AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM OKUYUCU / TÜRKİYE DAVASI (Bașvuru No. 62657/12) KARAR STRAZBURG 19 ianuarie 2021 Această hotărâre a fost definitivă și poate fi modificată în anumite forme.În cauza Okuyucu/Türkiye, președintele Valeriu Grițco, judecătorul Branko Lubarda, Pauliine Kökelo și directorul departamentului de afaceri, Hasan Bakırcı, au fost chemați în cadrul unei dezbateri cu privire la propria lor istorie, pe 19 ianuarie 2021, după ce a fost adoptată următoarea hotărâre: GİRİȘ, a fost înființată de către Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de către Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocuștinul de Ocușmanul de Drepturi, a fost înființată de Ocuștinul de Ocuștin de Drepturi, a fost înființată de Ocuștinul de Ocuștin de Ocuștin de Drepturi, a fost înființată de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin (înștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocuștin de Ocu, în anul 1989) și a fost înființ
În cursul pronunțării hotărârii, instanța a dictat o declarație a procurorului care nu a fost comunicată nici reclamantului, nici reprezentantului său. 9. Ținând cont de natura infracțiunii, de situația delictivă și de existența unui suspect puternic, a fost adus în fața judecătorului din Istanbulul de la Tribunalul de Cază Grea, care a decis judecarea reclamantului. 7. Ținând cont de natura infracțiunii comise de solicitant, pe 11 martie 2012, a fost adus în fața judecătorului care a decis judecarea reclamantului. 7. Ținând cont de situația infracțiunii comise de solicitant, pe 19 martie 2012, a depus o cerere de arestare. 8. Ținând cont de natura infracțiunii comise de solicitant, pe 3 aprilie 2012, a respins cererea de judecată fără să aibă loc o audiere.
În ceea ce privește acțiunea judiciară, Curtea concluzionează că hotărârea de respingere a protestului reclamantului care este subiectul litigiului principal a fost pronunțată la data de 3 aprilie 2012 și că, la acea dată, acțiunea judiciară nu a intrat încă în vigoare ca sursă limitată de acțiune. Prin intermediul acțiunii judiciare, Curtea a susținut că, în primul rând, acțiunea judiciară a fost soluționată în mod ilegal. § 141.
Cu toate acestea, reclamantul a apărut în fața instanței judecătorești cu 23 de zile înainte de audierea instanței judecătorești, în aceste condiții Curtea a considerat că obiectivele articolului 5 § 4 din contract sunt corecte, că intenția reclamării este întemeiată pe o plângere și că nu este necesar să se pronunțe (de exemplu, sus-menționată plângerea Altınok, care este § 54-55, 29 Kasım 2011 sau Savgıtlık / Türkiye, no. 6670/10, 1717-12, 2015; Advocaatul Martiraz, care nu a fost respins de către Advocaat Cumhuriyeti, care este referitor la o plângere în fața instanței judecătorești, nu este reprezentat în fața instanței judecătorești, în temeiul articolului 20 § 6 din Tratatul de la Ankara, no. 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 1070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 2070/11, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10, 20/10,
Curtea constată că această parte a cererii nu este în mod evident lipsită de temei în sensul articolului 35 § 3 din Conventie. Curtea este de asemenea de părere că nu există niciun alt motiv pentru care cererea să fie inadmisibilă. Prin urmare, trebuie să se pronunțe că recursul în cauză este admisibil.22 În mod similar, Curtea constată că Curtea a Istanbulului a respins opoziția reclamantului la data de 3 aprilie 2012.Curtea constată că, în momentul în care pronunța decizia, reclamantul sau reprezentantul său au fost acuzați de lipsa de temei a unei sentințe a Republicii, care nu a fost comunicată.Curtea constată, de asemenea, că, în același caz, că art. 5 §4 din cererea reclamantului a fost stabilit că Altınok (a se vedea art. 24, §§ 57-61) a adus o contestație similară pentru o cauză similară.23 Curtea constată că, în cazul în care reclamantul sau reprezentantul său nu a fost acuzat, § 5 §5 din aceeași hotărâre a convenției a constatat că Altınok (a se vedea art. 25, §§ 57-61) a adus o contestație similară pentru o altă cauză similară.
