Avrupa İnsan Haklari MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRİK HAKKINDA KARAR Bașvuru no. 43806/19 İskender DOĞAN / Türkiye Bașkan Aleš Pejchal, Hâkimler Egidijus Kūris, Carlo Ranzoni, și Directorul Adjunct al Departamentului de Știri Hasan Bakırcı, cu participarea lui Hasan Bakırcı, au fost reuniți la data de 16 februarie 2021 la Curtea Europeană a Drepturilor Sociale și Sociale ale Omului (Divisiunea İkİncİ), la data de 6 august 2019, la care s-au convenit mai sus, la care s-au convenit persoanele care au solicitat, la care s-au făcut cereri, la care s-au făcut cereri, la care s-au făcut următoarele decizii: OLALAR Bașkan Aleș Pejchal, Hâkimler Egidijus Kūris, Carlo Ranzoni, și Directorul Adjunct al Departamentului de Știri Hasan Bakırcı, la data de 16 februarie 2021 la data de 16 august 2012 au fost reuniți la data de 18 august 2019 la care s-au fost convenite, la data de 18 august 2012, la care s-au fost convenite alte cereri, la care au avut cauză să fie organizate de către persoanele care au mai multe ani, iar celelalte persoane care au început să lucreze în cadrul sistemelor de securitate socială de securitate, cum ar fi:
SGK a susținut că, în ultimii șapte ani de activitate profesională, reclamantul a lucrat mai mult decât în conformitate cu art. 5510 din Legea nr. 2829, (4) (1) (a), dar nu în conformitate cu art. 5510 din Legea nr. 2829, (4) (1) (b), din cauza căruia a fost angajat în sistemul de securitate socială. În plus, SGK a susținut că, în istoria de activitate a reclamantului, a fost necesar să se stabilească un total de 9.266,44 de lirei turce (TRY) (aproximativ 3.940 de lirei turce) pe an, nu mai mult decât în ultimii șapte ani de activitate profesională, ci în ultimele șapte luni de activitate profesională, după ce i s-a anunțat că a fost angajat, iar în urma căruia a fost angajat în următoarele șapte luni de activitate profesională, a fost necesar să se stabilească că, în baza deciziei din 15 decembrie 2014, Șeful Tribunalului Ardemeniz Duran a fost angajat în sistemul de securitate socială, iar în urma încheierii procesului de în cauză, a fost obligat să lucreze în continuare în ultimii trei ani de activitate profesională.
Curtea de Primă Instanță a respins decizia instanței de primă instanță pe motiv că reclamantul nu a lucrat în ultimii șapte ani în legătură cu sistemul de securitate socială în scopul obținerii pensiunii în temeiul articolului (4) (1) (a) din Legea nr. 5510.Curtea de Primă Instanță din Denizli a adoptat decizia de respingere a instanței de judecată din 2 noiembrie 2016 și a respins acțiunea reclamantului pe același motiv.Curtea de Apel a respins decizia instanței de judecată din 25 ianuarie 2018 de respingere a reclamației instanței de judecată din Denizli privind respingerea acțiunii reclamantului privind asigurarea socială.Curtea de Apel a respins decizia instanței de judecată din 9 martie 2018 pe motivul că reclamantul nu a lucrat în ultimii șapte ani în legătură cu sistemul de securitate socială în temeiul articolului (4) (1) (a) din art. 6 din Legea nr. 5510 din 2016 și că nu a depus o acțiune în temeiul articolului (1) din Protocolul (1) din Legea nr. 6384 din 2016 privind măsurile de protecție a persoanelor în cauză.Curtea de judecată din 8 noiembrie 2019 a decis că nu poate să depună o acțiune în temeiul articolului 63 din Legea nr. 6310 din 2019 privind protecția persoanelor în cauză.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME Bașvuran a afirmat că evenimentele menționate mai sus au dus la încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 6 din Convenție și al articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Convenție.HUKUKİ DEĞERLENDİRME Bașvuran a afirmat că evenimentele menționate mai sus au dus la încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 6 din Convenție și a articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Convenție.Bavvuran a afirmat că evenimentele menționate mai sus au dus la încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 din Convenție.Bavvuran a afirmat că evenimentele menționate mai sus au dus la încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 6 din Convenție și a articolului 6 din Protocolul nr. 1 din Convenție.Bavvuran a afirmat că acest lucru a fost cauzat de încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 6 din Convenție și de la art. 6 din Convenție.Bavvuran a afirmat că evenimentele menționate mai sus au dus la încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 1 din Convenție și de la Convenție.Bavvuran a afirmat că acest lucru a fost cauzat de încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 6 din Convenția și de la art. 6 din Convenție.Bavvuran a afirmat că evenimentele menționate mai sus au dus la încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 1 din Convenție.Bavvranul nr. 6 din Convenție și de la Convenție. 6 din Convenție și de la Convenție.Bavvând că evenimile menționate mai sus au cauzarea respectivă nu au cauzat încălcarea drepturilor persoanelor în temeiul articolului 1 din Convenție.Bavând că evenimântul nr. 1 din Convenția nu are o cauză de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drepturi de drept
De asemenea, art. 1 din Protocolul nr. 1 nu poate fi interpretat în sensul că, chiar dacă se presupune că o persoană primește anumite beneficii de securitate socială, inclusiv dreptul la pensie, aceasta este garantată de o anumită sumă de pensii (vezi Müller/Aurya , 5849/72, 1 octombrie 1975, raportul Comisiei DR 43, p. 25, 31).De asemenea, Curtea a observat că, în conformitate cu art. 5510 din Legea nr. 4 (1) (a) din protocolul nr. 1, dreptul la beneficii de asistență socială, inclusiv dreptul la pensie, este limitat de legea.
În cazul în care persoanele sunt obligate să ramburseze ajutoarele deja primite, în locul încetării ajutorului, pe baza unei hotărâri administrative, Curtea a decis că, în principiul greșelilor care pot fi atribuite numai autorităților de stat, în special în cazurile în care nu există niciun alt beneficiu special în litigiu, este mai potrivit să se concluzioneze că persoana în cauză nu trebuie corectată. Curtea a decis, de asemenea, că în cazul în care beneficiul este în cauză și în cazul în care autoritățile de stat au obligația de a acționa în mod adecvat și consecvent în perioada în care beneficiul social este în cauză (ibid., § 80). În acest caz, în contrast cu ceea ce s-a întâmplat în cazul Čakaarević/Hirvatisstan, Curtea a constatat că persoana în cauză nu are dreptul să obțină un mandat de pensionare, iar persoana în cauză nu are dreptul să contribuie la o sursă de venit și nu poate continua să aibă o sănătate bună. (4) Curtea a observat că, în cazul în care beneficiul social este în cauză, autoritățile de stat au obligația de a acționa în mod corespunzător și consecvent (ibid., § 80).
În lumina celor de mai sus, Curtea consideră că reclamantul nu este personal supus unei poveri excesive din cauza deciziei autorităților naționale de a suspenda pensia reclamantului și a deciziei privind rambursarea fondurilor deja achiziționate. Prin urmare, reclamantul este în mod evident lipsit de temei și trebuie respins în temeiul articolelor 35 §§ 3 și 4 din Convenție. Pe aceste temeiuri, Curtea a decis că, în ansamblu, nu este acceptabilă decizia.
Bașvuru no. 43806/19
İskender DOĞAN / Türkiye
Bașkan
Aleš Pejchal,
Hâkimler
Egidijus Kūris,
Carlo Ranzoni,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 16 Șubat 2021 tarihinde Komite hâlinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
6 Ağustos 2019 tarihinde yapılan yukarıda anılan bașvuruyu dikkate alarak,
Gerçekleștirilen müzakereler sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuran İskender Doğan, 1959 doğumlu bir Türk vatandașı olup, Denizli’de ikamet etmektedir. Kendisi Mahkeme nezdinde Ankara Barosuna bağlı Avukat M.R. İnal tarafından temsil edilmiștir.
Davanın Koșulları
Dava konusu olaylar, bașvuran tarafından ibraz edildiği șekliyle, așağıdaki gibi özetlenebilir.
Bașvuran 18 Ocak 2012 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bașvurarak, kendisine emeklilik maașı bağlanmasını talep etmiștir.
SGK 2 Șubat 2012 tarihinde bașvurana 5510 sayılı Kanun’un 4 (1) (a) maddesinde düzenlenen sosyal güvenlik sistemi kapsamında emeklilik maașı bağlamıștır.
28 Aralık 2012 tarihinde SGK, bașvuranın emekli maașı talep edebileceği sosyal güvenlik sisteminin, yıllar boyunca farklı sosyal güvenlik sistemleri altında çalıșan kișilerin yașlılık aylığı ve diğer sosyal güvenlik yardımlarının düzenlenmesini sağlayan ve ilgili kișinin emeklilikten önceki fiili çalıșma süresinin son yedi yılında hangi sosyal güvenlik sisteminde daha fazla çalıștı ise
onun dikkate alındığı 2829 sayılı Kanun’un 8. maddesine uygun olarak belirlenmesi gerektiğini bildirmiș ve bu kapsamda yanlıș bir hesaplama sonucunda bașvurana emeklilik maașı verildiği gerekçesiyle bașvuranın emeklilik maașını iptal etmiștir. SGK, bașvuranın, son yedi yıllık fiili çalıșma süresi içinde, 5510 sayılı Kanun’un (4) (1) (a) maddesi kapsamında değil de aynı Kanunun (4) (1) (b) maddesi kapsamındaki sosyal güvenlik sistemine bağlı olarak daha uzun süre çalıștığını ileri sürmüștür. Ayrıca SGK, bașvuranın almıș olduğu 9.266,44 Türk lirası (“TRY”) (söz konusu tarihte yaklașık 3.940 avro) emekli maașını, geri ödeme emrinin kendisine bildirilmesinden sonra yirmi dört ay içinde ödemesi koșuluyla faizsiz olarak geri ödemesi gerektiğini tespit etmiștir.
Bașvuran 27 Șubat 2013 tarihinde Denizli İș Mahkemesi önünde, emekli maașının devamı ve aldığı emekli maașlarının geri ödenmesine ilișkin Kurum ișleminin
iptal edilmesi için dava açmıștır.
Denizli İș Mahkemesi 15 Ekim 2014 tarihinde bașvuranın SGK’ya emeklilik maașı bașvurusundan önceki son yedi yıl içinde 5510 sayılı Kanun’un (4) (1) (a) maddesi kapsamındaki sosyal güvenlik sistemine bağlı olarak çalıștığı sürenin daha fazla olduğunu belirterek, bașvuran lehine karar vermiștir.
Yargıtay 3 Aralık 2015 tarihinde “yedi yıllık fiili çalıșma süresinin” hesabında takvim yılının değil, bașvuranın fiilen çalıștığı yedi yıla eșit günlerin toplamının esas alınması gerektiği, buna göre
bașvuranın emeklilik maașı alabilmek için son yedi yıl içinde 5510 sayılı Kanun’un (4) (1) (a) maddesi kapsamındaki sosyal güvenlik sistemine bağlı olarak çalıștığı sürenin fazla olmaması gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararını bozmuștur.
Denizli İș Mahkemesi 2 Kasım 2016 tarihinde Yargıtay’ın bozma kararına uymuș ve bașvuranın davasını aynı gerekçeyle reddetmiștir.
Yargıtay 25 Ocak 2018 tarihinde Denizli İș Mahkemesinin bașvuranın davasının reddedilmesine ilișkin vermiș olduğu kararı onamıștır.
