AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 59683/12 Mevlüt CAN ve Otheri / Türkiye Bașkanı Valeriu Grițco, Hâkimler Branko Lubarda, Pauliine Koskelo, și Asistentul Directorului Afacerilor Literare al Departamentului Hasan Bakırcı'nın participării la 15 decembrie 2020 la evenimentul din 15 decembrie 2020 al Comitetului European pentru Cantificări de Drepturi (İkinci Bölüm), 14 decembrie 2012 la evenimentul din 14 decembrie 2012, au avut loc cele două întâlniri de mai sus, organizate de Guvernul Davalului, iar cele două întâlniri de mai târziu au avut loc la Ankara, iar cele două întâlniri au avut loc în legătură cu un incident de la 5 aprilie 1957, iar celelalte întâlniri au avut loc la Ankara, iar celelalte întâlniri au avut loc la următoarele două întâlniri: 1.
În raportul de la ora 22.00 a fost declarat că Onur Yaser Canın a dat acordul la 11 grame de droguri de pe el, dar nu a putut identifica persoana care le-a luat. În conformitate cu înregistrările poliției, Onur a refuzat să solicite informații de la familie despre arestare și asistență de avocatură. 6.
În aceeași zi, patru polițiști arestați de Onuru și secretarul de stat al Directoratului Național de Narcotice din Istanbul, Fatih Cumhuriyet, au depus declarații în fața lui Onurun. Din cauza lipsei de dovezi de rutină în cazurile de acest fel, Onurun a susținut că a fost răpit, forțat să se culce și să se spargă în poziția respectivă și, probabil, a fost abuzat sexual de către polițiști.
În acest proces, un raport de știință care evalua înregistrările video ale Direcției de la Fărăsurile de droguri și de la Șambrul de Procurare a fost trimis la Procurarea Fatih Cumhuriyet la 21 ianuarie 2011 și conținea imagini ale intrărilor și ieșirilor, lifturilor și scărilor clădirii; s-a ajuns la concluzia că nu există nicio înregistrare a practicării de rău tratament asupra lui Onur Yaser Cana, decedat.16 În absența unui șef al Fatih Cumhuriyet, pe baza raportului medical și a unui raport de știință datat la 2 iunie 2010, a decis că nu va fi judecat pentru rău tratament membrii poliției din 2 mai 2011.17 Totuși, un raport al anchetatorilor Republicii a fost pregătit și a fost respins după ce membrii poliției din Cevșuveni au depus plângeri împotriva lui Cevânșuveni.26 Mai 2011 - după ce a fost eliberat în judecată, a fost eliberat în judecată în Belgia, după două zile, din cauza cererilor de pedeapsă a membrilor poliției din 18 mai 2011.
În legătură cu faptele menționate mai sus, procurorul İstanbul Cumhuriyet a acuzat pe 12 mai 2011 doi polițiști oficiali de falsificare a documentelor și a pregătit, de asemenea, un indicibil împotriva lor. În special, procurorul Cumhuriyet a înregistrat că declarațiile decedatului Onurun au fost pregătite după ce au fost eliberate și că aceste declarații i-au fost semnate cu forța la două zile după detenție. Membrii poliției, pe 15 mai 2012, au fost condamnați la două ani și șase luni de închisoare de către judecătorul de la Istanbul 6 pentru falsificarea documentelor oficiale cu scopul de a le falsifica. În dosarul cauzei, procurorii au susținut că au fost supuși unor alte afirmații privind prejudiciul psihologic.
În temeiul articolelor 6 și 13 din Convenție, reclamanții au susținut că ancheta împotriva pretentiei de abuz de tratament nu a fost eficientă din cauza faptului că instanțele locale au considerat că declarațiile ofițerilor de poliție implicați erau contradictorii și că au examinat în mod corespunzător dovezile, în special înregistrările video.22 În temeiul articolului 5 § 2 din Convenție, reclamanții au susținut din nou că Onurun nu a fost informat cu privire la motivul acuzației și nu a beneficiat de asistența unui avocat.HUKUKİ DEĞERLENDİRME 23.Guvernul a susținut că, în urma anchetei, a fost necesară o soluție în legătură cu afirmațiile reclamantelor.24 În ceea ce privește reclamațiile privind incidentul Onurer Canerin, Curtea a susținut că șase reguli ale regulilor sunt o procedură politică de urmărire a justiției, prin urmare, o procedură de urmărire a justiției a fost respinsă, deși nu a fost adresată unei anchete în justiție.