Curtea reamintește că această parte a cererii nu este în mod evident lipsită de temei în sensul articolului 35 § 3 din Conventie. Curtea a decis, de asemenea, că nu există niciun alt motiv pentru inadmisibilitatea cererii. Prin urmare, trebuie să se pronunțe că reclamația în cauză este admisibilă. 27.Curtea reamintește că o cale de atac a fost separată de o altă cale de atac de atac de atac de la o formă de atac de atac de atac de libertăți care a avut loc în contradicție cu art. 5 alineatul (5) din Conventie, 1, 2, 3 sau 4. (de exemplu, Wassink / Altland , 27 septembrie 1990, § 38, A Serisi no. 185-A).Prin urmare, recursul se bazează pe faptul că o cauză de atac de atac a fost menționată în cauză și că a fost stabilită o altă cale de atac de atac de către Curtea de Apel.
În acest sens, avocatul reclamantului nu a prezentat nici un motiv. 33. În opinia instanțelor, dacă un reclamant a fost judecat pentru că a constatat că o încălcare a articolului 5 § 4 din Conventie constituie o despăgubire echitabilă pentru toate prejudiciile morale suferite de reclamant (vezi Ceviz , nr. 8140/08, § 64). 32.
Această hotărâre a fost redactată în limba engleză și, în conformitate cu articolele 77 §§ 2 și 3 din Statutul Curții, a fost notificată în scris la data de 19 ianuarie 2021.
(Bașvuru No. 62657/12)
KARAR
19 Ocak 2021
İșbu karar kesinleșmiș olup bazı șekli değișikliklere tabi tutulabilir.
Okuyucu / Türkiye davasında,
Bașkan
Valeriu
Grițco,
Hâkimler
Branko
Lubarda,
Pauliine Koskelo
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm)
,
19 Ocak 2021 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
Aynı tarihte kabul edilen așağıdaki kararı vermiștir:
GİRİȘ
1.
Dava, bașvuranın itirazını inceleyen temyiz mahkemesi önünde bulunamamasına ve savcının mütalaasının tebliğ edilmemesiyle birlikte söz konusu șikâyetlerle ilgili olarak iç hukukta tazminat hakkına ilișkindir.
USUL
2.
Davanın temelinde Cengiz Okuyucu (“bașvuran”) adlı bir Türk vatandașı tarafından, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesine uygun olarak 11 Eylül 2012 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine Mahkemeye yapılmıș olan bir bașvuru (no. 62657/12) bulunmaktadır.
3.
Bașvuran, İstanbul Barosuna bağlı Avukat H. Boğatekin tarafından temsil edilmiștir. Türk Hükümeti (“Hükümet”) ise kendi görevlisi tarafından temsil edilmiștir.
4.
Bașvuran 1989 yılında doğmuștur.
5.
Bașvuran 8 Mart 2012 tarihinde terör örgütü üyeliği șüphesiyle polis tarafından gözaltına alınmıștır.
6.
Bașvuran, 11 Mart 2012 tarihinde bașvuranın ișlemiș olduğu suçun niteliğini, delilin durumunu ve kuvvetli șüphenin varlığını dikkate alarak bașvuranın tutuklu yargılanmasına karar veren İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinde hâkim önüne çıkarılmıștır.
7.
Bașvuran 19 Mart 2012 tarihinde tutukluluk kararına itiraz etmiștir.
8.
İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, 3 Nisan 2012 tarihinde söz konusu itirazı bir durușma yapılmaksızın reddetmiștir. Mahkeme, kararını verirken, bașvuran veya temsilcisine tebliğ edilmemiș olan Cumhuriyet savcısının mütalaasını dikkate almıștır.
9.
İstanbul Cumhuriyet savcısı, 12 Haziran 2012 tarihinde İstanbul Ağır Ceza Mahkemesine bașvuranı genel olarak terör örgütü üyesi olmakla itham ettiği iddianamesini sunmuștur.
10.
İstanbul Ceza Mahkemesi, 26 Kasım 2012 tarihinde bir durușma düzenlemiș ve bașvuranın serbest bırakılmasına karar vermiștir.
11.
İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi, 14 Mart 2006 tarihinde bașvuranın bazı suçlamalardan beraatine karar verirken geriye kalan suçlamalarla ilgili olarak 6352 sayılı Kanun uyarınca bașvuran hakkında açılan ceza yargılamalarının ertelenmesine karar vermiștir. Herhangi bir temyiz bașvurusu yapılmadığından dolayı karar kesinleșmiștir.
II.
12.
İlgili iç hukuk ve uygulamanın bir tanımlaması
Altınok
/
Türkiye
, no. 31610/08, §§ 28-32, 29 Kasım 2011 kararında bulunabilir.
13.
Hükümet, bașvuranın iç hukuk yollarını tüketmediğini, zira 23 Eylül 2012 tarihinde hâlen tutuklu bulunduğunu ve Anayasa Mahkemesine (“AYM”) bașvurması gerektiğini ileri sürmüștür. Ayrıca, Hükümet, bașvuranın Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (“CMK”) 141. maddesi uyarınca tazminat hukuk yolunu tüketmediğini ileri sürmüștür.
14.
Anayasal hukuk yoluyla ilgili olarak, Mahkeme, somut davanın konusu olan bașvuranın yaptığı itirazın reddedilmesi kararının 3 Nisan 2012 tarihinde verildiğini ve o tarihte anayasal hukuk yolunun henüz yürürlüğe girmemiș olduğunu kaydetmektedir. Tazminat hukuk yoluyla ilgili olarak, Mahkeme, CMK’nin 141. maddesinin tutuklama tedbirine konu olan bir kiși için bazı sınırlı davalarda tazminat talep etme imkânı sunduğunu kaydetmektedir. Ancak, olayların gerçekleștiği sırada yürürlükte olan hükme ilișkin olarak, sıralanan davaların hiçbirinde tutukluluğa itiraz etmek için etkili bir hukuk yolunun olmamasından kaynaklı olarak uğranan maddi zarar için tazminat talep etme imkânı sağlanmamıștır (yukarıda anılan
Altınok
, § 67). Bu nedenle Mahkeme, Hükümetin ilk itirazlarını reddetmiștir.
A.
Bașvuranın itirazlarını inceleyen temyiz mahkemesi önünde bulunamamasına ilișkin șikâyetler
15.
Bașvuran, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesine dayanarak, yargılama öncesi tutukluluğunun incelendiği sırada mahkeme huzuruna çıkamadığından șikâyetçi olmuștur.
16.
Hükümet, bu iddiaya itiraz etmiștir.
17.Somut davada, bașvuran, avukatıyla beraber bir hâkim karșısına çıktıktan sonra 11 Mart 2012 tarihinde tutuklanmıștır. Daha sonra, bașvuran bu karara itiraz etmiș ve söz konusu itiraz 3 Nisan 2012 tarihinde itiraz mahkemesi tarafından bir sözlü durușma yapılmaksızın reddedilmiștir. Buna rağmen, bașvuran, itirazı itiraz mahkemesi tarafından incelenmeden 23 gün önce Ceza Mahkemesinin huzuruna çıkmıștır. Bu koșullar altında Mahkeme, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi amaçları doğrultusunda, itirazı inceleyen itiraz mahkemesi önünde ayrıca bir sözlü durușmanın gerekli olmadığı kanaatindedir (bk. yukarıda anılan
Altınok
, §§ 54-55, 29 Kasım 2011;
Çelik / Türkiye
, no. 6670/10, §§ 20-22, 17 Mart 2015;
Adem Serkan Gündoğdu / Türkiye
, no. 67696/11, §§ 35-48, 16 Ocak 2018;
Çeki / Türkiye
, no. 50070/10, §§ 29-34, 10 Temmuz 2018 ve
Bağlar / Türkiye,
no. 40708/11, §§ 21-26, 10 Ekim 2017).
18.
Bașvurunun bu kısmı açıkça dayanaktan yoksun olup, Sözleșme’nin 35 §§ 3 ve 4 maddesi uyarınca reddedilmelidir.
B.
Cumhuriyet savcısının mütalaasının tebliğ edilmemesine ilișkin olarak
19.
Bașvuran, yapmıș olduğu itirazın kendisine veya temsilcisine tebliğ edilmemiș olan Cumhuriyet savcısının mütalaasına dayanarak itiraz mahkemesi tarafından reddedildiğinden șikâyet etmiștir.
20.
Hükümet, bu iddiaya itiraz etmiștir.
21.
Mahkeme, bașvurunun bu kısmının Sözleșme’nin 35 § 3 maddesi anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını kaydetmektedir. Mahkeme, ayrıca, bașvurunun kabul edilemez olduğuna ilișkin bașka bir gerekçe bulunmadığı kanısındadır. Dolayısıyla, söz konusu șikâyetin kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekmektedir.
22.
Mahkeme, aynı șekilde, İstanbul Ağır Ceza Mahkemesinin 3 Nisan 2012 tarihinde bașvuranın itirazını reddettiğini not etmektedir. Ağır Ceza Mahkemesi, kararını verirken bașvuran veya temsilcisine tebliğ edilmemiș olan Cumhuriyet savcısının mütalaasını dikkate almıștır. Mahkeme, somut davanın, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesi ihlali tespit edildiği
Altınok
(yukarıda anılan, §§
57-61) davasına benzer sorunları gündeme getirdiğini kaydetmektedir. Bu tespitlerinden ayrılmayı gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
23.
Buna göre Mahkeme, somut davada, savcının mütalaasının bașvurana veya temsilcisine tebliğ edilmemesine ilișkin olan inceleme bağlamında 5 § 4 maddesinin ihlal edildiği kanaatindedir.
III.
24.
Bașvuran aynı zamanda, Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi kapsamında, Sözleșme’nin 5 § § 1 ila 4 hükümleri kapsamındaki haklarının ihlali için tazminatın hakkının reddedildiğinden șikâyetçi olmuștur.
25.
Hükümet, bu iddiaya itiraz etmiștir.
26.Mahkeme, bașvurunun bu kısmının Sözleșme’nin 35 § 3 maddesi anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını kaydetmektedir. Mahkeme, ayrıca, bașvurunun kabul edilemez olduğuna ilișkin bașka bir gerekçe bulunmadığı kanısındadır. Dolayısıyla, söz konusu șikâyetin kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekmektedir.
27.Mahkeme, Sözleșme’nin 5. maddesinin 5. fıkrasının, 1, 2, 3 veya 4. fıkralarına aykırı bir șekilde gerçekleșen özgürlüklerden mahrum bırakılmaların tazminat türünden bir hukuk yolu gerektirdiğini hatırlatır (bk.
Wassink / Hollanda
, 27 Eylül 1990, § 38, A Serisi no. 185-A). Bu tazminat hakkı, 5. maddenin söz konusu fıkralarından birinin ihlal edildiğinin ya bir yerel makamca ya da Mahkemece tespit edilmiș olması koșuluna dayanmaktadır.
28.Bu doğrultuda Mahkeme, Cumhuriyet savcısı mütalaasının tebliğ edilmemesi nedeniyle somut davada bașvuranın tutukluluğunun yasaya uygunluğuna itiraz etmek için etkili bir hukuk yoluna bașvurma hakkının ihlal edildiğine karar vermiștir (bk. yukarıda §§ 22-23). Mahkeme benzer bir șikâyeti
Altınok
(yukarıda anılan, §§ 66-69) davasında incelemiș olduğunu ve Sözleșme’nin 5 § 5 maddesinin ihlal edildiğini tespit etmiș olduğunu hatırlatmaktadır.
Bu tespitlerinden ayrılmayı gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
29.Dolayısıyla, somut davada Sözleșme’nin 5 § 5 maddesi ihlal edilmiștir.
IV.
30.Bașvuran, 5.000 avro manevi tazminat talebinde bulunmuștur.
31.Mahkeme, önündeki tüm unsurları dikkate alarak, Sözleșme’nin 5 § 4 maddesinin ihlali tespitinin bașvuranın uğradığı tüm manevi zarar bakımından adil tazmin teșkil ettiğini değerlendirmektedir (bk. yukarıda anılan
Ceviz
, no. 8140/08, § 64).
32.Bașvuran, ayrıca Mahkeme önünde olușan masraf ve giderleri ve avukatlık ücretleri karșılığında 7.385 TL talep etmiștir. Bu doğrultuda, bașvuranın avukatı herhangi bir belge sunmamıștır.
33.Mahkemenin içtihadına göre, bir bașvuran ancak masraf ve giderlerin fiilen ve zorunlu olarak yapıldığını ve miktar olarak makul olduğunu belgelendirdiği takdirde, bunların geri ödenmesi hakkına sahiptir. Somut davada, bașvuran masraf ve giderlere ilișkin talebine dair bir dayanak sunmamıștır. Bu nedenle Mahkeme, bu bașlık altında herhangi bir miktara hükmetmemiștir.
Sözleșme’nin 5 §§ 4 ve 5 maddesi kapsamında, bașvuranın Cumhuriyet savcısının mütalaasının bașvuran veya temsilcisine tebliğ edilmemesi ve buna ilișkin olarak tazminat verilmemesine dair șikâyetlerinin kabul edilebilir, bașvurunun geriye kalan kısmının kabul edilemez olduğunun beyan edilmesine;
Cumhuriyet savcısının mütalaasının bașvuran veya temsilcisine tebliğ edilmemesi gerekçesiyle Sözleșme’nin 5 § 4 maddesinin ihlal edildiğine;
Sözleșme’nin 5 § 5 maddesinin ihlal edildiğine;
İhlal tespitinin bașvuranın uğradığı her türlü manevi zarar açısından yeterli adil tazmin teșkil ettiğine;
Bașvuranın adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddedilmesine
karar vermiștir
.
İșbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiș olup, Mahkeme İç tüzüğünün 77 §§
2 ve 3 maddesi uyarınca 19 Ocak 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Valeriu Grițco
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan