În cazul Yayla/Türkiye, președintele Egidijus Kūris, judecătorii Ivana Jelić, Darian Pavli și BölümYazı Local Directorul Hasan Bakırcı (Hasan Bakırcı) au participat la o conferință organizată în cadrul propriei comisii de transport, numită Muzeul de Istorie a Turciei, cu ocazia a 3 martie 2020 și a unei conferințe organizate în cadrul propriei comisii de istorie a Turciei, numită Muzeul de Istorie a Turciei, cu ocazia a 15 aprilie 2018 și a unei conferințe organizate împreună cu alți experți în istoria Turciei, cu ocazia a 15 aprilie 2010.
În cadrul unei conferințe organizate de Asociația Europeană și Partidul Turciei (AKP), profesorul Atilla Yayla, care lucrează la Universitatea Gazi din Ankara, a declarat că Atatürk hakaretler etti (...). 7.
În expresia sa de la Atatürk, care a scăpat de împărăția din Epoca de Mijloc, Yayla a spus: "Dacă nu ar fi fost Kemalizmul, Turcia nu ar fi putut să se civilizați.Începeți să investigați.Odată ce istoria Epoca de Mijloc nu privește lumea musulmană, ci Europa.Nu puteți gândi la perioada republicii ca un întreg.Epoca Republicii, soyut bir öznedir.Soyut Soyut nu are sens să se înalțe.Nu puteți evalua în același mod perioada 1925-1945 și 1950 și după aceea. Aceste perioade sunt o panzehir în care se află unul pe altul.În perioada de Mijloc [sincere] nu existau politici, nu a existat libertatea de exprimare. (...) Din 1930 încoace, oamenii din Izmir nu au avut libertatea de exprimare. (...) În 1930 încoace, oamenii din Yeni İzmir au fost acuzați de o crimă; în secrete, oamenii din Yavası Yeni İzmir, au făcut cercetări despre această problemă.În secrete, oamenii din profesori au spus că nu sunt o țintă împotriva Özmirului.Ambele au făcut o declarație despre o crimă și au dezbătut o discuție despre politică.Începuse să facă o mică dezbatere în jurnaletele de știință.Întreprind că nu a fost învinscrierită.În 2007.
Curtea din Izmir (Asliye Hukuk Mahkemesi) a decis, la 14 aprilie 2008, respingerea cererii reclamantului. În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care presa o poate folosi.În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care presa o poate folosi.În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care presa o poate folosi.În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care presa o poate folosi.În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care presa o poate folosi.În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care o poate folosi în discursul său, folosind expresia bu adam, criticând Atatürk și a stabilit că expresia în cauză este insultătoare; nu ar trebui să fie folosită de un funcționar de învățământ.Articolul în discuție, care, în opinia instanței, este o reacție la cuvintele reclamantului, precum İȘÇ Sözler și Haine Büyük Öfke, nu este o formă literară pe care presa o poate folosi în mod public.În acest context, a fost examinată orice formă literară pe care presa o poate folosi.În 16 septembrie 2009 Curtea a decis că orice formă literară pe care reclamantul a folosit nu este o formă literară pe care să fie folosită în legătură cu o formă literară.În acest sens.În acest sens, a fost examinată orice formă literară pe care nu poate fi acceptată în mod corespunzător.În mod corespunzător.În mod corespunzător.În 8.
17 Curtea a amintit că principiile care decurg din interesul său în materie de protecție a vieții private și libertatea de exprimare au fost aduse în discuție de către Curtea de Apel, care a respins principiile de protecție a vieții private și libertatea de exprimare în chestiuni de drept în cauză ([BD], No. 40454/07, §§ 83-93, AİHM 2015 (özetler) și Tarman/Turcia (§§ 63903/10, §§ 36-38, 21 noiembrie 2017).18 Curtea a amintit că, în cazul în care a fost inițiat un proces, Curtea a respins o hotărâre a Curții, care a fost publicată de către Curtea de Apel, și a unei hotărâri a Curții, care a fost respinsă de Curtea de Apel, pe baza unor argumente publicate de către Curtea de Apel, în ziarul local Kemal al-Kemalin ([BD], nr. 38), în temeiul articolului 20 din Legea nr. 20 din 20 aprilie, cu privire la dreptul de exprimare, în temeiul articolului 11 din Legea nr. 20 din 20 mai, prin care Curtea a considerat că este interesată de dreptul de a avea acces la drepturile de exprimare, trebuie să fie recunoscută drept prejudiciu (§§§ 11 din Legea nr. 20 din 20 din 20 mai, §11 din Legea nr. 20 din 20 mai, care prevede că, în primul rând, că nu este vorba despre dreptul de a avea acces la drepturile de exprimare, dar nu este vorba despre dreptul de a dreptul de a avea acces la drepturile de a fiintreprindere, în cauză).
În acest context, Curtea observă că, în hotărârea din 14 aprilie 2008 a Curții de la Asliye Huk, în urma criticării lui Atatürk, prin care reclamantul a folosit o expresie - care este umilitoare în opinia Curții - "bu adam", articolul în litigiu a ajuns la concluzia că a răspuns cu formule literare la afirmațiile reclamantului - care sunt depășite în opinia Curții (§11 de mai sus).
În plus, reclamantul solicită 10.000 de euro în contextul prejudiciului moral pe care l-a exprimat că l-a suferit. De asemenea, reclamantul solicită 4.750 de euro pentru costurile de reprezentare în fața Curții; 68,66 de euro pentru alte cheltuieli, cum ar fi telefon, fax, fotocopiere și cheltuieli de poștă. În urma cererilor sale în contextul cererilor, costurile și cheltuielile, avocatul său a fost obligat să furnizeze o schemă de calcul a costurilor suportate de fiecare lucrare în care a lucrat reclamantul, precum și detalii cu privire la timpul de lucru, facturi de despăgubiri poștale și facturi de fax, precum și o schemă de calcul a tuturor cheltuielilor și cheltuielilor aferente.
Pentru cheltuieli și cheltuieli, plăți 2.000 de euro, inclusiv orice taxă, plătită de reclamant, b) de la data expirării termenului menționat până la data plății, aplicarea unei dobânzi simple, echivalente cu trei puncte mai mult decât rata dobânzii marginale a creditului aplicată de Banca Centrală Europeană pentru perioada respectivă; hotărăște decizia privind cererile privind taxele de justitie.
(Bașvuru No. 3914/10)
KARAR
24 Mart 2020
İșbu karar kesinleșmiștir. Bazı șekli düzeltmelere tabi tutulabilir.
Yayla / Türkiye davasında,
Bașkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler
Ivana Jelić,
Darian Pavli
ve
BölümYazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (“İkinci Bölüm”)
3 Mart 2020 tarihinde gerçekleștirdiği müzakereler sonucunda anılan tarihte așağıdaki kararı vermiștir:
USUL
1.
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde, Türk vatandașı Atila Yayla’nın (“bașvuran”) 14 Ocak 2010 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca yapmıș olduğu bașvuru (No. 3914/10) bulunmaktadır.
2.
Bașvuran, İzmir Barosuna bağlı Avukat S. Cengiz tarafından temsil edilmiștir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
3.
Bașvuru, 15 Șubat 2018 tarihinde Hükümete bildirilmiștir.
4.
Bașvuran 1953 doğumlu olup, İstanbul’da ikamet etmektedir.
5.
Bașvuran, üniversitede profesör ve diğerlerinin yanı sıra siyaset bilimi uzmanıdır.
6.
Yeni Asır isimli yerel gazetede 19 Aralık 2006 tarihinde, bașvuranın fotoğrafıyla birlikte “Hain” bașlığını tașıyan ve bir konferans sırasında yaptığı konușma ile ilgili olan bir makale yayımlanmıștır. Makalenin altyazısı șu șekildeydi:
“İzmir’de, AKP (Adalet ve Kalkınma Partisi, iktidar partisi) Gençlik Kolları tarafından düzenlenen bir konferansta konușan, Ankara’da Gazi Üniversitesi’nde görev yapan Profesör Atilla Yayla, Atatürk’e hakaretler etti (...).”
