AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR VE KAYITTAN DÜȘÜRÜLME KARARI Bașvuru no. 7030/10 Zafer Sinan ERDOĞAN / Türkiye Bașkan , Aleš Pejchal, Hâkimler , Egidijus Kūris, Carlo Ranzoni, ve Bölüm Ya Șikayet İșleri Müdürü Hasan Bakırcı'nın katameleyle 3 Novembrie 2020 fără a mai fi depusă o plângere în fața Tribunalului European pentru Drepturile Omului (Komiteul pentru Drepturile Omului), 11 Octombrie 2010 fără a mai fi depusă o plângere în fața Tribunalului European pentru Drepturile Omului (Komiteul pentru Drepturile Omului), 11 Octombrie 2010 fără a mai fi depusărtare în fața Tribunalului European pentru Apel (Komiteul pentru Drepturile Omului), 11 Octombrie 2010 fără a mai fi depusărtare în fața Tribunalului European pentru Drepturile Omului (Komiteul pentru Drepturile Omului), 11 Octombrie 2010 fără a mai fi depusărtat o plângere în fața Tribunalului European Human Rights Committee for Human Rights (Comitetul pentru Drepturile Omului Omului Omului), 11 Octombriei), 11 Octombrie 2010 fără a mai depusărtare în fața Tribunalului European Human Rights (Comitetul pentru Drepturile Omului de Apel), 6 Marțiune pentru Drepturile Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omului Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul Omul
După ce nu a putut obține un rezultat din încercările de soluționare amiabilă, Guvernul, prin scrisoarea din 6 aprilie 2020, a transmis Curții că propune să redacteze o declarație unilaterală în scopul soluționării problemei susținute în această parte a cererii de plată. Guvernul a solicitat, de asemenea, Curții să se opună excluderii cererii de plată în temeiul articolului 37 din Convenție. Declarația în cauză este următoarea: Guvernul Republicii Turcia, în lumina cauzei în cauză, recunoaște că, în lumina posibilităților oferite de Curte, drepturile reclamantului pot fi soluționate în conformitate cu articolele 6 § 1 și 3 din Convenție. Guvernul, de asemenea, precizează că, în cazul în care se introduce o modificare a articolului 49 din 15 iulie 2003 sau în cazul în care se introduce o modificare a articolului 49 din 15 iulie 2003, nu se poate face nicio decizie privind excluderea de pe piață a drepturilor de reclamare în temeiul sistemului de procedură judiciară.
Prin urmare, Guvernul propune, în scopul soluționării cauzei de față în fața instanței de judecată din instanța de judecată din AİHM, în scopul soluționării cauzei menționate mai sus, plătirea a 500 de euro (cinci sute de euro) pentru toate prejudiciile materiale și morale, cu excepția tuturor taxelor care pot fi reflectate de reclamantul Zafer Sinan Erdoğan, precum și pentru cheltuielile și cheltuielile. Această plată va fi convertită în lirei turcești prin moneda valabilă în acea perioadă și va fi plătită în termen de trei luni de la data notificării hotărârii adoptate de Curte în temeiul articolului 37 § 1 din Convenția Europeană a Drepturilor Omului.
art. 37 din Convenție prevede că, în cazul în care circumstanțele respective duc la una dintre consecințele prevăzute la paragrafele (a), (b) sau (c) ale paragrafului 1 al articolului 1 din Convenție, Curtea poate decide în orice etapă a procedurilor judecătorești că reclamantul trebuie să fie retras din dosar, în cazul în care: în orice alt motiv pe care îl poate stabili Curtea, reclamantul este considerat drept să continue să facă infracțiuni.Curtea prevede, de asemenea, că, în anumite condiții, în pofida faptului că, în cursul procedurii, reclamantul a avut dreptul să facă infracțiuni, acesta poate decide că, în urma unei declarații din partea autorității, reclamantul a fost folosit de către autoritățile publice pentru a face infracțiuni, în special împotriva procurorilor (art. 37 din Convenție, art. 10 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, art. 26 din Convenție, și art. 26 din Convenție, și art. 28 din Convenție, și art. 28 din Convenție, și art. 28 din Convenție, și art. 28 din Convenție, și în care nu se aplică.
