CASE OF GESTUR JÓNSSON AND RAGNAR HALLDÓR HALL v. ICELAND - [Polish Translation] legal summary by the Polish Ministry of Foreign Affairs

Ministerul Afacerilor Externe, www.gov.pl/diplomacy Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Courts database HUDOC © Ministerul Afacerilor Externe, www.gov.pl/diplomacja Zezwolenie și publicarea acestei traduceri a fost acordată de Ministerul Afacerilor Externe exclusiv în scopul de a fi plasată în baza de date a Tribunalului HUDOC EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWI 22 februarie 2018 Notă informativă nr. 246 Decembrie 2020 Nota de obligativitate a Tribunalului nr. 246 Decembrie 2020 Nota de obligativitate a Tribunalului Jónsson i Ragórszów Halld Halld p. Islandic [Izkar] Izkar [Izkar] Izkar] Izkar od od od od od 27 octombrie 681/14 i 6827 Wedzor Wedzor Wedzor Wedzor Wedzor Wedzor Wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor 22.12.2020 [Izkar] Izkar od 27 octombrie 2018 [Izkar od 28 octombrie 2018] Izkar od 28 octombrie 2018 [Izkar od 28 octombrie 2020] Izkar od 681/27 i 6827 Wedzor Wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedzor wedz

Legea Art. 6 §1: Guvernul Islandei a solicitat Marii Camere să recunoască că art. 6 nu este aplicabil în aspectul său penal. Acest lucru trebuia să fie stabilit, aplicând trei criterii din cazul Engel: a) Criteriul întâi: clasificarea legală a unui act interzis în legislația națională în lumina recunoașterii Curții Supreme nu pare să servească, deoarece a recunoscut că un act interzis de acest gen care încalcă legea în această cauză, a fost clasificat ca o infracțiune în legislația națională.

Curtea de judecată din cadrul unei anumite proceduri în care a fost în cauză un comportament incorect trebuia să stabilească din oficiu dacă acest comportament incorect încalcă o dispoziție competentă. Curtea a subliniat în mod repetat că această dispoziție dă statutul special al autorităților judecătorești în locul central al administrării justiției, iar acest rol special presupune o serie de obligații penale. De asemenea, trebuie să se ia în considerare faptul că este necesar să se demonstreze urgența cauzată de faptul că instanța de judecată nu poate sancționa o persoană pentru un comportament incorect în temeiul unei astfel de decizii. Curtea a recunoscut că executarea unor astfel de decizii constituie o obligație mai gravă decât cea a unei alte instanțe judecătorești, în conformitate cu dispozițiile sistemului de procedură comun.

În ciuda gravității încălcării obligațiilor profesionale în cauză, nu era clar dacă fapta interzisă de reclamant trebuie considerată a fi o infracțiune sau subiectul unei măsuri disciplinare. Prin urmare, era necesar să se examineze cazul din punctul de vedere al criteriului al treilea. c) Criteriul al treilea: În timp ce Curtea Supremă nu a luat în considerare în mod concret caracterul comportamentului necorespunzător al reclamantelor ca motiv pentru a le considera infracțiuni, Tribunalul nu a luat în considerare în mod specific caracterul comportamentului necorespunzător al reclamantelor ca motiv pentru a le considera infracțiuni.

În special, tipul de comportament nepotrivit pentru care reclamantul a fost tras la răspundere nu a fost supus unei pedepse cu lipsa libertății spre deosebire de precedentele cazuri privind imaginile de judecată, în care s-a constatat aplicabilitatea art. 6, în special având în vedere criteriul al treilea (sprawy Kyprianou i Zaice nr. 35). În plus, în cazul în care o infracțiune de infracțiune nu poate fi înlocuită cu o încălcare a libertății de autoritate, a fost un motiv important pentru o infracțiune similară în cazul în care infracțiunile de infracțiune de 750 de grade au fost înregistrate în alte cazuri. În cazul în care infracțiunile de infracțiune de 90 de grade nu au fost înregistrate în lista de infracțiuni de 90 de grade, nu au fost înregistrate în lista de infracțiuni de 36 de grade, în cazul în care infracțiunile de 47 de grade au fost înregistrate în cartea de infracțiuni de 50 de grade, în cazul în care infracțiunile de 6 grame au fost înregistrate în cartea de infracțiuni de 50 grame, în cazul în care infracțiunea de infracțiune de 50 grame nu a fost înregistrată în cartea de infracțiune de 50 grame, în cazul în care infracțiunea de infracțiune de 50 grame nu a fost înregistrată în cartea de infracțiune de 50 grame, în cazul în care infracțiunea de infracțiune de 50 grame a fost înregistrată în cartea de infracțiune de 50 grame, în cazul în care infracțiunea de infracțiune a fost înregistrată în cartea de infracțiune de 50 grame, în cazul în care infracțiunea de infracțiune a fost înregistrată în cazul în care infracțiunea de infracțiune a fost înregistrată în cartea de infracțiune de 50 grame, în cazul în care infracțiune a fost înregistrată în cazul în care infracțiunea de infracțiune a infracțiune de infracțiune de 50 grame, în care infracțiune a infracțiune a infracțiune a infracțiune a infracțiune a infracțiune a infracțiunei de 50

d) Evaluarea generală Procedura în cauză nu a inclus decizia privind acuzația ... privind acuzația în sensul art. 6, iar această dispoziție nu a avut aplicabilitate în această procedură în privința acuzației. Acuzarea reclamantelor a fost, prin urmare, neconformă cu dispozițiile postului de ratificare. Rozstrzygnięcie: skłapka niedłogówki W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W. W

© Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/diplomacy

Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for

the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC

©

Ministerstwo Spraw Zagranicznych,

www.gov.pl/dyplomacja

Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA

Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 246

Grudzień 2020 r.

Gestur Jónsson i Ragnar Halldór Hall p. Islandii [Wielka Izba]

– skargi nr 68271/14 i 68273/14

Wyrok z 22.12.2020 r. [Wielka Izba]

Art. 6

Postępowanie karne

Art. 6 ust. 1

Oskarżenie w sprawie karnej

Grzywna w wysokości 6200 EUR bez możliwości zamiany na karę pozbawienia wolności nałożona na obrońców za niestawiennictwo na posiedzeniu nie ma charakteru „karnego” pomimo braku górnej ustawowej granicy kwoty:

skarga niedopuszczalna

Fakty –

Skarżący są adwokatami. Podczas procesu karnego, w trakcie którego bronili oskarżonych, skarżący (za zgodą oskarżonych) wnioskowali o zwolnienie z obowiązku działania jako obrońcy. Sąd jednak odmówił. Skarżący nie stawili się na rozprawie, na

której oskarżeni, bronieni przez nowego adwokata, zostali skazani. Sąd wymierzył zaocznie każdemu ze skarżących grzywnę w wysokości ok. 6200 EUR za obrazę sądu i

spowodowanie niepotrzebnych opóźnień w postępowaniu. Odwoływali się aż do Sądu Najwyższego, jednak bez powodzenia.

W wyroku z dnia 30 października 2018 r. (zobacz

Nota informacyjna nr 222

) Izba Trybunału jednogłośnie stwierdziła, że nie doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 ani art. 7. Sprawa została przekazana do Wielkiej Izby na wniosek skarżących.

Prawo –

Art. 6 ust. 1: Rząd Islandii zwrócił się do Wielkiej Izby o uznanie, że art. 6 nie ma zastosowania w swoim aspekcie karnym. Należało to określić, stosując trzy kryteria ze

sprawy

Engel:

a) Pierwsze kryterium: klasyfikacja prawna czynu zabronionego w prawie krajowym

W świetle uzasadnienia Sądu Najwyższego nie wydaje się, by uznawał on

czyny zabronione

tego rodzaju, co popełnione w niniejszej sprawie, za klasyfikowane jako przestępstwa w

prawie krajowym. Przedmiotowy czyn został określony w rozdziale zatytułowanym „Grzywny proceduralne” Kodeksu postępowania karnego, a nie w jakimkolwiek przepisie Ogólnego Kodeksu karnego lub w wyspecjalizowanych ustawach prawnokarnych. Postanowienia te były ponadto bardzo podobne do zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego. Rozpoznanie sprawy dotyczącej takiego zachowania generalnie nie wymagało udziału prokuratora, a wymierzenia grzywny miał dokonywać z urzędu sąd orzekający w

sprawie głównej.

Nie zostało zatem wykazane, że dany czyn zabroniony był klasyfikowany jako „przestępstwo” w prawie krajowym. Pierwsze kryterium ze sprawy

Engel

ma jednak charakter względny i służy jedynie za punkt wyjścia.

b)

Drugie kryterium: charakter czynu zabronionego

Grzywna wymierzona każdemu ze skarżących została oparta na przepisie dotyczącym czynu zabronionego, który był adresowany do szczególnej kategorii osób posiadających określony status – mianowicie „prokuratora, obrońcy lub radcy prawnego”. Nie wydaje się, by przepis ten stosował się do osób spoza tego kręgu. Do sądu orzekającego w określonym postępowaniu, w którym doszło do nieprawidłowego zachowania, należało rozpoznanie z

urzędu, czy dane nieprawidłowe zachowanie naruszało właściwy przepis.

Trybunał wielokrotnie podnosił, że szczególny status adwokatów daje im centralne miejsce w wymiarze sprawiedliwości, a ich szczególna rola pociąga za sobą szereg obowiązków. Należy także uwzględnić fakt, że uregulowania umożliwiające sądowi wymierzenie sankcji za niewłaściwe zachowanie w toczącym się przed nim postępowaniu stanowią wspólną cechę systemów prawnych Układających się Państw i wywodzą się z niezbędnego uprawnienia sądu do zapewniania odpowiedniego i uporządkowanego przebiegu jego własnego postępowania. Środki zarządzane przez sądy na podstawie takich uregulowań są

bardziej zbliżone do wykonywania uprawnień dyscyplinarnych niż do wymierzania kary za popełnienie przestępstwa.

Sąd Najwyższy uznał, że świadoma odmowa stawienia się skarżących na wyznaczonej rozprawie stanowiła poważne naruszenie ich obowiązków zawodowych jako obrońców w

sprawie karnej. Fakt, że całkowicie zignorowali zgodne z prawem decyzje sędziego, nie

dając mu innego wyboru niż zwolnienie ich z obowiązków i wyznaczenie na ich miejsce innych obrońców, spowodował poważne opóźnienie w sprawie. Sąd Najwyższy nie odniósł się jednak konkretnie do charakteru niewłaściwego zachowania skarżących jako powodu do uznania go za przestępstwo.

Pomimo powagi naruszenia przedmiotowych obowiązków zawodowych nie było jasne, czy

czyn zabroniony skarżących należy uznać za przestępstwo, czy za czyn podlegający środkom dyscyplinarnym. Konieczne było zatem zbadanie sprawy z punktu widzenia trzeciego kryterium.

c)

Trzecie kryterium: rodzaj i stopień surowości kary

Podczas gdy Sąd Najwyższy nie odniósł się konkretnie do kwestii, czy czyn zabroniony był klasyfikowany jako „przestępstwo” w prawie karnym (pierwsze kryterium ze sprawy

Engel

) ani też do charakteru niewłaściwego zachowania skarżących jako powodu do uznania go

za

„przestępstwo” (drugie kryterium), orzekł, że nałożone na nich grzywny były „ze swej natury karą” (a więc najwidoczniej opierając się na trzecim kryterium). Miał na uwadze, że we właściwych przepisach dotyczących obrazy sądu brak było „jakiegokolwiek określenia górnego limitu” kwoty grzywny, a także wziął pod uwagę kwotę grzywien wymierzonych skarżącym, które uznał za „wysokie”. Uznając, że art. 6 ma zastosowanie w swym aspekcie karnym, Sąd Najwyższy przeprowadził zatem kontrolę zgodności tej

kwestii z tym postanowieniem.

Niemniej jednak, gdy należy dokonać wykładni zakresu pojęcia „przestępstwo” w

autonomicznym znaczeniu przyjętym w art. 6, Trybunał musi samodzielnie ocenić tę

kwestię. To jednak nie wyklucza możliwości przyjęcia przez Układające się Państwa szerszej wykładni zakładającej silniejszą ochronę przedmiotowych praw i wolności w

ramach ich poszczególnych systemów prawnych.

W szczególności rodzaj niewłaściwego zachowania, za które skarżący zostali pociągnięci do odpowiedzialności, nie podlegał karze pozbawienia wolności – w przeciwieństwie do

poprzednich spraw dotyczących obrazy sądu, w których stwierdzono zastosowalność art. 6, zwłaszcza z uwagi na to trzecie kryterium (sprawy

Kyprianou

i

Zaicevs

). Ponadto przedmiotowe grzywny nie mogły zostać zastąpione karą pozbawienia wolności w razie braku ich opłacenia, co było istotnym czynnikiem w innych sprawach. Ponadto grzywny nie zostały odnotowane w rejestrze karnym skarżących.

Wymiar nałożonych grzywien, choć wysoki, oraz brak górnego ustawowego ich limitu nie

były wystarczające, by Trybunał uznał, że surowość i rodzaj sankcji miały charakter „karny” w autonomicznym rozumieniu art. 6 (zob.

Müller-Hartburg p. Austrii

, nr 47195/06, 19 lutego 2013 r., gdzie wymiar potencjalnej grzywny – ok. 36

000 EUR – choć miał skutek karzący, nie był na tyle surowy, by sprawa została objęta sferą „prawa karnego”; zob.

podobnie,

Ramos Nunes de Carvalho e Sá

p. Portugalii

[WI], nr 55391/13 i 2 inne, 6

listopada 2018 r.

[1]

, gdzie maksymalna kara wynosiła 90 stawek dziennych grzywny, a

grzywna nałożona na skarżącego 20 stawek dziennych grzywny, co rzekomo odpowiadało 43

750 EUR; por. również skalę spornych grzywien w

Mamidakis p.

Grecji

, nr

35533/04, 11

stycznia 2007 r.,

Grande Stevens

i Inni p.

Włochom, nr

18640/10 i 4

inne, 4 marca 2014 r.

[2]

, a także

Produkcija Plus Storitveno podjetje d.o.o. p. Słowenii

, nr

47072/15, 23

października 2018 r., gdzie Trybunał uznał, że zastosowane grzywny miały charakter prawnokarny).

d)

Ogólna ocena

Przedmiotowe postępowanie nie obejmowało rozstrzygania o „oskarżeniu … w sprawie karnej” w rozumieniu art. 6, a przepis ten nie miał zastosowania do tego postępowania w

swym aspekcie karnym. Zarzut skarżących był zatem niezgodny

ratione materiae

z

postanowieniami Konwencji.

Rozstrzygnięcie:

skarga niedopuszczalna.

W świetle powyższego Trybunał orzekł również, że z powodów dotyczących spójności wykładni Konwencji zarzut na podstawie art. 7 był niezgodny

ratione materiae

[z

Konwencją]

i uznał go za niedopuszczalny.

(Zob. także

Engel i Inni p. Holandii

, nr

5100/71

i

inne, 8 czerwca 1976 r.

; Kyprianou p.

Cyprowi

[WI], nr 73797/01, 15 grudnia 2005 r.,

Nota informacyjna nr 82

;

Zaicevs p.

Łotwie

, nr 65022/01, 31 lipca 2007 r.,

Nota informacyjna nr 99

)

© Council of Europe/European Court of Human Rights

Niniejsze streszczenie przygotowane przez Kancelarię nie wiąże Trybunału.

Link do

Not informacyjnych nt. orzecznictwa

[1]

Tłumaczenie streszczenia wyroku na język polski jest dostępne na stronie:

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-194133

[2]

Tłumaczenie wyciągu z wyroku na język polski jest dostępne na stronie:

https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-166411