În ceea ce privește celelalte plângeri depuse, Curtea a exclus posibilitatea ca drepturile susținute de reclamante să aparțină categoriei drepturilor nedescoperite și a constatat că rudele decedatei nu pot fi considerate victime (de exemplu, Kaburov/Bulgaristan (k.k.), nr. 9035/06, §§ 51-53, 19 iunie 2012, și cauzele de pe aici).26 Curtea a exclus posibilitatea ca plângerile reclamantului să continue ca moștenire în contextul plângerilor de pe baza articolului 3 din Convenție.Cu toate acestea, Curtea a susținut că, pe lângă aceste plângeri, plângerile locale sau orice alte plângeri au fost doar cauzate de un motiv puternic de interes personal care nu a fost declarat sau nu a fost declarat în favoarea cauzării unei infracțiuni grave, în special în cazul în care nu a avut loc o plângere de violență, cum ar fi plângerile de pe baza articolului 3, §5, §6, §5, §6 din Convenție.27 din Convenție.
Prin urmare, această parte a cererii este în concordanță personală cu prevederile Convenției, inclusiv în sensul articolului 35 § 3 (a) din Convenție, și, prin urmare, trebuie respinsă în temeiul articolului 35 § 4 din Convenție.Pe aceste temelii, Curtea a decis, în unanimitate, că cererea lui Bașur este inadmisibilă.Această decizie a fost redactată în limba engleză; notificată în scris la data de 21 ianuarie 2021 Hasan Bakırcı Grițco Valı Yazı İșleri Müdür Yardımcısı Bașkaneriu
Bașvuru no. 59683/12
Mevlüt CAN ve Diğerleri / Türkiye
Bașkan
Valeriu Grițco,
Hâkimler
Branko Lubarda,
Pauliine Koskelo,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 15 Aralık 2020 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
14 Haziran 2012 tarihinde yapılan yukarıda anılan bașvuruyu göz önüne alarak,
Davalı Hükümet tarafından ibraz edilen görüșleri ve bu görüșlere cevaben bașvuranlar tarafından ibraz edilen görüșleri göz önüne alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuranlar Mevlüt Can, Hatice Can ve Ezgi Sevgi Can sırasıyla 1957, 1957 ve 1987 doğumlu Türk vatandașlarıdır. Bașvuranlar Ankara’da ikamet etmektedirler. Bașvuranlar, Mahkeme önünde Ankara Barosuna bağlı Avukat E. Kanar tarafından temsil edilmișlerdir.
2.
Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
Davanın Koșulları
3.
Dava konusu olaylar, taraflarca ileri sürüldüğü șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir:
Onur Yaser Can’ın gözaltına alınması
4.
İlk iki bașvuranın oğlu ve üçüncü bașvuranın kardeși olan Onur Yaser Can, 2 Haziran 2010 tarihinde 21.20 sıralarında yasadıșı uyușturucu madde tașıma șüphesiyle tutuklanmıștır. Üzerinde bir miktar esrar bulunmuș ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Șubesine götürülmüștür.
5.
Saat 22.00’de Beyoğlu Cumhuriyet savcısı Onur Yaser Can’ın sorgusuna ilișkin formalitelerin tamamlanmasının ardından uyușturucuya el konulmasını ve onun serbest bırakılmasını emretmiștir. Bu emri takiben 23.15’te birkaç polis memuru tarafından yakalama ve arama tutanağı düzenlenmiștir. Raporda; Onur Yaser Can’ın üzerinde bulunan 11 gram esrara el konulmasına rıza gösterdiği, ancak uyușturucuyu aldığı kișiyi teșhis edemediği belirtilmiștir. Polis kayıtlarına göre Onur, yakalanması hakkında ailesinin bilgilendirilmesini istememiș ve avukatlık yardımını reddetmiștir.
6.
Onur serbest bırakılmadan önce hastaneye götürülmüștür. 23.45 sıralarında sağlık muayenesinden geçirilmiștir. Burada hazırlanan sağlık raporunda, vücudunda fiziksel șiddet gördüğüne dair herhangi bir ișaret bulunmadığı kaydedilmiștir.
7.
Onur, aynı gece 3 Haziran 2010 tarihinde saat 01.00 sıralarında serbest bırakılmıștır.
Onur Yaser Can’ın intiharına ilișkin sorușturma
8.
Onur, 23 Haziran 2010 tarihinde bazı uyușturucu satıcılarının tespit edilmesi amacıyla avukatıyla birlikte İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Șubesine çağrılmıștır.
9.
Onur aynı gün, 22.15 sıralarında bir binanın üçüncü katından atlayarak intihar etmiștir. Yaklașık kırk dakika sonra ambulans gelmiș ve Onur’u hastaneye götürmüștür. Hastanede ameliyat sırasında saat 02.00’de hayatını kaybetmiștir.