Curtea dorește, de asemenea, să atragă atenția asupra faptului că noile hotărâri din aceste noi legi, de la care rezultă că, în conformitate cu articolele 4, 17, 18 și 19, Curtea va primi, pe lângă soluționarea justificată a oricărei litigii pe baza unei declarații de litigiu sau a oricărei alte decizii de litigiu, dreptul de a reveni la judecătorii judecătorești locali sau la orice alte decizii de anchetă, dreptul de a asigura continuarea aplicării priorității declarațiilor de litigiu și a oricărei alte decizii de litigiu în temeiul unei astfel de declarații (Protocolul 13), vor avea rolul de a asigura o soluționare adecvată a oricărei litigii în temeiul oricărei alte dispoziții ale Curții.
În plus, în lumina considerațiilor de mai sus și având în vedere în special motivele clare și ample referitoare la subiect, Curtea a decis că respectarea drepturilor omului, definite în Convenție și alte protocoale, nu a făcut necesară continuarea procesului de judecată (37 § 1 ultima teză din hotărârea respectivă). Această hotărâre nu aduce atingere posibilității de a utiliza orice alt mijloc de judecată disponibil pentru compensarea prejudiciului reclamantului (vezi Jeronovičs/Letonia [BD], nr. 44898/10, § 116-118, 5 iulie 2016).14 În cele din urmă, Curtea a decis că, în cazul în care Guvernul a utilizat în mod abuziv declarațiile sale în temeiul oricăror condiții prevăzute în Convenție și alte protocoale, nu este necesar ca această procedură să continue (vezi Hotărârea nr. 37 § 1 ultima teză din hotărârea precedentă).2 Hotărârea respectivă nu pune în discuție posibilitatea de a utiliza în mod repetat orice alt mijloc de judecată disponibil pentru compensarea prejudiciului reclamantului (veziunea nr. 140/Slovenia [BD], nr. 44898/10, § 116-118, 5 iulie 2016).3 Hotărârea respectivă a fost respinsă în cazul în care Curtea a constatat că orice alte plângeri ale Guvernului nu respectă condițiile prevăzute în Convenția respectivă sau în hotărârea respectivă, sau în conformitate cu orice alt protocol, iar alte declarații ale Curții nu sunt conforme cu alte condiții, Curții, nu au fost încălungi să fie încălungi să fie utilizate în temeiul hotărâte în temeiul hotărârii respectivului (ve, respectivului hotărând respectivului, nr.
Această parte a cererii este în mod evident lipsită de temei și trebuie respinsă în temeiul articolelor 35 §§ 3 și 4 din Conventie. Pe aceste temei, Curtea, în unanimitate, a decis că această parte a cererii de sesizare este exclusa din contract în temeiul articolelor 37 § 1 (c) din Conventie, iar partea de sesizare a cererii de sesizare este inadmisibilă.
Bașvuru no. 7030/10
Zafer Sinan ERDOĞAN / Türkiye
Bașkan
,
Aleš Pejchal,
Hâkimler
,
Egidijus Kūris,
Carlo Ranzoni,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 3 Kasım 2020 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 11 Ocak 2010 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu göz önüne alarak, bașvurunun kayıttan düșürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 6 Nisan 2020 tarihinde gönderilen deklarasyonu ve bașvuranın bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak gerçekleștirilen müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Zafer Sinan Erdoğan, 1967 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Mersin’de ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde Adana Barosuna bağlı Avukat M. Yatmaz tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
3.
Bașvuran, Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesi kapsamında, polise ifade verirken avukat yardımından faydalanamadığı konusunda șikâyette bulunmuștur. Bașvuran ayrıca, Sözleșme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, ulusal mahkemenin, kararını avukat olmadan ve baskı altında verdiğini iddia ettiği ifadelere dayandırğını ileri sürmüștür. Bașvuran son olarak, yakalandığı esnada Sözleșme’nin 3. maddesine aykırı olarak kötü muameleye maruz kaldığı konusunda șikâyetçi olmuștur.
4.
Yukarıda belirtilen șikâyetler Hükümete iletilmiștir.
HUKUK
Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesi kapsamında öne sürülen șikâyetler
5.
Dostane çözüm girișimlerinden sonuç alınamaması üzerine, Hükümet, Mahkemeye göndermiș olduğu 6 Nisan 2020 tarihli yazıyla, bașvurunun bu kısmında ileri sürülen hususun çözüme kavușturulması amacıyla tek taraflı bir deklarasyon düzenlemeyi teklif ettiğini bildirmiștir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca bașvurunun kayıttan düșürülmesine karar verilmesini talep etmiștir.
Söz konusu deklarasyon, așağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, mevcut davada, Mahkemenin yerleșik içtihadı ıșığında, Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 maddesi kapsamında bașvuranın haklarının ihlal edildiğini kabul etmektedir.
Hükümet, ayrıca, 15 Temmuz 2003 tarihli 4928 sayılı Kanun’un, avukata erișim hakkına getirilen sistematik sınırlamaya ilișkin hükmü yürürlükten kaldırdığını hatırlatmaktadır.
Bununla beraber, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarihli 7145 sayılı Kanun’la değiștirildiği üzere, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinin, halihazırda, AİHM’nin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verdiği davalarda ceza yargılamalarının yenilenmesi gerektirdiğini vurgulamaktadır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, bașvuranın Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki șikâyetleri bakımından tazmin imkanı sunabileceği kanaatindedir.
Dolayısıyla Hükümet, AİHM önünde derdest olan, yukarıda anılan davanın çözüme kavușturulması amacıyla, bașvuran Zafer Sinan Erdoğan’a yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, tüm maddi ve manevi zararların yanı sıra masraf ve giderler karșılığında 500 avro (beș yüz avro) ödemeyi teklif etmektedir.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleșmesi’nin 37 § 1 maddesi uyarınca kabul edilen kararın tebliğ tarihini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan dava, nihai çözüme kavușturulacaktır.
6.
Bașvuran, 2 Haziran 2020 tarihli bir yazıyla, Hükümet tarafından sunulan miktarın kendisinin maruz kaldığı zararları karșılamayacağı gerekçesiyle tek taraflı deklarasyon șartlarından memnun olmadığını dile getirmiștir.
7.
Mahkeme, Sözleșme’nin 37. maddesinde, koșulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması hâlinde, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir așamasında bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır. Sözleșmenin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, așağıdaki durumda Mahkemenin davayı kayıttan düșürmesine imkân vermektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir bașka gerekçeden ötürü, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
8.
Mahkeme ayrıca, belirli koșullarda, bașvuranın davanın incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı bir deklarasyon temelinde, bașvuruyu
37
§
1
(c) maddesi uyarınca kayıttan düșürebileceğini hatırlatmaktadır.
9.
Bu nedenle, Mahkeme, söz konusu deklarasyonu, bașta
Tahsin Acar
kararı olmak üzere, içtihatlarından doğan ilkeler ıșığında dikkatli bir șekilde incelemiștir (
Tahsin Acar/Türkiye
(ilk itirazlar), no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI; ayrıca bk.
WAZA Spółka z o.o./Polonya
(k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007; ve
Sulwińska/Polonya
(k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
10.
Mahkeme, Türkiye’ye karșı açılan davalar dahil olmak üzere, bazı davalarda, polis nezaretinde avukat hakkından feragat edilmesinin geçerliliği ve bașvuranları mahkum etmek için avukat yokluğunda elde edilen delillerin kullanılması hakkındaki șikayetlere ilișkin uygulamasını ortaya koymuștur (bk., diğerleri arasında,
Simeonovi/Bulgaristan
[BD], no. 21980/04, 12
Mayıs 2017;
Bozkaya/Türkiye
, no. 46661/09, 5 Eylül 2017;
Türk/Türkiye
, no.
22744/07, 5 Eylül 2017;
Hakan Duman/Türkiye
, no.
28439/03, 23
Mart 2010;
Savaș/Türkiye
, no. 9762/03, 8 Aralık 2009 ve
Yunus Aktaș ve Diğerleri/Türkiye
, no. 24744/03, 20 Ekim 2009).
11.
Mahkeme ayrıca, 7145 sayılı Kanun’un 31 Temmuz 2018 tarihinde yürürlüğe girdiğine dikkat çekmek istemektedir. Bu yeni Kanun’un 4, 17, 18 ve 19. maddelerinde, Mahkemenin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde davayı kayıttan düșürme kararının akabinde, yerel mahkeme yargılamalarının veya sorușturmanın yenilenmesi talebinde bulunma hakkı öngörülmektedir. Mahkemenin içtihadına ve uygulamasına göre, iç hukuk yargılamalarının yenilenmesi, öne sürülen ihlale etkili bir çözüm sağlamak için en uygun yoldur. Bu bağlamda, Mahkemenin Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunmasındaki ikincil rolü dikkate alındığında, Sözleșme’nin herhangi bir ihlalinin giderilmesinin öncelikli olarak ulusal makamların görevi olduğu hatırlatılmaktadır.
12.
Teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde bulunulan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, Mahkeme, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (37. maddenin 1. fıkrasının (c) bendi).
13.
Ayrıca, yukarıdaki mülahazalar ıșığında ve özellikle konuyla ilgili açık ve kapsamlı içtihatlar dikkate alındığında, Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri ile tanımlanan insan haklarına saygının, bașvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37
§
1 maddesinin son cümlesi). Bu karar, bașvuranın zararının telafisi için mevcut olan herhangi bir bașka bașvuru yolunu kullanma imkânına halel getirmemektedir (bk.
Jeronovičs/Letonya
[BD], no. 44898/10, § 116-118, 5 Temmuz 2016).
14.
Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen șartlara uymaması halinde, bașvurunun, Sözleșme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (
Josipović/Sırbistan
(k.k), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
15.
Yukarıda açıklanan hususlar dikkate alındığında, bașvurunun kayıttan düșürülmesi uygun görülmektedir.
16.
Bașvuran ayrıca, Sözleșme’nin 3 ve 6 § 1 maddeleri uyarınca, yakalandığı esnada kötü muameleye maruz kaldığı ve yargılamayı yürüten mahkemenin baskı altında alınan ifadelerini kullandığı konusunda șikayette bulunmuștur.
17.
Mahkeme, elindeki tüm delilleri dikkate alarak ve iddiaları inceleme yetkisi dahilinde, Sözleșme veya Protokolleri tarafından güvence altına alınan hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine dair herhangi bir emare tespit etmemiștir (bk.
Oğuz/Türkiye
(k.k.), no. 14040/10, §
26, 5
Kasım 2013 ve
Yalgın ve Diğerleri/Türkiye
(k.k.), no
33370/96
, 11
Ocak 2000).
18.
Bașvurunun bu kısmı açıkça dayanaktan yoksun olup, Sözleșme’nin 35 §§ 3 ve 4. maddesi uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümet’in Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 maddesi kapsamındaki deklarasyon koșullarını ve burada atıfta bulunulan taahhütlerin yerine getirilmesini sağlamak amacıyla öngörülen yöntemleri dikkate alarak,
Bașvurunun bu kısmının, Sözleșmenin 37 § 1 (c) maddesine uyarınca kayıttan düșürülmesine,
Bașvurunun geri kalan kısmının ise kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiș olup ve 26 Kasım 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Aleš Pejchal
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan