DOĞAN v. TURKEY - [Turkish Translation] by the Turkish Ministry of Justice

AVRUPA İNSAN HAKLÜM MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru No. 23016/08 Berivan DOĞAN / TÜRKİYE Președintele Egidijus Kūris, Hâkimler Ivana Jelić, Darian Pavli și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Jurnalistice Hasan Bakırcı'nın participării la data de 3 martie 2020 a avut loc la data de 24 aprilie 2008 la CEDH-ul CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CEDH-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CED-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CED-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CED-ului CEDH-ului CED-ului CED-ului CED-ului CED-ului CED-Cului CED-Cului CED-Cului CED-Cului CEDH-ul CED-Cului CED-Cului CED-Cului-Cului-Cului.

șarkısözleri.pdf dosarul a fost în computerul lui Berivan Doğan; - Dosarul conținea înregistrări în limba turcă și în limba kurdă, cum ar fi marș și șir și șarkı, cu conținut politic și ideologic; - Dosarul a fost stocat pe o dischetă și a avut 56 de pagini tipărite. 6. În consecință, a fost inițiată o procedură disciplinară împotriva reclamantului pe motivul că computerul a fost folosit în scopuri personale. 7.

În plus față de formularul de cerere, reclamantul a trimis informații privind procesul penal inițiat împotriva Curții Europene a Drepturilor Omului. 13. reclamantul a fost acuzat de propagandă subversivă de către Istanbul Cumhuriyet Savcısı la 11 mai 2006. 14. procurorul Republicii a cerut examinarea cererii în interviul său privind temeiul cauzei la 27 februarie 2007. 15. Curtea Penală Grea a decis în aceeași zi asupra cererii. 16. în conformitate cu reclamantul, motivul pe care se bazează cererea, de asemenea, cauza a fost depusă în fața Curții Supreme. İl İç Hukuk Kuralları 17. în conformitate cu 23 iulie 1965 în cadrul Official Gazete publicat 14 iulie 1965 nr. 657 în cadrul Official Gazete publicat în cadrul Official Gazete publicat în cadrul Official Gazete publicat în cadrul Official Gazete publicat în 14 iulie 1965 nr. 125/BUK Memorandumul de Stat privind cererile privind incidentul de la Știri de la Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkanul Bașkan Bașkanul Bașkan Bașkan Bașkanul Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan Bașkan

În discuțiile sale cu privire la admisibilitatea și temeiul cauzei, avocatul reclamantului face trimitere la declarațiile formulate în formularul de primă cerere și susține că drepturile garantate de Conventie ale clientului au fost încălcate. Prin urmare, calculatorul său a fost aranjat ilegal și a fost sancționat administrativ pentru cuvintele unui cântec. Avocatul reclamantului susține că Guvernul a depus plângeri în dosarul în cauză. În plus, deoarece clientul a declarat că Terörle Müelecccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

În această privință, Curtea Nitekim Anayasa a apreciat că este o cale juridică eficientă prin care un astfel de litigiu poate fi obținut o despăgubire adecvată. (22) Guvernul susține că, în cazul concret, nu este vorba de o intervenție în dreptul la respectarea vieții private a reclamantului, că nu a fost vorba de o judecată penală, ci de o căutare în cadrul unei judecăți disciplinare a calculatorului interesului și că interesul era absolut conștient că informațiile înregistrate pe calculatorul interesului ar putea fi accesate de alți funcționari. (23) Guvernul subliniază că funcționarii sunt supuși unor anumite obligații legale în exercitarea funcțiilor lor din cauza fricii de a fi pedepsiți. (24) În acest caz, o pedeapsă cu moartea a fost aplicată în cazul reclamantului. (24) În acest caz, scopul atacului a fost de a proteja viața personală a membrului instanței.

În ceea ce privește plângerea privind lipsa unei căi de atac relevante, Guvernul atrage atenția asupra faptului că plângerea este susținută în sensul articolului 6 și că art. 13 nu poate fi aplicat în contextul cauzei de față; pentru aceasta, Devletin solicită intervenția sau respingerea drepturilor garantate de Conventie; însă în cazul concret nu este cazul.

Nitekim reamintește că o plângere nu este examinată în contextul unui motiv sau al unor argumente de drept obișnuite, ci în contextul evenimentului și al situației cu care este legată (a se vedea, printre altele, hotărârile Aksu/Turcia [BD], nr. 4149/04 și 41029/04, § 43, AİHM 2012). 27.

Curtea, care a solicitat să se pronunțe asupra aplicabilității articolului 6 alineatul (1) din Convenția Nitekim asupra hotărârilor disciplinare care duc la pedepsirea unui membru (Deniz/Turcia (în cazul de față), nr. 34262/09, 29 mai 2018), a ajuns la concluzia că nu constituie nicio problemă din acest punct de vedere, deoarece acuzația în cauză este în întregime legată de disciplină (ibidem, § 22). Curtea a concluzionat că, în cele din urmă, hotărârile Curții din cauza Curții Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curții din cauza Curtea din cauza Curții din cauza Curții din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Bucureșă din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Bucureșă din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Bucureșă din cauza Curtea din cauza Curtea din cauza Bucureșă din cauza Curtea din

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR

Bașvuru No. 23016/08

Berivan DOĞAN / TÜRKİYE

Bașkan

Egidijus Kūris,

Hâkimler

Ivana Jelić,

Darian Pavli

ve

Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı

Hasan Bakırcı’nın katılımlarıyla 3 Mart 2020 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”) 24 Nisan 2008 tarihinde yapılan bașvuruyu ve

davalı Hükümet tarafından sunulan görüșler ile bașvuranın cevap olarak sunduğu görüșleri göz önünde bulundurarak, gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:

OLAY VE OLGULAR

1.

Bașvuran Berivan Doğan, Türk vatandașı olup, 1980 doğumludur ve İstanbul’da ikamet etmektedir. Bașvuran, Mahkeme önünde İstanbul Barosuna bağlı Avukat M. İriz tarafından temsil edilmiștir.

2.

Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.

Davanın Koșulları

3.

Davanın kendine özgü koșulları, taraflarca ifade edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir:

Disiplin Cezası

4.

Bașvuran, ihtilaf konusu olayların meydana geldiği dönemde İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü Veri Hazırlama ve Kontrol Șubesinde (Bundan böyle metinde “Milli Eğitim Müdürlüğü” olarak anılacaktır.) memur olarak görev yapmaktaydı.

5.

Milli Eğitim Müdürlüğü çalıșanları 1 Mayıs 2006 tarihinde bir tutanak düzenlemișlerdir. Söz konusu tutanakta așağıdaki ifadeler yer almaktaydı:

- Müdürlükteki bilgisayarlar ağ topolojisi kapsamında çalıșmaktadır;

- Bu nedenle bir bilgisayarda paylașılan dosyalar, bașka bir bilgisayardan görüntülenebilmekte, kopyalanabilmekte ve silinebilmektedir;

- “șarkısözleri.pdf” dosyası Berivan Doğan’ın bilgisayarındaydı;

- Dosyada siyasi ve ideolojik içeriğe sahip marș șiir ve șarkı gibi Türkçe ve Kürtçe yazılar bulunmaktaydı;

- Dosya bir diskete kaydedilmiș olup, basılı hali 56 sayfa idi.

6.

Bunun üzerine, bilgisayarının kișisel amaçlarla kullandığı gerekçesiyle bașvuran hakkında disiplin yargılaması bașlatılmıștır.

7.

Milli Eğitim Müdürlüğü 8 Ağustos 2007 tarihinde, üzerine atılı suçlar ile ilgili olarak savunmasını sunması için bașvurana yazı iletmiștir.

8.

Bașvuran 24 Ağustos 2007 tarihli savunma dilekçesinde, diğerlerinin yanı sıra, her çalıșanın bilgisayarında ister istemez kișisel bilgiler bulunduğunu, bu durumun tek bașına sorun doğuracak nitelikte olmadığını; zira bundan herhangi bir kazanç sağlamadığını ve görevlerinin ifasında ihmale neden olmadığını ileri sürmüștür. Ayrıca, Eğitim-Sen Sendikası üyesi olduğunu ve bu durumun, ihtilaf konusu yargılamanın nedeni olduğunu ifade etmiștir.

9.

Milli Eğitim Müdürlüğü 4 Eylül 2007 tarihinde, bașvurana, savunmasının yetersiz olarak değerlendirildiği ve 657 sayılı Kanun’un 125/B-b maddesi (2670 sayılı Kanun ile değiștirildiği șekliyle) gereğince kınama cezası verildiğini bildirmiștir.

10.

Bașvuran 14 Eylül 2007 tarihinde söz konusu kınama cezasının kaldırılması talebinde bulunmuștur.

11.

Yetkili disiplin makamı 5 Ekim 2007 tarihinde, kınama cezasının yasal dayanağının 657 sayılı Kanun’un 125/B-e) maddesi olarak düzeltilmesi sonrasında bașvuranın talebini reddetmiștir.

Ceza Yargılaması

12.

Bașvuran bașvuru formunun ekinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine hakkında bașlatılan ceza yargılaması ile ilgili bilgiler göndermiștir.

13.

Bașvuran 11 Mayıs 2006 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Savcısı tarafından bölücü propaganda yapmakla suçlanmıștır.

14.

Cumhuriyet Savcısı 27 Șubat 2007 tarihinde davanın esasına ilișkin mütalaasında bașvuranın beraatini istemiștir.

15.

Ağır Ceza Mahkemesi aynı gün bașvuranın beraatine karar vermiștir.

16.

Bașvurana göre, bașvuruda bulunduğu tarihte, dava Yargıtay önünde derdestti.

İlgili İç Hukuk Kuralları

17.

23 Temmuz 1965 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 14 Temmuz 1965 tarihli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125B/e maddesinin somut olayla ilgili bölümleri așağıdaki șekildedir:

“(...)

B - Kınama: Memura, görevinde ve davranıșlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.

Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller șunlardır:

(...)

e) Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eșyayı özel ișlerinde kullanmak,

(...).

”

ȘİKÂYET

18.

Bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesine dayanarak, ilk bașvuru formunda, bilgisayarında yasaya aykırı olarak yapılan bir arama nedeniyle cezalandırıldığı iddiasında bulunmuștur. Bașvuran ayrıca, ihtilaf konusu cezaya yaptığı itirazın gerekçe gösterilmeden reddedildiği ve bu bağlamda ileri süreceği etkili hukuk yolları bulunmadığını da iddia etmiștir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bașvuranın İddiaları

19.

Bașvuranın avukatı, davanın kabul edilebilirliği ve esası ile ilgili görüșlerinde, ilk bașvuru formunda sunulan açıklamalara atıfta bulunmakta ve müvekkilinin Sözleșme ile güvence altına alınmıș haklarının ihlal edildiğini ileri sürmektedir. Dolayısıyla, bilgisayarı yasaya aykırı olarak aranmıș ve bir șarkıya ait sözler nedeniyle idari para cezasına çarptırılmıștır. Bașvuranın avukatı, Hükümetin dosyaya söz konusu ceza ile ilgili belgeler koyduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, müvekkilinin Terörle Mücadele Kanunu’nun 7. maddesi gereğince disiplin cezasına maruz kaldığını ileri sürmektedir.

Hükümetin İddiaları

20.

Hükümet öncelikle, bașvuranın hiçbir surette özel hayat hakkının ihlal edildiğinden șikâyet etmediğini iddia etmektedir. Hükümete göre, bașvuran bașvuru formunda, bilgisayarında arama yapılmasından, sonrasında çarptırıldığı disiplin cezasından ve disiplin yargılamasının hakkaniyetten yoksun olduğundan yakınmıștır. Hükümete göre, Mahkeme, bașvuranın șikâyette bulunmadığı hususlar konusunda hüküm verme yetkisine sahip olamaz.

21.

Hükümet daha sonrasında, bașvuranın, konu olduğu kınama cezasının iptal edildiği ve söz konusu cezadan ötürü herhangi bir zarar görmemiș olduğu iddiasında bulunarak mağdur sıfatının bulunmadığını ileri sürmektedir. Hükümet ayrıca, bașvuranın bir ceza yargılaması kapsamında bilgisayarında arama yapılmasından șikâyetçi olması halinde, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesi bağlamında Tazminat Komisyonuna bașvuruda bulunma imkânına sahip olduğu iddiasında bulunarak iç hukuk yollarının tüketilmediğini ileri sürmektedir.

Nitekim Anayasa Mahkemesi, bu tür bir davada uygun telafi sağlayabilen etkili bir hukuk yolu olduğu değerlendirmesinde bulunmuștur.

22.

Hükümet, somut olayda, bașvuranın özel hayatına saygı hakkına yönelik müdahalenin söz konusu olmadığını, bilgisayarında ceza yargılaması değil, disiplin yargılaması kapsamında arama yapıldığını ve ilgilinin, bilgisayarında kayıtlı bilgilerin diğer memurlar tarafından erișilebilir olabileceğinin kesinlikle farkında olduğunu iddia etmektedir. Dolayısıyla, bașvuranın buna rıza göstermiș olduğu düșünülmelidir.

23.

Hükümet, memurların cezalara maruz kalma endișesiyle görevlerini yerine getirirken bazı yükümlülüklere bağlı olduklarının altını çizmektedir. Mevcut durumda, bașvuran kınama cezasına çarptırılmıștır. Bu bağlamda, bașvuranın çarptırıldığı kınama cezası özel hayatına bir müdahale teșkil edemez. Mahkeme farklı șekilde karar vermiș olması halinde, söz konusu müdahalenin, yasa ile öngörülmüș olduğu, meșru bir amaç izlediği ve bu amaçla orantılı olduğu düșünülmelidir. Bu son husus ile ilgili olarak, Hükümet bilhassa, olayların meydana geldiği dönemde altı yıldan fazla bir süredir memur olan bașvuranın, Devlete ait bir bilgisayarın kișisel amaçlarla kullanılmaması gerektiğini çok iyi biliyor olduğunun altını çizmektedir.

24.

Etkili hukuk yolu bulunmadığı hususundaki șikâyet ile ilgili olarak, Hükümet, șikâyetin 6. madde açısından ileri sürüldüğü ve 13. maddenin mevcut davanın bağlamında uygulanamayacağına dikkat çekmektedir; bunu yapmak için Devletin, Sözleșme ile güvence altına alınan haklara yönelik müdahalesini veya kusurunu gerektirmektedir; ancak somut olayda durum bu șekilde değildir.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Mevcut bașvurunun konusu hakkında

25.

Mahkeme ilk olarak, bașvuranın avukatının, görüșlerinde (yukarıdaki 19. paragraf) Terörle Mücadele Kanunu’nun 7. maddesi bağlamında bir disiplin cezasından ve idari para cezasından bahsettiğini tespit etmektedir. Ancak, bu bağlamda herhangi bir bilgi ve söz konusu açıklamalarını destekleyecek nitelikte herhangi bir belge sunmadığını saptamaktadır. Mahkeme ayrıca, mevcut bașvurunun kaynağında bașka herhangi bir cezanın değil, yalnızca bașvuranın çarptırıldığı kınama cezasının (yukarıdaki 18. paragraf) bulunduğunun altını çizmektedir. Dolayısıyla, mevcut bașvurunun konusu tek bașına bu durumla ve bu durumun, bașvuranın Sözleșme ile güvence altına alınan hakları bakımından olası etkileri ile sınırlandırılmalıdır.

26.

Bu bağlamda, olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eden Mahkeme, bașvuranlar ya da Hükümetler tarafından bunlara atfedilen nitelendirmelere bağlı olmadığını hatırlatmanın yararlı olacağı kanaatindedir. Mahkeme, hâkim hukuku kendiliğinden uygular (

jura novit curia

) ilkesi gereğince, örneğin, șikâyetleri, taraflarca ileri sürülmemiș olan bir madde ya da fıkra açısından re’sen incelediğini hatırlatmaktadır. Nitekim bir șikâyet, ileri sürülen sıradan hukuki gerekçe veya argümanlar bağlamında değil, bağlı olduğu olay ve olgular bağlamında incelenmektedir (bk. diğer kararlar arasında,

Aksu/Türkiye

[BD], No. 4149/04 ve 41029/04, §

43, AİHM 2012).

27.

Mahkeme ayrıca, sırasıyla 6. maddenin 1. fıkrası ve 8. madde ile sunulan güvencelerle izlenen amaç arasındaki farkın, koșullara bağlı olarak, aynı olay ve olgu dizisinin her iki madde açısından incelemeyi haklı kıldığını hatırlatmaktadır (

Bianchi/İsviçre

, No. 7548/04, § 113, 22 Haziran 2006).

28.

Somut olayda, bașvurunun bildirilme așamasında, Mahkeme, Sözleșme’nin 8 ve 13. maddeleri kapsamında re’sen sorunlar gündeme getirmiștir. Oysa bu açıdan karar vermeye davet edildikten sonra bile, öncelikle, bașvuran tarafın hiçbir șekilde özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasında bulunmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle Mahkeme, mevcut bașvurunun Hükümete bildirildiği sırada re’sen gündeme getirilen bu hakkın ihlali meselesine geri dönmenin artık gerekli olmadığına karar vermektedir. Mahkeme daha sonra, Sözleșme’nin 6. maddesinin, 6. maddenin güvencelerini içeren 13. maddeye nazaran özel hüküm (

lex specialis

) olduğunu hatırlatmaktadır.

29.

Somut olayın koșullarında, Mahkeme dolayısıyla, bașvuranın șikâyetlerini Sözleșme’nin yalnızca 6. maddesi açısından inceleyecektir.

Bașvurunun kabul edilebilirliği hakkında

30.

Mahkeme, Hükümet’in iddia ettiği ilk itirazlar hakkında karar vermenin faydalı olacağını düșünmemektedir; zira her halükarda bașvuru așağıdaki nedenlerden dolayı kabul edilemezdir.

31.

Nitekim Sözleșme’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının bir memura kınama cezası verilmesine yol açan disiplin yargılamalarına uygulanabilirliği hakkında (

Deniz/Türkiye

(kk.), No.

34262/09, 29 Mayıs 2018) karar vermesi için bașvurulan Mahkeme, söz konusu yargılamanın bütünüyle disiplin ile ilgili olması sebebiyle bu madde açısından herhangi bir sorun teșkil etmediği kanaatine varmıștır (

ibidem

Deniz

davasında vardığı tespit ve sonuçlardan uzaklașmak için herhangi bir neden görmemektedir.

32.

Mahkeme ayrıca, yargılamanın bașvuranın medeni hak ve yükümlülüklerini etkilemiș olması halinde, yargı yoluna erișebileceğine dikkat çekmektedir (

ibidem

Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,

Bașvurunun kabul edilemez olduğuna

karar vermiștir.

İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilerek, 26 Mart 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.

Hasan Bakırcı

Egidijus Kūris

Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı

Bașkan