AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA HUKUMU Bașvuru No. 66139/09 Aydın GÜNGÖRMEZ și alții / Türkiye Bașkanı Valeriu Grițco, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo, și Bölüm Yazı İșleri Müdürü Hasan Bakırcı, cu participarea Departamentului de Afaceri Juridice Hasan Bakırcı, la Comitetul din 15 decembrie 2020, care a avut loc în format de Comitet, a anunțat, de asemenea, că 26 noiembrie 2009, au avut loc întâlniri cu guvernul Hüküydü și răspunsuri la întrebări de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de la cereri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de
răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspunsuri de răspuns A) Rezultatele cererilor Rezultatele cererilor Rezultatele cererilor Rezultatele cererilor Cererilor cererii, la 2 și 12 ianuarie 2009, au cerut Curții de judecată din Izmir (Ağır Ceza Mahkemesi), primului și celui de-al doilea reclamanți, să le acorde permisiunea de a vizita mai multe persoane din jur, și să limiteze numărul persoanelor din jur și să le acorde permisiunea de a vizita, de a identifica, de a divulga, de a obține imagini sau înregistrări de evenimente religioase, de a verifica, de a identifica, de a identifica, de a face public, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica,
de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a identifica, de a desena, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de a da, de Dosarul nu conține o hotărâre judecătorească care să declare executarea oricărui reclamant și a oricărui reclamant.
b) Arestarea și detenția reclamanților privind primul și al doilea reclamant Olarak Gandarmalar, pe 28 mai 2009, au efectuat percheziții la domiciliul și la locul de muncă al primului și al doilea reclamant, pe baza unui raport emis de Curtea de Criminalitate Grea, pe baza unui raport publicat de aceasta. Söz konusu reclamanti, au fost reținuți în aceeași zi. Curtea de Criminalitate Grea, pe 1 iunie 2009, a decis eliberarea celui de-al doilea reclamant și arestarea acestuia. La 28 noiembrie 2011, Curtea Penală din Ager, a condamnat pe reclamante la pedepse cu închisoarea pentru complicitate cu PKK. Candidații au depus o cerere de urmărire. Curtea de Apel, la 13 martie 2017, a anulat parțial hotărârea de urmărire.
Astfel, sentințele pentru al doilea reclamant și pentru al doilea reclamant au fost stabilite. Cu toate acestea, Curtea de Apel a anulat hotărârea privind primul reclamant pe motiv că nu au fost găsite dovezi suficiente pentru a dovedi vinovăția primului reclamant. La trimiterea dosarului, Curtea de Apel din Ager, fără a accepta motivele specificate de Curtea de Apel, a decis suspendarea oricărei plângeri de acest tip. Această decizie a fost suspendată la 28 martie 2018. b) Curtea de Apel din Ager, a început să se pronunțe prin telefon cu privire la o plângere de drepturi împotriva celui de-al doilea reclamant, pe baza unor dovezi insuficiente pentru a dovedi vinovăția celui de-al doilea.
AYM a ajuns la concluzia că drepturile persoanelor interesate la adunare și libertatea de asociere au fost încălcate, deoarece Curtea de Crimă Grea nu a putut dovedi din ce motiv activitățile sindicale, subiectul litigiului, pot constitui dovezi ale unor comportamente legate de complicitatea cu PKK. În ceea ce privește plângerile în contextul încălcării dreptului la un proces echitabil, AYM a ajuns la concluzia că aceste plângeri nu au nevoie de o examinare separată. În ceea ce privește plângerile în contextul apelurilor telefonice, AYM a ajuns la concluzia că persoanele interesate au fost încălcate, deoarece Curtea de Crimă Grea nu a putut dovedi în mod clar că activitățile sindicale ale persoanelor interesate pot constitui dovezi ale unor comportamente legate de complicitatea cu PKK.
În ceea ce privește plângerile în contextul încălcării dreptului la un proces echitabil, AYM a ajuns la concluzia că nu este necesar să se examineze în mod separat aceste plângeri. În ceea ce privește persoanele interesate în contextul apelurilor telefonice, AYM a eliminat de la pagina 62 a hotărârii instanței că persoanele interesate au fost plângerile în care au fost încălcate, iar în ultimul caz, a eliminat o parte din informații privind încălcările în care au fost încălcate, iar în cazul în care dosarul de plângeri telefonice a fost încălcat, Curtea de judecată a anunțat că nu a eliminat aceste plângeri.
(p.k., nr. 10755/13, §§ 25-27, 30 aprilie 2013) și 6216 din Legea nr. 50 din art. 2. §§, care prevede trimiterea dosarului în instanța competentă pentru reînnoirea sentinței în vederea eliminării consecințelor acestei încălcări (p.e., Șahin Alpay împotriva Turciei, nr. 16538/17, § 52, 20 martie 2018). ȘIKÄYETLER ȘIUITELE, care au fost condamnate la moarte în conformitate cu art. 6. §§ 1. și 3. §§ (c) din Convenție, au beneficiat de ajutorul avocatului lor, în raport cu prima zi de detenție, și de pretențiile lor.
Curtea amintește că scopul paragrafului 1 din art. 35 din Convenție este de a da statelor contractante posibilitatea de a preveni sau de a remedia aceste încălcări, înainte de a le prezenta cererile de încălcare îndreptate împotriva lor în fața Curții (de exemplu, printre alte hotărâri, Civet/Franța [BD], nr. 29340/95, § 41, AİHM 1999-VI).Curtea a mai menționat că, deși acest articol a fost introdus în temeiul articolului 35 din Convenție, iar art. 1 din Convenție prevede că dreptul de a consuma drumurile de mers pe jos, după ce a fost trimis în judecată la AİHM Strazburg, a fost solicitat în judecată, cel puțin, de către instanța de judecată în cauză, să fie introdus în judecată în mod corespunzător (de exemplu, în cazul Civet/Franța [BD], nr. 29340/95, § 41 din Hotărârea de la BDM 1999-VI).
În consecință, Curtea hotărăște că plângerile primului reclamant nu sunt admisbile, în temeiul art. 35 paragrafele 1 și 4 din Conventie, din cauza neutilizării căilor de atac interne. În primul rând, în hotărârea AYM din 18 iunie 2020, Curtea a decis că nu este necesar să se stabilească o soluție pentru această plângere. În primul rând, în hotărârea AYM din 18 iunie 2020, Curtea a decis că nu este necesar să se stabilească o soluție pentru această plângere. În al 19-lea paragraf, Curtea a constatat că, în primul rând, în primul paragraf, AYM a decis că nu este admisibilă.
În acest context, Curtea a concluzionat că, în conformitate cu principiul subsidiarității, în condițiile în care autoritățile naționale sunt în o poziție mai bună de a asigura remedierea încălcărilor pretinse ale Convenției, de a lua măsurile solicitate, de a asigura că examinarea cazurilor și soluționarea problemelor ridicate în cauze se realizează la nivel național cât mai larg posibil, de a asigura eficacitatea mecanismului convențional, există motive de recurs preferențiale în favoarea reclamantelor (de exemplu, în măsura în care această cauză poate fi aplicată (mutatis mutandis), în cazul El‐Masri/Macedonia, Republica Iugoslavă [BD], nr. 396/09, 2012 § 141, AİHM). Al doilea reclamant și reclamantul susțin că deciziile instanței care au permis interceptarea conversațiilor telefonice nu au fost motivate în mod corespunzător cu modul în care au fost luate.
Părțile interesate susțin că criteriile prevăzute în lege pentru interceptarea telefonică, precum existența unor carine puternice și imposibilitatea de a obține dovezi prin alte mijloace, nu se referă la ele. Părțile interesate susțin, de asemenea, că orice altă măsură alternativă nu trebuie să se bazeze direct pe convingerile lor, ci pe convingerile lor.
Guvernul, reclamantul, reclamantul, reclamantul, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, solicitant, reclamantul de drept, reclamantul de drept, reclamantul de drept, solicitant, reclamantul de drept, solicitant, reclamantul de drept, solicitant, solicitant, solicitant de drept, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant, solicitant Astfel,
Curtea observă că, în fața sa, Curtea a pus la îndoială legalitatea hotărârilor judecătorești care au permis, în esență, reclamanților să se exprime și că, în acest sens, nu au avut nicio influență asupra AYM. Prin urmare, Curtea a decis că, în sensul articolului 35.3, nu este suficient să se recunoască că, în cazul în care se face referire la o plângere în sensul articolului 35.3, nu există nicio influență asupra consumului de droguri, în sensul articolului 35.3, nu există nicio influență asupra consumului de droguri. Hasan Bakırcı Valeriu Grițco Yazı İșleri Müdür Yardımcısı Bașkan EK No. Adı SOYADI Anul de naștere 1 Aydın GÜNGÖRMEZ 1969 2 Ismail DEMIR 1972 3 Süeda DEMİR 1971
Bașvuru No. 66139/09 Aydın GÜNGÖRMEZ ve diğerleri / Türkiye Bașkan Valeriu Grițco, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo, ve Bölüm Yazı İșleri Müdürü Hasan Bakırcı’nın katılımıyla, 15 Aralık 2020 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), yukarıda belirtilen 26 Kasım 2009 tarihli bașvuruyu, davalı Hükümet tarafından sunulan görüșleri ve bașvuranlar tarafından bu görüșlere verilen cevapları dikkate alarak gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir.
1969 doğumlu olan Aydın Güngörmez (“birinci bașvuran”), 1972 doğumlu olan İsmail Demir (“ikinci bașvuran”) ve 1971 doğumlu olan eși Süeda Demir (“bașvuran S. Demir”), Türk vatandașlarıdırlar. Bașvuranlar, İzmir Barosuna bağlı Avukat Türkan Aslan Ağaç tarafından temsil edilmektedirler. Türk Hükümeti (“Hükümet”), kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir. Davanın Koșulları Davaya ilișkin olay ve olgular, taraflarca sunulduğu șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir. Bașvuruya Dayanak Olușturan Olay ve Olgular Olayların meydana geldiği dönemde, bașvuranların tamamı, İzmir’de öğretmen olarak görev yapmaktaydılar ve aynı zamanda, Eğitim, Bilim ve Kültür Emekçileri Sendikasının ( Eğitim-Sen ) üyesiydiler ve bu sendika bünyesinde sendikal faaliyetlerini sürdürmekteydiler.
İzmir Cumhuriyet Savcılığı (“Cumhuriyet Savcılığı”), 2009 yılında, yasadıșı bir örgüt olan PKK ile suç ortaklığı yaptıklarına dair haklarında șüphelenilen, bașvuranlar da dâhil olmak üzere, birçok sendika üyesi hakkında ceza sorușturması bașlatmıștır. a) Bașvuranların İzlenmesi Cumhuriyet Savcılığı, 2 ve 12 Ocak 2009 tarihlerinde, İzmir Ağır Ceza Mahkemesinden (“Ağır Ceza Mahkemesi”), birinci ve ikinci bașvuranların da aralarında bulunduğu birçok kișinin izlenmesine izin vermesini talep etmiștir ve söz konusu izleme talebi, iletișimin tespitini, dinlenmesini, görüntü veya ses kaydının alınmasını, incelenmesini, böylelikle toplanan verilerin değerlendirilmesini ve ilgililerin kamuya açık yerlerde ve ișyerlerinde teknik araçlarla izlenmesini kapsamıștır.
Cumhuriyet Savcılığı bu bağlamda, ilgililerin, PKK ile suç ortaklığı yapma yönünde bir suç ișlediklerine dair șüphelenilmesini sağlayacak inandırıcı nedenlerin varlığına atıfta bulunmuștur. Ağır Ceza Mahkemesi, aynı günlerde, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (“CMK”) 135. maddesine ve devamındaki maddelere ve Sözleșme’nin 8. maddesine atıfta bulunarak, üç ayla sınırlı bir süre için gereken izinleri vermiștir. Ağır Ceza Mahkemesi, diğer gerekçeler arasında, ilgililer hakkında güçlü nedenlerin bulunduğunu ve delil elde etmek ve ilgililerin eylem planları hakkında bilgi edinmek için bașka herhangi bir yöntemin bulunmadığını belirtmiștir. Cumhuriyet Savcılığının talebi üzerine, Ağır Ceza Mahkemesi, 1 Nisan 2009 tarihinde, ayrıca üç ayla sınırlı ek bir süre boyunca birinci bașvuranın izlenmesine izin vermiștir.
Dosya, herhangi bir talebi ve bașvuranın izlenmesine hükmeden bir mahkeme kararını içermemektedir. b) Bașvuranların Yakalanması ve Tutuklanması Birinci ve İkinci Bașvuranlara İlișkin Olarak Jandarmalar, 28 Mayıs 2009 tarihinde, Ağır Ceza Mahkemesi tarafından çıkarılan müzekkereye dayanarak birinci ve ikinci bașvuranların evinde ve ișyerinde arama yapmıșlardır. Söz konusu bașvuranlar, aynı gün gözaltına alınmıșlardır. Ağır Ceza Mahkemesi, 1 Haziran 2009 tarihinde, ikinci bașvuranın tahliyesine ve birinci bașvuranın tutuklanmasına karar vermiștir. Birinci bașvuran tarafından hakkında verilen karara karșı yapılan itiraz ve ilgilinin tahliye talepleri, tahliye edildiği 21 Kasım 2009 tarihine kadar Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedilmiștir.
Bașvurana İlișkin Olarak Bașvuran, 8 Haziran 2009 tarihinde, jandarmalar tarafından yakalanmıș ve gözaltına alınmıștır. Bașvuran, 9 Haziran 2009 tarihinde, Ağır Ceza Mahkemesinin huzuruna çıkarılmıș ve Ağır Ceza Mahkemesi, Cumhuriyet Savcılığının bașvuranın tutuklanması yönündeki talebini reddetmiștir. Ağır Ceza Mahkemesi, 17 Haziran 2009 tarihinde, Cumhuriyet Savcılığı tarafından 9 Haziran 2009 tarihli karara karșı sunulan itiraz üzerine, bu defa bașvuranın tutuklanmasına karar vermiștir. Bașvuran, 21 Kasım 2009 tarihinde, Ağır Ceza Mahkemesinin kararıyla serbest bırakılmıștır. Daha Sonraki Gelișmeler Hükümet ve bașvuranlar, görüșlerinde, așağıdaki hususlara ilișkin olarak Mahkemeyi bilgilendirmișlerdir.
a) Ağır Ceza Mahkemesi ve Yargıtay Önündeki Yargılamalar Ağır Ceza Mahkemesi, 28 Kasım 2011 tarihinde, bașvuranları PKK ile suç ortaklığı yapmaktan dolayı hapis cezalarına mahkûm etmiștir. Bașvuranlar, temyiz bașvurusunda bulunmușlardır. Yargıtay, 13 Mart 2017 tarihinde, temyiz edilen kararı kısmen onamıștır. Böylelikle, ikinci bașvuran ve bașvuran hakkında verilen cezalar kesinleșmiștir. Bununla birlikte, Yargıtay, birinci bașvuranın suçluluğunu kanıtlamak için yeterli delilin bulunmadığı gerekçesiyle, birinci bașvuranla ilgili kararı bozmuștur. Dosyanın gönderilmesi üzerine, Ağır Ceza Mahkemesi, Yargıtay tarafından belirtilen gerekçeleri kabul ederek, bu bașvuranın beraatına karar vermiștir.
Bu karar, 28 Aralık 2018 tarihinde kesinleșmiștir. b) Anayasa Mahkemesine Yapılan Bireysel Bașvurular İkinci bașvuran ve bașvuran, diğer on yedi yargılanabilir kișiyle birlikte, 21 Haziran 2017 tarihinde, Anayasa Mahkemesine (“AYM”) bireysel bașvuruda bulunmușlardır. İlgililerin șikâyetleri esasen, adil bir yargılamanın yapılmaması, sendika haklarının ihlali ve maruz kaldıkları telefon dinlemelerinin yasaya aykırılığıyla ilgilidir. Dinlemelere ilișkin bu son șikâyetle ilgili olarak, bașvuranlar, ulusal makamların suç teșkil eden herhangi bir faaliyeti tespit etmediklerini kabul etmeden önce, en az 36 sendika üyesinin yaklașık beș ay boyunca bu türden bir tedbire maruz kaldığını ileri sürmüșlerdir.
AYM, 18 Haziran 2020 tarihinde kararını vermiștir. AYM, ilgililerin toplanma ve dernek kurma özgürlüğü haklarının ihlal edildiği, zira Ağır Ceza Mahkemesinin, ihtilaf konusu sendika faaliyetlerinin hangi nedenle PKK ile suç ortaklığına ilișkin davranıșların delili olabileceğini kanıtlayamadığı kanısına varmıștır. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiği bağlamındaki șikâyetlere ilișkin olarak, AYM, daha önce vardığı ihlal tespitini dikkate alarak, bu șikâyetlerin ayrı olarak incelenmesine gerek olmadığı kanısına varmıștır. Son olarak, telefon dinlemeleri bağlamındaki șikâyetlere ilișkin olarak, AYM, ilgililerin hangi mahkeme kararından șikâyetçi olduklarını belirtmeksizin ve bu konuda en küçük bir bilgi sunmaksızın, telefon dinlemelerinin yasaya aykırı olduğunu iddia etmekle yetindiklerini kaydetmiștir.
AYM, bu șikâyetin açıkça dayanaktan yoksun olduğuna karar vermiștir. AYM, kararının hüküm kısmında, tespit edilen ihlale son vermek ve bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla, yukarıda belirtilen yargılamanın yeniden yapılması için bu kararın Ağır Ceza Mahkemesine bildirilmesine karar verdiğini belirtmiștir. Dosyada yer alan unsurlardan, birinci bașvuranın AYM’ye bireysel bașvuruda bulunmadığı anlașılmaktadır. İlgili İç Hukuk ve Uygulaması 23 Eylül 2012 tarihinde yürürlüğe giren anayasal değișikliklerin ardından, AYM önünde bireysel bașvuru yolu, Türk hukuk sistemine dâhil edilmiștir. Bu hukuk yolunu düzenleyen 6216 sayılı Kanun’un (“6216 sayılı Kanun”) somut olaya ilișkin hükümlerinin metni ve AYM İç Tüzüğü’nün ilgili kısımları, Mahkemenin verdiği Uzun/Türkiye ((k.k.), No. 10755/13, §§ 25-27, 30 Nisan 2013) kararında yer almaktadır.
6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin 2. fıkrası, mevcut durumda tespit edilen ihlale son vermek ve bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini öngörmektedir (bk., Șahin Alpay/Türkiye, No. 16538/17, § 52, 20 Mart 2018). ȘİKÂYETLER Bașvuranlar, Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasını ve 3. fıkrasının (c) bendini ileri sürerek, gözaltına alındıkları ilk gün, avukat yardımından yararlanmadıklarını iddia etmektedirler. Bașvuranlar, Sözleșme’nin 8. maddesi açısından, ayrıca tabi tutuldukları telefon dinlemelerine izin veren kararlarda gerekçenin bulunmamasından șikâyet etmektedirler.
Son olarak, bașvuranlar, Sözleșme’nin 6 ve 8. maddeleri tarafından güvence altına alınan, adil yargılanma ve özel hayatlarına saygı haklarının ihlalinden șikâyet etmelerine imkân verecek, iç hukukta etkin bir bașvuru yoluna sahip olmamaları nedeniyle, Sözleșme’nin 13. maddesinin ihlal edildiğini iddia etmektedirler.
Birinci Bașvurana İlișkin Olarak Hükümet, birinci bașvuranın 23 Eylül 2012 tarihinden beri erișilebilir olan AYM nezdinde bireysel bașvuru yolunu kullanmadığı gerekçesiyle, iç hukuk yollarının tüketilmemesi bağlamında kabul edilemezlik itirazını ileri sürmektedir. Nitekim birinci bașvuran, hakkında bașlatılan ceza yargılaması derdest olduğu sırada, bașvurusunu sunmuștur. Hükümete göre, birinci bașvuran, beraat ettiğinde AYM’ye bireysel bașvuruda bulunabilirdi. Birinci bașvuran, Hükümeti, Sözleșme’nin 6, 8. ve 13. maddelerinin ihlal edildiği kanaatine varmaya davet etmektedir. Mahkeme, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrasının amacının, Sözleșmeci Devletlere, kendilerine karșı yöneltilen ihlal iddiaları Mahkemeye sunulmadan önce, iddia edilen bu ihlalleri önleme veya düzeltme imkânı vermek olduğunu hatırlatmaktadır (bk., diğer kararlar arasında, Civet/Fransa [BD], No. 29340/95, § 41, AİHM 1999-VI).
Gerçekte Mahkeme yine, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının, daha sonra Strazburg’a sunulması istenen șikâyetlerin, en azından özü itibariyle ve iç hukukta öngörülen șekil ve sürelerde, uygun bir ulusal organ önünde ileri sürülmesini gerektirdiğini ve ayrıca Sözleșme’nin ihlalini önleyecek nitelikte yargılama yöntemlerinin kullanılmasını gerekli kıldığını ifade etmiștir (bk., Vučković ve diğerleri/Sırbistan (ilk itiraz) [BD], No. 17153/11 ve diğer 29 bașvuru, § 72, 25 Mart 2014, ve, daha genel olarak, Gherghina/Romanya (k.k.) [BD], No. 42219/07, §§ 84-87, 9 Temmuz 2015). Oysa Mahkeme, Ağır Ceza Mahkemesi tarafından birinci bașvuran hakkında verilen beraat kararının, AYM önünde bașvuru hakkına ilișkin hükümlerin yürürlüğe girdiği 23 Eylül 2012 tarihinden sonra, 28 Aralık 2018 tarihinde kesinleștiğini gözlemlemektedir (yukarıda anılan Uzun kararı, § 52). Bu koșullarda, Mahkeme, birinci bașvuranın, șikâyetleri için uygun bir telafi sağlayacak nitelikte bir hukuk yolu olan, AYM’ye bașvurmakla yükümlü olduğu kanısına varmaktadır.
Dolayısıyla Mahkeme, birinci bașvuranın șikâyetlerinin Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermektedir. İkinci Bașvurana ve Bașvurana İlișkin Olarak İlgililerin Gözaltına Alındıkları İlk Gün Avukatın Bulunmamasına İlișkin Șikâyet Hakkında Bașvuranların geri kalan kısmı, öncelikle, gözaltına alındıkları ilk gün avukat yardımından yararlanmamalarından șikâyet etmektedir. Hükümet, Mahkemeden, bu șikâyetin kabul edilemez olduğuna karar vermesini talep etmektedir. Mahkeme öncelikle, AYM’nin, 18 Haziran 2020 tarihli kararında, ilk derece mahkemesinin, bașvuranların sendika faaliyetlerinin suç teșkil eden davranıșlar olarak değerlendirilmesinin nedenlerini kanıtlayamadığı gerekçesiyle, bașvuranların toplanma ve dernek kurma özgürlüğü hakkının ihlal edildiğini tespit ettiğini belirtmektedir.
Mahkeme aynı zamanda, AYM’nin, bu tespiti dikkate alarak, ilgililerin gözaltına alındıkları ilk gün avukatın bulunmaması bağlamındaki șikâyet de dâhil olmak üzere, adil yargılanma haklarının ihlaline ilișkin diğer șikâyetlerinin incelenmesinin gerekli olmadığı kanaatine vardığını gözlemlemektedir. Mahkeme ayrıca, AYM’nin, Ağır Ceza Mahkemesinin yargılamayı yeniden yapması, tespit edilen ihlale çözüm getirmesi ve bu ihlale ilișkin sonuçları ortadan kaldırması amacıyla, davanın Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verdiğini kaydetmektedir (yukarıda 19. paragraf).
Bu bağlamda, Mahkeme, ikincillik ilkesi uyarınca, ulusal makamların Sözleșme’ye ilișkin iddia edilen ihlallerin düzeltilmesini sağlayacak, talep edilen tedbirleri almak için daha iyi bir konumda bulunmaları nedeniyle, davaların incelenmesinin ve davalarda ileri sürülen sorunların çözülmesinin mümkün olduğunca ulusal düzeyde gerçekleștirilmesinin, Sözleșme mekanizmasının etkinliğini sağlayabileceği gibi, bașvuranların yararına da tercih edilebilir olduğu kanaatine varmaktadır (bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde ( mutatis mutandis) , El‑Masri/Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti [BD], No. 39630/09, § 141, AİHM 2012). Dolayısıyla, bașvuranların hâlihazırda Mahkeme önünde șikâyet ettikleri yargılama hatalarını düzeltecek nitelikte yeni bir yargılamanın yeniden bașlatılması dikkate alındığında, bașvurunun bu kısmının süresinden önce sunulduğunun ortaya çıktığını gözlemlemek gerekmektedir.
Bu nedenle, bașvuranlar, söz konusu yargılamanın sonucundan memnun olmamaları durumunda, Mahkemeye bu konuyla ilgili olarak yeniden bașvuruda bulunma imkânına sahip olabileceklerdir ( Harrison ve diğerleri/Birleșik Krallık (k.k.), No. 44301/13, § 59, 25 Mart 2014). Sonuç olarak, mevcut șikâyetin, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle reddedilmesi gerekmektedir. Bașvuranların Dinlenmesine İzin Veren Kararların Gerekçelendirilmemesi Bağlamındaki Șikâyetler Hakkında İkinci bașvuran ve bașvuran, Sözleșme’nin 8. maddesini ileri sürerek, telefon konușmalarının dinlenmesine izin veren mahkeme kararlarının usulüne uygun olarak gerekçelendirilmediğini iddia etmektedirler.
İlgililer, telefon dinlemelerinin yapılabilmesi için kanunda öngörülen, güçlü karinelerin varlığı ve bașka yollarla delil elde etmenin imkânsızlığı yönündeki kriterlerin, kendileri hakkında olușmadığını belirtmektedirler. İlgililer ayrıca, bașka herhangi bir alternatif tedbir öngörülmeksizin, doğrudan telefon dinlemelerine tabi tutulduklarını ileri sürmektedirler. Hükümet, Mahkemeyi, bu șikâyeti, iç hukuk yollarının tüketilmemesi ya da açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddetmeye davet etmektedir. Mahkeme, taraflarca dosyaya eklenen belgeleri dikkate alarak, kendisi ve AYM önünde Sözleșme’nin 8. maddesi açısından ileri sürülen bașvuranların șikâyetlerinin benzer olmadığını tespit etmektedir.
Gerçekte, AYM önünde, ilgililer, tabi tutuldukları telefon dinlemelerinin kanuna aykırı olduğunu ve bu yolla herhangi bir delilin elde edilemeyeceğini iddia etmekle yetinmișlerdir. Mahkeme aynı zamanda, AYM’nin bu șikâyetin, bașvuranların iddialarını uygun belgelerle veya kesin bilgilerle desteklemedikleri gerekçesiyle açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verdiğini kaydetmektedir. Mahkemeye göre, bu türden bir yorumlama, mantıksız veya keyfi olarak nitelendirilemeyecektir. Daha önce yukarıda vurgulandığı üzere, Sözleșmeci Devletler, kendilerine karșı yöneltilen ihlal iddiaları Mahkemeye sunulmadan önce, iddia edilen bu ihlalleri önleme ya da düzeltme imkânına sahip olmalıdırlar (bk., yukarıda 28. paragraf).
Oysa Mahkeme, kendisi önünde, bașvuranların esasen, izlenmelerine izin veren mahkeme kararlarının yasaya uygunluğunu sorguladıklarını ve bu hususu AYM önünde kesinlikle ileri sürmediklerini gözlemlemektedir. Dolayısıyla Mahkeme, bașvuranların bașvurunun bu kısmına ilișkin olarak iç hukuk yollarını tükettiklerinin kabul edilemeyeceği ve dolayısıyla, bu kısmın da, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği kanaatine varmaktadır. Sözleșme’nin 13. Maddesi Bağlamındaki Șikâyet Hakkında Bașvuranlar, Sözleșme’nin 13. maddesi açısından, burada sunulan önemli șikâyetleri ileri sürebilecekleri herhangi bir hukuk yolunun bulunmamasından șikâyet etmektedirler.
Oysa Mahkeme, bașvuranların șikâyetlerinin tamamını, yeterliliği ve etkinliği söz konusu olmayan iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle reddettiğini hatırlatmaktadır. Dolayısıyla, bu türden bir hukuk yolunun bulunmamasına ilișkin herhangi bir șikâyet, somut olayda, Sözleșme’nin 13. maddesi kapsamında ileri sürülemeyecektir. Sonuç olarak, bașvurunun bu kısmı, Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının (a) bendi anlamında açıkça dayanaktan yoksundur ve Sözleșme’nin 35. maddesinin 4. fıkrası uyarınca reddedilmelidir. Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle, Bașvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiștir. İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, ardından 21 Ocak 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı Valeriu Grițco Yazı İșleri Müdür Yardımcısı Bașkan EK No. Adı SOYADI Doğum Yılı 1 Aydın GÜNGÖRMEZ 1969 2 İsmail DEMIR 1972 3 Süeda DEMİR 1971