CASE OF ROMANOWSKI v. POLAND - [Polish Translation] by the Polish Ministry of Justice

Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC © Ministerul Justiției, www.gov.pl/sprawiedliwosc.Zezwolenie la publicarea acestei traduceri a fost aleasă de către Ministerul Justiției exclusiv pentru a fi plasată pe baza Tribunalului HUDOC EUROPEJSKI TRYBUŁNA PRAW CZŁOWIEKA SEKCZERZA SPRAWSKA ROMANOWSKI PRZOLENIE POLICE (Scurta nr. 55297 din 2023/11) CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRUL TRYBUŁNIEW CENTRULERZA ROMANOWSKI PRZOLENIEW CENTRULERZA POLICE (Scurta nr. 55297 din 2023/16) CENTRULERZENZIA CENTRULERZIA CENTRULERZIEW CENTRULERZIEW CENTRULERZIEW CENZIEW CENTRULERWINCEW CENCEW CENTRULERWENCEW CENCEW CENTRULERWCEW CENCEW CENCEW CENTRULERW CERWCEW CENCEW CENCEW CENTRULERW CERWCEW CERWCEW CERWCEWCE CERWCEWCE CERWCEWCE CERWCEWCE CERWCEWCEWCE CERWCEWCEWCEW CERCIEWCEWCEW CERWCEWCEW CERWCEWCEWCEWCEW CERCIEWCEWCEW CERCIEWCEWCEWCEW CERCIEWCEWCEWCEW CERCIEWCEWCEWCEW CERCIEWCEWCEWCEW CERCIEWCEWCEWCEW

Decizia de comunicare a cauzei guvernului polonez (Rząd), reprezentat de procurorul J. Sobczak; observațiile prezentate de părți; decizia de respingere a rezervelor Guvernului privind examinarea plângerii de către Comitet, discutând la ședința secretă din 29 noiembrie 2022, emite următoarea hotărâre, care a fost adoptată în acea zi: PRZEDMIOT SPRAWY 1.

Curțile au considerat, de asemenea, că, deși pârâtul nu a menționat numele și prenumele reclamantului, informațiile pe care le-a făcut publice au permis identificarea acestuia de către persoanele care au fost familiarizate cu un comunicat de presă al ministerului sau cu mesaje media. În plus, pârâtul nu a reținut angajații săi care au contactat ziarele de la dezvăluirea numelui și numele reclamantului. Potrivit instanței, acesta ar fi trebuit să știe că numele și prenumele reclamantului au fost afișate pe site-ul internet al instanței. Curtea a decis că pârâtul avea șansa de a reveni la Ministerul de Justiție, care a fost retras de la obligațiile sale de a respecta standardele de justiție.

13.Tribunalul având în vedere că pe el se bazează decizia de a suspenda cazul (a se vedea hotărârea din cauza Radomilja i Inni împotriva Croației [WI], plângerea nr. 37685/10 i 22768/12, § 124, 20 martie 2018) să considere că plângerea reclamantului este supusă examinării pe baza art. 8 din Convenție. nu poate fi de acord cu rezervația Guvernului că reclamantul nu a epuizat mijloacele de recurs naționale.

Prin urmare, trebuie considerată ca fiind admisibilă.17 Principiile generale privind conflictul dintre dreptul de a proteja bunurile proprii și exercitarea de către o terță parte a dreptului la libertatea de exprimare a opiniei au fost prezentate în hotărârea Guvernului în cauza Spranger AG vs. Schleswig-Holstein (nr. 217/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 3995/08, §§ 8295, 7 iulie 2012), iar în cazul Schleswig-Holstein nu a fost prezentată o plângere în fața Tribunalului Național pentru Sănătate (nr. 337/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la că nu a fost o plângere în fața Ministerului Poloniei de Sănătate (nr. 18846/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 18/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la cauza Schleswig-Holstein nr. 347/07, cu privire la situația Schleswig-Holstein nr.

Curtea subliniază, de asemenea, că, chiar dacă declarațiile contestate nu erau scandaloase, șocante sau calomnioase, ele nu erau adevărate și aveau scopul de a dăuna reputației reclamantului. (20) Curtea recunoaște că, în acest caz, reclamantul a avut acces la un sistem juridic eficient care permite protecția drepturilor în domeniul dreptului vieții private și a profitat pe deplin de acesta. (20) Curtea consideră, totuși, că, în hotărârea finală, procesul nu a conținut o justificare relevantă și suficientă, ci a fost vorba de un echilibru comportamental între costurile de protecție a dreptului reclamantului garantate de art. 8, 750 din Domeniul ART, pe de o parte, și costurile de protecție a dreptului reclamantului, care rezultă din prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudicii, care rezultă din prejudiciile generate de prejudiciile generate de prejudicii, care rezultă din prejudiciul prejudiciul generat de prejudicii generat de prejudicii generat de prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii, care rezultă din prejudicii, care rezultă din prejudicii generate de prejudicii (art. 8 din Art. 87, § 87, § 87, § 87, § 88, § 88, § 88, § 88, § 88, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, § 108, §

În plus, Guvernul a susținut că cererea de cheltuieli de reprezentare în fața Tribunalului este nejustificată în ceea ce privește valoarea acesteia. 24. Tribunalul acordă reclamantului suma de 8000 de euro drept despăgubire pentru prejudiciul imobil, plus toate taxele datorate. 25. Având în vedere documentele în posesie, Tribunalul consideră justificată creșterea sumei de 2290 de mii de euro pentru costurile și cheltuielile procedurii naționale și a sumelor de 4000 de euro pentru procedurile pre-judiciare, pe care Tribunalul le consideră nejustificate în ceea ce privește valoarea acestora. 24. Tribunalul acordă reclamantului suma de 8000 de euro drept despăgubire pentru prejudiciul imobil, plus toate taxele datorate. PRYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZYZ

În limba engleză și obvieszczono în scris la data de 12 ianuarie 2023, în conformitate cu Regula 77 §§ 2 i 3 din Regulamentul Tribunalului.

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice]. Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości]. Zezwolenie na

publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA

SEKCJA PIERWSZA

SPRAWA ROMANOWSKI PRZECIWKO POLSCE

(Skarga nr

55297/16)

WYROK

STRASBURG

12 stycznia 2023 r.

Niniejszy wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.

W sprawie Romanowski przeciwko Polsce

Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:

Lətif Hüseynov,

Przewodniczący,

Lorraine Schembri Orland,

Erik Wennerström,

Sędziowie,

i Liv Tigerstedt,

Zastępca Kanclerza Sekcji

,

mając na uwadze:

skargę (nr 55297/16) przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej wniesioną do

Trybunału na podstawie art.

34 Konwencji o

ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności („Konwencja”) w dniu 15 września 2016

r. przez obywatela polskiego Marcina Romanowskiego, urodzonego w 1976

r. i

zamieszkałego w Warszawie („skarżący”), reprezentowanego przez M.

Zaborowskiego, prawnika praktykującego w Warszawie;

decyzję o zakomunikowaniu sprawy rządowi polskiemu („Rząd”), reprezentowanemu przez pełnomocnika J. Sobczaka;

uwagi przedstawione przez strony;

decyzję o oddaleniu zastrzeżenia Rządu w sprawie rozpatrzenia skargi przez Komitet,

obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2022

r.,

wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:

PRZEDMIOT SPRAWY

1.

Niniejsza sprawa w zakresie ochrony dobrego imienia dotyczy rozstrzygnięcia powództwa krajowego, które wytoczono w związku z

wypowiedziami o nieprawdziwej i zniesławiającej treści, jakoby skarżący – pracownik ministerstwa – dopuścił się niewłaściwego wykorzystania sprzętu finansowanego ze środków publicznych.

2.

Skarżący, który pracował jako jeden z kilku asystentów i doradców ustępującego ministra sprawiedliwości, wniósł pozew o naruszenie dóbr osobistych przeciwko nowemu ministrowi w związku z jego wypowiedziami, iż służbowe laptopy wykorzystywane przez ustępującego ministra i

skarżącego zostały zniszczone oraz że zniszczenie nie było przypadkowe i

mogło stanowić przestępstwo. Zaskarżone wypowiedzi padły na konferencji prasowej, podczas której minister nie wymienił skarżącego z

nazwiska, ale

określił go jako asystenta byłego ministra, jak też zostały zawarte w

komunikacie prasowym opublikowanym na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości dzień przed konferencją, gdzie podano imię i nazwisko skarżącego.

3.

Skarżącego wymieniano z nazwiska również w przekazach medialnych na podstawie komunikatu i informacji przedstawionych podczas konferencji prasowej. Wspomniane przekazy medialne dotyczyły przede wszystkim ustępującego ministra i w związku z

tym także skarżącego.

4.

Po tych zdarzeniach skarżący, który jest pracownikiem naukowym, musiał rzekomo mierzyć się z kwestionowaniem jego działań przez bliskie otoczenie i krytyką ze strony studentów.

5.

Skarżący wystąpił z powództwem o naruszenie dóbr osobistych przeciwko danemu ministrowi.

6.

W dniu 18 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, a w dniu 24

stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie orzekły na korzyść skarżącego.

7.

Sądy zauważyły, że pozwany nie miał podstaw do przypisania skarżącemu zniszczenia laptopa, ponieważ w dniu konferencji prasowej posiadał informacje tylko o zakresie uszkodzenia tego sprzętu, ale nie o

przyczynie tego zniszczenia. Zgodnie z treścią sprawozdań, które uzyskano w późniejszym czasie, laptop skarżącego był uszkodzony w

niewielkim stopniu, w

przeciwieństwie do komputera byłego ministra. Uszkodzenie to

mogło wynikać z regularnego użytkowania, a nie celowego działania. Stan laptopa skarżącego można było łatwo ocenić wizualnie bez potrzeby dysponowania specjalistyczną wiedzą. Z tego powodu sądy uznały, że

pozwany nie powinien był wnioskować, iż

przedmiotowy komputer został zniszczony specjalnie, i nie powinien był podawać takich nieprawdziwych informacji do wiadomości publicznej. Zamiast tego pozwany powinien był co najwyżej publicznie odnieść się do

znaczącego, nietypowego i widocznie mechanicznego uszkodzenia komputera, z którego korzystał były minister.

8.

Sądy uznały również, że chociaż sam pozwany nie wymienił skarżącego z imienia i nazwiska, to informacje, które upublicznił, pozwoliły na zidentyfikowanie go przez osoby, które zapoznały się z komunikatem prasowym ministerstwa lub przekazami medialnymi. Ponadto pozwany nie odwodził swoich pracowników, którzy kontaktowali się z dziennikarzami, od

ujawniania imienia i nazwiska skarżącego. Pozwany powinien był wiedzieć, że imię i nazwisko skarżącego zostały podane na stronie internetowej ministerstwa. Ogólnie rzecz biorąc, jako prawnika z

wykształcenia i ministra sprawiedliwości, pozwanego obowiązywały wyższe standardy postępowania.

9.

W dniu 23 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z następującymi uwagami. Skarżącego należało uznać za osobę publiczną. Uwagi pozwanego leżały w interesie publicznym i, choć okazały się nieprawdziwe, stanowiły część procesu politycznego związanego ze zmianą kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości i z tego tytułu podlegały ochronie na mocy art.

10 Konwencji.

10.

W dniu 6 października 2015 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił powództwo skarżącego, uznając, że sąd ten jest związany wykładnią prawa Sądu Najwyższego. Zasądził od skarżącego koszty postępowania i opłaty sądowe, łącznie w wysokości 9834 polskich złotych.

11.

Skarżący postanowił nie wnosić kolejnej skargi kasacyjnej, gdyż

w

jego ocenie nie miałaby ona szans powodzenia.

12.

Powołując się na art.

8 i

10 Konwencji, skarżący zarzucił przed Trybunałem naruszenie jego prawa do poszanowania życia prywatnego i

ochrony dobrego imienia.

OCENA TRYBUNAŁU

13.

Trybunał – jako że na nim spoczywa dokonanie subsumpcji w sprawie (zob. wyrok w sprawie

Radomilja i Inni przeciwko Chorwacji

[WI], skargi nr

37685/10 i 22768/12, § 124, 20 marca 2018

r.) – uznaje, że skarga skarżącego podlega rozpatrzeniu na podstawie art.

8 Konwencji.

14.

Nie można zgodzić się z zastrzeżeniem Rządu, że skarżący nie

wyczerpał krajowych środków odwoławczych. Gdy jego sprawa była rozpatrywana za pierwszym razem, skarżący skorzystał ze wszystkich środków odwoławczych. W świetle wyroku Sądu Najwyższego wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku sądu apelacyjnego z dnia 6 października 2015

r. nie miałoby szans powodzenia.

15.

Nie można również zgodzić się z zastrzeżeniem Rządu, że skarżący nie wniósł skargi z zachowaniem terminu sześciu miesięcy. Wbrew temu, co

twierdził Rząd, przedmiotowy termin biegł nie od daty ustnego przedstawienia sentencji orzeczenia kończącego sprawę, ale od doręczenia wyroku z pełnym uzasadnieniem, ponieważ dopiero wtedy skarżący zyskał wystarczającą wiedzę o wyroku (zob.

mutatis mutandis

,

Hürmüz Koç i

Kıymet Tosun przeciwko Turcji

(dec.), skarga nr 23852/04, 13 listopada 2008

r.). Na skutek formalnego wniosku pełnomocnika skarżącego sąd apelacyjny sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku i doręczył je

skarżącemu w dniu 16 marca 2016

r. Uzyskanie wyroku z uzasadnieniem było konieczne, gdyż umożliwiło skarżącemu podjęcie świadomej decyzji co

do ewentualnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej i sporządzenia skargi do Trybunału.

16.

Trybunał oddala zatem zastrzeżenia wstępne Rządu. Trybunał zauważa ponadto, że skarga nie jest w sposób oczywisty nieuzasadniona w

rozumieniu art.

35 ust.

3 lit.

a Konwencji ani nie jest niedopuszczalna na

jakiejkolwiek innej podstawie. Należy ją zatem uznać za dopuszczalną.

17.

Zasady ogólne dotyczące konfliktu pomiędzy czyimś prawem do

ochrony dobrego imienia a korzystaniem przez osobę trzecią z prawa do

wolności wyrażania opinii podsumowano w wyrokach w sprawach

Axel Springer AG przeciwko Niemcom

([WI], skarga nr 39954/08, §§ 82–95, 7

lutego 2012 r.),

Węgrzynowski i Smolczewski

przeciwko Polsce

(skarga nr

33846/07, §§

53–57, 16 lipca 2013 r.) oraz

Polanco Torres i Movilla Polanco przeciwko Hiszpanii

(skarga nr 34147/06, §§ 40–43, 21 września 2010 r.).

18.

Trybunał zauważa, że zniesławiające wypowiedzi na temat skarżącego były związane z próbą wkładu w debatę polityczną wokół zmiany kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości i wykorzystania środków publicznych. W ocenie Trybunału skarżący nie był jednak osobą publiczną. W tym czasie był jednym z kilku asystentów i doradców pracujących w

gabinecie ministra. Skarżący podniósł, że był mało znanym urzędnikiem i

że jego imię i nazwisko po raz pierwszy podano do wiadomości publicznej w związku ze skandalem dotyczącym laptopa. Zdaniem Trybunału sąd krajowy nie uwzględnił w wystarczającym stopniu argumentów skarżącego, że nie był on osobą publiczną, i nietrafnie połączył jego sytuację z sytuacją byłego ministra.

19.

Trybunał podkreśla również, że nawet jeżeli kwestionowane wypowiedzi nie były skandaliczne, szokujące lub oszczercze, to były nieprawdziwe i miały na celu zaszkodzenie dobremu imieniu skarżącego.

20.

Trybunał przyznaje, że w niniejszej sprawie skarżący miał dostęp do

skutecznego systemu prawnego umożliwiającego ochronę praw wchodzących w zakres prawa do „życia prywatnego” i w pełni z niego skorzystał. Trybunał uważa jednak, że w wyroku kończącym zaskarżone postępowanie nie zawarto istotnego i wystarczającego uzasadnienia i

nie

zachowano sprawiedliwej równowagi między prawami skarżącego zagwarantowanymi w art.

8, z jednej strony, a prawami pozwanego wynikającymi z art.

10 Konwencji, z drugiej strony. Ograniczenie wolności wyrażania opinii w celu ochrony dobrego imienia skarżącego w

okolicznościach niniejszej sprawy nie byłoby nieproporcjonalne w świetle art.

10 Konwencji (por.

mutatis mutandis

, wyrok w sprawie

Węgrzynowski i

Smolczewski

, cyt. powyżej, §

68, oraz

Karakó przeciwko Węgrom

, skarga nr 39311/05, §

28, 28 kwietnia 2009 r.).

21.

W związku z powyższym doszło do naruszenia art.

8 Konwencji.

ZASTOSOWANIE ART.

41 KONWENCJI

22.

Skarżący domagał się kwoty 8122 euro (EUR) tytułem szkody niemajątkowej oraz 9410 EUR

tytułem kosztów i wydatków poniesionych przed sądami krajowymi i Trybunałem. Na tę drugą kwotę składa się 8717

polskich złotych (PLN) tytułem kosztów, którymi skarżący został obciążony w wyroku kończącym sprawę, 1117 PLN tytułem opłat sądowych i

skarbowych oraz 30

750 PLN tytułem kosztów zastępstwa procesowego przed Trybunałem.

23.

Rząd podniósł, że wszystkie żądane kwoty są wygórowane. Ponadto Rząd podniósł, że roszczenie w zakresie kosztów zastępstwa procesowego przed Trybunałem jest nieuzasadnione co do wysokości.

24.

Trybunał przyznaje skarżącemu kwotę 8000 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, powiększoną o wszelkie należne podatki.

25.

Mając na uwadze posiadane dokumenty, Trybunał uznaje za

uzasadnione przyznanie kwoty 2290 EUR tytułem kosztów i wydatków w

postępowaniu krajowym oraz kwoty 4000 EUR za postępowanie przed Trybunałem, którą uznaje za uzasadnioną co do wysokości, powiększone o

wszelkie należne od skarżącego podatki.

Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE

uznaje

skargę za dopuszczalną;

orzeka

, że doszło do naruszenia art.

8 Konwencji;

orzeka,

(a)

że pozwane Państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na

rzecz skarżącego następujące kwoty, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności:

(i)

8000

EUR (osiem tysięcy euro), plus wszelkie należne podatki, tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową;

(ii)

6290

EUR (sześć tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt euro), plus wszelkie należne podatki, tytułem poniesionych kosztów i

wydatków;

(b)

że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż

do

momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w

tym okresie, powiększonej o

trzy punkty procentowe;

oddala

pozostałą część roszczenia skarżącego o słuszne zadośćuczynienie.

Sporządzono w

języku angielskim i

obwieszczono pisemnie dnia 12

stycznia 2023

r., zgodnie z

Regułą 77 §§

2 i

3 Regulaminu Trybunału.

Liv Tigerstedt

Lətif Hüseynov

Zastępca Kanclerza

Przewodniczący