Bașvuran 9 Mart 2018 tarihinde Sözleșme’nin 6. maddesi ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunmuștur.
Anayasa Mahkemesi 8 Temmuz 2019 tarihinde bașvuranın adil yargılanma ve mülkiyet hakkı ile ilgili șikâyetlerini açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulmuștur.
Bașvuranın yargılamaların uzunluğuna ilișkin șikâyeti ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesi, diğerlerine ilaveten, yargılamaların uzunluğuna ilișkin șikâyetler ile ilgili olarak tazmin sağlayabilecek bir hukuk yolu öngören 6384 sayılı Kanun ıșığında, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle söz konusu șikâyetin kabul edilemez olduğuna karar vermiștir.
Bu süreçte, bașvurana 5510 sayılı Kanun’un (4) (1) (b) maddesinde belirtilen
sosyal güvenlik sistemi kapsamında emeklilik maașı almak için öngörülen gerekli koșulları yerine getirmesi nedeniyle 2019 yılının Temmuz ayında bu madde kapsamında emekli maașı bağlanmıștır.
Bașvuran, yukarıda anılan olayların Sözleșme’nin 6. maddesi ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki haklarının ihlaline yol açtığı hususunda șikâyet etmektedir.
Bașvuran, emekli maașının iptal edilmesinin ve yerel makamların, kendisine verilmiș olan emekli maașlarının geri ödenmesi talebinin, haklarının ihlaline sebep olduğunu belirtmiștir. Bașvuran, bu bağlamda, Sözleșme’nin 6. maddesine ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine dayanmıștır.
Mahkeme, dava konusu olayların hukuki açıdan vasıflandırılması hususunda yetkili olması sebebiyle bașvuranın veya hükümetin vasıflandırmasının kendisi için bağlayıcı olmadığını akılda tutarak, bașvuranın mal ve mülk dokunulmazlığı hakkına ilișkin șikâyetinin yalnızca Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi açısından incelenmesi gerektiği kanaatindedir (bk.,
Radomilja ve Diğerleri/Hırvatistan
[BD], no 37685/10 ve 22768/12, § 126, AİHM 2018).
Mahkeme ilk olarak, emeklilik hakkının Sözleșme tarafından garanti altına alınmamasına rağmen, bir sosyal güvenlik fonuna ödenen katkı paylarının 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi ile korunan bir mülkiyet hakkı yaratabileceğini yinelemektedir (bk.
Docevski/Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti
(k.k.), no. 66907/01, 10 Kasım 2005). Ayrıca, hak kazanılan belirli bir sosyal güvenlik yardımının maddi niteliğine ilișkin olarak, 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi “vergilerin ya da diğer katkıların ödenmesine” ilișkin hak ve yükümlülük arasındaki bağlantıya dayanılmasına gerek duyulmadan uygulanabilir (bk.,
Gaygusuz/Avusturya
, 16 Eylül 1996 tarihli karar,
Karar ve Hükümler Derlemesi
1996-IV, p. 1142, § 41 ve
Walden/Lihtenștayn
(k.k.), no. 33916/96, 16 Mart 2000). Ancak, 1 No’lu Protokol’ ün 1. maddesinin, bir kișinin emeklilik hakkı da dâhil olmak üzere, belirli sosyal güvenlik yardımlarını
teminat altına aldığı varsayılsa bile, bu, kișiye belirli bir miktar emekli maașı hakkı verdiği șeklinde yorumlanamaz (bk.
Müller/Avusturya
, 5849/72, 1 Ekim 1975 tarihli Komisyon raporu DR 43, s. 25, 31).
Somut davada, Mahkeme, bașvuranın 5510 sayılı Kanun’un 4 (1) (a) maddesi kapsamında emeklilik maașı alma hakkının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen karar ile belirlenmiș olduğunu gözlemlemektedir. Mahkeme, yardımın ulusal makamlarca kesintiye uğratılması veya durdurulması halinde bu durumun mülkiyete bir müdahale teșkil edebileceğini ve haklı olmayı gerektirdiğini kaydeder (bk.
Kjartan Ásmundsson/İzlanda
, no. 60669/00, § 40, AİHM 2004-IX,
ve Rasmussen/Polonya
, no. 38886/05, § 71, 28 Nisan 2009).
Diğer bir yandan, Mahkeme bu noktada sosyal adaletin önemini akılda tutarak bir sosyal yardımın sona ermesi bağlamında yetkililerin hatalarını kendi ihmalkârlıklarından kaynaklanıyor olsa bile düzeltmelerinin engellenmemesi gerektiğine karar vermiștir. Aksi takdirde bu sebepsiz zenginleșme ilkesine aykırı olacaktır. Ayrıca, sosyal güvenlik fonuna katkıda bulunan diğer kișiler, özellikle de yasal șartları karșılayamadıkları için yardımdan mahrum bırakılanlar için haksızlık olacaktır. Son olarak bu, sınırlı kamu kaynaklarının kamu yararına uygun olmayan alanlara harcanması sonucunu doğurur (bk.
Čakarević/Hırvatistan
no. 48921/13, § 79, 26 Nisan 2018).
Mahkeme, yardımın durdurulmasından ziyade idari bir karara dayanarak kișilere hâlihazırda alınmıș olan yardımları geri ödeme yükümlülüğünün getirildiği durumlarda, Mahkeme, yalnızca Devlet yetkililerine atfedilebilen hataların prensipte, özellikle çakıșan bașka hiçbir özel menfaat söz konusu olmadığı durumlarda, ilgili șahıs aleyhine düzeltilmemesi gerektiği sonucuna varmanın daha yerinde olacağını yinelemektedir. Mahkeme ayrıca, kamu yararının söz konusu olduğu durumlarda devlet yetkililerinin üzerine düșenin zamanında, uygun ve tutarlı bir șekilde davranmak olduğuna karar vermiștir (ibid., § 80).
Bu hususlar altında, Mahkeme yukarıda anılan
Čakarević/Hırvatistan
davasında geçerli olan durumun aksine, bașvuranın söz konusu emekli maașının tek gelir kaynağı olduğunu ileri sürmediğini, aynı zamanda sağlık durumunun kötü olduğuna, ișsiz olduğuna ve geliri olmadığına dair herhangi bir bilgi ya da yorum ortaya koymadığını gözlemlemektedir. Mahkeme ayrıca bașvuranın 5510 sayılı Kanun’un (4) (1) (b) maddesi uyarınca yeniden emekli maașı almaya hak kazandığı 2019 yılının Temmuz ayına kadar sosyal güvenlik sistemine katkıda bulunmaya devam ettiğini gözlemlemektedir. Bu durum Mahkemenin, ulusal makamların bașvuranın emeklilik maașını durdurması ve aldığı meblağı geri ödemesine ilișkin bir emir vermesi nedeniyle savunmasız bir durumda bırakılmadığı sonucuna varmasına yol açmaktadır.
Ek olarak Mahkeme, bașvurana yanlıș bir hesaplama sonucu yedi ay boyunca ödenen meblağın ödeme emrinin kendisine bildirilmesinden sonra yirmi dört ay içinde ödemesi koșuluyla faizsiz olarak geri ödemesi için kendisine bir fırsat sunulduğunu gözlemlemektedir.
Mahkeme, yukarıdaki hususlar ıșığında ulusal makamların, bașvuranın emekli maașını durdurma kararı ve hâlihazırda almıș olduğu meblağların geri ödenmesine ilișkin vermiș oldukları karar nedeniyle bașvurana bireysel olarak așırı bir yükün yüklenmediği görüșündedir.
Dolayısıyla, bașvuru açıkça dayanaktan yoksun olup, Sözleșme’nin 35 §§ 3 ve 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup, 25 Mart 2021 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Aleš Pejchal
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan