Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.gov.pl/diplomacy Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC © Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.gov.pl/diplomacja Zezwolenie la publicarea acestei traduceri a fost acordată de Ministerstwo Spraw Zagranicznych exclusiv în scopul de a fi publicată pe baza Tribunalului HUDOC EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIKA Nota informațională nr. 241 Czerwiec 2020 r. Baldassi i Inni p. France reclamant nr. 15271/16, 15280/16, 15282/16 sine sine et al. Wokyr z 11.06.2020 r. [Piąta Szynszka] art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 7 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 9 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 art. 10 Articolul
Pentru a-i îndemna pe consumatorii din hipermarketuri să nu cumpere produse din Israel, reclamanții au fost acuzați în temeiul unei prevederi a Legii privind libertatea presei care interzice să solicite discriminare împotriva unui grup de persoane, printre altele, pe baza originii sau apartenenței la o anumită națiune.S-au fost acuzați de către Curtea de Primă Instanță pe baza acestei prevederi, care se bazează pe o importare neconformă a produselor care nu au fost discriminate în mod efectiv.Cu toate acestea, în cazul în care nu au fost acuzați de o discriminare în temeiul unei prevederi din Legea privind libertatea presei care interzice să solicite discriminare împotriva unui grup de persoane, printre altele, pe baza originii sau apartenenței la o anumită națiune.S-au fost acuzați de către Curtea de Primă Instanță pe baza acestei prevederi, care se bazează pe o importare neconformă a produselor care nu au fost discriminate în mod efectiv.
În lumina hotărârii de mai sus privind art. 7 din Convenție, intervenția era de fapt "prevăzută de constituție". Din motivele hotărârilor pronunțate împotriva reclamantelor rezultă că sentința a avut ca scop protejarea dreptului de acces la piață al producătorilor sau furnizorilor de produse din Israel, sentința constituind, prin urmare, o măsură de protecție a drepturilor terților, iar acest scop este recunoscut drepturice de art. 10 alin. 2.
Hotărârea din cauza Willem împotriva Franței Declarația Curții din acest caz (nr. 10883/05, 16 iulie 2009, Notă informativă nr.) 121 a fost împărțită în principal pe următoarele elemente: faptul că, prin anunțarea deciziei de a solicita serviciilor locale de catering să boicoteze produsele israeliene, Pan Willem a acționat în calitate de primar și a profitat de competențele primarului fără a ține cont de problemele discriminatorii, în același timp respectând obligațiile de neutralitate în materie de drept; și faptul că, în calitate de client, acesta nu a putut influența discuțiile anterioare cu privire la responsabilitatea consumatorilor, ceea ce înseamnă că, în cazul în care au fost supuse unor cereri de protecție a consumatorilor, discuțiile au fost limitate de o mare parte a clienților săi, care au fost supuși unor cereri de protecție a intereselor publice.
Cu toate acestea, dreptul francez, în conformitate cu interpretarea sa și modul în care este aplicat în prezenta cauză, interzicea orice recurs la produse de turism pe baza originii lor geografice, indiferent de conținutul, temeiul sau circumstanțele unei astfel de recursuri. În ceea ce privește recursorii, instanțele din Israel nu au luat măsuri necesare pentru a discuta cu activiștii democratici sau cu activiștii internaționali, dar au luat măsuri stricte pentru a discuta cu activiștii din Germania cu privire la aceste aspecte.
Declarațiile de natură politică pot fi controversate, ceea ce rezultă din natura lor, și, ca atare, adesea sunt necontenite. Nu respectă interesul public la care se referă declarația, cu condiția să nu treacă granița și să nu devină o declarație de violență, ură sau intoleranță. Aceste limite nu trebuie să fie luate în considerare.
© Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
www.gov.pl/diplomacy
Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for
the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
©
Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
www.gov.pl/dyplomacja
Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 241
Czerwiec 2020 r.
Baldassi i Inni p. Francji
– skargi nr 15271/16, 15280/16, 15282/16 et al.
Wyrok z 11.06.2020 r. [Piąta Sekcja]
Art. 10
Art. 10 ust. 1
Wolność wyrażania opinii
Akcja protestacyjna na rzecz bojkotu produktów z Izraela uznana za przestępstwo dyskryminacyjne bez odpowiedniego i wystarczającego uzasadnienia:
naruszenie
Art. 7
Art. 7 ust. 1
Nullum crimen sine lege
Istnienie w orzecznictwie precedensu sprawiającego, że skazanie było przewidywalne:
brak naruszenia
Fakty –
Skarżący byli członkami lokalnej grupy wspierającej sprawę palestyńską w ramach międzynarodowej kampanii „Bojkot, wycofywanie inwestycji i sankcje” (BDS), wszczętej w 2005 r. przez organizacje pozarządowe w reakcji na opinię Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Za wzywanie konsumentów w hipermarkecie, by nie kupowali produktów z Izraela, skarżący byli ścigani na podstawie przepisu ustawy o wolności prasy zakazującego wzywania do dyskryminacji przeciwko grupie osób m.in. na podstawie pochodzenia lub przynależności do określonego narodu. Skarżący zostali uniewinnieni przez sąd pierwszej instancji na tej podstawie, że przepis, na którym opierało się oskarżenie, nie miał zastosowania do faktów sprawy. Jednakże w wyniku apelacji skarżącym została wymierzona kara grzywny w zawieszeniu w wysokości jednego tysiąca euro i zostali zobowiązani do zapłaty odszkodowania na rzecz stowarzyszeń występujących w charakterze stron cywilnych.
Prawo –
Art. 7: Nie budzi wątpliwości, że przepis przedmiotowej ustawy nie odnosił się wyraźnie do wzywania do dyskryminacji gospodarczej, która była objęta innym przepisem zastosowanego artykułu, a który wskazywał jedynie na dyskryminację z uwagi na płeć, orientację seksualną lub niepełnosprawność, a nie z uwagi na przesłanki pochodzenia lub
przynależności do określonego narodu.
Jednakże w świetle stanu orzecznictwa w danym czasie skarżący powinni byli wiedzieć, że
mogą zostać skazani za wzywanie do bojkotu produktów importowanych z Izraela, gdyż
Sąd Kasacyjny skazał już skarżącego za podobne czyny w sprawie
Willem
.
Rozstrzygnięcie:
brak naruszenia (sześcioma głosami do jednego)
Art. 10: W świetle powyższego rozstrzygnięcia dotyczącego art. 7 Konwencji ingerencja była rzeczywiście „przewidziana przez ustawę”. Z uzasadnienia wyroków wydanych wobec skarżących wynikało, że skazanie ich miało na celu ochronę prawa dostępu do rynku producentów lub dostawców produktów z Izraela, skazanie stanowiło zatem środek ochrony „praw osób trzecich”, a cel ten jest uznany za uprawniony przez art. 10 ust. 2. Pozostawało sprawdzić, czy ingerencja była „niezbędna w społeczeństwie demokratycznym” w świetle zasad wyrażonych w sprawie
Perinçek
p.
Szwajcarii
[WI] (nr
27510/08, 15
października 2015 r.,
Nota informacyjna nr 189
).
Rozważania na temat wezwania do bojkotu
– Bojkot jest przede wszystkim środkiem wyrażania protestu. Zatem wezwanie do bojkotu, które ma na celu zakomunikowanie opinii o charakterze protestu z jednoczesnym wezwaniem do określonych działań protestacyjnych, jest co do zasady objęte ochroną określoną w art. 10 Konwencji.
Wezwanie do bojkotu stanowi jednak bardzo szczególny sposób wykonywania wolności wyrażania opinii przez to, że łączy wyrażenie opinii o charakterze protestu z wezwaniem do odmiennego traktowania, w zależności od okoliczności może więc stanowić nawoływanie do dyskryminacji innych osób.
Nawoływanie do dyskryminacji jest formą nawoływania do nietolerancji, które – łącznie z
nawoływaniem do przemocy i nienawiści – stanowi jedną z granic, których nigdy nie
należy przekraczać przy korzystaniu z wolności wyrażania opinii. Niemniej jednak nawoływanie do odmiennego traktowania niekoniecznie jest tym samym, co nawoływanie do dyskryminacji.
Wyrok w sprawie Willem p. Francji –
Stwierdzenie Trybunału zawarte w tej sprawie (nr
10883/05, 16 lipca 2009 r.,
Nota informacyjna nr 121
) oparte było głównie na
następujących czynnikach: fakcie, że ogłaszając decyzję o zwróceniu się do służb miejskich zapewniających usługi cateringowe o bojkotowanie produktów z Izraela, Pan
Willem działał w charakterze burmistrza i wykorzystując uprawnienia burmistrza bez
uwzględnienia ciążących na nim jednocześnie obowiązków neutralności i dyskrecji; a
także fakcie, że dokonał tego ogłoszenia bez wcześniejszej debaty lub głosowania w
radzie miejskiej, co oznaczało, że nie mógł twierdzić, iż zachęcał do swobodnej dyskusji na temat dotyczący interesu publicznego.
Obecna sprawa –
Obecna sprawa różni się tym, że skarżący byli zwykłymi obywatelami, których nie ograniczały obowiązki i odpowiedzialność wynikająca z mandatu burmistrza
i których wpływu na konsumentów nie da się porównać z wpływem, jaki miał burmistrz na
podległe mu służby miejskie. Ponadto powodem, dla którego skarżący wezwali do
bojkotu, co doprowadziło do postępowania karnego zaskarżonego do Trybunału, była
chęć spowodowania lub pobudzenia debaty wśród klientów hipermarketu.
Ponadto skarżący nie zostali skazani za wygłaszanie rasistowskich lub antysemickich komentarzy ani za podżeganie do nienawiści lub przemocy, ani też za stosowanie przemocy lub spowodowanie szkody. Hipermarket nie ubiegał się też o odszkodowanie przed sądami krajowymi.
Trybunał nie chce podważać wykładni prawa, na którym oparto skazanie skarżących. Niemniej jednak prawo francuskie, zgodnie z jego wykładnią i sposobem zastosowania w
obecnej sprawie, zakazywało jakiegokolwiek wzywania do bojkotu produktów z uwagi na ich pochodzenie geograficzne – niezależnie od treści, podstaw i okoliczności takiego wezwania.
Skazując skarżących, sądy krajowe w rzeczywistości nie przeprowadziły analizy działań i
wypowiedzi podlegających ściganiu w świetle tych czynników, ale – ujmując sprawę szerzej – uznały, że wezwanie do bojkotu stanowiło nawoływanie do dyskryminacji i
„nie
było w żaden sposób objęte prawem do wolności wyrażania opinii”. Innymi słowy, sądy nie ustaliły, czy skazanie skarżących za wzywanie do bojkotu produktów z Izraela było niezbędne w społeczeństwie demokratycznym do osiągnięcia uprawnionego celu, jaki realizowało.
Niemniej jednak sądy miały obowiązek podania szczegółowego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Po pierwsze, działania i wypowiedzi przypisywane skarżącym odnosiły się do tematu dotyczącego interesu publicznego (przestrzegania przez państwo Izrael prawa międzynarodowego publicznego oraz sytuacji praw człowieka na
okupowanych terytoriach palestyńskich) i stanowiły część współczesnej debaty prowadzonej zarówno we Francji, jak i wśród całej społeczności międzynarodowej.
Po drugie, przedmiotowe działania i wypowiedzi wchodziły w zakres wypowiedzi politycznych lub zaangażowanych. Wypowiedź o charakterze politycznym ma być kontrowersyjna, co wynika z jej natury, i, jako taka, często bywa zjadliwa. Nie osłabia to
interesu publicznego, jakiego ta wypowiedź dotyczy, pod warunkiem, że nie przekracza ona granicy i nie staje się nawoływaniem do przemocy, nienawiści lub nietolerancji. Tej
granicy nie należy przekraczać i takie było również stanowisko w temacie wzywania do
bojkotu przyjęte przez Specjalnego Sprawozdawcę ds. wolności religii i wyznania
w
jego raporcie dla członków Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych z 2019 r.
Skazanie skarżących nie było zatem oparte na odpowiednich podstawach, które byłyby wystarczające do wykazania, że sąd krajowy zastosował zasady zbieżne z zasadami wyrażonymi w art. 10 i że przeprowadził odpowiednią oceną faktów.
Rozstrzygnięcie:
naruszenie (jednogłośnie).
Art. 41: 380 EUR tytułem szkody majątkowej oraz 7000 EUR tytułem szkody niemajątkowej zasądzone na rzecz każdego ze skarżących.
© Council of Europe/European Court of Human Rights
Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.
Link do
Not informacyjnych nt. orzecznictwa