AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR VE KAYITTAN DÜȘME KARARI Bașvuru no. 47370/08 Bahar ÖZBAȘ / Türkiye Bașkanı Çağrı Valeriu Grițco, Hâkimler Arnfinn Bårdsen, Peeter Roosma ve Bölüm Yacak İșleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı'nın katininininle 28 Oct 2020 Comitetul European al Drepturilor Omului (İkin Bölümü), care a fost adunat la 26 septembrie 2008 în cadrul unei plângeri privind prejudiciul cauzat de prejudiciul vizat de Bahak, a declarat că, în urma plângerii sus menționate, primele prejudicii au fost completate de către guvernul turc, 6 Declaratia de la 1 decembrie 1991 a fost completată de către primul ministru Turhan Çağrı, iar în urma plângerii sale, a fost respinsă de către clientul său, Șeful lui Șef Türkmen Șefer Özülak, în lumina articolului 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 13 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 6 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 1 din Protocolul 1 din 1 din Protocolul 1 din 1 din 1 din 1 din 1 decembrie 2019 privind declarația lui Șef Özmeșter Özmeș.
În acest context, Bașvuran s-a bazat pe art. 1 din Protocolul nr. 1 al Convenției. Guvernul, după eșecul eforturilor de soluționare amiabilă, a anunțat, la 6 noiembrie 2019, că a emis o declarație favorabilă în vederea soluționării problemelor cu Bahlen. Guvernul, în conformitate cu art. 1.350 din Convenția, a emis o declarație favorabilă în vederea soluționării problemei cu Bahlen.
În cazul în care suma respectivă nu este plătită în termen de trei luni, Guvernul, în cazul în care suma respectivă nu este plătită în termen de trei luni, se angajează să plătească dobânda simplă printr-o creștere de trei puncte la rata dobânzii marginale a Băncii Centrale Europene pentru perioada respectivă, în plus față de suma menționată mai sus, iar plata dobânzii simple prin intermediul ratei dobânzii marginale valabile pentru perioada respectivă se va obține în același timp. Această creștere va constitui soluția definitivă a litigiului în cauză în fața Curții Europene a Drepturilor Omului. Guvernul a permis modificarea modificării metodelor de plată solicitate în cazul în care se aplică o modificare a ratei dobânzii marginale menționate în cauză, în special în cazul în care se aplică o creștere a valorii dobânzii marginale a Băncii centrale europene pentru perioada respectivă (art. 1 din Legea nr. 537 din 25 aprilie 2014), dar nu a fost modificată în conformitate cu art. 1 din Legea nr. 1 din 30 decembrie 2014 (art. 1 din Legea nr. 1 din 307 din 31 decembrie 2014), cu excepția cazului în care nu se aplică o modificare a valorii dobânzii marginale (art. 1 din Legea nr. 1 din 30 din 31 decembrie 2014).
Guvernul consideră că, pe calea de drept menționată mai sus, poate să își depună o plângere în favoarea plângerilor plângerilor plângerilor în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 la Convenție. Guvernul invită, de asemenea, guvernul să își depună o plângere în orice caz în care nu există un motiv pentru care Curtea să nu mai dea o plângere, în ciuda faptului că nu există niciun motiv pentru care Curtea să nu mai dea o plângere.
Curtea a inițiat cererea în cauză în lumina unor restricții care au rezultat din propria procedură judiciară (vezi Tahsin Acar/Turcia (ilk itirazlar) [BD], nr. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI; WAZA Sp. z.o.o./Polonia (k.k.), nr. 11602/02, 26 iunie 2007 și Sulwińska/Polonia (k.k.), nr. 28953/03, 18 septembrie 2007).Curtea a decis că, pe lângă că nu va permite modificarea primelor cereri materiale ale reclamantelor în timpul proceselor judiciare, aceasta va permite aplicarea drepturilor de acces în mod explicit, în conformitate cu art. 1 din Protocolul privind aplicarea drepturilor reclamantelor, în conformitate cu art. 1 din Regulamentul privind procedura judiciară, în cazul în care este necesar să se continue cererea în cauză.
În cele din urmă, Curtea subliniază că, în cazul în care declarația părților în parte a Guvernului nu îndeplinește condițiile menționate în textul acesteia, reclamantul poate fi reclasat în conformitate cu art. 37 § 2 din Conventie (Josipović/Sırbistan (k.k.), nr. 18369/07, 4 martie 2008). Prin urmare, a fost considerat adecvat să se elimine dosarul.Alegerea privind încălcarea articolului 13 din Conventie, care a fost depusă în temeiul articolului 13 din Conventie, a fost respinsă în mod legal în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 privind recursul în cauză, în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 privind recursul în cauză, în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 privind recursul în cauză, în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 privind recursul în cauză, în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 privind recursul în cauză, în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Protocolul nr. 1 privind recursul în cauză, în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Protocolul nr. 1 din Protocolul 1 privind recursul nr. 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 privind recursul nr. 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 2014 (H. 1), în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 2014 (H. 1), în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 2014 (H. 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din 14 din Protocolul 1 din 2014), în temeiul art. 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Protocolul 1 din Tratatul nr. 1 din Tratatul nr. 1 din Tratatul privind tratatul privind tratatul privind tratatul privind funcționul privind funcționul europeanțele sale în v-core, în temeiul articolului european (Human și în temeiul articolul drepturilor Uniunii Europene); în temeiul articolului 1 și al Convenției privind drepturilor în
hotărârea a decis că nu este necesară o examinare a admisibilității plângerii reclamantului în temeiul articolului 13 din Convenție și a temeiului acesteia.Această decizie, în limba engleză, a fost notificată la 20 februarie 2020.Hasan Bakırcı Valeriu Grițco Asistentul directorului de afaceri de tip Yazı Bașkan
Bașvuru no. 47370/08
Bahar ÖZBAȘ / Türkiye
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hâkimler
Arnfinn
Bårdsen,
Peeter
Roosma
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 28 Ocak 2020 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
26 Eylül 2008 tarihinde yapılan yukarıda anılan bașvuruyu göz önüne alarak,
Bașvurunun kayıttan düșürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 6 Kasım 2019 tarihinde gönderilen deklarasyonu ve bașvuranın bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuran Bahar Özbaș, 1991 doğumlu bir Türk vatandașı olup Konya’da ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde İzmir Barosuna bağlı Avukatlar S. Cengiz ve D. Çavușoğlu tarafından temsil edilmiștir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Bașvuran, maddi zararına ilișkin olarak Devletin müștereken ve münferiden sorumlu tutulmasına rağmen, hukuk yargılamaları esnasında zararının mahiyetini ortaya koyan bilirkiși görüșü ıșığında ilk maddi talebinin değiștirilmesi isteğinin idari mahkemece reddedilmesi sonucunda söz konusu meblağın tamamını alamamıș ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi ve Sözleșme’nin 6 § 1 ve 13. maddeleri kapsamında șikâyetçi olmuștur.
Bașvuru, Hükümete tebliğ edilmiștir.
Sözleșme’nin 6 § 1 ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
Bașvuran, paralel yürütülen hukuk yargılamalarında verilen karar çerçevesinde belirlenen maddi zararın toplam miktarına yönelik talebine engel olan somut tarihteki Türk İdari Yargılama Hukuku bağlamındaki usule ilișkin kısıtlamadan dolayı mahkemeye erișim hakkının ihlal edildiği iddiasıyla ve mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesi hakkına müdahale edildiği iddiasıyla șikâyette bulunmuștur. Bașvuran bu bağlamda, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine dayanmıștır.
Hükümet, dostane çözüm sağlanmasına yönelik girișimlerin bașarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, 6 Kasım 2019 tarihli bir yazıyla, bașvuruda ileri sürülen sorunların çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiștir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden, Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca bașvurunun kayıttan düșürülmesine karar verilmesini talep etmiștir.
Söz konusu deklarasyon, așağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’nin,
Bahar Özbaș’a
, maruz kaldığı her türlü maddi ve manevi zarar ile masraf ve giderler karșılığında, bașvurana yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere, 1.350 avro (bin üç yüz elli avro) ödemeyi teklif ettiğini beyan ederim.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kayıttan düșme kararının bildirildiği tarihi müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan davanın nihai çözümünü teșkil edecektir.
Hükümet, 2577 sayılı Kanun’da tazminat taleplerinde bir değișikliğe izin vermeyen usule ilișkin bir kısıtlamadan dolayı söz konusu zamanda görülen yargılamalarda maddi tazminat miktarlarını artıramamasının, Mahkemenin yerleșik içtihadı ıșığında bașvuranların adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini değerlendirmektedir (
Fatma Nur Erten ve Adnan Erten/Türkiye
, no. 14674/11, 25
Kasım 2014). Ancak, idari yargılamaların usulü bağlamında 2577 sayılı Kanun’un 16. maddesinde yapılan değișikliğe müteakip ( 30 Nisan 2013’te yürürlüğe girmiștir ), söz konusu meblağda artıș talep edilmesinin önüne geçen ve somut șikâyete konu olan engel ortadan kaldırılmıștır.
Bununla beraber, Hükümet, 7145 sayılı ve 31 Temmuz 2018 tarihli Kanun’la değiștirildiği üzere, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 53 § 1 (
1
) maddesinin, hâlihazırda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verdiği davalarda idari mahkeme yargılamalarının yenilenmesini öngördüğünü vurgulamaktadır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında bașvuranların șikâyetleri bakımından tazmin sağlayabildiğini düșünmektedir.
Hükümet, Mahkemeyi bașvurunun incelenmesine devam etmesi için bir sebep kalmadığı gerekçesiyle bașvuruyu Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca kayıttan düșürmeye davet etmektedir.”
Bașvuran, 15 Kasım 2019 tarihli yazıyla, tek taraflı deklarasyonda belirtilen taahhütlerden tatmin olmadığını belirtmiștir.
Mahkeme, Sözleșme’nin 37. maddesinde, koșulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması hâlinde, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir așamasında bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır. Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, Mahkemenin özellikle așağıdaki durumda bașvuruyu kayıttan düșürmesine imkân vermektedir:
“Mahkemenin saptadığı herhangi bir bașka gerekçeden ötürü, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse”.
Mahkeme ayrıca, belirli koșullarda, bașvuranın davasının incelenmesine devam edilmesini istemesine rağmen davalı Hükümet tarafından yapılan tek taraflı bir deklarasyon temelinde, bașvuruyu
37
§
1
(c) maddesi uyarınca kayıttan düșürebileceğini hatırlatmaktadır.
Bu amaçla, Mahkeme, bașta
Tahsin Acar
kararı olmak üzere kendi içtihadından doğan ilkeler ıșığında söz konusu deklarasyonu incelemiștir (bk.
Tahsin Acar/Türkiye
(ilk itirazlar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI;
WAZA Sp. z.o.o./Polonya
(k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve
Sulwińska/Polonya
(k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
Mahkeme, davacıların idari yargılamalar sırasında ilk maddi taleplerini değiștirmelerine engel olan söz konusu tarihteki usule ilișkin kurallar dolayısıyla mahkemeye erișim haklarının orantısız olarak kısıtlanmasına ilișkin șikâyetlere dair uygulamasını Türkiye aleyhinde açılan davalar da dâhil olmak üzere çeșitli davalarda ortaya koymuștur (bk. yukarıda anılan
Fatma Nur Erten ve Adnan Erten,
§§ 29-33 ve
Tamer Tanrıkulu/Türkiye,
no. 36488/08, § 20, 29 Kasım 2016).
Teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümetin deklarasyonu içerisinde bulunulan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda Mahkeme, bașvurunun bu kısmının incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (Sözleșme’nin 37 § 1 (c) maddesi ).
İlâveten, yukarıdaki mülahazalar ıșığında ve bilhassa konuyla ilgili açık ve kapsamlı içtihat dikkate alındığında Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri ile güvence altına alınan insan haklarına saygının, bașvurunun bu kısmının incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37 § 1 son cümlesi).
Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen șartlara uymaması hâlinde, bașvurunun Sözleșme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (
Josipović/Sırbistan
(k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
Bu nedenle, davanın kayıttan düșürülmesi uygun bulunmuștur.
Sözleșme’nin 13. maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
Bașvuran, Sözleșme’nin 13. maddesi kapsamında Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında öne sürdüğü șikâyetine ilișkin olarak etkin bir iç hukuk yolu olmadığı konusunda șikâyette bulunmuștur.
Mahkeme, bașvuranın Sözleșme’nin 13. maddesi kapsamında șikâyet ettiği konuların yukarıda incelenen șikâyetlerle uygulamada aynı olduğunu belirtmektedir. Dolayısıyla Mahkeme, Sözleșme’nin 13. maddesinin ihlal edildiği iddiasına ilișkin olarak kabul edilebilirlik ve esas bakımından ayrı bir karar vermenin gerekli olmadığı kanaatindedir (bk. bu davaya uygulanabildiği ölçüde
Centre for Legal Resources on behalf of Valentin Câmpeanu/Romany
a [BD], no. 47848/08, § 156, AİHM 2014 ve bu kapsamda anılan diğer davalar ve
Sochaczewski/Polonya
(k.k.), no. 46091/13, 12 Șubat 2019).
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyon koșullarının ve belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesi amacıyla öngörülen yöntemleri
dikkate alarak
;
Sözleșme’nin 6. maddesi ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki șikâyetlere ilișkin olarak bașvurunun, Sözleșme’nin 37 § 1 (c) maddesi uyarınca
kayıttan düșürülmesine
;
Bașvuranın Sözleșme’nin 13. maddesi kapsamındaki șikâyetinin kabul edilebilirlik ve esas bakımından
bir inceleme yapılmasına gerek olmadığına
karar vermiștir
.
İșbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiș olup, 20 Șubat 2020 tarihinde bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan