Ured zastupnika Republike Hrvatske pred Evropskim sudom za ljudska prava. Sva prava pridržana. Părerea de republicare a acestui rezumat este acordată numai în scopul includerii în baza de date HUDOC de la Curtea. © Oficiul Reprezentantului Republicii Croația la Curtea Europeană a Drepturilor Omului. All rights reserved. Permisul de republicare a acestui rezumat a fost acordat numai în scopul includerii sale în baza de date HUDOC a Curții. © Office de l'Agent de la Republica Croația la Curtea Europeană a Drepturilor Omului. Toate drepturile rezervate. Lautorizația de republica acest rezumat a fost acordată în singurul scop al includerii sale în baza de date HUDOC de la Curtea. © Č. SAŽET PRENAKRESUDE A BIP PROTIV RUNS RUNS 2. În luna ianuarie 2015, reclamanții au fost declarați martori ai unei proceduri anticorupție îmbunătățite de mass-media împotriva a doi oficiali de rang înalt ai statului.
Printr-un ordin al Procuraturilor de Stat din 28 august 2015, acuzații au fost declarați martori amenințați și a fost adoptat un plan de acțiune care stabilește mai multe măsuri pentru protecția lor (supervizarea poliției și protecția locuinței reclamantului și practica poliției). Procurorul de Stat a propus includerea reclamantului în programul de protecție a martorilor. În luna ianuarie 2015, reclamanții au fost de acord să fie incluși în programul de protecție a martorilor. Cu toate acestea, protocoalele de protecție a martorilor au fost încheiate după șase luni, iar o nouă listă de contact a fost stabilită de la momentul în care acuzatului a fost declarat vinovat de faptul că nu a putut să-și mențină obligația de a include în programul de protecție a martorilor în termen de patru luni.
PREVENTIONII Reclamanții au invocat susținerea lor în ceea ce privește protecția martorilor, susținând că a fost ineficientă. Ei au considerat că autoritățile competente din țara lor nu au oferit protecție adecvată și că cercetarea lor a susținut că amenințările au fost ineficiente. Ei au invocat autoritățile competente fără obligația de a lua măsuri operaționale pentru a investiga și a preveni riscurile care le-au amenințat viața. Ei au invocat articolele 2.8, 13. și 18. Întrucât, în această cauză, autoritățile naționale, aplicând normele de protecție a martorilor, au acceptat în mod expres și/sau implicit că există un risc pentru viața, integritatea fizică sau libertatea personală a reclamantului în sensul dispozițiilor legale relevante, ECJ a considerat că există într-adevăr o amenințare gravă la adresa vieții, integrității fizice și libertății reclamantului, și atunci când măsura a fost introdusă, în mai 2017, când reclamantul a primit prima cerere din România.
De asemenea, deși polițiștii însărcinați cu protecția reclamantului în trecut primiseră protecții de risc ridicat, experiența lor anterioară nu putea fi compensată fără a exagera claritatea în ceea ce privește protecția obiectivelor lor de atac în cauză. În plus, unele evenimente au fost provocate de lipsa de servicii de misiune a poliției. Uneori, incidentele au fost provocate de lipsa de uniformă de poliție, astfel încât au fost supuse unei astfel de cereri de protecție. În timpul următoarei perioade de protecție a reclamantului, autoritățile au pierdut informații despre persoanele care au solicitat protecția. Purtătorii au evitat măsurile de protecție și au omis să protejeze funcționarii care le sunt repartizați de poliție, dar au pus, de asemenea, cerințe nedorite proprietarilor cu privire la obligația de a găsi noi locuri de muncă.
În plus, reclamanții care, prin prezența lor pe rețelele de socializare și televiziune, riscau să își deterioreze statutul de protector al martorilor.
În ceea ce privește cererea reclamantului de a schimba identitatea și de a fi relocați în România, Curtea de Cassatie a ridicat această cerere, după o examinare atentă a respingerii și a motivelor pentru care măsurile respective nu ar fi fost aplicabile în situația lor.După ce a respins decizia instanței și obligația de a respecta protocoalele de protecție, reclamantul a decis unilateral să plece în România.Acest fapt în practică a încheiat protecția și i-a expus potențial la un risc grav pentru viața și integritatea lor fizică.Cu toate acestea, în ciuda lipsei de cooperare în depunerea cererii, cererile și prejudiciile adăugate pe care le-au adus reclamantul de la autoritățile române nu au fost înlăturate de protecție, ci au fost reținute de la contactul cu acesta și nu au putut fi utilizate în scopuri financiare.art.
2 din Convenția privind protecția financiară a României prevede că nu a existat nicio autoritate competentă care să se asigure că există riscuri în ceea ce privește protecția vieții.
© Ured zastupnika Republike Hrvatske pred Europskim sudom za ljudska prava. Sva prava pridržana. Dopuštenje za ponovno objavljivanje ovog sažetka dano je isključivo u svrhu uključivanja u HUDOC bazu podataka Suda. © Office of the Representative of the Republic of Croatia before the European Court of Human Rights. All rights reserved. Permission to re-publish this summary has been granted for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. © Bureau de l’Agent de la République de Croatie devant la Cour européenne des droits de l’homme. Tous droits réservés. L’autorisation de republier ce résumé a été accordée dans le seul but de son inclusion dans la base de données HUDOC de la Cour.
48442/16 I 48831/16 ČINJENICE Podnositelji zahtjeva bili su svjedoci u medijski široko popraćenom antikorupcijskom postupku koji se vodio protiv dva visoko pozicionirana državna dužnosnika. Odlukom državnog odvjetništva od 28. kolovoza 2015. proglašeni ugroženim svjedocima te je isti dan usvojen akcijski plan kojim je određeno nekoliko mjera radi njihove zaštite (policijski nadzor i zaštita doma podnositelja te stalna policijska pratnja). Državno odvjetništvo predložilo je uključivanje podnositelja zahtjeva u program zaštite svjedoka. U prosincu 2015. godine podnositelji zahtjeva pristali su da ih se uključi u taj program. Međutim, protokoli o zaštiti pripremljeni su tek nakon šest mjeseci, a cjelokupni postupak, od trenutka kada je utvrđeno da su podnositelji ugroženi do trenutka formalnog uključivanja u program zaštite svjedoka trajao je godinu i četiri mjeseca.
U lipnju 2016. državno odvjetništvo je tražilo da se zaštita ukine smatrajući da više ne postoji prijetnja životu ili tijelu podnositelja zahtjeva, no Visoki Kasacijski sud je odlučio da mjere zaštite svjedoka trebaju ostati na snazi. Podnositelji zahtjeva u više su se prilika neprimjereno ponašali prema policijskim službenicima koji su ih štitili, odbijali su surađivati s timovima koji su osiguravali zaštitu, postavljali su nerazumne zahtjeve glede obveze države da im pronađe novi posao te javno istupali na društvenim mrežama i na televiziji čime su ugrožavali program zaštite. Također su odbili ponudu preseljenja unutar Rumunjske te su u listopadu 2017. samoinicijativno napustili Rumunjsku.
Međutim, rumunjska nadležna tijela nisu povukla zaštitu koju su im pružala, već su zadržala kontakt s njima u inozemstvu i nastavile im nuditi financijsku potporu. PRIGOVORI Podnositelji zahtjeva prigovarali su sustavu zaštite svjedoka, tvrdeći da je bio neučinkovit. Smatrali su da im nadležna domaća tijela nisu pružila odgovarajuću zaštitu te da su istrage njihovih navoda o prijetnjama bile neučinkovite. Istaknuli su da su nadležna tijela bila obvezna poduzeti operativne mjere kako bi istražila i spriječila ostvarenje rizika koji su prijetili njihovim životima. Pozvali se na članke 2., 8., 13. i 18. Konvencije te na članak 2. Protokola 4. uz Konvenciju. ESLJP je prigovor ispitao temeljem članka 2. Konvencije.
OCJENA ESLJP-a Sukladno praksi ESLJP-a, članak 2. Konvencije sadrži pozitivnu obvezu vlasti da u određenim okolnostima poduzmu preventivne operativne mjere kako bi zaštitile pojedinca čiji je život ugrožen kriminalnim radnjama drugog pojedinca ( RR i drugi protiv Mađarske , st 28). Međutim, kako bi nastala takva pozitivna obveza države, potrebno je utvrditi da su vlasti u vrijeme postojanja stvarnog i neposrednog rizika za život pojedinca ili pojedinaca koje je moguće identificirati znale ili morale znati za kriminalne radnje treće strane, i da nisu poduzele mjere u okviru svojih ovlasti, poduzimanjem kojih bi se, razumnom prosudbom, moglo očekivati da će se izbjeći taj rizik ( Osman protiv Ujedinjene Kraljevine , st.
115-116). S time da do primjene članka 2. Konvencije može doći i u slučaju kada osoba čije je pravo na život navodno povrijeđeno nije preminula. Tako je ESLJP u predmetu R.R. i drugi protiv Mađarske , koji se ticao isključivanja iz programa zaštite svjedoka podnositelja zahtjeva, utvrdio povredu članka 2. Konvencije iako podnositelji nisu izgubili život. Budući da su u ovom predmetu domaća tijela, primjenjujući pravila zaštite svjedoka izričito i/ili implicitno prihvatila da postoji rizik za život, fizički integritet ili osobnu slobodu podnositelja zahtjeva u smislu relevantnih zakonskih odredbi, ESLJP je smatrao da je doista postojala ozbiljna prijetnja stvarnog i neposrednog rizika za život, fizički integritet i slobodu podnositelja zahtjeva, i kada je mjera prvobitno uvedena, i u listopadu 2017., kada su podnositelji zahtjeva napustili Rumunjsku.
Ono što je ESLJP stoga ispitivao u ovom predmetu jest jesu li nadležna domaća tijela poduzela sve što se od njih razumno moglo očekivati kako bi se taj stvarni i neposredni rizik izbjegao. S tim u vezi ESLJP je primijetio da su nadležna tijela odredila zaštitu podnositelja čim je utvrđeno postojanje rizika. To je u praksi rezultiralo poduzimanjem niza mjera za zaštitu podnositelja zahtjeva: akcijski plan zaštite usvojen je isti dan, svi uključeni u ostvarivanje zaštite počeli su dogovarati detalje zaštite dva su tima dodijeljena za zaštitu podnositelja zahtjeva, održan je sastanak podnositelja zahtjeva s predstavnicima Nacionalnog ureda za zaštitu svjedoka i državnim odvjetništvom kako bi se podnositeljima objasnio program zaštite i mogućnosti koje imaju na raspolaganju, a sve sa ciljem kako bi podnositelji zahtjeva donijeli informiranu odluku o uključivanju u program zaštite.
Nakon prvotne brze reakcije, došlo je do niza kašnjenja i propusta u postupanju domaćih tijela, posebice imajuću u vidu da se radi o vrlo važnom i hitnom pitanju zaštite života i tijela podnositelja zahtjeva. Naime, od trenutka kada je utvrđeno postojanje rizika do formalnog uključivanja podnositelja zahtjeva u sustav zaštite prošlo je više od godine dana i četiri mjeseca. Također, iako su policijski službenici zaduženi za zaštitu podnositelja zahtjeva u prošlosti dobivali usporedive zadatke visokog rizika, njihovo dosadašnje iskustvo nije moglo nadoknaditi nepostojanje jasnih uputa njihovih nadređenih o opsegu i cilju dotične misije. Nekoliko događaja upućivalo je na nedostatak odgovarajuće pripreme policijskih službenika.
Primjerice, ponekad su bili nenaoružani ili bez uniformi, napustili bi mjesto prije dolaska sljedećeg tima, izgubili su spis koji je sadržavao osjetljive podatke o podnositeljima zahtjeva. Ti propusti su riskirali ugrožavanje zaštite podnositelja zahtjeva. Međutim, podnositelji zahtjeva nisu bili lišeni zaštite, već je ona na početku bila improvizirana, a nedostatke u zaštiti su nadležna tijela ispravila. Štoviše, tijekom tog početnog razdoblja nije se dogodio niti jedan direktni napad na podnositelje zahtjeva. Isto tako, vlasti su incidente s policijskim službenicima shvatile ozbiljno, istražile ih i kaznile odgovorne. ESLJP je prihvatio da su navedeni propusti i kašnjenja u postupanju nadležnih domaćih tijela doprinijeli eskalaciji sukoba i nepovjerenju između podnositelja zahtjeva i policije.
Međutim, to ne opravdava provokativno i neprimjereno ponašanje podnositelja zahtjeva prema policijskih službenicima i opetovano zanemarivanje vlastitih dužnosti. Podnositelji su izbjegavali mjere zaštite i ometali rad službenika koji su im dodijeljeni da ih štite, te su također navodno postavljali nedostižne zahtjeve vlastima u vezi s obvezom pronalaženja novih radnih mjesta. Dodatno, podnositelji zahtjeva su svojom prisutnošću na društvenim mrežama i televiziji riskirali da ugroze svoj status zaštićenog svjedoka. To sve unatoč tome što i domaći zakon nameće zaštićenim svjedocima dužnost surađivati s vlastima i suzdržavati se od bilo kakvih radnji koje bi mogle ugroziti sigurnost cijelog programa zaštite.
Te su dužnosti bile jasno navedene u zaštitnim protokolima na koje su podnositelji zahtjeva dali svoj pristanak. Nepoštovanje obveza preuzetih potpisivanjem protokola može temeljem rumunjsko zakonodavstva rezultirati isključenjem iz programa. Što se tiče zahtjeva podnositelja za promjenom identiteta i preseljenjem u inozemstvo, Visoki kasacijski sud ih je nakon pažljivog ispitivanja odbacio i naveo razloge zašto te mjere ne bi bile izvedive u njihovoj situaciji. Potpuno zanemarivši odluku tog suda i svoju obvezu pridržavanja zaštitnih protokola, podnositelji zahtjeva su jednostrano odlučili otići u inozemstvo. Taj je čin u praksi zapravo okončao njihovu zaštitu i potencijalno ih izložio ozbiljnom riziku za njihove živote i fizički integritet.
Međutim, unatoč nedostatku suradnje podnositelja zahtjeva i dodatnim poteškoćama koje je izazvao odlazak podnositelja u inozemstvo, vlasti nisu povukle zaštitu, već su zadržale kontakt s njima u inozemstvu i nastavile im nuditi financijsku potporu. Slijedom navedenog ESLJP je jednoglasno utvrdio da su rumunjska nadležna tijela poduzela sve što se razumno moglo očekivati od njih kako bi zaštitile podnositelje zahtjeva od navodnog rizika za njihove živote te da nije došlo do povrede čl. 2. Konvencije