10.
Sonraki gün, ölüm sebebine ilișkin olarak sorușturma bașlatılmıștır.
Söz konusu sorușturma devam ederken bașvuranlar 2 Temmuz 2010 tarihinde Onur’un intiharının 2 Haziran 2010’da gözaltındayken kötü muameleye maruz kalmasından kaynakladığını öne sürerek suç duyurusunda bulunmușlardır. Onur’un soyulduğunu, çömelmeye ve o pozisyonda öksürmeye zorlandığını ve muhtemelen polis memurlarınca cinsel istismara maruz kaldığını iddia etmișlerdir.
11.
Aynı gün, Onur’u tutuklayan dört polis memuru ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Șubesindeki emniyet amiri Fatih Cumhuriyet savcısı huzurunda ifade vermișlerdir.
Emniyet amiri bu tür davalarda rutin usul olması nedeniyle, Onur’un șubede bulunduğu sırada soyularak arandığını beyan etmiștir.
12.
Sorușturma sırasında Onur’un arkadașları ve avukatı tanık olarak dinlenmiștir.
13.
Șișli Cumhuriyet savcısı 5 Ocak 2011 tarihinde, kovușturmaya yer olmadığına dair karar vermiștir. Savcı, Onur Yaser Can’ın psikolojik durumundan dolayı intihar ettiğine ve bașkaları tarafından intihara sürüklendiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadığına karar vermiștir.
14
.
Beyoğlu Ağır Ceza Mahkemesi, 9 Mart 2011 tarihinde bașvuranların itirazını reddetmiștir. Nihai karar, 28 Mart 2011 tarihinde bașvuranlara tebliğ edilmiștir.
Gözaltında kötü muamele iddialarına ilișkin sorușturma
15.
Bu süreçte, Onur Yaser Can’ın gözaltında geçen gecesine ilișkin Narkotik Suçlarla Mücadele Șube Müdürlüğünün video kayıtlarını değerlendiren bir bilirkiși raporu, 21 Ocak 2011 tarihinde Fatih Cumhuriyet Savcılığına gönderilmiștir. Binanın kapı giriș ve çıkıșlarının, asansörlerinin ve merdivenlerinin görüntülerini içeren raporda; vefat eden Onur’a kötü muamele uygulandığına ilișkin herhangi bir kayıt olmadığı sonucuna varılmıștır.
16.
Fatih Cumhuriyet savcısı, 2 Haziran 2010 tarihli sağlık raporuna ve bilirkiși raporuna dayanarak 2 Mayıs 2011 tarihinde polis memurları hakkında kötü muamele suçundan dolayı kovușturmaya yer olmadığı karar vermiștir.
17.
Ancak Cumhuriyet savcısı bir fezleke hazırlamıș ve bașvuranların hakkında șikâyette bulundukları polis memurlarından ikisinin Onur’un gözaltından serbest bırakılmasından iki gün sonra kendisine bir belge imzalattıkları iddiası sebebiyle resmi belgelerde sahtecilik yapma suçundan dolayı yargılanmalarını talep etmiștir.
18.
Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesi 26 Aralık 2011 tarihinde, bașvuranların 2 Mayıs 2011 tarihinde yapmıș oldukları kovușturmaya yer olmadığı kararına ilișkin itirazını reddetmiștir.
Belgelerde sahtecilik yapıldığına ilișkin sorușturma
19.
Yukarıda belirtilen fezlekeyle ilgili olarak, İstanbul Cumhuriyet savcısı 12 Mayıs 2011 tarihinde iki polis memurunu resmi belgede sahtecilik yapmakla suçlayarak onlar aleyhine bir iddianame hazırlamıștır. Cumhuriyet savcısı özellikle, vefat eden Onur’un ifadelerinin serbest bırakılmasının ardından hazırlandığını ve gözaltından iki gün sonra bu ifadelerin zorla kendisine imzalatıldığını kaydetmiștir. Polis memurları, 15 Mayıs 2012 tarihinde resmi belgede sahtecilik yapmaktan İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından iki yıl altı ay hapis cezasına çarptırılmıșlardır. Dava dosyasında, söz konusu yargılamaların sonucuna dair herhangi bașka bir bilgi bulunmamaktadır.
20.
Bașvuranlar Sözleșme’nin 2 ve 3. maddeleri uyarınca, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Narkotik Șubesinde geçirdiği sürede Onur Yaser Can’ın kötü muameleye ve psikolojik baskıya maruz kaldığı ve onlara göre bunun sonucunda intihara sürüklendiği hususunda șikâyette bulunmușlardır. Bu bağlamda Onur’un gözaltındayken soyulduğunu, çömelmeye zorlandığını ve yüzünün duvara çevrildiğini ileri sürmüșlerdir. Ayrıca, Onur’un yeniden ifade vermesini sağlamak amacıyla polis memurlarının ısrarcı aramaları üzerine Onur’un psikolojik durumunun zarar gördüğü ve intihara sürüklendiğini iddia etmektedirler.
21.
Bașvuranlar Sözleșme’nin 6 ve 13. maddelerine dayanarak, yerel mahkemelerin ilgili polis memurlarının ifadelerinin çelișkili olduğunu dikkate almamaları ve özelikle video kayıtları olmak üzere delilleri gerektiği șekilde incelememeleri sebebiyle kötü muamele iddiasına yönelik olarak yürütülen sorușturmanın etkin olmadığını ileri sürmüșlerdir.
22.
Bașvuranlar Sözleșme’nin 5 § 2 maddesi uyarınca, Onur’un yakalanma sebebi hakkında bilgilendirilmediğini ve avukatlık yardımından faydalandırılmadığını iddia etmișlerdir.
23.
Hükümet, bașvuranların iddialarına itiraz etmiștir.
24.
Onur Yaser Can’ın intiharına ilișkin șikâyetler hakkında, Mahkeme, altı ay kuralının bir kamu politikası kuralı olduğunu ve dolayısıyla, Hükumetten bu yönde bir itiraz gelmemiș olmasına rağmen bu hükmü re’sen uygulama yetkisi olduğunu düșündüğünü yinelemektedir (
Sabri Güneș/Türkiye
[BD], no.
27396/06, § 29, 29 Haziran 2012). Somut davada, Onur Yaser Can’ın ölümüne ilișkin olaylar hakkındaki sorușturmanın nihai kararı 28 Mart 2011 tarihinde bașvuranlara tebliğ edilmișken (yukarıda 14. paragraf) somut bașvuru 14 Haziran 2012 tarihinde yapılmıștır. Dolayısıyla, Sözleșme’nin 2. maddesi kapsamında ileri sürülen șikâyet zamanında ileri sürülmemiș olup Sözleșme’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi uyarınca reddedilmesi gerektiğine karar verilmiștir.
25.
Öne sürülen diğer șikâyetlere ilișkin olarak Mahkeme, bașvuranlar tarafından ileri sürülen hakların devredilemez haklar kategorisine ait olduğunu ve ölen kișinin akrabalarının mağdur olarak değerlendirilemeyeceğini kaydetmektedir (konuyla ilgili ilkeler için bk.
Kaburov/Bulgaristan
(k.k.), no.
9035/06, §§ 51-53, 19 Haziran 2012, ve burada anılan davalar).
26.
Mahkeme, yalnızca ölmüș akrabalarının uğradığı muameleden șikâyetçi olan bașvuranların șikâyetlerinin Sözleșme’nin 3. maddesi kapsamındaki șikâyetler bağlamında mirasçı olarak șikâyeti devam ettirme olasılığını dıșlamamaktadır. Bununla birlikte, Mahkeme, bu tür bașvuranların, yerel yargılamaların sonucuna yalnızca maddi menfaatin yanı sıra güçlü bir manevi menfaat veya davalarının incelenmesini gerektiren önemli bir genel menfaat gibi diğer zorlayıcı nedenler göstermeleri gerektiği kanaatindedir. (yukarıda anılan,
Kaburov
Haziran 2012).
27.
Somut davada, Sözleșme’nin 3, 5, 6 ve 13. maddeleri kapsamındaki șikâyetler, yalnızca 24 Haziran 2010 tarihinde vefat eden Onur Yaser Can adına yapılmıștır. Mahkeme, özellikle Onur Yaser Can’ın ölümünden önce ulusal makamlar nezdinde herhangi bir suç duyurusunda bulunmamıș veya tazminat davası açmamıș olduğunu dikkate alarak, bașvuranların bu hakları takip edebilmelerini kabul etmeye izin verecek özel bir durum görmemektedir.
Ayrıca, bașvuranlar, beyanlarında, iddia edilen ihlallerden kișisel olarak etkilendiklerini ortaya koyamamıșlardır.
28.
Dolayısıyla, bașvurunun bu kısmı Sözleșme’nin 35 § 3 (a) maddesinin anlamı dâhilinde Sözleșme hükümleriyle kiși bakımından bağdașmamaktadır ve bu nedenle Sözleșme’nin 35 § 4 maddesi uyarınca reddedilmelidir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce olarak tanzim edilmiș olup; 21 Ocak 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan