Ministerul Afacerilor Externe, www.gov.pl/diplomacy Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC © Ministerul Afacerilor Externe, www.gov.pl/diplomacja Zezwolenie la publicarea acestei traduceri a fost acordată de Ministerul Afacerilor Externe exclusiv în scopul de a fi plasată în baza de date a Tribunalului HUDOC EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWI Nota informativă a Ministerului Afacerilor Externe a fost acordată de Ministerul Polonez al Afacerilor Externe pentru singurul scop al includerii sale în baza de date HUDOC © Ministerul Afacerilor Externe, www.gov.pl/diplomacja Zezwolenie la publicarea acestei traduceri a fost acordată de Ministerul Afacerilor Externe exclusiv în scopul de a fi plasată în baza de date a Tribunalului HUDOC EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWI CZŁOWI Nota informativă a Ministerului Afacerilor Externe a fost acordată de Ministerul Polonez al Afacercerilor Externe pentru scopul de a fi inclusă în baza de date HUDOC © Ministerul Afacerurilor Externe, www.gov.pl/dipl/diplomația Zezwoleniei Externe, www.gov.pl/dipl.pl/diplomația Zezwolenie la publicarea acestei traduceri a fost acordată de către Ministerul Externe exclusiv pentru plasarea în baza de date a Tribunalului HUDOC EUROPEJE EUROPEJE EUROPEJSKI TRYSKI TRYSKI TRYESKI TRYB (WEB pentru abilită în baza de datei EXTERNE, www.gov.gov.gov.pl.pl.pl.pl.pl.pl.pl.pl) pentru a fost publicată de către Ministerul Afactorul Arme, dar nu a fost publicată de informații în domeniul de informații în domeniul de informații externe, dar nu a informații, dar nu a informa
În consecință, aceasta constituie o formă de activitate periculoasă, care trebuie să implice o obligație pozitivă de adoptare și implementare de către stat a măsurilor menite să asigure siguranța publică, deoarece orice încălcare a dreptului la viață prin folosirea armelor de foc, nu numai intenționată, dar și prin comportamentul neglijenți, poate avea efecte fatale pentru victime, iar riscul de utilizare a unei astfel de arme pentru a comite o infracțiune intenționată este și mai grav. În consecință, aceasta constituie o formă de activitate periculoasă, care trebuie să implice o obligație pozitivă de adoptare și implementare de către stat a măsurilor menite să asigure siguranța publică. Acestea sunt obligațiile fundamentale ale Curții de Apel care implică adoptarea obligației de a respecta normele de protecție a vieții și de a asigura respectarea cerințelor legale de funcționare a armelor de foc.
Cu toate că înainte de atac au existat anumite elemente de fapt care indică faptul că autorul ar putea prezenta un risc potențial de comitere a unor acte care pun viața în pericol, totuși informațiile disponibile poliției locale în perioada precedentă comiterii de către autorul infracțiunii, inclusiv postările sale de pe internet, nu au dat niciun motiv de a suspecta un risc real de atac sub formă de împușcare la școală.Există o diferență semnificativă între comportamentul care implică plasarea de filme video în posturi secrete de internet fără acte concrete sau chiar generoase de crimă și uciderea în masă a persoanelor prezente în locul respectiv (în plus, nota nr. 1767 din Nota P. Zoltoltoltolt, în scandalul din 13678/09, care a fost publicată în data de 7 aprilie 2014), care nu a fost înregistrată în cazul unor persoane care au fost supuse unei supravegheri psihice grave, care nu au fost de asemenea urmărite în această zi, sau în cazul în care a fost identificată o persoană care a fost ucisă în mod direct în locul respectiv (nota nr. 1748 din Nota nr. 1767 din Nota nr. 1348 din Nota nr. 1744 din Nota nr. 1848 din Nota nr. 1844 din Nota nr. 1848 din Nota nr. 1844 din Nota nr. 1844 din Nota nr. 1848 din Nota nr. 18 din Nota nr. 1848 din Nota nr. 18 din Nota de la Nota nr. 18 din Nota din data de 7 din data de 7 apriliei 14 din data de 12 aprilie 2014), care nu a fost identificată nicio persoană care a fost supusă în situația în cazul în care a fost supusă în situația în care a unui bărbat care nu era în stare de supraveghere în cazul în care a fost în stare de pericol sau în cazul în care a fost identificat în cazul în care a fost în cauză în cazul în cazul în care a fost în care a fost identificat de fapt în cauză în cazul în cazul în care a fost în cauză în cauză în cazul în care a fost în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză în cauză
Curtea nu poate, așadar, să concluzioneze că a existat un pericol real și direct la viața autorului, despre care poliția știa sau ar fi trebuit să știe înainte de atac. Prin urmare, nu se poate considera că circumstanțele din acest caz au dat temei pentru a se naște o obligație de protecție personală a persoanelor care au fost victime ale unei ucideri ulterioare sau a altor ofițeri sau a personalului școlii respective. Concludenta de mai sus nu schimbă argumentul susținut de reclamanți că poliția ar fi trebuit să obțină documentația medicală și militară a autorului pentru a verifica datele privind sănătatea sa mintală. Accesul la datele medicale ale unei persoane nu poate fi de natură rutinară și nu poate fi obligat de o autoritate de stat în mod special în cazul unor infracțiuni care nu pot fi stabilite în mod direct. Curtea nu este obligată să stabilească dacă o persoană cu un istoric de infracționalitate a fost în cauză sau nu. În cazul în care o persoană în cauză a fost în cauză, o autoritate de poliție nu poate fi obligată să asigure accesul la datele de protecție în mod direct, chiar dacă o persoană în cauză este în pericol de moarte sau de moarte.
Având în vedere nivelul de pericol pentru viață asociat cu orice încălcare a legii privind folosirea armelor de foc, este esențial ca statul să introducă și să aplice riguros un sistem de garanții adecvate și eficiente, menite să prevină toate cazurile de utilizare incorectă și periculoasă a armelor de foc. Acest lucru presupune o obligație de interogare a autorităților care pot obține informații despre fapte care dau temeiuri de suspiciune asupra respectării unor astfel de cerințe. În acest caz, poliția a fost obligată să publice pe internet postări care nu au putut conține greșeli, dar nu au fost suficiente pentru a stabili dacă au fost efectuate astfel de acțiuni.
În opinia Curții, confiscarea armelor de către autor constituie o măsură de precauție justificată, care trebuie luată în circumstanțe în care, pe baza informațiilor transmise autorităților, apar îndoieli cu privire la capacitatea autorului de a deține o armă periculoasă. O astfel de măsură nu ar constitui o interferență semnificativă în niciun drept concurent protejat de Convenție și, prin urmare, nu ar crea dificultăți speciale sau necesitatea de a efectua o decizie delicată. O astfel de măsură nu ar necesita nici un program de aplicare ridicat, dimpotrivă.
Acest rezumat a fost pregătit de o Cancelarie a Tribunalului. Link do Not informațională despre jurisdicție
© Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
www.gov.pl/diplomacy
Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for
the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
©
Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
www.gov.pl/dyplomacja
Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 243
Sierpień – wrzesień 2020 r.
Kotilainen i Inni p. Finlandii –
skarga nr
62439/12
Wyrok z 17.09.2020 r. [Pierwsza Sekcja]
Art. 2
Obowiązki pozytywne
Brak prewencyjnego skonfiskowania pistoletu studentowi, którego posty internetowe zamieszczane przed popełnieniem zabójstw w szkole, choć nie zawierały konkretnych gróźb, poddawały w wątpliwość jego zdolność do bezpiecznego posiadania broni palnej:
naruszenie
Fakty
– Skarżącymi są krewni osób, które zostały zabite w szkolnej strzelaninie. Sprawca (jeden ze studentów) miał zezwolenie na posiadanie broni palnej, a po zamieszczeniu kilku postów internetowych został przesłuchany przez funkcjonariusza policji w zakresie dotyczącym jego zdolności do posiadania broni. W rezultacie przesłuchania zdecydowano, że nie ma potrzeby pozbawiania go broni. Sprawca zabił następnie dziesięć osób, a sam – w trakcie tego wydarzenia – popełnił samobójstwo.
Prawo –
Art. 2 (aspekt materialny): Korzystanie z broni palnej pociąga za sobą wysoki poziom zagrożenia dla prawa do życia, gdyż jakiekolwiek wykroczenie z użyciem broni palnej, nie tylko umyślne, ale także poprzez niedbałe zachowanie, może mieć śmiertelne skutki dla ofiar, a ryzyko wykorzystania takiej broni do popełnienia umyślnego przestępstwa jest jeszcze poważniejsze. W związku z powyższym stanowi ono formę niebezpiecznej działalności, która musi pociągać za sobą pozytywny obowiązek przyjęcia i
wdrożenia przez państwo środków mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. To podstawowe zobowiązanie polega na obowiązku przyjęcia uregulowań celem ochrony życia i zapewnienia skutecznego ich wdrażania i funkcjonowania.
i.
Ramy prawne
– Trybunał nie zgodził się, że istotną wadę stanowił sam brak ogólnokrajowego przekazywania między różnymi lokalnymi organami policji informacji dotyczącej wcześniejszego odnotowania różnych zagrożeń, które nie skutkowały wszczęciem postępowania karnego.
ii.
Pozwolenie na posiadanie broni palnej przez sprawcę –
Sądy krajowe ustaliły, że
pozwolenie udzielone sprawcy zostało wydane zgodnie z właściwą ustawą (sprawca spełniał wymogi ustawowe i przeprowadzono z nim osobistą rozmowę, co było warunkiem przyznania pozwolenia). Sądy stwierdziły, że brak było dowodów zaniedbania po stronie organów wydających pozwolenie. Trybunał nie znalazł powodów, by kwestionować te
ustalenia.
iii.
Istnienie rzeczywistego i bezpośredniego zagrożenia życia –
Sądy krajowe uznały, że
choć przed atakiem istniały pewne elementy faktyczne świadczące o tym, że sprawca może potencjalnie stwarzać ryzyko popełnienia czynów zagrażających życiu, to jednak informacje dostępne lokalnej policji w czasie poprzedzającym popełnienie przez sprawcę przestępstwa, w tym jego posty internetowe, nie dawały żadnych powodów do podejrzenia rzeczywistego ryzyka ataku w formie strzelaniny w szkole. Istnieje znaczna różnica między zachowaniem polegającym na umieszczaniu filmów wideo i tajemniczych postów w
internecie bez konkretnych lub nawet ogólnych gróźb a masowym zabijaniem osób obecnych w określonym miejscu (zobacz
mutatis mutandis Van Colle p. Zjednoczonemu Królestwu,
skarga nr
7678/09, 13
listopada 2012 r.,
Nota informacyjna nr 157
). Podejście sądów krajowych nie było zatem niezgodne z kryterium rzeczywistej lub przypisanej wiedzy o rzeczywistym i bezpośrednim zagrożeniu dla życia, określonym w orzecznictwie Trybunału.
Ponadto niniejszą sprawę należy odróżnić również od sprawy
Bljakaj i Inni
(nr 74448/12, 18 września 2014 r.,
Nota informacyjna nr 177
), która dotyczyła niebezpiecznego mężczyzny z zaburzeniami psychicznymi, wobec którego stwierdzono potrzebę dalszego nadzoru lekarskiego i który z uwagi na ostry stan, w jakim się znajdował, i wyrażane przez niego groźby, został uprzednio – tego samego dnia, w którym poważnie zranił swą żonę i
zabił jej adwokata – objęty natychmiastowym nadzorem policji.
Trybunał nie może zatem stwierdzić, że zachodziło rzeczywiste i bezpośrednie zagrożenie życia ze strony sprawcy, o którym policja wiedziała lub powinna była wiedzieć przed atakiem. Nie można zatem uznać, że okoliczności niniejszej sprawy dawały podstawy do
powstania obowiązku osobistej ochrony osób, które padły ofiarą późniejszego zabójstwa, lub innych uczniów bądź personelu danej szkoły.
Powyższej konkluzji nie zmienia argument podniesiony przez skarżących, że policja powinna była pozyskać dokumentację medyczną i wojskową sprawcy w celu zweryfikowania danych dotyczących jego zdrowia psychicznego. Dostęp policji do danych medycznych osoby nie może mieć charakteru rutynowego
i musi podlegać szczególnym wymogom dotyczącym konieczności i uzasadnienia, których nie można ustalać z
perspektywy czasu. Ponadto, nawet jeśli dane dotyczące historii leczenia sprawcy byłyby dostępne, nie można określić, czy i w jakim stopniu ocena, czy w danym czasie sprawca stwarzał rzeczywiste i bezpośrednie zagrożenie, mogła zależeć od takich informacji.
iv.
Obowiązek szczególnej staranności –
Trybunał uznał, że obowiązek zapewnienia społeczeństwu ogólnej ochrony przed potencjalnymi przestępstwami ze strony jednej lub kilku osób może wchodzić w grę w odniesieniu do osób, zwłaszcza niebezpiecznych więźniów, które znajdują się pod opieką władz państwowych lub jeśli stwarzane przez nie
bezpośrednie zagrożenie stało się widoczne w związku z interwencją policji. Trybunał uznał, że podobny obowiązek szczególnej staranności wchodził w grę w okolicznościach niniejszej sprawy.
Choć sprawca nie znajdował się pod opieką władz, były one odpowiedzialne za określenie i stosowanie wymogów dotyczących zgodnego z prawem posiadania broni palnej. Zważywszy na szczególnie wysoki poziom zagrożenia życia związany z każdym wykroczeniem z użyciem broni palnej, kluczowe jest wprowadzenie i rygorystyczne stosowanie przez państwo systemu odpowiednich i skutecznych gwarancji mających na
celu przeciwdziałanie i zapobieganie wszelkim przypadkom niewłaściwego i
niebezpiecznego użycia takiej broni. Pociąga to za sobą obowiązek interweniowania przez władze po otrzymaniu informacji o faktach, które dają podstawy do konkretnych podejrzeń dotyczących przestrzegania takich wymogów.
W niniejszej sprawie policja była świadoma postów internetowych sprawcy, które – choć
nie zawierały gróźb, były tego rodzaju, że wywoływały wątpliwości co do tego, czy
sprawca może w dalszym ciągu bezpiecznie posiadać broń palną. Policja w rzeczy samej nie pozostała bierna, ale przeprowadziła rozmowę ze sprawcą. Nie podjęto jednak żadnych działań, by skonfiskować broń, mimo że wiedziano, że ją posiada w oparciu o
pozwolenie. O ile jednostkowy błąd w ocenie nie może wystarczyć do stwierdzenia naruszenia przez państwo jego obowiązków pozytywnych, zwłaszcza jeśli błąd ten stwierdza się z perspektywy czasu, o tyle można uznać, że przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia, która wykracza poza taki błąd w ocenie.
Z punktu widzenia Trybunału zajęcie broni sprawcy stanowi uzasadniony środek ostrożności, jaki należy podjąć w okolicznościach, w których w oparciu o informacje przekazane władzom pojawiają się wątpliwości, czy sprawca jest zdolny do posiadania niebezpiecznej broni palnej. Środek taki nie stanowiłby znacznej ingerencji w jakiekolwiek konkurujące prawa chronione Konwencją, a zatem nie stwarzałby żadnej szczególnej trudności lub potrzeby przeprowadzenia delikatnego wyważenia praw. Środek taki nie
wymagałby też wysokiego progu dla jego zastosowania, wprost przeciwnie. Stwierdzenie to jest kwestią odrębną od stwierdzenia, że nie można było uznać, że decyzja o niezajęciu broni miała związek przyczynowy z późniejszymi zabójstwami lub że wiązała się z
niedopełnieniem przez państwo obowiązku zapewnienia ofiarom ochrony osobistej.
Władze krajowe nie zachowały zatem szczególnego obowiązku staranności ciążącego na
nich z uwagi na szczególnie wysokie zagrożenie dla życia nieodłącznie związane z
jakimkolwiek wykroczeniem z użyciem broni palnej. Doszło zatem do naruszenia przez pozwane Państwo jego materialnych obowiązków pozytywnych.
Rozstrzygnięcie:
naruszenie (sześcioma głosami do jednego).
Trybunał stwierdził jednogłośnie, że nie doszło do naruszenia art. 2 w jego aspekcie proceduralnym.
Art. 41: 30
000 EUR tytułem szkody niemajątkowej łącznie dla każdego gospodarstwa domowego. 31
571,97 EUR tytułem szkody majątkowej dla jednego ze skarżących (utrata
zarobków z powodu śmierci matki).
© Council of Europe/European Court of Human Rights
Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.
Link do
Not informacyjnych nt. orzecznictwa