CASE OF AYOUB AND OTHERS v. FRANCE - [Polish Translation] legal summary by the Polish Ministry of Foreign Affairs

© Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/diplomacy

Permisiunea de a republica această traducere a fost acordată de Ministerul Afacerilor Externe al Poloniei exclusiv în scopul includerii sale în baza de date HUDOC a Curții

©

Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/dyplomacja

Permisiunea de a publica această traducere a fost acordată de Ministerul Afacerilor Externe al Poloniei exclusiv în scopul publicării în baza de date HUDOC a Tribunalului

CURTEA EUROPEANĂ A DREPTURILOR OMULUI

Nota informativă privind jurisprudența Curții nr. 244

Octombrie 2020

Ayoub și alții c. Franței

– cererile nr. 77400/14, 34532/15 și 34550/15

Hotărârea din 08.10.2020 [A Cincea Secție]

Art. 17

Dizolvarea unor asociații paramilitare de extremă dreaptă implicate în îndoctrinare rasistă și antisemită:

inadmisibilitatea cererii

Art. 11

Art. 11 alin. 1

Libertatea de asociere

Dizolvarea unei asociații paramilitare de extremă dreaptă în urma violențelor și tulburărilor ordinii publice provocate de membrii săi:

neîncălcare

În fapt –

Trei organizații de extremă dreaptă au fost dizolvate după decesul unui tânăr într-o încăierare cu membrii uneia dintre acestea (Troisième Voie – A Treia Cale). Temeiurile juridice invocate de autorități pentru dizolvarea lor au inclus, după caz, unul sau mai multe dintre următoarele motive: i) existența unei miliții private; ii) glorificarea „colaborării cu inamicul”; și iii) instigarea la discriminare, ură sau violență. Recursurile depuse de asociațiile reclamante au fost respinse de Consiliul de Stat (Conseil d'État).

În drept –

Art. 11 în lumina art. 10:

a)

Cererea privind asociația Troisième Voie (A Treia Cale) și ramura sa de securitate (Jeunesses nationalistes révolutionnaires – JNR – Tineretul Revoluționar-Naționalist)

Art. 17 –

Entitățile vizate au fost dizolvate pe motivul că constituiau grupări care se caracterizau printr-o „miliție privată”. Întrucât Consiliul de Stat nu a găsit dovezi privind instigarea la „discriminare, ură sau violență”, calificarea juridică a faptelor reținută de instanțele naționale nu a demonstrat prima facie nicio acțiune care să vizeze suprimarea drepturilor și libertăților prevăzute de Convenție.

Necesitatea măsurii într-o societate democratică

Nevoie socială imperioasă –

Dizolvarea [grupărilor] în cauză a fost declanșată nu ca răspuns la exprimarea unor opinii politice, ci ca reacție la un act de violență. În plus, Consiliul de Stat a luat în considerare și caracterul ierarhic al structurii grupării vizate, organizarea unor mitinguri uniformizate și parade în stil militar, precum și faptul că membrii erau recrutați pe baza capacității de a folosi forța fizică în caz de „confruntări”. Ideologia propagată de cele două grupări s-a transpus în numeroase acte de violență, de care reclamantul – în calitate de președinte – aparent nu s-a distanțat. În lumina celor de mai sus, au existat motive relevante și suficiente pentru a dispune dizolvarea [grupărilor] în cauză în scopul prevenirii și stopării tulburărilor ordinii publice.

Proporționalitate –

Este adevărat că dizolvarea [grupării] constituie o măsură drastică care trebuie utilizată ca ultimă soluție. Cu toate acestea, având în vedere gravitatea situației, autoritățile au considerat în mod justificat că autorizarea continuării existenței JNR și a Troisième Voie ar fi fost percepută ca o legitimare indirectă a tulburărilor publice anterioare și viitoare. Autoritățile nu aveau la dispoziție alte mijloace juridice mai puțin invazive, cum ar fi, de exemplu, suspendarea activității grupărilor. Instanțele naționale au efectuat o analiză detaliată a calificării juridice a faptelor adoptate de autorități și au examinat conformitatea măsurii contestate cu libertatea de asociere. Având în vedere marja de apreciere mai largă lăsată autorităților în cazurile de instigare la violență, precum și ținând cont de constatările comisiei de anchetă parlamentară privind efectele descurajatoare ale dizolvării [grupărilor], măsura aplicată a fost necesară pentru a preveni cât mai eficient posibil tulburările ordinii publice și poate fi considerată, astfel, proporțională cu scopul legitim urmărit.

Concluzie:

neîncălcare (unanimitate).

b)

Cererile privind L'Œuvre française (Opera Franceză) și Jeunesses nationalistes (Tineretul Naționalist)

Membrii acestor două asociații nu au fost implicați în incidentul tragic care a dus la dizolvarea lor. De asemenea, înainte de această tragedie, nu s-au inițiat niciodată proceduri împotriva acestor asociații în legătură cu îndeplinirea obiectivelor lor statutare, ci doar au fost reținuți sau condamnați membri individuali pentru acțiunile lor personale. Decretele care au dispus dizolvarea acestor asociații au fost adoptate după desfășurarea unei proceduri contradictorii, iar motivele prezentate au făcut obiectul unui control judiciar, care a inclus verificarea veridicității faptelor. În măsura în care asociațiile reclamante au pretins că dizolvarea lor a constituit o măsură „politică” menită să elimine opoziția radicală, Curtea a decis să se concentreze asupra examinării compatibilității programului și activității lor politice cu fundamentele democrației.

Pe baza dovezilor prezentate în fața instanțelor naționale și a Curții de la Strasbourg, rezultă următoarele elemente:

i) toate materialele difuzate de aceste asociații conțineau referiri la autori de teorii sau publicații cu caracter antisemit sau rasist și elemente care instigau la discriminare și încercau să o justifice, inclusiv apeluri la o revoluție națională inspirată de xenofobie, afirmații privind existența unui pretins „iudaism politic” ostil identității naționale, primirea scriitorilor cu opinii negaționiste și altele asemenea;

ii) asociațiile vizate și-au exprimat sprijinul față de persoanele care au colaborat cu Germania nazistă, au promovat ideologia regimului de la Vichy și au propus implementarea legislației sale rasiste după preluarea puterii;

iii) asociațiile în cauză au organizat tabere paramilitare de antrenament cu scopul de a transforma tinerii activiști în „soldați politici”; acest lucru a dovedit existența unui scop de îndoctrinare și antrenament care, în lumina ideologiei pe care aceste asociații au urmărit să o promoveze, periclitau educația pentru cetățenia democratică.

Era evident, prin urmare, că obiectivele promovate și urmărite în practică de membrii acestor asociații, inclusiv în mod repetat prin folosirea violenței, conțineau, fără îndoială, elemente de instigare la ură și discriminare rasială îndreptată în special împotriva imigranților musulmani, populației evreiești și homosexualilor.

În opinia Curții, dizolvarea ambelor asociații a fost dispusă pe baza unei cunoașteri precise a situației politice interne și în scopul susținerii unei „democrații capabile să se apere singură” în contextul rasismului persistent și amplificat și al intoleranței în Franța și în Europa. Prin opiniile lor politice, propagandă și activitate, asociațiile reclamante au încercat să folosească dreptul la libertatea de asociere pentru a suprima idealurile și valorile care stau la baza unei societăți democratice. Pentru motivele de mai sus, în conformitate cu art. 17 din Convenție, reclamanții nu pot solicita protecție în temeiul art. 11 din Convenție citit în lumina art. 10.

Concluzie:

cerere inadmisibilă (incompatibilă ratione materiae)

(A se vedea Les Authentiks și Supras Auteuil 91 c. Franței, nr. 4696/11 și 4703/11, 27 octombrie 2016, Nota informativă nr. 200, și Vona c. Ungariei, nr. 35943/10, 9 iulie 2013, Nota informativă nr. 165 [1]; a se vedea, de asemenea, Ghidul privind jurisprudența în temeiul art. 17).

© Council of Europe/European Court of Human Rights

Acest rezumat pregătit de Grefă nu obligă Curtea.

Link către Notele informative privind jurisprudența

[1]

Traducerea hotărârii în limba poloneză este disponibilă la adresa:

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-153208

© Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/diplomacy

Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for

the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

©

Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/dyplomacja

Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA

Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 244

Październik 2020 r.

Ayoub i Inni p. Francji

– skargi nr 77400/14, 34532/15 i

34550/15

Wyrok z 08.10.2020 r. [Piąta Sekcja]

Art. 17

Rozwiązanie skrajnie prawicowych stowarzyszeń o charakterze paramilitarnym zaangażowanych w rasistowską i antysemicką indoktrynację:

niedopuszczalność skargi

Art. 11

Art. 11 ust. 1

Wolność stowarzyszania się

Rozwiązanie skrajnie prawicowego stowarzyszenia o charakterze paramilitarnym po

przemocy i zakłóceniach porządku publicznego przez jego członków:

brak naruszenia

Fakty –

Trzy skrajnie prawicowe organizacje zostały rozwiązane po śmierci młodego mężczyzny w bójce z członkami jednego z nich (

Troisième Voie

– Trzecia Droga). Powołane przez władze podstawy prawne ich rozwiązania obejmowały, w zależności od sprawy, jedną lub kilka następujących przesłanek: i) istnienie prywatnej milicji; ii) gloryfikowanie „współpracy z wrogiem”; oraz iii) podżeganie do dyskryminacji, nienawiści lub przemocy. Odwołania złożone przez skarżące stowarzyszenia zostały oddalone przez Radę Stanu

(Conseil d’État).

Prawo –

Art. 11 w świetle art. 10:

a)

Skarga dotycząca stowarzyszenia Troisième Voie (Trzecia Droga) i jego oddziału ochrony (Jeunesses nationalistes révolutionnaires – JNR – Młodzież Rewolucyjno-Nacjonalistyczna)

Art. 17 –

Przedmiotowe podmioty zostały rozwiązane na tej podstawie, że stanowiły grupy, które

charakteryzowały się „prywatną milicją”. Ponieważ Rada Stanu

nie znalazła dowodów podżegania do „dyskryminacji, nienawiści lub przemocy”, prawna kwalifikacja faktów przyjęta przez sądy krajowe nie wykazywała

prima facie

żadnego działania mającego na

celu zniweczenie praw i wolności przewidzianych w Konwencji.

Konieczność środka w społeczeństwie demokratycznym

Pilna potrzeba społeczna –

Przedmiotowe rozwiązanie [grup] zostało

zainicjowane

nie

w

odpowiedzi na wyrażanie poglądów politycznych, ale w reakcji na akt przemocy. Dodatkowo Rada Stanu uwzględniła także hierarchiczny charakter struktury rozpatrywanej grupy, organizowanie umundurowanych wieców oraz parad w stylu wojskowym, a także fakt, że członkowie byli rekrutowani na podstawie zdolności do stosowania siły fizycznej w

razie „starć”. Rozpowszechniana przez obie grupy ideologia przełożyła się na liczne akty przemocy, od których skarżący – jako przewodniczący – najwyraźniej się nie

zdystansował. W świetle powyższego istniały istotne i wystarczające powody do

zarządzenia przedmiotowego rozwiązania [grup] w celu zapobieżenia i zakończenia naruszeń porządku publicznego.

Proporcjonalność

– Prawdą jest, że rozwiązanie [grupy] stanowi drastyczny środek, z

którego należy korzystać w ostateczności. Niemniej jednak, w świetle powagi sytuacji władze w sposób uzasadniony uważały, że zezwolenie JNR i Troisième Voie na dalsze istnienie byłoby postrzegane jako pośrednie legitymizowanie wcześniejszych i przyszłych zakłóceń publicznych. Władze nie miały do dyspozycji innych mniej ingerujących środków prawnych takich jak, na przykład, zawieszenie działalności grup. Sądy krajowe przeprowadziły szczegółową analizę kwalifikacji prawnej faktów, przyjętej przez władze, i

zbadały zgodność zaskarżonego środka z wolnością stowarzyszania się. W świetle szerszego marginesu oceny pozostawionego władzom w przypadkach podżegania do

przemocy, a także mając na uwadze stwierdzenia parlamentarnej komisji śledczej dotyczące odstraszających skutków rozwiązania [grup], zastosowany środek był konieczny dla jak najskuteczniejszego zapobiegania zakłóceniom porządku publicznego i może być zatem postrzegany jako proporcjonalny do realizowanego celu.

Rozstrzygnięcie:

brak naruszenia (jednogłośnie).

b)

Skargi dotyczące L’Œuvre française (Dzieło Francuskie) i Jeunesses nationalistes (Młodzież Nacjonalistyczna)

Członkowie tych dwóch stowarzyszeń nie byli zamieszani w tragiczny incydent, który doprowadził do ich rozwiązania. Podobnie też przed tą tragedią nigdy nie wszczęto przeciwko tym stowarzyszeniom postępowań w związku z realizacją ich statutowych celów, a jedynie zatrzymywano lub skazywano ich poszczególnych członków za ich osobiste działania. Dekrety zarządzające rozwiązanie tych stowarzyszeń zostały wydane po

przeprowadzeniu kontradyktoryjnego postępowania, a podane powody podlegały kontroli sądowej obejmującej weryfikację prawdziwości faktów. W zakresie, w jakim skarżące stowarzyszenia zarzucały, że ich rozwiązanie stanowiło środek „polityczny” mający na celu likwidację radykalnej opozycji, Trybunał postanowił skoncentrować się na

zbadaniu zgodności ich programu i działalności politycznej z fundamentami demokracji.

W oparciu o dowody przedstawione przed sądami krajowymi i Trybunałem w Strasburgu

wynikają następujące elementy:

i) wszystkie materiały rozpowszechniane przez te stowarzyszenia zawierały nawiązania do

autorów teorii lub publikacji o charakterze antysemickim lub rasistowskim i elementy podżegające do dyskryminacji i próbujące ją uzasadnić, w tym wezwania do inspirowanej ksenofobią rewolucji narodowej, twierdzenia o istnieniu rzekomego, wrogiego dla

tożsamości narodowej „judaizmu politycznego”, przyjmowanie pisarzy o poglądach negacjonistycznych i tym podobne;

ii) zainteresowane stowarzyszenia wyrażały poparcie dla osób, które współpracowały z

nazistowskimi Niemcami, promowały ideologię reżimu Vichy i proponowały wdrożenie jego rasistowskiego ustawodawstwa po objęciu władzy;

iii) przedmiotowe stowarzyszenia organizowały paramilitarne obozy szkoleniowe mające na celu przekształcenie młodych aktywistów w „żołnierzy politycznych”; świadczyło to o

istnieniu celu indoktrynacji i szkolenia, które, w świetle ideologii, którą stowarzyszenia te starały się promować, zagrażały edukacji na rzecz obywatelstwa demokratycznego.

Oczywiste było zatem, że cele w istocie promowane i realizowane w praktyce przez członków tych stowarzyszeń, w tym również wielokrotnie przy użyciu przemocy, bezspornie zawierały elementy podżegania do nienawiści oraz dyskryminacji rasowej wymierzonej w szczególności w imigrantów muzułmańskich, ludność żydowską oraz homoseksualistów.

W opinii Trybunału rozwiązanie obu stowarzyszeń zostało zarządzone na podstawie dokładnej znajomości krajowej sytuacji politycznej i w celu wsparcia „demokracji będącej w stanie obronić samą siebie” w kontekście utrzymującego się i nasilającego rasizmu i

nietolerancji we Francji i w Europie. Poprzez swoje poglądy polityczne, propagandę i

działalność skarżące stowarzyszenia starały się wykorzystać prawo do wolności stowarzyszania się do zniweczenia ideałów i wartości stanowiących fundament społeczeństwa demokratycznego. Z powyższych względów zgodnie z art. 17 Konwencji skarżący nie mogą ubiegać się o ochronę na podstawie art. 11 Konwencji odczytywanego w świetle art. 10.

Rozstrzygnięcie:

skarga niedopuszczalna (niezgodna

ratione materiae

)

(Zobacz

Les Authentiks i Supras Auteuil 91 p. Francji

, nr 4696/11 i 4703/11, 27

października 2016 r.,

Nota informacyjna nr 200

, oraz

Vona p. Węgrom

, nr 35943/10, 9 lipca 2013 r.,

Nota informacyjna nr 165

[1]

; zobacz także Przewodnik na temat orzecznictwa na podstawie

art. 17

).

© Council of Europe/European Court of Human Rights

Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.

Link do

Not informacyjnych nt. orzecznictwa

[1]

Tłumaczenie wyroku na język polski jest dostępne na stronie:

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-153208