AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 66210/09 Arif ERSÖNMEZ ve Mehmet SEVİK / Türkiye Bașkan, Valeriu Grițco, Hâkimler, Arnfinn Bårdsen, Peeter Roosma, și participarea directorului adjunct al Departamentului de Afaceri, Hasan Bakırcı, la comitetul de 7 iulie 2020 al Curții Europene a Drepturilor Omului (İkinde Bölümü), 3 decembrie 2009 privind anchetele de arestare a persoanelor aflate în viață, în legătură cu întrebările de arestare a persoanelor aflate în viață, adresate de Guvernul SUA, 13 iulie 2020 privind anchetele de arestare a persoanelor aflate în viață, în legătură cu declarațiile de așteptare și declarațiile de așteptare ale persoanelor aflate în viață, în special împotriva persoanelor aflate în viață, în conformitate cu art. 1 din Legea nr. 6 din 1987 privind drepturile persoanelor aflate în viață, în legătură cu acuzațiile de așeptare a persoanelor aflate în viață, în legătură cu cererile de arestare ale persoanelor aflate în viață, în viață, în legătură cu cererile de așterizare a persoanelor aflate în viață, în viață, în legătură cu cererile de a persoanelor aflate în viață, în viață, în legătură cu cererile de a persoanelor aflate în viață, în viață, în legătură cu cererea de a persoanelor aflate în viață, în viață, în viață, în legătură cu cererea de a persoanelor aflate în viață, în viață, în viață, în legătură cu cererea de a persoanelor aflate în viață, în viață, în viață, în legătură cu cererea de a persoanelor aflate în viață, în viață, în viață, în viață, în legătură cu persoană (de persoana în viață, în
Guvernul, după încheierea eșuată a negocierilor de soluționare amiabilă, a anunțat Curții prin scrisoarea din 13 februarie 2020 că propune să se redacteze un text de declarație unilaterală pentru fiecare reclamant, în scopul soluționării problemelor susținute în cadrul cererii.Guvernul, de asemenea, solicită Curții să elimine cererea în conformitate cu art. 37 § 1 din Convenție.5.
În cazul în care suma plătită în termen de trei luni, în cazul în care nu există nici o șansă de plată, în sensul articolului 37 § 1 din Convenția Europeană a Drepturilor Omului, de către Guvernul, în sensul articolului 7 din Legea privind plata taxelor, nu este posibilă plata plății în cauză până la data expirării termenului real, în conformitate cu punctele de referință de mai sus, în conformitate cu condițiile marjei de referință a dobândite de Banca Centrală Europeană în conformitate cu punctele de referință de la perioada în cauză, trei declarații de declarare a ratelor de referință a ratelor de referință au fost simplificate de către membrul Curții și au fost soluționate.
art. 37 § 1 (c) din Convenție permite, în special, în următoarele cazuri, în care nu este posibil ca Curtea să retragă dosarul: în cazul în care, pe orice alt motiv, nu există niciun motiv care să justifice continuarea procesului de judecată, în lipsa unei plângeri în fața instanței, de exemplu, în cazul în care nu există niciun motiv care să justifice continuarea procesului de judecată. 8. de asemenea, Curtea poate să recunoască în mod corespunzător motivele pentru care cauzele de judecată pot să provoace o continuare a procesului de judecată și să nu se ridice întrebări cu privire la intențiile persoanelor, să se recunoască în anumite condiții declarațiile de drept ale autorităților publice și să se recunoască în mod efectiv părțile care au inițiat procesul de judecată, în special în cazul în care nu există niciun alt motiv pe care să-l fi constatat Curtea, de exemplu, în cazul în care nu există niciun motiv care să justifice continuarea procesului de judecată al reclamantului.
În plus, Curtea a decis că, până la data de 31 iulie 2018, cererile depuse de către reclamantul în temeiul articolului 311 § 1 (f) din Codul penal Muhakemesi nu pot fi soluționate decât printr-o hotărâre pronunțată de către o parte cu privire la încălcarea dispozițiilor Contractului sau a Protocolului, în cazul în care o hotărâre a Curții prevede că o parte a unei cereri penale poate fi soluționată printr-o hotărâre judecătorească, care include posibilitatea de a stabili dacă o cerere penală a fost încălcată.
În acest context, Curtea a constatat că, în conformitate cu practica și cu principiile reclamanților, reluarea procedurilor interne în cazul cererilor acestora este un mod adecvat de a asigura o soluție eficientă a pretenției de încălcare a articolului 6 din Convenție. Prin urmare, este considerat că drumul de drept menționat mai sus este capabil să ofere despăgubiri în ceea ce privește plângerile reclamanților în temeiul articolului 6 din Convenție. Curtea a constatat că, în cazul în care nu există o continuare a procedurii în materie de protecție a drepturilor și libertăților garantate de Convenție și de protocoalele sale, reluarea procedurii interne este justificată de faptul că orice încălcare a Convenției este atribuită în primul rând autorităților naționale. 12.
În cele din urmă, Curtea subliniază că, în cazul în care Guvernul nu respectă condițiile prevăzute în textele declarațiilor unilaterale, cererea poate fi reînregistrată în temeiul articolului 37 § 2 din Convenție (Josipović/Sırbistan (k.k.), nr. 18369/07, 4 martie 2008).15 În lumina particularităților de mai sus, s-a considerat oportun să se retragă dosarul.Pe aceste motive, Curtea, în unanimitate, a decis că condițiile declarației prevăzute la art. 6 și normele privind îndeplinirea obligațiilor menționate sunt închise în conformitate cu Convenția 37 § 2 din Convenție; după cum a decis că 1 fık (c) din Madrasasul Valı Müdürü (c) din Convenție; după cum a decis că 1 fık (c) din Valı Müdürü (c) din Convenție; în conformitate cu Hasan Bakeriu, Ajutor de Yazıçı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazı Yazi Yazi Grizi;
Bașvuru No. 66210/09
Arif ERSÖNMEZ ve Mehmet SEVİK / Türkiye
Bașkan,
Valeriu Grițco,
Hâkimler,
Arnfinn
Bårdsen,
Peeter Roosma,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 7 Temmuz 2020 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 3 Aralık 2009 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu ve bașvuruların kayıttan düșürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 13 Șubat 2020 tarihinde gönderilen deklarasyonları ve bașvuranların söz konusu deklarasyonlara cevabını dikkate alarak gerçekleștirdiği müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuranlar Arif Ersönmez ve Mehmet Sevik sırasıyla 1985 ve 1988 doğumlu Türk vatandașlarıdır.
2.
Bașvuranlar, Diyarbakır Barosuna bağlı Avukat G. Battal Özmen tarafından temsil edilmișlerdir.
3.
Bașvuranların, Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 (d) maddesi kapsamında, yargılamayı yürüten mahkeme nezdinde kendilerine karșı tanıklık eden kișilerle yüzleșememeleri ve bu kișilere soru yöneltememelerine, yargılamalara etkin bir șekilde katılma ve savunma yapma haklarına ve özellikle 14 Temmuz 2007 tarihinde yapılan canlı teșhis sonucunda elde edilen ve aleyhlerine kullanılan delillerin kanuna uygunluğuyla ilgili yaptıkları itiraz karșısında yerel mahkeme kararlarında yeterli gerekçe bulunmamasına ilișkin șikâyetleri Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiștir.
4.
Hükümet, dostane çözüm görüșmelerinin bașarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Mahkemeye, 13 Șubat 2020 tarihli yazıyla, bașvuru kapsamında ileri sürülen hususların çözüme kavușturulması amacıyla her bir bașvuran için tek taraflı deklarasyon metni düzenlemeyi önerdiğini bildirmiștir. Hükümet, ayrıca, Mahkemeden, Sözleșme’nin 37 § 1 maddesi uyarınca bașvurunun kayıttan düșürülmesini talep etmiștir.
5.
Söz konusu deklarasyon metinlerinde așağıdaki hususlar yer almaktadır:
“ Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, somut davada, Adana 8. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından bașvuran[lar] hakkında yürütülen ceza yargılamalarının Sözleșme standartlarına uygun olmaması sebebiyle bașvuran[lar]ın Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki haklarının ihlal edildiğini kabul etmektedir.
Bununla beraber, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarih ve 7145 sayılı Kanun ile değiștirildiği haliyle Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinin, hâlihazırda, AİHM’nin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verdiği davalarda ceza yargılamalarının yenilenmesini gerektirdiğini vurgulamaktadır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, bașvuran[lar]ın Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki șikâyetleri bakımından telafi sağlayabilecek nitelikte olduğu kanaatindedir.
Dolayısıyla, AİHM önünde derdest olan, yukarıda anılan davanın çözüme kavușturulması amacıyla Hükümet, bașvuran[lar]ın [
Arif Ersönmez
ve
Mehmet Sevik
] [her birine] yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, masraf ve giderlerin yanı sıra tüm maddi ve manevi zararları karșılığında 1.800 avro (bin sekiz yüz avro) ödemeyi teklif etmektedir.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecektir ve Avrupa İnsan Hakları Sözleșmesi’nin 37 § 1 maddesi uyarınca Mahkeme tarafından kabul edilen kararın tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözüme kavușturulması anlamına gelecektir. ”
6.
Bașvuranların temsilcisi, 26 Mayıs 2020 tarihli yazıyla, șikâyetlerin ciddiyeti göz önüne alındığında, bașvuranların Hükümet tarafından sunulan miktarı çok düșük bulmaları sebebiyle tek taraflı deklarasyon șartlarından memnun olmadıklarını ve Hükümetin teklifinin kendilerine gerçek anlamda tekrar yargılanma imkanı sağladığına inanmadıklarını belirtmiștir.
7.
Mahkeme, Sözleșme’nin 37. maddesinde, koșulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması durumunda, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir așamasında bașvuruyu kayıttan düșürebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır. Sözleșme’nin 37 § 1 (c) maddesi, özellikle, așağıdaki durumda, Mahkemenin davayı kayıttan düșürmesine imkân vermektedir:
“Mahkemenin saptadığı herhangi bir bașka gerekçeden ötürü, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı takdirde”.
8.
Mahkeme ayrıca, bașvuranların davalarının incelenmeye devam edilmesini arzu etmeleri halinde dahi, belirli koșullarda davalı Hükümet tarafından sunulan tek taraflı bir deklarasyona istinaden, bașvuruyu Sözleșme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca kayıttan düșürebileceğini hatırlatmaktadır
(bk., benzer davalara ilișkin olarak Mahkemenin içtihadında bulunan ilkelerle ilgili örnekler,
Tahsin Acar/Türkiye
(ilk itirazlar) [BD], no.
WAZA Sp. z.o.o./Polonya
(k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve
Sulwińska/Polonya
(k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
9.
Mahkeme, bașvuranların aleyhlerinde tanıklık eden kișilere soru yöneltememelerine, yargılamalara etkin bir șekilde katılma haklarına ve delillerin kanuna uygun olup olmadığı hususuyla ilgili savunmaları karșısında yerel mahkemenin kararlarında yeterli gerekçe bulunmamasına ilișkin șikâyetleri konusunda içtihadını açık ve kapsamlı bir șekilde ortaya koymuștur (bk., örneğin,
Al
‑
Khawaja ve Tahery/Birleșik Krallık
[BD], no. 26766/05 ve 22228/06, AİHM 2011, yeniden düzenlendiği șekliyle,
Schatschaschwili/Almanya
[BD], no. 9154/10, §§ 107 ve 118, AİHM 2015; ve
Daștan/Türkiye
, no. 37272/08, §
§
23-36, 10 Ekim 2017).
10.
Mahkeme ayrıca, 31 Temmuz 2018 tarihine kadar Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinin bașvuranlara yalnızca, Sözleșme’nin veya Protokollerinin ihlal edildiğine ilișkin Mahkeme tarafından verilmiș bir tespit kararına dayanılarak ceza yargılamalarının yenilenmesi imkanını içeren bir hukuk yolu sağladığını kaydetmektedir. Ancak, 31 Temmuz 2018 tarihinde 7145 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, bașvuranlar, artık, Mahkemenin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde davayı kayıttan düșürmeye karar vermesinin ardından ceza yargılamalarının yenilenmesine yönelik bașvuruda bulunma hakkına sahiptir. Bunun sebebi, bu iki durumun, artık, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinde ceza yargılamalarının yenilenmesi gerekçeleri kapsamında ayrıntılı olarak listelenmesidir. Dolayısıyla, Mahkeme, iç hukukta, bașvuranların, dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde bir bașvuruyu kayıttan düșüren bir kararın veya hükmün ardından, yargılamaların yenilenmesini talep edebilecekleri bir hukuk yolu öngörüldüğü kanısındadır (kıyaslayınız,
Igranov ve Diğerleri/Rusya
, no. 42399/13 ve diğer 8 bașvuru numarası, § 26, 20 Mart 2018, ve bu kapsamda atıfta bulunulan diğer kararlar ile birlikte, ve karșılaștırınız
Sroka/Polonya
(k.k), no.
42801/07, 6
Mart 2012).
11.
Bu bağlamda, Mahkeme, içtihadına ve uygulamasına göre, bașvuranların talep etmeleri durumunda, iç hukuk yargılamalarının yeniden bașlatılmasının, Sözleșme’nin 6. maddesinin ihlal edildiği iddiasına yönelik olarak etkili bir çözüm sağlamak için en uygun yol olduğuna ișaret etmektedir. Dolayısıyla, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, bașvuranların Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki șikâyetlerine ilișkin olarak telafi sağlayabilecek nitelikte olduğu düșünülmektedir. Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri ile güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunmasındaki ikincil rolünü dikkate alarak, Sözleșme kapsamındaki herhangi bir ihlalin giderilmesini sağlamanın öncelikli olarak ulusal makamların görevi olduğunu hatırlatmaktadır.
12.
Mahkeme, teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümetin sunduğu deklarasyon metni kapsamında yer alan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe olmadığı kanaatindedir (37 § 1 (c) maddesi). Bu karar, bașvuranın zararının telafisi için mevcut olan herhangi bir bașka bașvuru yolunu kullanma imkânına halel getirmemektedir (bk.
Jeronovičs/Letonya
[BD], no. 44898/10, §§ 116
‑
118, 5 Temmuz 2016).
13.
Yukarıdaki hususlar ıșığında, Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, bașvurunun incelenmeye devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37 § 1 maddesinin son cümlesi).
14.
Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metinlerinde belirtilen șartlara uymaması halinde, bașvurunun Sözleșme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (
Josipović/Sırbistan
(k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
15.
Yukarıdaki hususlar ıșığında, davanın kayıttan düșürülmesi uygun bulunmuștur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki deklarasyon koșullarını ve belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilișkin kuralları dikkate alarak
;
Bașvurunun, Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca kayıttan düșürülmesine
karar vermiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan