Avrupa İnsan HAKLÜM KAYITTAN MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM DÜȘÜRÜLME KARARI Bașvuru no. 65174/11 Gülpınar ADIYAMAN / Türkiye Bașkan Valeriu Grițco, Hakimler Arnfinn Bårdsen, Peeter Roosma, și Departamentul de Afaceri cu participarea directorului adjunct Hasan Bakırcı, într-un comitet al Curții Europene a Drepturilor Omului (İkinci Bölüm), care a fost convocat pe 14 ianuarie 2020 și a fost sesizat la data de 26 septembrie 2011 pentru a depune cererea de mai sus, a anunțat că nu a mai fost depusă nicio plângere, iar cererile de despăgubire ale acestora au fost investigate de către Guvernul Turciei 25 septembrie 2019 Declarația de despăgubire a drepturilor omului a fost depusă de către Guvernul Turciei, a fost depusă de către Guvernul Turciei, a fost depusășită de către Guvernul Turciei, a fost depusășată de către Guvernul Turciei, a fost depusășată de către Guvernul Turciei, a fost depusășată de către Guvernul Turciei Turciei, a fost depusășată de către Guvernul Turciei Turciei, iar în temeiul articolului 1 din Legea nr. 6 din 1974 (Istanbul, § 3), avocatul lui Gürd.
De asemenea, guvernul a prezentat Curții o cerere în temeiul articolului 37 din Convenție privind soluționarea cererii de înregistrare a reclamantului. Declarația pe care a prezentat-o guvernul are textul următor: Republica Turcie, în lumina scopului litigiului în cauză, recunoaște că, în lumina situației în care a fost pusă în discuție de către Curte, drepturile reclamantului la soluționarea litigiului pot fi limitate în situațiile menționate la articolele 6 § 1 și 3 din Convenție. Guvernul, de asemenea, a prezentat o cerere de soluționare a litigiului din 15 iulie 2003 sau a unei cereri de soluționare a litigiului 4928 de judecată, subliniind că, în cazul în care se aplică sistemul de soluționare a litigiului, se poate obține o soluționare a litigiului. Acestea, în conformitate cu art. 7 din Legea privind litigiul, recunoaște că, în lumina obiectivului litigiului în cauză, dreptul reclamantului la soluționare a litigiului a fost modificat în situația menționată la articolele 6 § 1 și 3 din Convenție. Guvernul sublinisează, de asemenea, că, în cazul în care litigiul a fost soluționat în temeiul articolelor 15 și 311 și 311 din Hotărârea HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM HAM
În cazul în care suma respectivă nu este plătită în termen de trei luni, Guvernul, în cazul în care suma respectivă nu este plătită în termen de trei luni, a declarat că perioada de la data expirării perioadei menționate până la data plății, suma menționată mai sus, rata dobânzii obținută printr-o reducere de trei puncte la rata dobânzii marginale a Băncii Centrale Europene pentru perioada respectivă, care este valabilă în perioada respectivă, nu poate fi justificată în orice caz, și că plata respectivă poate fi justificată în orice caz.
Prin urmare, Curtea va examina cu atenție declarația în cauză în lumina unor alte litigii care au rezultat din cauza sa, în special din hotărârea Tahsin Acar (BD), nr. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI; precum și din hotărârea WAZA Spółka z o.o./Polonia (k.k.), nr. 11602/02, 26 iunie 2007; și Sulwińska v. Polonia (k.k.), nr. 28953/03, 18 septembrie 2007).10.Cauzele din Turcia, inclusiv cele din urmă, nu au fost acceptate în unele cazuri, în special dacă instanța a decis că ajutorul judiciar nu poate fi folosit ca un sistematic și că nu este suficient pentru a aplica o procedură de procedură de procedură de procedură a instanței de procedură a instanței de judecată pentru a aplica un sistem de procedură de procedură obținut de către instanța de judecată. (AİHM, 11/07/2017, nr. 11/07, 15/07, 15/07, 15/08, 13/07, 13/08, 13/08, 13/08, 13/08, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/09, 13/0
În plus, în toate cauzele de mai sus, Curtea are o serie de plângeri privind lipsa avocatului reclamantului și faptul că drepturile sale nu au fost reamintite înainte de aceste măsuri, în cazul în care a fost stabilită încălcarea dispozițiilor Convenției 6 §§ 1 și 3 (c) (de exemplu, İbrahim și alții împotriva Regatului Unit [BD], nr. 50541/08 și alții, 13 septembrie 2016; Duman / Turcia , nr. 28439/03, 23 martie 2010; Hakan / Turcia , nr. 6289/03, 23 martie 2010; Hakan / Turcia , nr. 628/110, 24 martie 2002) și nu a avut nicio parte importantă în procesul de decizie privind noile dispoziții ale Convenției (de exemplu, 15 decembrie 2005).
Cu toate acestea, după intrarea în vigoare a Legii nr. 7145 din 31 iulie 2018, reclamanții au dreptul să obțină mai multe soluții sau să declare o despăgubire pe baza unei decizii a Curții, dacă au obținut drept de recurs la o despăgubire pe baza unei cereri de despăgubire a unei părți, în cazul în care au obținut drept de recurs la o despăgubire a unei cereri de despăgubire a unei părți, în urma unei decizii a Curții pe baza unei decizii a Curții sau a unui proces penal, în baza unei hotărâri a Curții care a decis că a fost încălcată Convenția sau protocoalele acesteia.
În acest context, Curtea subliniază, de asemenea, că, în funcție de principiul și de practica Curții, reînnoirea hotărârilor de drept intern este, în cazul cererii reclamantului în acest sens, o cale adecvată de a asigura o soluție eficientă a pretenției de încălcare a articolului 6 din Convenție. Prin urmare, drumul de drept menționat mai sus este considerat ineficient în ceea ce privește despăgubirile reclamantului în ceea ce privește plângerile sale în temeiul articolului 6 din Convenție. În ceea ce privește a doua sentință a Curții în ceea ce privește definirea drepturilor și libertăților garantate de Convenție și de Protocoale, Curtea consideră că, în cazul în care reclamantul solicită în acest sens, este o cale adecvată de a asigura o soluție eficientă a pretenției de încălcare a articolului 6 din Convenție. În plus față de declarațiile reclamantului în temeiul articolului 6 din Convenție, este considerat că drumul de drept menționat mai sus este ineficient în ceea ce privește despăgubirile și despăgubirile. În ceea ce privește a doua sentință a Curții în ceea ce privește definirea drepturilor și libertăților garantate de Convenție și de Protocoale, în ceea ce privește întârșirea procedurii, Curtea consideră că, în mod clar, nu există nicio prejudiciu în ceea ce privește aplicarea oricării prioritare a oricărei sentințe a Convenției în ceea ce privește încălcările de drept uman care au fost încălcate în temeiul articolului 116 din Convenție.
În cele din urmă, Curtea subliniază că, în cazul în care Guvernul nu respectă condițiile specificate în textul declarației unilaterale, cererea sa poate fi reînregistrată în temeiul articolului 37 § 2 din Convenție (Josipović/Sırbistan (k.k.), nr. 18369/07, 4 martie 2008).20 În lumina circumstanțelor de mai sus, s-a considerat oportun să se retragă dosarul.Pe aceste motive, Curtea a respins, în unanimitate, declarațiile prevăzute la articolele 1 și 3 din Convenția Guvernului și normele privind îndeplinirea obligațiilor specificate; Președintele, în temeiul articolului 37 § 1 (c) din Convenție, a decis să retragă Șültan Șültan.
Bașvuru no. 65174/11
Gülpınar ADIYAMAN / Türkiye
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hakimler
Arnfinn Bårdsen,
Peeter Roosma,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 14 Ocak 2020tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
26 Eylül 2011 tarihinde yapılan yukarıdaki bașvuruyu göz önüne alarak,
Bașvurunun kayıttan düșürülmesi talebiyle davalı Hükümet tarafından 25 Eylül 2019 tarihinde gönderilen deklarasyonu ve bașvuranın bu deklarasyona cevabını göz önüne alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuran Gülpınar Adıyaman, 1974 doğumlu bir Türk vatandașı olup İstanbul’da ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde, İstanbul Barosuna bağlı Avukat G. Tuncer tarafından temsil edilmiștir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
3.
Bașvuran, Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesi uyarınca, avukata erișim hakkının sistematik bir șekilde kısıtlanması ve daha sonra avukat yokluğunda alındığı iddia edilen ifadelerinin yargılamayı yürüten mahkeme tarafından aleyhinde kullanılması nedeniyle ceza yargılamalarının adil olmadığı hususunda șikâyette bulunmuștur. Bu bağlamda bașvuran ayrıca, yetkili makamların yargılamaların hazırlık așamasında sorușturma tedbirleri alınmadan önce kendisine temel haklarının bildirmediğini iddia etmiștir.
4.
Bașvuru, Hükümete tebliğ edilmiștir.
5.
Hükümet, dostane çözüm sağlanmasına yönelik girișimlerden sonuç alınamaması üzerine, 25 Eylül 2019 tarihli bir yazıyla, bașvuruda ileri sürülen sorunun çözülmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmayı önerdiğini Mahkemeye bildirmiștir. Hükümet ayrıca, Mahkemeden Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca, bașvuruyu kayıttan düșürmesi hususunda talepte bulunmuștur.
Hükümetin sunduğu deklarasyon metni așağıdaki gibidir:
“Türkiye Cumhuriyeti, mevcut davada, Mahkemenin yerleșik içtihadı ıșığında, Sözleșmenin 6 §§ 1 ve 3 maddeleri kapsamında bașvuranın haklarının ihlal edildiğini kabul etmektedir.
Hükümet, ayrıca, 15 Temmuz 2003 tarihli 4928 sayılı Kanunun, avukata erișim hakkına sistemik sınırlamaya ilișkin hükmü yürürlükten kaldırdığını hatırlatmaktadır.
Bununla beraber, Hükümet, 31 Temmuz 2018 tarihli 7145 sayılı Kanunla değiștirildiği üzere, Ceza Muhakemeleri Kanununun 311 § 1 (f) maddesinin, halihazırda, AİHM’nin dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonrası bir bașvuruyu kayıttan düșürmeye karar verdiği davalarda ceza yargılamalarının yeniden açılmasını gerektirdiğini vurgulamaktadır. Hükümet, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında bașvuranların șikayetleri bakımından tazmin sağlayabildiğini düșünmektedir.
Dolayısıyla, AİHM önünde derdest olan, yukarıda anılan davanın çözüme kavușturulması amacıyla Hükümet, Gülpınar ADIYAMAN’a yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, tüm maddi ve manevi zararları karșılığında 500 avro (beș yüz avro) ödemeyi teklif etmektedir.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından Avrupa İnsan Hakları Sözleșmesi’nin 37 § 1. maddesi uyarınca kabul edilen kararın tebliğ tarihini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağın belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözümünü teșkil edecektir.”
6.
Bașvuranın temsilcisi, 24 Ekim 2019 tarihli yazıyla, tek taraflı deklarasyonda sunulan taahhütlerden tatmin olmadığını belirtmiștir.
7.
Mahkeme, Sözleșme’nin 37. maddesinde, koșulların söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde belirtilen sonuçlardan birine yol açması durumunda, Mahkemenin yargılamaların herhangi bir așamasında bașvuruyu kayıttan düșürebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatmaktadır. Sözleșme’nin 37 § 1 (c) maddesi, özellikle așağıdaki durumda Mahkemenin davayı kayıttan düșürmesine imkân vermektedir:
“Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir bașka gerekçeden ötürü, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
8.
Mahkeme ayrıca, bazı durumlarda, bașvuran davasının incelenmeye devam edilmesini istese bile, bașvuruyu, davalı Devletin tek taraflı deklarasyonuna istinaden, 37 § 1(c) maddesi uyarınca kayıttan düșürebileceğini hatırlatmaktadır.
9.
Bu nedenle, Mahkeme, söz konusu deklarasyonu, bașta
Tahsin Acar
kararı olmak üzere, içtihatlarından doğan ilkeler ıșığında dikkatli bir șekilde inceleyecektir (
Tahsin Acar/Türkiye
(ilk itirazlara ilișkin karar) [BD], no. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI; ayrıca bk.
WAZA Spółka z o.o./Polonya
(k.k.), no. 11602/02, 26 Haziran 2007; ve
Sulwińska/Polonya
(k.k.), no. 28953/03, 18 Eylül 2007).
10.
Mahkeme, Türkiye’ye karșı açılan davalar dâhil olmak üzere, bazı davalarında, adli yardımın sistematik olarak reddedilmesi ve bașvuranların mahkûmiyeti için avukat yokluğunda elde edilen delillerin kullanılması hakkındaki șikâyetlere ilișkin uygulamasını ortaya koymuștur (bk., diğer kararlar arasında, Mehmet Duman/Türkiye, no. 38740/09, 23 Ekim 2018; Ömer Güner/Türkiye, no. 28338/07, 4 Eylül 2018; Girișen/Türkiye, no. 53567/07, 13 Mart 2018; Canșad ve Diğerleri /Türkiye, no. 7851/05, 13 Mart 2018; İzzet Çelik/Türkiye, no. 15185/05, 23 Ocak 2018; ve Bayram Koç/Türkiye, no. 38907/09, 5 Eylül 2017).
11.
Mahkeme, yukarıdaki davalarda, bașvuranın avukata erișim hakkına konulan kısıtlamanın sistematik niteliğinin, kendi bașına, Sözleșmenin 6 §§ 1 ve 3(c) maddesinin ihlaline karar vermek için yeterli olup olmadığını incelemeksizin, bașvuranın polise verdiği ifadelerinin kabul edilebilirlikleri incelenmeden davaya bakan mahkeme tarafından kullanılmasının ve daha sonra Yargıtayın bu eksikliği giderememesinin, o maddenin bir ihlalini teșkil ettiğine karar vermiștir.
Ayrıca, yukarıdaki tüm davalarda, Mahkeme, Sözleșme’nin 6 §§ 1 ve 3 (c) maddesinin ihlal edildiğine karar verilmesinin, bașvuranlar tarafından yașanan manevi zarar için yeterli adil tazmin teșkil ettiği kanaatindedir.
12.
Ayrıca, Mahkeme, Türkiye aleyhine açılmıș olanlar da dahil olmak üzere, ceza davalarının hazırlık așamasında alınan sorușturma tedbirleri sırasında bașvuranın avukatının hazır bulunmamasına ve bu tedbirlerden önce haklarının hatırlatılmamasına yönelik bir dizi șikayet hakkında yerleșik bir içtihada sahiptir (bk.
İbrahim ve Diğerleri / Birleșik Krallık
[BD], no. 50541/08 ve 3 diğerleri, 13 Eylül 2016;
Hakan Duman / Türkiye
, no. 28439/03, 23 Mart 2010; ve
Navone ve Diğerleri / Monako
no. 62880/11 ve 2 diğerleri, 24 Ekim 2013).
13.
Mahkeme, Hükümetin, tek taraflı deklarasyonunda, Sözleșmenin 6 §§
1 ve 3 maddesinin ihlal edildiğini açık bir șekilde kabul ettiğini gözlemlemektedir.
14.
Avukat hakkına yönelik sistematik kısıtlama konusunun kaynaklandığı yasal hükümlerin, 4928 sayılı 15 Temmuz 2003 tarihli karar ile kaldırıldığını (daha fazlası için bk.
Salduz/Türkiye [BD], no. 36391/02, §§ 27
‑
31,
AİHM 2008) ve avukata erișim hakkına yönelik hiçbir sistematik kısıtlamanın öngörülmediği, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren yeni Ceza Muhakemeleri Kanununu (5271 sayılı Kanun) not etmek önemlidir.
15.
Bununla beraber, Mahkeme, 31 Temmuz 2018 tarihine kadar, Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 311 § 1 maddesinin (f) bendinin, bașvuranlara, Mahkemenin sadece Sözleșmede veya Protokollerinde ihlal olduğuna karar veren hükmü bazında ceza yargılamalarının yenilenmesi imkânını getiren bir hukuk yolu sağladığını kaydetmektedir. Ancak, 31 Temmuz 2018 tarihinde 7145 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra, bașvuranlar, Mahkemenin artık dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon temelinde davayı kayıttan düșürmeye karar vermesinin ardından ceza yargılamalarının yenilenmesine yönelik bir bașvuruda bulunmaya hak kazanmıștır. Bunun sebebi, bu iki durumun, artık, ceza yargılamalarının yenilenme gerekçeleri olarak, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311 § 1 (f) maddesinde ayrıntılı olarak listelenmesidir. Dolayısıyla, Mahkeme, iç hukukun, dostane çözüme veya tek taraflı deklarasyona dayanarak bir bașvuruyu kayıttan düșüren bir kararın veya hükmün ardından, bașvuranların yargılamaların yenilenmesini talep edebileceği bir hukuk yolu öngörmesinden dolayı memnundur (kıyaslayınız,
Igranov ve Diğerleri/ Rusya,
no. 42399/13 ve diğer 8 bașvuru, § 26, 20 Mart 2018, daha fazla referans ile birlikte, ve karșılaștırınız
Sroka/Polonya
(k.k), no. 42801/07, 6 Mart 2012).
42399/13 ve diğer 8 bașvuru, § 26, 20 Mart 2018, daha fazla referans ile birlikte, ve karșılaștırınız
Sroka/Polonya
(k.k), no.
42801/07, 6
Mart 2012).
16.
Bu bağlamda, Mahkeme, ayrıca, içtihadına ve uygulamasına göre, iç hukuk yargılamalarının yenilenmesinin, bașvuranın bu yönde talepte bulunması durumunda, Sözleșme’nin 6. maddesinin ihlal edildiği iddiasına yönelik etkili bir çözüm sağlamak için en uygun yol olduğunu belirtmektedir. Dolayısıyla, yukarıda belirtilen hukuk yolunun, bașvuranın Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamındaki șikayetlerine ilișkin olarak telafi kabiliyetine haiz olduğu düșünülmektedir. Mahkeme’nin Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan hakların ve özgürlüklerin korunmasındaki ikincil rolü dikkate alındığında, Mahkeme, Sözleșme’nin herhangi bir ihlalinin giderilmesinin öncelikli olarak ulusal makamların görevi olduğunu kaydetmektedir.
17.
Teklif edilen ve benzer davalarda hükmedilen miktarlarla tutarlı olan tazminat miktarının yanı sıra Hükümet deklarasyonu içerisinde bulunulan ikrarların mahiyeti göz önünde bulundurulduğunda, Mahkeme, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir gerekçe bulunmadığı kanaatindedir (37. maddenin 1. fıkrasının (c) bendi). Bu karar, bașvuranın zararının telafisi için mevcut olan herhangi bir bașka bașvuru yolunu kullanma imkânına halel getirmemektedir (bk.
Jeronovičs/Letonya
[BD], no. 44898/10, § 116
‑
118, 5 Temmuz 2016).
18.
İlâveten, yukarıdaki mülahazalar ıșığında ve bilhassa konuyla ilgili açık ve kapsamlı içtihatlar dikkate alındığında, Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri ile tanımlanan insan haklarına saygının, bașvurunun incelenmesine devam edilmesini gerekli kılmadığı kanısındadır (37
§
1 maddesinin son cümlesi).
19.
Mahkeme, son olarak, Hükümetin tek taraflı deklarasyon metninde belirtilen șartlara uymaması halinde, bașvurunun, Sözleșme’nin 37 § 2 maddesi uyarınca tekrar kayda alınabileceğini vurgulamaktadır (
Josipović/Sırbistan
(k.k.), no. 18369/07, 4 Mart 2008).
20.
Yukarıdaki hususlar ıșığında, davanın kayıttan düșürülmesi uygun bulunmuștur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümet’in Sözleșmenin 6 §§ 1 ve 3 maddesi kapsamındaki deklarasyon koșullarını ve belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesine ilișkin kuralları dikkate alarak;
Bașvurunun, Sözleșme’nin 37
§
1
(c) maddesi uyarınca kayıttan düșürülmesine karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiș olup, 6 Șubat 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan