CASE OF MOLLA SALI v. GREECE - [Polish Translation] legal summary by the Polish Ministry of Foreign Affairs

Ministerul Afacerilor Externe, www.gov.pl/diplomacy Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC © Ministerul Afacerilor Externe, https://www.gov.pl/web/diplomacy Zezwolenie și publicarea acestei traduceri a fost acordată de Ministerul Afacerilor Externe exclusiv pentru a fi plasată pe baza Tribunalului de Apel EUROPE TRYBUŁYSKI TRYBUŁYSKI PRAW CZOWIEKA Nota de participare a judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului judecătorului Grecia judecătorului Grecia Grecia Grecia Grecia Grecia din judecătorului Grecia din judecătorului Grecia din judecătorului Grecia din judecătorului Grecia din judecătorului Grecia din

În sentința de 19 decembrie 2018 (zobacz Nota informațională nr. 224) referitoare la obiectul plângerii, Curtea de Apel a decis că dreptul aplicabil moștenirii după decedere este dreptul șariatului, iar testamentul public în cauză este invalid. Într-un verdict din 6 aprilie 2017, Curtea de Apel a respins-o pe reclamantă. Ea a fost astfel lipsită de trei sferturi din moștenire. Prin hotărârea principală din 19 decembrie 2018 (zobacz Nota informațională nr. 224) referitoare la obiectul plângerii, Curtea de Apel a stabilit că Curtea de Primă Instanță a constatat o încălcare a art. 14 din Convenția în legătură cu art. 1 Protocolul nr. 1.

În cazul în care sora a fost închisă, aceasta nu a fost încă înregistrată în ceea ce privește sora decedatului. Această înregistrare este posibilă numai dacă există o hotărâre irevocabilă în favoarea lor. Numai în acest caz pot fi recunoscuți ca fiind co-proprietari ai bunurilor moștenite. Prin urmare, răspândirea prejudiciilor constatate în hotărârea Curții nu a fost încă corectată de către Curtea.

Cu toate acestea, este clar că restaurarea "situatiei care ar fi existat cel mai probabil, dacă nu ar fi fost comisa [încalcarea]", ar trebui să se bazeze pe luarea unor măsuri pentru a se asigura că reclamanta a păstrat proprietatea înregistrată de soțul ei asupra bunurilor sale din Grecia sau, în cazul în care înregistrarea în registrul imobiliar a fost oprită, drepturile sale de proprietate au fost restaurate. Dacă statul pârât nu ia măsurile menționate mai sus în termen de un an de la pronunțarea prezentei hotărâri, trebuie să plătească suma reclamantului de despăgubiri, luând în considerare valoarea părții sale din bunuri care a fost confiscată în temeiul dispozițiilor dreptului grecesc, adică 75%. Cu toate acestea, dacă rezultatul procesului curent în cauză nu va fi în conformitate cu hotărârea Curții de Apel din 18 aprilie 2018, Curtea de Apel din Turcia va fi încă în continuare obligată să se confrunte cu o anchetă în temeiul hotărârii Curții din Turcia din 18 aprilie 2018, în care Curtea de Apel din Turcia a declarat că nu există nicio obligație în ceea ce privește executarea unei anchete în cauză în cauză în cauză.

De asemenea, se remarcă că, deși soțul decedat al reclamantului și-a întocmit testamentul în mod general, fără a face o distincție detaliată între bunurile imobile situate în Turcia și Grecia, actul notarial al reclamantului care acceptă testamentul descrie și se referă numai la bunurile decedatului din Grecia. În orice caz, hotărând cu privire la aplicabilitatea articolului 1 din Protocolul nr. 1 în hotărârea principală privind cererea, Curtea s-a referit exclusiv la bunurile situate în Grecia. Acesta a fost singurul motiv pe baza căruia a stabilit ulterior dacă dosarul a fost încălcat în temeiul articolului 14 din Convenția privind dreptul de proprietate în Turcia.

În acest context, în circumstanțele prezentei cauze, Tribunalul nu are competență să judece acțiuni în materie de succes asupra bunurilor soțului său situate în Turcia, dacă decizia sa nu ia în considerare încălcarea art. 14 din Convenție, în legătură cu art. 1 din Protocolul nr. 1 stabilit de Curte în Hotărârea principală împotriva Greciei și nu trage concluzii relevante din el, având în vedere statutul Turciei ca stat contractant. În acest context, în circumstanțele prezentei cauze, Tribunalul nu are competență să judece acțiuni în materie de succes privind bunurile soțului său situate în Turcia. b) Szkoda nr. 50 din 1972 nr. 50 din 1972 nr. 50 din 1972 [Note de referință], în care Curtea a decis în favoarea Curții a României în favoarea Curții a României în cauză 10 000 EUR.

© Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/diplomacy

[Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

©

Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

https://www.gov.pl/web/diplomacy

[Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA

Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 241

Czerwiec 2020 r.

Molla Sali p. Grecji (słuszne zadośćuczynienie) [Wielka Izba]

– skarga nr 20452/14

Wyrok z 18.06.2020 r. [Wielka Izba]

Art. 41

Słuszne zadośćuczynienie

Wezwanie pozwanego państwa do zagwarantowania skarżącej własności mienia w Grecji zapisanego na jej rzecz w testamencie lub zrekompensowanie wartości udziału w tym mieniu, którego została pozbawiona

Trybunał nie ma jurysdykcji do rozstrzygnięcia roszczeń skarżącej dotyczących mienia położonego w Turcji

Fakty

– Po śmierci męża skarżąca odziedziczyła cały jego majątek na podstawie publicznego testamentu notarialnego. Dwie siostry zmarłego zakwestionowały testament na tej podstawie, że ich brat należał do społeczności muzułmańskiej, a zatem wszystkie sprawy dotyczące jego majątku nie podlegały przepisom greckiego Kodeksu cywilnego, a

prawu szariatu i jurysdykcji muftiego. Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Kasacyjny, sąd

apelacyjny orzekł, że prawem mającym zastosowanie do spadku po zmarłym jest prawo szariatu, a przedmiotowy publiczny testament jest nieważny. Wyrokiem z dnia 6

kwietnia 2017 r. Sąd Kasacyjny oddalił kasację skarżącej. Została tym samym pozbawiona trzech czwartych spadku.

Na mocy wyroku głównego z dnia 19 grudnia 2018 r. (zobacz

Nota informacyjna nr 224

) dotyczącego przedmiotu skargi Wielka Izba stwierdziła naruszenie art. 14 Konwencji w

związku z art. 1 Protokołu nr 1. Trybunał orzekł w szczególności, że różnica w

traktowaniu, z powodu której ucierpiała skarżąca jako beneficjentka testamentu sporządzonego zgodnie z Kodeksem cywilnym przez spadkodawcę wyznającego wiarę muzułmańską, w porównaniu do beneficjentów testamentów sporządzonych zgodnie z

Kodeksem cywilnym przez spadkodawców niebędących muzułmanami nie miała obiektywnego i rozsądnego uzasadnienia. Trybunał zastrzegł kwestię słusznego zadośćuczynienia do dalszej procedury.

Prawo –

Art. 41

a)

Szkoda majątkowa

a)

Mienie położone w Grecji –

Po wyroku Sądu Kasacyjnego z 6 kwietnia 2017 r. siostry zmarłego męża wystąpiły, w dniu 19 kwietnia 2017 r., do sądu pierwszej instancji z

wnioskiem o sprostowanie zapisu w rejestrze nieruchomości w wydziale ksiąg wieczystych w celu uznania ich za współwłaścicielki majątku spadkodawcy. W dniu 20

listopada 2018 r. sąd pierwszej instancji uznał obie siostry za współwłaścicielki i nakazał wprowadzenie stosownej zmiany w rejestrze nieruchomości. Wreszcie sąd orzekł, że

skarżąca pozostaje współwłaścicielką jednej czwartej majątku, ale w odniesieniu do tej części musi również wystąpić o ponowne zarejestrowanie. W dniu 23 października 2019 r. sąd apelacyjny utrzymał wyrok w mocy. W dniu 20 grudnia 2019 r. skarżąca wniosła kasację. Choć postępowanie to wciąż się toczyło, Trybunał nie miał obowiązku zawieszenia swojego rozstrzygnięcia do czasu zakończenia tamtego postępowania.

Rejestr nieruchomości nie został jeszcze sprostowany w odniesieniu do sióstr zmarłego. Takie sprostowanie jest możliwe jedynie, jeśli istnieje nieodwołalny wyrok na ich korzyść. Tylko w takim przypadku mogą zostać uznane za współwłaścicielki majątku spadkodawcy.

A zatem, po pierwsze, skutek naruszenia stwierdzonego w wyroku głównym jeszcze się nie urzeczywistnił. Po drugie, nie jest co do zasady zadaniem Trybunału wyraźne określanie, w jaki sposób państwo powinno położyć kres naruszeniu Konwencji i naprawić jego skutki.

Niemniej jednak jest jasne, że przywrócenie „sytuacji, która najprawdopodobniej istniałaby, jeśli nie zostałoby popełnione [naruszenie]”, polegać powinno na podjęciu środków w celu zapewnienia, by skarżąca zachowała własność zapisanego jej przez męża majątku w Grecji lub – w razie sprostowania w rejestrze nieruchomości – by jej prawa własności zostały przywrócone. Jeśli pozwane państwo nie podejmie wskazanych wyżej środków w ciągu roku od wydania niniejszego wyroku, musi zapłacić skarżącej kwotę odszkodowania uwzględniającą wartość udziału w zapisanym jej majątku, którego została pozbawiona na podstawie przepisów prawa szariatu, czyli 75%. Jeśli jednak wynik toczącego się obecnie w Grecji postępowania będzie zgodny z wyrokiem głównym [Trybunału], będzie musiała ona zwrócić pozwanemu państwu kwotę zapłaconą jej w

międzyczasie.

b)

Mienie położone w Turcji

– Skarga, która była podstawą wyroku głównego, została wniesiona jedynie przeciwko Grecji. Kwestia skutków testamentu zmarłego w odniesieniu do majątku w Turcji jest przedmiotem wciąż toczącego się postępowania przed sądami tureckimi. W dniu 18 stycznia 2018 r. Sąd Pierwszej Instancji orzekł, że sądy tureckie nie

mają obowiązku ponownego rozpoznania sprawy po wyrokach wydanych przez sądy greckie. Apelacje od tego wyroku, złożone zarówno przez skarżącą, jak i siostry spadkodawcy, są wciąż zawisłe przed tureckim sądem apelacyjnym.

W tej sytuacji Trybunał nie dostrzega żadnych szczególnych okoliczności, które mogłyby być rozumiane jako wykonywanie przez Grecję jurysdykcji w odniesieniu do postępowania toczącego się w Turcji.

Należy również zauważyć, że chociaż zmarły mąż skarżącej sporządził swój testament w

sposób ogólny, nie dokonując szczegółowego rozróżnienia na nieruchomości położone w

Turcji i Grecji, akt notarialny skarżącej akceptujący testament opisuje i odnosi się jedynie do majątku zmarłego w Grecji.

W każdym razie, orzekając o zastosowalności art. 1 Protokołu nr 1 w wyroku głównym w

sprawie przedmiotu skargi, Trybunał odnosił się wyłącznie do majątku położonego w

Grecji. Była to jedyna podstawa, w oparciu o którą Trybunał następnie ustalał, czy doszło do naruszenia art. 14 Konwencji w związku z art. 1 Protokołu nr 1. Nie można też pominąć, że w tym wyroku Trybunał nie wypowiedział się na temat praw dochodzonych przez skarżącą na podstawie art. 1 Protokołu nr 1 w odniesieniu do majątku położonego w Turcji. W konsekwencji mienie to nie może stanowić podstawy dla żadnego roszczenia o słuszne zadośćuczynienie wobec pozwanego państwa w ramach obecnego postępowania dotyczącego zastrzeżonej kwestii odnoszącej się do zastosowania art. 41.

Ponadto zgodnie z art. 46 Konwencji wyroki Trybunału wiążą jedynie państwa strony postępowania, w którym zostały one wydane, co nie dotyczy Turcji w odniesieniu do

wyroku głównego wydanego w niniejszej sprawie. Niemniej jednak nic nie stoi na

przeszkodzie, by sądy tureckie wydały wyrok uwzględniający wyrok główny [Trybunału].

Ponadto w razie potrzeby skarżąca może złożyć skargę przeciwko Turcji w

sprawie

ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego przez sądy tureckie w sprawie skutków testamentu jej męża odnośnie do majątku położonego w Turcji, jeśli ich rozstrzygnięcie nie uwzględni naruszenia art. 14 Konwencji w związku z art. 1 Protokołu nr 1 stwierdzonego przez Trybunał w wyroku głównym wobec Grecji i nie wyciągnie z niego odpowiednich wniosków, mając na uwadze status Turcji jako Układającego się Państwa.

W związku z powyższym w okolicznościach niniejszej sprawy Trybunał nie ma kompetencji do rozpoznania roszczeń skarżącej dotyczących majątku jej męża położonego w Turcji.

b)

Szkoda niemajątkowa –

Trybunał zasądził na rzecz skarżącej 10

000 EUR z tego tytułu.

(Zobacz również

De Wilde, Ooms i Versyp p. Belgii

(art. 50), nr

2832/66 et al.

, 10

marca 1972 r.;

Barberà, Messegué i Jabardo p.

Hiszpanii

(art. 50), nr

10588/83 et al.

, 13

czerwca 1994 r.;

Papamichalopoulos i Inni p.

Grecji

(art. 50), nr

14556/89

, 31

października 1995

r.;

Vistiņš i Perepjolkins p.

Łotwie

(słuszne zadośćuczynienie), nr 71243/01, 25

marca 2014 r.,

Nota informacyjna nr 172

;

Chiragov i Inni p.

Armenii

(słuszne zadośćuczynienie) [WI], nr 13216/05, 12

grudnia 2017 r.,

Nota informacyjna nr

213

)

© Council of Europe/European Court of Human Rights

Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.

Link do

Not informacyjnych nt. orzecznictwa