AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKETMESİ İKİNCİ BÖLÜM KAYITTAN DÜȘME KARARI VE KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 59194/10 KİREÇTEPE și alții / TÜRKİYE Presedintele , Egidijus Kūris, Hakimler; Ivana Jelić Darian Pavli, ve Asistentul Departamentului de Afaceri Hasan Bakırcılı, cu o hotărâre din 14 ianuarie 2020, a fost numită în numele Organizației Europene pentru Drepturile Omului (DÜȘME KARARI VE KABUL), după ce a fost înregistrată în istoria sa, după ce a fost înregistrată în istoria sa, pe 11 septembrie 2010, în numele Organizației Europene pentru Drepturile Omului (DÜȘME KARARI), după ce a fost înregistrată în istoria sa, pe 11 septembrie 2010, în istoria sa, după ce a fost înregistrată în istoria sa, după ce a fost înregistrată în istoria sa, după ce a fost înregistrată în istoria sa, după ce a fost înregistrată în istoria sa, după ce a fost înregistrată în istoria Organizația europeană pentru Drepturile Omului (DÜȘME KARARI), după ce a fost înregistrată pe 27 septembrie 2009, după ce a fost înregistrată în istoria sa, după ce a fost înregistrată pe 27 aprilie, după ce a fost înregistrată pe 27 aprilie, după ce a fost înregistrată pe data de 27 aprilie, după data de 27 aprilie, după data de 27 aprilie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, după data de ianuarie, de ianuarie, de ianuarie, de ianuarie, de ianuarie, de ianuarie, de ianuarie,
Partile, pe baza plangerilor din art. 5 §§ 3 si 5. de la Conventie, pe baza lungimii perioadelor de inchisie si a prelungirii de urmatoarele condamnari, pe baza unor condamnari in exces si a unei condamnari in afara de condamnare, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea au fost prevazute de legea de legea de la MUK, pe baza unor condamnari in cazul in care acestea.
În urma eșecului încercărilor de soluționare amiabilă, Guvernul a informat Curtea prin scrisoarea din 12 septembrie 2019 că intenționează să depună un text de declarație unilaterală în vederea soluționării problemei susținute în această parte a cererii de judecată. Guvernul a invitat, de asemenea, Curtea să elimine reclamantul din dosar în conformitate cu art. 37 din Convenție. Scopul declarației este următorul: Guvernul Republicii Turcia recunoaște că în cauza în cauză, drepturile reclamantelor au fost încălcate în temeiul articolului 4 din Convenție, § 5. Guvernul, de asemenea, a prezentat, în cadrul propunerilor sale din 11 aprilie 2013, 6459 de amendamente la art. 20, că există îndoieli cu privire la problemele de drepturi ale reclamantului, inclusiv cu privire la sistemul de drepturi ale persoanelor, precum și cu privire la sistemul de drepturi ale persoanelor. Cu toate acestea, Guvernul, împreună cu Emiratul European, reamintește că, în consecință, nu există nicio îndoială cu privire la modificarea sau modificarea dreptului reclamantului.
În cazul în care se vor plăti în termen de trei luni, în cazul în care se vor plăti în termen de trei luni, în cazul în care nu se va plăti în termen de trei luni, Guvernul, de la data expirării termenului de plată până la data de plată, va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în care se va plăti în termen de trei luni, în cazul în care se va plăti în termen de trei luni, în care se va plăti în termen de trei luni, în care se va plăti în termen de trei luni, în care se va plăti în termen de trei luni.
În plus, potrivit paragrafului 1 litera (c) din art. 37 din regulament, în anumite condiții, procesul poate fi retras din dosar.În acest scop, Curtea reamintește textul declarației, în special în hotărârea Tahsin Acar/Turcia (în cazul unei probleme calificate) [BD], nr. 26307/95, §§ 75-77, AİHM 2003-VI, WAZA Sp. z o.o./Polonia (k.k.) nr. 11602/02, 26 decembrie 2007 privind un număr de cazuri de infracțiune, cum ar fi cel menționat mai sus, în Protocolul nr. 28953/03, 18 septembrie 2007) și în hotărârea Altin Hasselin, în cazul în care o persoană a fost închisă în Turcia (art. 376 alin.
În cele din urmă, în cazul în care Guvernul nu-și îndeplinește obligațiile din declarația de parte, în conformitate cu art. 37. § 2. din Convenție, cererea poate fi reînregistrată (Josipović/Sırbistan , (decret privind admisibilitatea) no.18369/07, 4 martie 2008). În concluzie, în cazul în care se face apel la o plângere în legătură cu o plângere menționată mai sus, este posibil ca acțiunea să fie respinsa. B. Sözmenin a revenit la 5 § 3 din Constituție, susținând că relațiile sale cu persoanele aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia persoanelor aflate în custodia perso
În ceea ce privește plângerile în temeiul articolului 5 din Convenție, Curtea, în cauza Koçintar/Turcia ((k.k.), nr. 77429/12, §§ 44, 1 iulie 2014), a ajuns la următoarea concluzie: Curtea, după ce a constatat că o cerere depusă în fața Curții a condus la eliberarea persoanei arestate, a constatat că această cerere a fost depusă în fața Curții, a constatat că această cerere a fost depusă în fața Curții, a constatat că această cerere a fost depusă în fața Curții, a constatat că această cerere a fost depusă în fața persoanei arestate, a constatat că această cerere a fost depusă în fața persoanei arestate, a constatat că această cerere a fost depusă în fața persoanei arestate, a constatat că această cerere a fost depusășită, a fost examinată în fața persoanei arestate, a fost depusășită în fața instanței de judecător, a fost depusășită în fața instanței de judecător, a fost depusășășă în fața instanței de judecător, a constatat că această cerere a fost depusă în fața instanței de judecător, a fost depusă în fața instanței de judecător, a constatat că această cerere a fost depusă în față, a fost depusășită în față de persoana arestă, a fost depusășă în față de judecător, a fost depusă în față de judecător, a instanței de judecător, a constatat că această cerere a fost depusă în față, a fost depusășășă în față de judecător, a persoanei arestă, a fost depusă în față de judecător, a fost depusă în față de judecător, a unei persoane arestă, a fost depusă, a fost depusășe, a depusășe, a depusășe, a depusășe, a depusășe,
În lumina celor de mai sus, Curtea a decis că, în conformitate cu articolele 35 §§ 1 și 4, această parte a cererii de recurs nu este admisibilă, deoarece nu a fost utilizată în mod corespunzător, iar în cazul în care se solicită o soluționare adecvată a reclamației privind durata de detenție a reclamantelor, nu există nicio cauză care să conducă la concluzia că nu a fost acordată o posibilitate rezonabilă de succes. În concluzie, Curtea a decis că reclamanții ar fi trebuit să depună o cerere individuală în fața Curții, dar nu au folosit această cale de drept. Astfel, Curtea a decis că, în conformitate cu articolele 35 §§ 1 și 4, această parte a cererii de recurs nu este admisibilă, deoarece nu au fost utilizate toate condițiile de libertate. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C. C.
Dreptul la despăgubire menționat la §5 se bazează, prin urmare, pe presupunerea că a fost încălcat unul dintre celelalte paragrafe, pe un număr național de acuzații sau pe o constatare a Curții (N.C. / Bandy Italia [BD], nr. 24952/94, § 49 AİHM 2002-X și Balta / Turcia (k.k.), nr. 51359/09, 9 decembrie 2014).Curtea a decis că reclamația a fost depusă în ceea ce privește partea 5 § 1 din contractul de licență (bk. Kireçtepe și alții / Turcia (k.k.), nr. 59194/10, 7 februarie 2012) și că reclamația a fost depusă în ceea ce privește partea 3 din decizia de licență (n.c. 26.
Bașvuru No. 59194/10
KİREÇTEPE ve diğerleri / TÜRKİYE
Bașkan
,
Egidijus Kūris,
Hakimler;
Ivana Jelić
Darian Pavli,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 14 Ocak 2020 tarihinde, Daire olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), 11 Eylül 2010 tarihinde yapılan yukarıda belirtilen bașvuruyu ve Hükümet tarafından sunulan, Mahkemeyi bașvuruyu kayıttan düșürmeye davet eden 11 Eylül 2019 tarihli deklarasyonu ve bu deklarasyona bașvuran tarafından verilen cevabı dikkate alarak, gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuranlar Ercan Kireçtepe, Eren Günay ve Emre Onat, sırasıyla 1967, 1970 ve 1971 doğumlu Türk vatandașları olup, İstanbul’da ikamet etmektedirler.
Bașvuranlar, Mahkeme önünde İstanbul Barosuna kayıtlı Avukat M.S. Gemalmaz tarafından temsil edilmișlerdir.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir:
Bașvuranlar Kireçtepe ve Onat, 24 Nisan 2009 tarihinde ve bașvuran Günay, 27 Nisan 2009 tarihinde terör örgütü üyesi oldukları ve bu örgüt adına faaliyette bulundukları șüphesiyle yakalanmıș ve gözaltına alınmıșlardır. Bașvuranların yakalandıkları tarihte, İstanbul Cumhuriyet Savcısı, bașvuranları dinledikten sonra Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemesi’nde görevli sorgu hakimine sevk etmiștir. Sorgu hâkimi, ilgililerin tutuklanmasına karar vermiștir.
Cumhuriyet Savcısı, 13 Ocak 2010 tarihinde bașvuranlar hakkında, terör örgütü yapısı içindeki paramiliter eylem hücresinin parçası olmak, ormanlık alana ağır silahlar ve patlayıcılar depolamak ve söz konusu terör örgütünün emrinde hareket etmek suçlarından iddianame düzenlemiștir.
İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi 27 Ocak 2014 tarihinde, bașvuranların serbest bırakılmasına karar vermiștir.
Taraflar, ceza yargılamalarının sonucu hakkında Mahkeme’ye herhangi bir belge sunmamıștır.
Bașvuranlar, Sözleșme’nin 5 §§ 3 ve 5. maddesine dayanarak, yargılama öncesi tutukluluk sürelerinin uzunluğundan ve așırı uzun ve yasa dıșı olduğu kanısına vardıkları tutuklulukları bakımından tazminat için bașvurabilecekleri bir hukuk yolunun bulunmamasından șikâyetçi olmușlardır.
Bașvuranlar ayrıca, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesine dayanarak, özgürlüklerinden yoksun bırakılmalarının hukuka uygunluğuna itiraz edebilecek etkili bir hukuk yolunun bulunmamasından șikâyetçi olmușlardır.
A.
Sözleșme’nin 5 § 4 Maddesine İlișkin Șikâyet Hakkında
Bașvuranlar Sözleșme’nin 5 § 4. maddesine dayanarak, iç hukukta tutukluluklarının devamına yönelik verilen karara karșı bașvurabilecekleri etkili bir hukuk yolunun bulunmamasından șikâyetçi olmușlardır.
Dostane çözüm amacıyla yapılan girișimlerin bașarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Hükümet, 12 Eylül 2019 tarihli yazıyla, Mahkemeyi, söz konusu bașvurunun bu kısmında ileri sürülen sorunun çözüme kavușturulması amacıyla tek taraflı bir deklarasyon metni sunmayı tasavvur ettiği hakkında bilgilendirmiștir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi, Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca, bașvuruyu kayıttan düșürmeye davet etmiștir.
Deklarasyon metni șu șekildedir:
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, mevcut davada, Sözleșme’nin 5 § 4. maddesi uyarınca bașvuranların haklarının ihlal edildiğini kabul etmektedir.
Hükümet, ayrıca, 11 Nisan 2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 20. maddesinin, savcının mütalaasının șüphelilere tebliğ edilmemesine ilișkin sistematik sorunları düzelttiğini hatırlatmaktadır.
Bununla beraber, Hükümet, değișiklikle birlikte, savcının mütalaasının șüpheliye, davalıya veya yasal temsilciye tebliğ edileceğini vurgulamaktadır. Sonuç olarak, Hükümet, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde derdest olan, yukarıda anılan davanın çözüme kavușturulması amacıyla bașvuranlara yansıtılabilecek olan vergiler hariç olmak üzere, tüm maddi ve manevi zarar ve aynı zamanda masraflar ve giderler karșılığında
bașvuranlar Ercan Kireçtepe, Emre Onat ve Eren Günay’ın
her birine
450 avro (dört yüz elli avro)
ödemeyi önerdiğini beyan eder.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Avrupa İnsan Hakları Sözleșmesi’nin 37. maddesinin 1. fıkrasına uygun olarak, Mahkeme tarafından kabul edilen kayıttan düșürme kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir.
Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözüme kavușturulduğu anlamına gelecektir.”
Bașvuran, 15 Ekim 2019 tarihli yazıyla, tek taraflı deklarasyon metninde önerilen șartlardan memnun olmadığını belirtmiștir.
Mahkeme, Sözleșme’nin 37. maddesi uyarınca, yargı sürecinin her așamasında dava koșullarının bu maddenin 1. fıkrasının (a), (b) veya (c) bentlerinde yer alan durumlardan biri ile sonuçlanması durumunda, davanın kayıttan düșürülmesine karar verebileceğini hatırlatmaktadır. Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi, davanın kayıttan düșürülmesine șu durumda imkân vermektedir:
“(...) Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir bașka nedenden ötürü, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Mahkeme ayrıca, bașvuran, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini talep etse bile, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayalı olarak 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi gereğince, bazı koșullarda, davanın kayıttan düșürülebileceğini hatırlatmaktadır.
Mahkeme bu amaçla, deklarasyon metnini, özellikle
Tahsin Acar
kararında (Tahsin Acar/Türkiye (öncelikli sorun) [BD], No. 26307/95, §§ 75‑77, AİHM 2003-VI,
WAZA Sp. z o.o./Polonya
(k.k.) No. 11602/02, 26 Haziran 2007 ve
Sulwińska/Polonya
(k.k.), No. 28953/03, 18 Eylül 2007)) ortaya konulan içtihadında yer alan ilkeler ıșığında incelemiștir.
Mahkeme, Türkiye aleyhinde açılanlar da dâhil olmak üzere bazı davalarda, tutuklamalara itiraz hakkında etkili bir hukuk yolunun bulunmamasına ilișkin șikâyetler hakkında yerleșik bir içtihada sahiptir (bk. örneğin,
Cahit Demirel / Türkiye
no. 18623/03, §§ 29-34, 7 Haziran 2009, ve
Altınok / Türkiye
, no.
31610/08, §§ 34-61, 29 Kasım 2011).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazların niteliğini ve tazminat olarak önerilen ve benzer davalarda ödenen meblağlara uygun düșen bu meblağı göz önünde bulundurarak, bașvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleșme’nin 37 § 1. (c) maddesi).
Ayrıca yukarıda belirtilen değerlendirmeler ıșığında ve bu yönde açık ve çok sayıda içtihadın bulunduğu göz önünde alındığında, Mahkeme, Sözleșme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, bașvurunun bu kısmının incelenmesini gerekli kılmadığı kanaatindedir (Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının
son cümlesi
(
in fine
)).
Mahkeme son olarak, Hükümet’in tek taraflı deklarasyonundaki taahhütleri yerine getirmemesi halinde, Sözleșme’nin 37. § 2. maddesi uyarınca bașvurunun yeniden kayıt altına alınabileceğinin altını çizmektedir (
Josipović/Sırbistan
, (kabul edilebilirlik hakkında karar) no.18369/07, 4 Mart 2008).
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen șikâyete ilișkin olarak davanın kayıttan düșürülmesi uygundur.
B.
Sözleșme’nin 5 § 3 Maddesine İlișkin Șikâyet Hakkında
Bașvuranların tutukluluk sürelerinin uzunluğuna ilișkin șikâyet ile ilgili olarak Hükümet, bașvuranların iç hukuk yollarını tüketmediklerini bildirmiștir. Bu noktada, Mahkeme, bașvuranların Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmadığını gözlemlemiștir.
Bașvuranlar Sözleșme’nin 5 § 3 maddesinin ihlal edildiğine yönelik iddialarını yinelemișlerdir.
Mahkeme, 23 Eylül 2012 tarihinde yürürlüğe giren Anayasa değișikliklerinin ardından, Türk Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuru yolunun, ulusal Hukuk Sisteminde kullanılmaya bașlandığını dikkate almaktadır. Mahkeme, bu yeni hukuk yolunu
Hasan Uzun / Türkiye
davası kapsamında incelemiștir ((k.k), no. 10755/13, §§ 25-27, 30 Nisan 2013). Mahkeme, bu yeni hukuk yolunun temel yönlerini inceledikten sonra, söz konusu bașvuru yolunun, ilke olarak, Sözleșme’ye ilișkin șikâyetler hakkında uygun bir telafi imkânı teșkil etmediği sonucuna varmasına yol açacak herhangi bir unsur bulunmadığı kanaatine varmıștır. Dolayısıyla Mahkeme, bu korumanın sınırlarını denetlemenin, mağdur olduğunu iddia eden kișiye düștüğü sonucuna varmıștır (
aynı kararda
, § 69). Sözleșme’nin 5. maddesi kapsamındaki șikâyetlere ilișkin olarak Mahkeme, Koçintar/Türkiye davasında ((k.k), no. 77429/12, §§ 44, 1 Temmuz 2014) vardığı șu sonucu hatırlatır: Mahkeme, Anayasa Mahkemesine yapılan bașvurunun, tutuklu kișinin serbest bırakılması ile sonuçlanabildiğini kaydettikten sonra, tutukluluğun süresi göz önüne alındığında, bu hukuk yolunun Sözleșme’nin 5 § 3. maddesine yönelik bir șikâyete ilișkin uygun tazmin sunma kabiliyetini haiz ve makul bir bașarı imkânı sunan bir hukuk yolu olduğuna kanaat getirmiș ve bu yeni hukuk yolunun tüketilmemesi nedeniyle șikâyetin kabul edilemez bulunmasına karar vermiștir.
Buna ek olarak,
Mahkeme, Sözleșme’nin 5 §§ 1, 2, 3 ve 4 maddesine ilișkin șikâyetler bakımından, Anayasa Mahkemesi nezdinde yapılan bireysel bașvuru hukuk yolunun, Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi anlamında tüketilmesi gereken bir hukuk yolu olarak görülmesi gerektiğini defaaten kabul etmiștir (bk. diğerleri arasında,
Hebat Aslan ve Firas Aslan / Türkiye
, no. 15048/09, § 50, 28 Ekim 2014,
Iğsız / Türkiye
(k.k.), no. 16086/12, §§ 24-28, 3 Mart 2015 ,
Levent Bektaș / Türkiye
, no. 70026/10, §§ 42-44, 16 Haziran 2015,
Sakkal ve Fares
/ Türkiye (k.k.), no. 52902/15, §§ 45-64, 7 Haziran 2016 ve
Mercan / Türkiye
(k.k.), no. 56511/16, §§ 17-30, 8 Kasım 2016).
Yukarıda belirtilenler ıșığında, Mahkeme, söz konusu bașvuru yolunun, bașvuranların tutukluluğunun süresine ilișkin șikâyetine uygun bir tazmin imkânı sağlamadığı ve makul bir bașarı imkânı sunmadığı sonucuna varmasını gerektirecek bir unsur bulunmadığı kanaatindedir. Sonuç olarak Mahkeme, bașvuranların Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuș olması gerektiği, ancak bu hukuk yolunu tüketmedikleri kanısındadır.
Dolayısıyla, Mahkeme, Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi uyarınca, bașvurunun bu kısmının, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle, kabul edilemez olduğuna karar vermiștir.
C.
Sözleșme’nin 5 § 5 Maddesine İlișkin Șikâyet Hakkında
Bașvuranlar Sözleșme’nin 5 § 5. maddesine dayanarak, yasa dıșı ve așırı gördükleri tutukluluk süreleri nedeniyle ortaya çıkan ihlale yönelik kendilerine tazmin imkânı sunacak bir hukuk yolunun bulunmamasından șikâyetçi olmușlardır.
Hükümet, bu iddiaya itiraz etmektedir.
Bașvuranların șikâyetlerini dile getirme șeklini göz önünde bulunduran Mahkeme, bașvuranların Sözleșme’nin 5 §§ 1 ve 3 maddesinin ihlaline yönelik bir tazmin yolunun bulunmamasından șikâyetçi oldukları kanaatindedir.
Mahkeme, Sözleșme’nin 5. maddesinin 1, 2, 3 veya 4. fıkralarında belirtilen hükümlere aykırı koșullarda kișinin özgürlüğünden yoksun bırakıldığı durumlarda tazminat talep edilebildiğinde, Sözleșme’nin 5. maddesinin 5. paragrafına riayet edildiği kanaatine varıldığını hatırlatmaktadır (
Wassink / Hollanda
, 27 Eylül 1990, § 38, Seri A no. 185-A ve
Pașa Bayraktar ve Aydınkaya v Türkiye
, No. 38337/12, § 35, 16 Mayıs 2017). Dolayısıyla, 5. paragrafta belirtilen tazminat hakkı, diğer paragraflardan birinin ihlal edildiğinin, ulusal bir makam veya Mahkeme tarafından tespit edildiği varsayımına dayanır (
N.C. / İtalya
[BD], No. 24952/94, § 49 AİHM 2002-X ve
Balta / Türkiye
(k.k.), no. 51359/09, 9 Aralık 2014).
Mahkeme, Sözleșme’nin 5 § 1 maddesine ilișkin olarak yapılan șikâyetin bașvurunun bildirildiği tarihte (bk.
Kireçtepe ve diğerleri / Türkiye
(k.k.), no. 59194/10, 7 Șubat 2012) ve bu maddenin 3. paragrafına ilișkin șikâyetin, yukarıdaki 26. paragrafta kabul edilemez olduğuna karar vermiș olması sebebiyle, Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi kapsamında incelenen șikâyetin, Sözleșme hükümleri ile
konu bakımından
(
ratione materiae
) bağdașmadığı ve Sözleșme’nin 35 §§ 3 a) ve 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiği kanaatindedir (
Çavuș / Türkiye
(k.k), no 24296/06, §§ 35-37, 31 Mayıs 2016 ve yukarıda anılan
Pașa Bayraktar ve Aydınkaya
, § 36).
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Davalı Hükümetin deklarasyonunda, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi ile ilgili açıklamaların ve verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen koșulların
dikkate alınmasına
;
Sözleșme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca, bașvurunun bu kısmının
kayıttan düșürülmesine
;
Bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, 6 Șubat 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Egidijus Kūris
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan