 Eylül 1998,

Derleme

1998–VI) ve Sözleșme’nin hükümlerinin ihlal edilip edilmediğine ilișkin değerlendirmeyi Mahkemenin takdirine bırakmaktadır.

32.

Mahkeme, davalı Devletin altı ay süre kuralına dayalı herhangi bir itiraz ileri sürmediğini tespit etmektedir. Bununla birlikte, söz konusu kuralın kamu düzeniyle ilgili olması nedeniyle, Mahkeme, bu kuralı resen uygulama yetkisine sahiptir (

Sabri Güneș/Türkiye

[BD], No.

27396/06, § 29, 29

Haziran 2012).

33.

Mahkeme, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası tarafından öngörülen altı aylık sürenin, Sözleșme bakımından sorunların ileri sürüldüğü davaların makul bir süre içinde incelenmesini ve geçmiș kararların, süresiz olarak, sorgulanabilecek nitelikte olmamalarını güvence altına alarak, hukuki güvenliği sağlamayı amaçladığını hatırlatmaktadır. Bu kural, Sözleșme organları tarafından yapılan denetimin süre sınırını göstermekte ve Devlet makamlarına olduğu gibi kișilere de hangi süre geçtikten sonra bu denetimin artık yapılmayacağını belirtmektedir (

ibidem

, §§

39 ve

40).

34.

Bu bağlamda, Mahkeme, iç hukuk yollarının tüketilmesine ve altı aylık süreye ilișkin Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen kuralların birbiriyle yakından ilișkili olduğunu vurgulamaktadır (

Jeronovičs/Letonya

[BD], No.

44898/10, § 75, AİHM

2016).

35.

Böylelikle, genel kural olarak, altı aylık süre, iç hukuk yollarının tüketilmesi süreci kapsamında verilen kesinleșmiș karar tarihinden itibaren ișlemeye bașlamaktadır (

Blokhin/Rusya

[BD], No.

47152/06, § 106, AİHM 2016). Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası, bir bașvuranın, söz konusu soruna ilișkin durumun iç hukukta kesinleșmiș bir karara konu edilmesinden önce, șikâyeti hakkında Mahkemeye bașvuruda bulunmasını gerektirdiği șeklinde yorumlanamayacaktır; aksi takdirde, bu durumda ikincillik ilkesi ihlal edilebilecektir (

Mocanu ve diğerleri/Romanya

[BD], No.

10865/09, 45886/07 ve 32431/08, § 260, AİHM 2014 (özetler)). Bununla birlikte, bu hüküm kapsamında, yalnızca olağan ve etkin hukuk yolları dikkate alınabilmektedir, zira bir bașvuran, Sözleșme bağlamındaki șikâyete ilișkin etkin bir tazminat ödenmesine karar verilmesi için gereken güç veya yetkiye sahip olmayan makam ya da kurulușlara uygunsuz ya da usulsüz bașvurular sunmaya çalıșarak, Sözleșme tarafından belirlenen katı süreyi uzatamaz (bk., örnek olarak,

Fernie/Birleșik Krallık

(k.k.), No. 14881/04, 5 Ocak 2006,

Beiere/Letonya

, No.

30954/05, § 38, 29

Kasım 2011, ve, aksi yönde bir kararla ilgili olarak (

a contrario)

,

Hizb ut-tahrir ve diğerleri/Almanya

(k.k.), No. 31098/08, §§

58

‑

59, 12

Haziran 2012, ve

Petrović/Sırbistan

, No. 40485/08, §

60, 15

Temmuz 2014).

36.

Bu bağlamda, Mahkeme, iç hukuktaki yargılamanın, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bașvuranların kullanmaları gereken ve dolayısıyla altı aylık sürenin hesaplanması için dikkate alınması gereken etkin bir hukuk yolu teșkil edip etmediğinin belirlenmesi için, bașvuranın șikâyetinin, söz konusu Sözleșme hükmünün Devlete yüklediği yükümlülüklerin kapsamının, davalı Devlette mevcut olan hukuk yollarının ve davaya özgü koșulların da aralarında bulunduğu bazı faktörlerin göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulamaktadır.

37.

Somut olayda, gecikme faizine ilișkin birinci yargılama (yukarıda 17-23. paragraflar), Türk hukuk sisteminin bașvurana sunduğu tek hukuk yoludur. Mahkemenin kanaatine göre, davaya ilișkin koșullarda, bașvuran tarafından bașlatılan ikinci yargılamanın (yukarıda 24-29. paragraflar), aynı taleple ilgili birinci yargılamanın Danıștay önünde daha önce derdest olması nedeniyle, uygunsuz bir șekilde yöneltildiği kabul edilebilmektedir. Ayrıca, bu nedenle, idare mahkemeleri, kendileri önünde daha önce derdest olan taleple aynı olan talep hakkında karar verilmesine gerek olmadığına karar vermișlerdir (yukarıda 27-29. paragraflar).

38.

Böylelikle, mevcut bașvuruya konu edilen gecikme faizine ilișkin sorun, birinci yargılama sırasında idare mahkemeleri tarafından incelenmiș ve Danıștay, 17 Ekim 2003 tarihli kararla bașvuranın talebini reddetmiștir. Bașvuranın 6 Șubat 2007 tarihinde, yani altı aylık sürenin sona ermesinin ardından Mahkemeye bașvurması nedeniyle, ilgilinin bașvurusu, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrası anlamında süresinden sonra sunulmuștur.

Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,

Bașvurunun kabul edilemez olduğuna

karar vermiștir.

İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 28 Mayıs 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.

Hasan Bakırcı

Valeriu Grițco

Yazı İșleri Müdür Yardımcısı

Bașkan