7.
Söz konusu makalede șu ifadeler yer almaktaydı:
“İzmir’de AKP Gençlik Kolları tarafından düzenlenen “Avrupa Birliği ve Türkiye Arasındaki İlișkiler” konulu konferansa, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Profesör Atilla Yayla’nın sözleri damga vurdu. Yayla, Kemalizmin Türkiye’yi ilerletmekten ziyade gerilettiği iddiasında bulunarak, șunları söylemiștir: “Bir gün bizlere soracaklar: “Neden her yerde bu adamın heykelleri ve fotoğrafları var?”
“Bunu gizleyemezsiniz, bu eninde sonunda tartıșılacaktır.””
8.
Bașvuranın konușması ile ilgili “İște Hain Sözler” bașlıklı bir bașka makale, gazetenin yedinci sayfasında yayımlanmıștır. Söz konusu makalenin somut olayla ilgili kısımları așağıdaki șekildedir:
“(...) Profesör Atilla Yayla, “Kemalizm, ilerlemeden çok gerilemeye tekabül etmektedir.” dedi.
(...)
“Atatürk, Türkiye’yi Orta Çağ karalığından kurtardı” șeklindeki ifadelere de cevap veren Yayla, șöyle konuștu: ““Kemalizm olmasaydı, Türkiye medeniyetleșemezdi.” deniliyor. Bir kere Orta Çağ tarihi Müslüman dünyasını değil, Avrupa’yı ilgilendirir. Cumhuriyet dönemini bir bütün olarak düșünemezsiniz. Cumhuriyet dönemi, soyut bir öznedir. Soyut özneyi yüceltmek anlamsız. 1925-1945 ile 1950 ve sonrasını aynı değerlendiremezsiniz. Bu dönemler birbirinin panzehiridir. İlk dönemde [sınırsız] siyaset varken, ifade özgürlüğü yoktu. (...) 1930’da İzmir’de Serbest Fırka’nın bașına gelenleri biliyorsunuz.”
Profesör Yayla sözlerini, “Kemalizmle ilgili tezime karșı bir tez bekliyorum. Ama umutlu değilim. Önemli olan, bu tartıșılsın; ama kavga ortamı doğmasın. Kemalizm, medeniyeti çözücü bir süreçtir” diye tamamladı.”
9.
Ertesi gün, aynı gazetenin sırasıyla birinci ve yedinci sayfalarında “Haine Büyük Öfke” ve “Haine Tepkiler Yağıyor” bașlıklı iki makalede, yapmıș olduğu konușma nedeniyle bașvuran hakkında ceza sorușturması açıldığından; siyaset ve üniversite çevrelerinden bazı kișilerin, bașvuranı ve konușmasını sert bir șekilde eleștirdiklerinden bahsedilmekteydi.
10.
Bașvuran 16 Șubat 2007 tarihinde, Yeni Asır gazetesi ile söz konusu makaleleri kaleme alan gazeteciye karșı tazminat davası açmıș; bu çerçevede, bahse konu makalelerin içeriğinin onura saldırıcı ve küçük düșürücü olduğu ve kendisini hedef olarak gösterdiği iddialarında bulunmuștur.
11.
İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi (“Asliye Hukuk Mahkemesi”)14 Nisan 2008 tarihinde bașvuranın talebinin reddine karar vermiștir. Bu bağlamda, ilgilinin, konușmasında “bu adam” ifadesini kullanarak Atatürk’ü eleștirdiği ve söz konusu ifadenin așağılayıcı olduğu; bir öğretim görevlisi tarafından kullanılmaması gerektiği tespitinde bulunmuștur. İhtilaf konusu makalelerin, bașvuranın, -mahkemeye göre ölçüsüz olan- sözlerine bir tepki olduğu ve “İște Hain Sözler” ile “Haine Büyük Öfke” gibi ifadelerin, basının kullanabileceği edebi formüller olduğu değerlendirmesinde bulunmuștur.
12.
Yargıtay 16 Eylül 2009 tarihinde, bașvuran tarafından yapılan temyiz bașvurusunun reddine karar vermiș ve Asliye Hukuk Mahkemesinin kararını, delillerin değerlendirilmesi konusunda herhangi bir uygunsuzluk bulunmadığı; usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle onamıștır.
13.
Bașvuran, Sözleșme’nin 8. maddesine dayanarak, ulusal makamların, yapmıș olduğu konușma ile ilgili olarak bir gazetede yayımlanan makaleler yoluyla yapılan saldırılara karșı haysiyetin korunması hakkını korumadıklarından yakınmaktadır.
Kabul Edilebilirlik Hakkında
14.
Bașvurunun Sözleșme’nin 35. maddesinin 3. fıkrasının a) bendi anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve bașkaca herhangi bir kabul edilemezlik engeline takılmadığını tespit eden Mahkeme, ișbu șikâyetin kabul edilebilir olduğuna karar vermektedir.
Esas Hakkında
15.
Bașvuran, ulusal makamların, ihtilaf konusu makaleler ile ilgili olarak açtığı tazminat davasını reddetmeleri nedeniyle, Sözleșme’nin 8. maddesinden doğan pozitif yükümlülüklerini yerine getirmediklerini ileri sürmektedir.
16.
Hükümet, bu șikâyet hakkında görüș bildirmemiștir.
17
.
Mahkeme, özel hayatın korunması ve ifade özgürlüğü konularındaki içtihadından doğan ilkelerin bilhassa
Couderc ve Hachette Filipacchi Derneği /Fransa
([BD], No. 40454/07, §§ 83 ila 93, AİHM 2015 (özetler)) ve
Tarman/Türkiye
(No. 63903/10, §§ 36 ila 38, 21 Kasım 2017) kararlarında özetlendiğini hatırlatmaktadır.
18.
Mahkeme, somut olayda, bașvuranın, yerel bir gazetede yayımlanan bazı basın makaleleri ile ilgili olarak tazminat davası açtığını ve bu dava kapsamında, Kemalizm hakkındaki sözleri nedeniyle kendisini “hain” olarak niteleyerek eleștiren söz konusu makalelerin içeriğinin haysiyetine zarar verdiği iddiasında bulunduğunu kaydetmektedir (yukarıda 10. paragraf). Mahkeme, Asliye Hukuk Mahkemesinin, ilgilinin talebini reddettiğini ve mahkemenin kararının Yargıtay tarafından onandığını gözlemlemektedir (yukarıda 11 ve 12. paragraflar).
19
.
Mahkeme, ulusal mahkemeler tarafından, bașvuranın haysiyetin korunması hakkı ile karșı tarafın ifade özgürlüğü hakkı arasında, içtihadından doğan ilkelere riayet edilerek bir denge gözetilip gözetilmediğini değerlendirmek için (yukarıda anılan,
Tarman
kararı, §
38), öncelikle ulusal hâkim tarafından kabul edilen gerekçeyi dikkate alması gerektiğini hatırlatmaktadır (
ibidem
, § 40).
20.
Mahkeme bu bağlamda, Asliye Hukuk Mahkemesinin 14 Nisan 2008 tarihli kararında, bașvuranın -mahkemeye göre așağılayıcı olan- “bu adam” ifadesini kullanarak Atatürk’ü eleștirmesi nedeniyle, ihtilaf konusu makalelerin edebi formüller kullanarak bașvuranın -mahkemeye göre ölçüsüz olan- sözlerine tepki gösterdiği kanaatine vardığını gözlemlemektedir (yukarıda 11. paragraf). Mahkeme aynı zamanda, Yargıtay’ın söz konusu kararı, delillerin doğru șekilde değerlendirildiği ve usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle onadığını ifade etmektedir (yukarıda 12. paragraf).
21.
Mahkeme mevcut davada yalnızca, ulusal mahkemelerin, bașvuranın özel hayata saygı hakkı ile basın özgürlüğünü uygun șekilde karșılaștırmadan, ihtilaf konusu makalelerin, bașvuranın Atatürk hakkındaki eleștirel sözlerine uygun bir cevap teșkil ettiği șeklinde açıklamada bulunmakla yetindikleri tespitinde bulunabilir. Nitekim ulusal mahkemelerin kararlarının, basın özgürlüğünün, somut olayda, ilgilinin fotoğrafının yer aldığı ve sarf ettiği sözler nedeniyle hain olarak gösterildiği ihtilaf konusu makalelerin șekil ve içeriğinin bașvuranın haysiyetin korunması hakkının ihlalini haklı gösterip gösteremeyeceği sorununa herhangi bir tatmin edici yanıt vermediğini saptamaktadır.
22.
Mahkeme, yukarıda belirtilen hususları göz önünde bulundurarak, somut olayın koșullarında, ulusal makamların, söz konusu menfaatler arasında içtihadı ile belirlenen kriterlere uygun bir denge gözetmedikleri kanaatine varmaktadır.
23.
Bu nedenle, Mahkeme, somut olayda Sözleșme’nin 8. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.
24.
Bașvuran, maruz kaldığını ifade ettiği manevi zarar bağlamında 10.000 avro (EUR) talep etmektedir. Bașvuran ayrıca, Mahkeme önünde temsil masrafları için 4.750 avro; telefon, faks, fotokopi ve posta masrafları gibi diğer harcamalar için 68,66 avro talep etmektedir. Bașvuran, masraf ve giderler bağlamındaki taleplerine dayanak olarak, avukatının bașvuru ișlemi kapsamında yapmıș olduğu her bir çalıșmaya bağlı masrafların yanı sıra çalıșma saatlerinin ayrıntılarını içeren hesap çizelgesi ile posta harcamaları faturaları ve faks masraflarına ilișkin makbuzlar sunmaktadır.
25.
Hükümet, iddia edilen ihlal ile manevi zarar nedeniyle sunulan talep arasında nedensellik bağı bulunmadığı kanaatindedir; bu talebin desteksiz, așırı ve Mahkemenin içtihadına uygun olmadığını ileri sürmektedir. Öte yandan, bașvuranın, kendisi ve avukatı arasında imzalanmıș olan herhangi bir ücret sözleșmesi ya da bu bağlamda ödeme belgesi ibraz etmediğini ifade etmektedir. Ayrıca, masraf ve giderler için talep edilen meblağların dayanaktan yoksun ve așırı yüksek olduğu kanaatindedir.
26.
Mahkeme, bașvurana manevi zarar bağlamında 1.500 avro ödenmesinin uygun olduğu kanaatindedir. Masraf ve giderlere ilișkin olarak, Mahkeme, elinde bulunan belgeleri ve içtihadını göz önünde bulundurarak, bașvurana, bütün masraflar bağlamında 2.000 avro ödenmesinin makul olduğunu değerlendirmektedir.
Bașvurunun kabul edilebilir olduğuna;
Sözleșme’nin 8. maddesinin ihlal edildiğine;
a)
Davalı devlet tarafından bașvurana, üç ay içerisinde, ödeme tarihindeki geçerli döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere,
i.
Manevi tazminat olarak, ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere, 1.500 avro (bin beș yüz avro),
ii.
Masraf ve giderler için, bașvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere, 2.000 avro (iki bin avro) ödenmesine,
b)
Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme tarihine kadar, bu tutarlara Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranının üç puan fazlasına eșit oranda basit faiz uygulanmasına;
Adil tazmine ilișkin kalan taleplerin reddine
karar vermiștir
.
İșbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları gereğince 24 Mart 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Egidijus Kūris
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan