Ministerul Justiției, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translația deja publicată pe site-ul oficial al Ministerului Justiției Polonez] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC © Ministerul Justiției, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translația a fost deja publicată pe site-ul oficial al Ministerului Justiției] Permisul de a re-publica această traducere a fost acordat de către Ministerul Justiției exclusiv în scopul de a fi inclusă în baza de date HUDOC EUROPEJS TRYBUNA PRAŁÓW CZŁOWIEK SEEKIA CZKIA PIERWAWA OROWSKI TRYBUŁKI przeciwko POLSKI (Skarcie nr. 5648/KARCE nr. 5621) pe 26 iunie 2025 de către Consiliul Județean Polonez, în vederea adoptării unei hotărâri în temeiul art. 34 din Legea Poloniei, privind drepturile omului liber, în temeiul art. 561 din Legea Poloniei, împotriva lui Orszkowski (nr. 268/KARCE nr. 56220), în vederea încheierii Curții Curții a Curții Polonului Județeanului, în temeiul art. 561 din Legea Poloniei, în ceea ce privește drepturile omului liber, în temeiul art.
Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (Rząd), reprezentat de procurorul său, domnul J. Sobczaka, din Ministerul Afacerilor Externe, și de recunoașterea celeilalte părți ale plângerii ca nedopustibile; ia act; dezbatând la ședința neautorizată din 5 iunie 2025, emite următoarea hotărâre, care a fost adoptată în acea zi: PRZEDMIOT SPRA 1.
La 18 iunie 2019, Tribunalul a decis să elimine din listă a doua plângere depusă de reclamant, care se referea, de asemenea, la menținerea pe termen lung a statutului de prizonier periculos în raport cu el (Leszek Orlowski împotriva Polsce (dec.) [Comitetul), plângere nr. 60537/15, 18 iunie 2019). Tribunalul a acceptat o declarație unilaterală depusă de Guvern, care recunoaște că dosarul privind încălcarea drepturilor exprimate garantate de art. 3 din Convenție în ceea ce privește aplicarea statutului de prizonier periculos și art. 6 ust. 1 din Convenție în ceea ce privește durata procedurii. la 19 iulie 2020, pe baza aplicării pe termen lung a statutului de prizonier periculos în raport cu el (dec.) (Comitetul), plângerea nr. 60537/15, 18 iunie 2019). la 19 iunie 2020, Tribunalul a acceptat o declarație unilaterală depusă de Guvern, care recunoaște că dosarul privind încălcarea drepturilor garantate de art. 3 din Convenție în ceea ce privește aplicarea statutului de prizonier periculos în raport cu aplicarea statutului de prizonier periculos în raport cu aplicarea statutului de prizonier periculos în raport cu aplicarea statutului de prizonier periculos în raport cu aplicarea statutului periculos în raport cu aplicarea statutului periculos în raport cu aplicarea statutului periculos în raport cu aplicarea statutul periculos în raport cu aplicarea statutul periculos în raport cu aplicarea statutul periculos în raport cu aplicarea periculosului periculos în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculosul în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculos în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculos în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculos în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculos în raport cu aplicarea periculosului în raport cu aplicarea periculos în raport cu aplicarea
De fiecare dată când Comisia a examinat situația personală a reclamantului și comportamentul său în uzina de carne, a constatat că menținerea calificării a fost necesară, deoarece reclamantul reprezenta o amenințare pentru siguranța uzinei.Deciziile Comisiei au fost motivate după cum urmează:Aculzatul cunoștea și înțelegea principiile (...) dar este dispus să intervină și să le ignore, în scopul de a-și satisface nevoile imediate sau de a obține acceptarea în grup.În ceea ce privește comportamentul său, Comisia a constatat: skrajna demoralizație, adică, agresivă față de întreaga sistemă de justiție (...) repetate posturi de abuz asupra funcționarilor serviciului militar (...), nu observă necesitățile de protecție obligatorii (...) nu impune orice dispoziții pentru a-și răspunde acțiunilor postului de recrutare, nu are niciun fel de argumente de rasism; 8.
În perioada 25 august 2022-31 august 2023, reclamantul a fost reținut de către Tribunalul Regional din Radom, unde a fost supus de mai multe ori controlului personal. El a depus plângerea, însă pe 8 martie 2023 Procurorul Regional din Radom a refuzat să inițieze procedurile, considerând că controlul efectuat avea o bază legală. Cauza reclamantului a fost respinsă pe 27 noiembrie 2023 de către Tribunalul Regional din Radom, care a remarcat că, deși reclamantul a fost evidențiat ca fiind un infractor al Legii de protecție generală, la 28 iulie 2022 nu a renunțat la aplicarea controlului de rutină; totuși, nu a putut continua să fie procedată, aplicând principiile privind controlul de rutină; nu a fost calificat ca fiind un infractor în temeiul art. 108, § 102, § 136, § 138, § 138, § 138, § 138, § 138, § 138, § 138, § 139, § 138, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, § 139, §
În ceea ce privește perioada de după iunie 2019, care este obiectul anchetei în această cauză, Tribunalul observă că, la 27 noiembrie 2009, comisia penitenciară a calificat reclamantul drept prizonier periculos.Perioada inițială de reținere în raport cu statutul de prizonier periculos al reclamantului a fost deja examinată de două ori de către Tribunal, ultima dată la 18 iunie 2019 (vezi paragrafele 4-5 de mai sus).În ceea ce privește perioada de după iunie 2019, care este obiectul anchetei în această cauză, Tribunalul observă că prezența penitenciarului a fost prelungită la intervale regulate și, în plus, statutul de prizonier periculos al reclamantului continuă să fie valabil.14 În ceea ce privește noua revizuire a dispozițiilor de drept penitenciar, care a intrat în vigoare la 24 iunie 2021, comisia penitenciară a aplicat, în ultima instanță, art. 88 din Codul Penitenciarului, în conformitate cu art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciarului, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din Codul Penitenciar, art. 29 din
În lumina noii evaluări a riscului pe care l-a reprezentat pentru siguranța întreprinderii și a personalului acesteia, autoritățile au analizat de fiecare dată situația personală a reclamantului, și anume comportamentul său și au evaluat necesitatea menținerii în continuare a statutului de prizonier periculos în lumina noii evaluări a riscului pe care l-a reprezentat pentru siguranța întreprinderii și a personalului acesteia.16 În lumina acestei evaluări, Tribunalul a considerat că, prin aplicarea unor dispoziții noi ale legislației naționale, pentru o parte din perioada examinată, autoritățile au încălcat condițiile de detenție a infractorului prin eliminarea controalelor sistematice de securitate personală, având în vedere comportamentul reclamantului (de exemplu, Bechta, op. cit., 29, și de asemenea, Piechowicz, op. cit., § 166).17 Totuși, de la 10 iulie 2020, Tribunalul a declarat că nu a fost necesar să se efectueze astfel de controale în scopuri speciale de asigurare a securității personale, deși nu a fost necesar să se impună un sistem de control de securitate personală în orice caz, de infracțiune sau de infracțiune, de exemplu, în cazul în care nu a fost aplicată nicio procedură judiciară sau de ordin specială.18 Cu toate acestea, Curtea a constatat că nu a fost necesară efectuarea unor controale de securitate personală în orice caz, de infracțiune sau de infracțiune, de asemenea, sau de infracțiuni, sau de orice fel, sau de infracțiuni, sau de infracțiuniune, sau de infracțiuniune, sau de infracțiuniune, sau de natură.
Având în vedere faptul că reclamantul a fost deja supus altor măsuri stricte de supraveghere și că autoritățile nu s-au bazat pe nicio dovadă specială și convingătoare dictată de motive de securitate, Curtea consideră că practica de control personal zilnic aplicată față de el pe o perioadă lungă de timp trebuie să fi provocat în el un sentiment de inferioritate, durere și stres crescând, care depășește durerea și supunerea superioare legate de exercitarea libertății de a exercita o activitate de tip liber (ex. Horych Tiger, Art. 2 din Regulamentul nr. 3 din Art. 101 din Regulamentul nr. 17576, sau orice alte ipoteze de mai sus). 19.
Cel mai probabil ar trebui să fie 88b § 1 punctul 5
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
SPRAWA ORŁOWSKI przeciwko POLSCE
(Skarga nr 5648/21)
WYROK
26 czerwca 2025 r.
Niniejszy wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Orłowski przeciwko Polsce,
Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Alena Poláčková
, Przewodnicząca
,
Artūrs Kučs,
Anna Adamska-Gallant
, sędziowie
,
oraz Liv Tigerstedt,
Zastępczyni Kanclerza Sekcji,
Mając na uwadze:
skargę (nr 5648/21) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej wniesioną do
Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i
podstawowych wolności („Konwencja”) w dniu 29 grudnia 2020 r. przez obywatela polskiego, pana Leszka Orłowskiego („skarżący”), który urodził się w 1977 r. i odbywa karę pozbawienia wolności w Radomiu;
decyzję o zakomunikowaniu skargi, wniesionej na podstawie art. 3 Konwencji i dotyczącej długotrwałego utrzymywania w stosunku do
skarżącego statusu „osadzonego niebezpiecznego”, Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej („Rząd”), reprezentowanemu przez jego Pełnomocnika pana J. Sobczaka z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, oraz o uznaniu pozostałej części skargi za niedopuszczalną;
uwagi stron;
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2025 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
1.Niniejsza skarga, wniesiona na podstawie art. 3 Konwencji, dotyczy długotrwałego utrzymywania w stosunku do skarżącego statusu „więźnia niebezpiecznego”.
2.Skarżący jest pozbawiony wolności od 2005 r. Został wielokrotnie skazany za różne przestępstwa, w tym rozboje z użyciem broni popełnione w
ramach udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Zgodnie z
informacjami przekazanymi przez Rząd, skarżący został skazany na łączną karę dziewiętnastu lat pozbawienia wolności.
3.W dniu 27 listopada 2009 r.
komisja penitencjarna w Areszcie Śledczym
w Warszawie zakwalifikowała skarżącego jako „osadzonego niebezpiecznego”. W decyzji komisja stwierdziła, że skarżący jest zdemoralizowany i podejrzany o udział w zorganizowanej i uzbrojonej grupie przestępczej.
4
. W dniu 19 maja 2015 r. Trybunał zdecydował o skreśleniu pierwszej skargi wniesionej przez skarżącego (
Leszek Orłowski przeciwko Polsce
(dec.) [Komitet], skarga nr 35681/13, 19 maja 2015 r.)
z listy spraw po zawarciu ugody między stronami. Skarga dotyczyła zarzutu na podstawie art. 3 Konwencji w odniesieniu do statusu „więźnia niebezpiecznego”.
5
. W dniu 18 czerwca 2019 r. Trybunał zdecydował o skreśleniu z listy drugiej skargi wniesionej przez skarżącego, która również dotyczyła długotrwałego utrzymywania w stosunku do niego statusu „więźnia niebezpiecznego” (
Leszek
Orlowski przeciwko Polsce
(dec.) [Komitet], skarga nr 60537/15, 18 czerwca 2019 r.). Trybunał przyjął jednostronne oświadczenie złożone przez Rząd uznające, że doszło do naruszenia praw skarżącego gwarantowanych przez art. 3 Konwencji w odniesieniu do stosowania statusu „więźnia niebezpiecznego” oraz art. 6 ust. 1 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania.
6
. W dniu 19 lutego 2020 r., na podstawie art. 88b § 2 Kodeksu karnego wykonawczego („Kodeks”), komisja penitencjarna w Zakładzie Karnym we Włocławku utrzymała kwalifikację jako „więźnia niebezpiecznego”, ale odstąpiła od rutynowego poddawania skarżącego kontroli osobistej przy każdorazowym wyjściu i powrocie do celi. W dniach 13 maja i 12 sierpnia 2020 r. komisja penitencjarna w Zakładzie Karnym w Lublinie również utrzymała kwalifikację i odstąpiła od stosowania rutynowych kontroli osobistych (ta ostatnia decyzja obowiązywała do 9 listopada 2020 r.).
7.Następnie różne komisje penitencjarne regularnie przedłużały kwalifikację jako „osadzonego niebezpiecznego”, jednak bez wyraźnego odstąpienia od stosowania warunku wskazanego w art. 88b (5)
[1]
Kodeksu.
8.Za każdym razem, gdy komisja badała sytuację osobistą skarżącego i jego zachowanie w zakładzie karnym, stwierdzała, że utrzymanie kwalifikacji było konieczne, ponieważ skarżący stanowił zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu. Decyzje komisji zostały uzasadnione następująco:
„skarżący zna i rozumie zasady (...) lecz jest skłonny ich naruszać i lekceważyć, celem zaspokojenia swoich doraźnych potrzeb lub uzyskania akceptacji w grupie”.
W odniesieniu do jego zachowania komisja stwierdziła:
„skrajna demoralizacja, wroga, agresywna postawa wobec całego wymiaru sprawiedliwości (...) wielokrotnie dopuszczał się napaści na funkcjonariuszy służby więziennej (...), nie dostrzega potrzeby przestrzegania obowiązujących przepisów, (...) reaguje nieposłuszeństwem na wszelkie działania mające na celu skorygowanie jego postawy; brak postępów w resocjalizacji, nie przyjmuje racjonalnych argumentów”.
9.W okresie od 25 sierpnia 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r. skarżący przebywał w Areszcie Śledczym w Radomiu, gdzie kilkakrotnie poddawano go kontroli osobistej. Złożył na to skargę, jednakże 8 marca 2023 r. Prokuratora Rejonowa w Radomiu odmówiła wszczęcia postępowania, uznając, że przeprowadzane kontrole miały podstawę prawną. Zażalenie skarżącego zostało oddalone w dniu 27 listopada 2023 r. przez Sąd Rejonowy w Radomiu. Sąd zauważył, że chociaż skarżący był zakwalifikowany jako „niebezpieczny osadzony”, w dniu 28 lipca 2022 r. odstąpiono od stosowania rutynowych kontroli osobistych; niemniej jednak mogły być one nadal przeprowadzane przy wyjściu lub powrocie przez skarżącego do celi mieszkalnej, jeżeli istniało zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu lub występowała konieczność zapobieżenia popełnieniu przestępstwa.
10
. Skarżący podniósł zarzut o ogólnym charakterze, że długotrwałe utrzymywanie jego kwalifikacji jako „więźnia niebezpiecznego”, w tym stosowanie rutynowych kontroli osobistych, stanowiło naruszenie art. 3 Konwencji.
11.Trybunał zauważa, że skarga nie jest w sposób oczywisty nieuzasadniona w rozumieniu art. 35 ust. 3 lit. a Konwencji ani nie jest niedopuszczalna na żadnej innej podstawie. Musi ona zatem zostać uznana za dopuszczalną.
12.Odpowiednie zasady wynikające z orzecznictwa Trybunału zostały podsumowane w sprawach
Piechowicz przeciwko
Polsce
(skarga nr 20071/07, §§ 158–65, 17 kwietnia 2012 r.) i
Horych przeciwko Polsce
(skarga nr 1362/08, §§ 85–92, 17 kwietnia 2012 r.).
13.Przechodząc do niniejszej sprawy, Trybunał zauważa, że w dniu 27 listopada 2009 r. komisja penitencjarna zakwalifikowała skarżącego jako „więźnia niebezpiecznego”. Początkowy okres utrzymywania w stosunku do skarżącego statusu „więźnia niebezpiecznego” został już dwukrotnie zbadany przez Trybunał, ostatnio w dniu 18 czerwca 2019 r. (zob. paragrafy 4-5 powyżej). W odniesieniu do okresu po czerwcu 2019 r., który jest przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, Trybunał zauważa, że kwalifikacja była przedłużana w regularnych odstępach czasu i najwyraźniej status ten w stosunku do skarżącego nadal obowiązuje.
14.Po nowelizacji przepisów prawa krajowego, która weszła w życie w dniu 24 października 2015 r., nowy art. 88b § 2 Kodeksu umożliwił komisji penitencjarnej zmianę zakresu stosowanych środków bezpieczeństwa w odniesieniu do osadzonych (zob.
Bechta przeciwko Polsce
, skarga nr 39496/17, §§ 16 i 27, 20 maja 2021 r.). Działając na podstawie tego przepisu, w dniu 19 lutego 2020 r., komisja penitencjarna odstąpiła od poddawania skarżącego rutynowym kontrolom osobistym (zob. paragraf 6 powyżej). Następnie analogiczna decyzja została podjęta w maju i sierpniu 2020 r. oraz 28 lipca 2022 r.
15.Ponadto Trybunał zauważa, że zgodnie z art. 88a § 2 Kodeksu decyzje komisji penitencjarnej oparte były na konkretnych powodach związanych z niedawnym zachowaniem skarżącego (zob.
Bechta
, op. cit., § 28 oraz por. także
Prus przeciwko Polsce
, skarga nr 5136/11, § 37, 12 stycznia 2016 r.). Za każdym razem władze badały sytuację osobistą skarżącego, a mianowicie jego zachowanie oraz oceniały potrzebę dalszego utrzymywania statusu „więźnia niebezpiecznego” w świetle nowej oceny zagrożenia, jakie stanowił dla bezpieczeństwa zakładu i jego personelu.
16.W świetle powyższego Trybunał uznaje, że stosując znowelizowane przepisy prawa krajowego, przez część rozpatrywanego okresu, władze złagodziły warunki odbywania kary poprzez zniesienie systematycznych kontroli osobistych, biorąc pod uwagę zachowanie skarżącego (zob.
Bechta
, op. cit., § 29, oraz por. także
Piechowicz
, op. cit., § 166).
17.Niemniej jednak w okresie od 10 listopada 2020 r. do 28 lipca 2022 r. jest oczywiste, że skarżący był poddawany pełnej kontroli osobistej przy każdorazowym wyjściu i powrocie do celi. Kontrole osobiste były przeprowadzane rutynowo i nie były powiązane z żadnymi szczególnymi potrzebami bezpieczeństwa ani z żadnym konkretnym podejrzeniem dotyczącym postępowania skarżącego.
18.Trybunał stwierdził już w sprawie
Piechowicz
, że chociaż kontrola osobista może być konieczna dla zapewnienia bezpieczeństwa zakładu lub zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, to nie przekonuje go jednak argumentacja Rządu, że takie systematyczne, uciążliwe oraz wyjątkowo krępujące kontrole stosowane codziennie lub nawet kilka razy dziennie, były konieczne w celu zapewnienia bezpieczeństwa w zakładzie karnym (zob.
Piechowicz
, op. cit., § 176). Mając na uwadze fakt, że skarżący został już poddany innym surowym środkom nadzoru, oraz że władze nie oparły się na żadnych szczególnych i przekonujących przesłankach podyktowanych względami bezpieczeństwa, Trybunał uznaje, że praktyka codziennych kontroli osobistych stosowana wobec niego przez długi okres czasu musiała wywołać u niego poczucie niższości, udręki i narastającego stresu, które wykraczały poza nieuniknione cierpienie i upokorzenie związane z wykonywaniem kary pozbawienia wolności (zob.
Horych
, §101 i
Piechowicz
, §§ 175–76, oba cyt. powyżej).
19.Podsumowując, biorąc pod uwagę kumulatywne skutki utrzymywania statusu skarżącego jako „więźnia niebezpiecznego”, Trybunał stwierdza, że władze nie wykazały, iż kontrole osobiste, którym skarżący był poddawany, w szczególności w okresie od listopada 2020 r. do lipca 2022 r., były konieczne dla osiągnięcia uprawnionego celu w postaci zapewnienia bezpieczeństwa zakładu karnego.
W związku z powyższym doszło do naruszenia art. 3 Konwencji.
20.Skarżący nie dochodził żadnego roszczenia z tytułu słusznego zadośćuczynienia. W związku z powyższym Trybunał uważa, że nie zachodzi potrzeba przyznania mu jakiejkolwiek kwoty z tego tytułu.
uznaje
skargę za dopuszczalną;
orzeka
, że doszło do naruszenia art. 3 Konwencji.
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 26
czerwca 2025 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Liv Tigerstedt
Alena Poláčková
Zastępczyni Kanclerza
Przewodnicząca
[1]
Najprawdopodobniej powinno być 88b § 1 pkt 5