Prezenta hotărâre este definitivă, dar poate fi supusă unor modificări editoriale: în cazul Arhitian împotriva Armenei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Fera Hinger), în funcție de Comitetul Comunității în următoarea componență: Andreas Zündyan, Președintele, Diana Sârcu, Mihai Gârcu, Judecători, care a fost eliberat de Arhitiana, 5.
Principiile generale care trebuie aplicate în cazurile în care martorul din partea organului de urmărire nu a fost prezent în timpul audierii, iar declarațiile făcute anterior de acesta au fost acceptate ca probe, sunt clar definite în dreptul prealabil al instanței (a se vedea Schatschwil v. Germania, cauza 91510GC, §§ 100-31, §§ 161-65): Curtea a decis că nu a avut nicio posibilitate de a se adresa autorităților din partea organului de urmărire în cazul în care nu a avut loc nicio procedură (a se vedea art. 161-65).
Curtea consideră că faptul că reclamantului nu i s-a oferit posibilitatea de a interoga martorul în cauză are o importanță importantă în evaluarea corectitudinii generale a procedurii penale împotriva acestuia: Curtea ia în considerare, de asemenea, că în materialele sale nu există niciun element care să arate că autoritățile naționale au depus eforturi pentru a utiliza orice mijloc de contracarare a procesului de transport, pentru a compensa dificultățile cu care s-a confruntat reclamantul în urma acceptării ca probe a dovezilor neconfirmate ale martorului în cauză.
3.hotărăște că: a) statul răspunzător trebuie să plătească reclamantului în termen de trei luni sumele indicate în tabelul prezentat, care trebuie să fie convertite în moneda statului răspunzător, la cursul de schimb în vigoare la data plății, pe baza numărului de tranzacție, la data de 28 septembrie 2025, după încheierea termenului de trei luni menționat anterior, până la data plății, trebuie să se stabilească o limită a numărului de sumele de conturi de conturi necontribuite în raportul de conturi în conturile de conturi înregistrate în perioada de înregistrare a conturilor în conturile de conturi în conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din conturile din cont
Suma acordată fiecărui reclamant pentru daune nemateriale [1] Suma acordată pentru cheltuieli și cheltuieli pentru fiecare plângere (în euro) [2] 278/15 01.12.2014 Saribek DECRET 1979 Jagianian Samvel Yerevan Curtea de Arbitraj 31.05.2014 Vânătarea de răni corporale grave, care a dus la moartea lui Z.M. Conform mărturiei mărturiei date în timpul anchetei, acesta a văzut cum reclamantul a fost atacat de o victimă, care a murit ulterior din cauza unor leziuni corporale grave: Z.M. A fost singurul martor care a susținut că a văzut cum a fost atacat de un agresor.
Instanțele au invocat, de asemenea, concluziile autopsiei și ale medicilor forensi, potrivit cărora victima a murit din cauza rănilor cauzate de obiectul (obiectele) de bază, cum ar fi o mână de luptă sau o bârnă de fier: Moartea - după arestarea reclamantului, a avut loc o confruntare pre-judiciară între reclamant și Z.M. în timpul căreia reclamantul a decis să nu facă nicio declarație și să nu răspundă la întrebări: În același timp, anchetatorul nu a permis avocatului reclamantului să adreseze întrebări martorului pe motiv că reclamantul nu a fost acuzat oficial, și el a participat la audiere ca martor, nu ca suspect: Audierea a avut loc după ce a fost acuzată de acuzare reclamantul.
(գանգատ թիվ 278/15)
ՎՃԻՌ
28 oգոստոսի 2025թ.
Սույն վճիռը վերջնական է, սակայն կարող է ենթարկվել խմբագրական փոփոխությունների:
Հարությունյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով,
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (Հինգերորդ բաժանմունք), հանդես գալով Կոմիտեի հետեւյալ կազմով՝
Անդրեաս Զունդ [Andreas Zünd]՝
Նախագահ
,
Դիանա Սարկու [Diana Sârcu],
Միկոլա Գնատովսկի [Mykola Gnatovskyy]՝
դատավորներ,
եւ Վիկտորիա Մարադուդինա [Viktoriya Maradudina]՝
Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար
,
2025 թվականի հուլիսի 3-ին անցկացնելով դռնփակ խորհրդակցություն,
կայացրեց հետեւյալ վճիռը, որն ընդունվեց նույն օրը.
1.
Սույն գործը հարուցվել է «Մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (Կոնվենցիա) 34-րդ հոդվածի համաձայն ընդդեմ Հայաստանի՝ 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Դատարան ներկայացված գանգատի հիման վրա:
2.
Դիմումատուին ներկայացրել է Երեւանում գործող իրավաբան պրն Ս. Ջաղինյանը։
3.
Գանգատն ուղարկվել է Հայաստանի կառավարություն (Կառավարություն)։
4.
Դիմումատուի գանգատի առնչությամբ կարեւորություն ներկայացնող մանրամասները եւ տեղեկությունները ներկայացված են կից աղյուսակում:
5.
Դիմումատուն բողոք է ներկայացրել իր դեմ հարուցված քրեական վարույթի ընթացքում ոչ արդար դատաքննության վերաբերյալ, մասնավորապես՝ դիմումատուի մեղադրական դատավճռի կայացման գործում կարեւոր նշանակություն ունեցող ցուցմունք տվող վկային դատարանում հարցաքննելու հնարավորություն չունենալու համար։
I.
6.
Դիմումատուն բողոք է ներկայացրել հատկապես իր դեմ հարուցված քրեական վարույթի ընթացքում ոչ արդար դատաքննության վերաբերյալ, մասնավորապես՝ իր դեմ ցուցմունք տված վկային դատարանում հարցաքննելու հնարավորություն չունենալու համար։ Նա հիմնվել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի եւ 3-րդ կետի «դ» ենթակետի վրա։
7.
Ընդհանուր սկզբունքները, որոնք պետք է կիրառվեն այն դեպքերում, երբ հետապնդում իրականացնող մարմնի վկան ներկա չի գտնվել դատաքննության ընթացքում, իսկ նրա կողմից նախկինում կատարված հայտարարություններն ընդունվել են որպես ապացույց, հստակ սահմանված են դատարանի նախադեպային իրավունքում (տե՛ս
Շաչաշվիլին ընդդեմ Գերմանիայի
[ՄՊ] [Schatschaschwili v. Germany [GC]], թիվ 9154/10 գործը, § § 100-31, ՄԻԵԴ 2015)։
Շաչաշվիլիի
գործով Դատարանը գտել էր, որ տեղի էր ունեցել խախտում, քանի որ իշխանությունները հնարավորություն չեն ընձեռել դիմումատուին վարույթի որեւէ փուլում հարցաքննել հետապնդում իրականացնող մարմնի երկու առանցքային վկաներին (նույն տեղում՝ §§ 161-65)։
8.
Անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին եւ ուսումնասիրելով իրեն ներկայացված բոլոր նյութերը՝ ներառյալ՝ կողմերի փաստարկները, Դատարանը չի հայտնաբերել սույն բողոքի ընդունելիության կամ էության վերաբերյալ այլ եզրակացության հանգելու համար համոզիչ փաստեր կամ փաստարկներ։ Դատարանը համարում է, որ այն փաստը, որ դիմումատուին հնարավորություն չի տրվել տվյալ վկային խաչաձեւ հարցաքննելու, մեծ նշանակություն ունի վերջինիս նկատմամբ քրեական վարույթի ընդհանուր արդարացիության գնահատման գործում: Դատարանը նաեւ հաշվի է առնում, որ իր տրամադրության տակ գտնվող նյութերում չկա որեւէ փաստ, որի համաձայն ազգային դատական մարմինների կողմից ջանք է գործադրվել օգտագործելու որեւէ հակակշռող միջոց՝ փոխհատուցելու համար այն դժվարությունները, որոնց բախվել է դիմումատուն վկայի չստուգված ցուցմունքները որպես ապացույց ընդունելու հետեւանքով։
9.
Հետեւաբար սույն բողոքն ընդունելի է եւ բացահայտում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի եւ 3-րդ կետի «դ» ենթակետի խախտում։
II.
10.
Հաշվի առնելով իր տրամադրության տակ եղած փաստաթղթերը եւ Դատարանի նախադեպային իրավունքը (տե՛ս մասնավորապես
Ավետիսյանն ընդդեմ Հայաստանի
[Avetisyan v. Armenia], թիվ 13479/11 գործը, §§ 73-74, 2016 թվականի նոյեմբերի 10), Դատարանը ողջամիտ է համարում շնորհել կից աղյուսակում նշված գումարները։
1.
Հայտարարում է
գանգատն ընդունելի,
2.
Վճռում է
, որ սույն բողոքը բացահայտում է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի եւ 3-րդ կետի «դ» ենթակետի խախտում, այն հիմքով, որ դատարանում հնարավորություն չի ընձեռվել հարցաքննելու վկային, որի ցուցմունքը կարեւոր նշանակություն է ունեցել դիմումատուի մեղադրական վճռի կայացման գործում.
3.
Վճռում է, որ՝
ա)
պատասխանող պետությունը երեք ամսվա ընթացքում պետք է դիմումատուին վճարի կից ներկայացված աղյուսակում նշված գումարները, որոնք պետք է փոխարկվեն պատասխանող պետության արժույթով՝ վճարման օրվա դրությամբ գործող փոխարժեքով,
բ)
վերը նշված եռամսյա ժամկետի ավարտից հետո՝ մինչեւ վճարման օրը, պետք է հաշվարկվի վերոնշյալ գումարների նկատմամբ պարզ տոկոսադրույք՝ չկատարման ժամանակահատվածում Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի չափով՝ գումարած երեք տոկոսային կետ։
Կատարված է անգլերենով եւ գրավոր ծանուցվել է 2025 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ համաձայն Դատարանի կանոնակարգի 77-րդ կանոնի 2-րդ եւ 3-րդ կետերի։
Անդրեաս Զունդ
Վիկտորիա Մարադուդինա
Նախագահ
Քարտուղարի տեղակալի պաշտոնակատար
Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի եւ 3-րդ կետի «դ» ենթակետի համաձայն ներկայացված բողոքներ պարունակող գանգատ
(ոչ արդար դատաքննություն՝ հաշվի առնելով վկաներին հարցաքննելու իրավունքի սահմանափակումները)
Գանգատ թիվ
Ներկայացման ամսաթիվը
Դիմումատուի անունը
Ծննդյան տարեթիվը
Ներկայացուցչի անունը եւ գտնվելու վայրը
Ներպետական վերջնական որոշումը
Առաջադրված մեղադրանքները
Դատաքննության ընթացքում ներկա չգտնվող վկա (նշվում են անվան առաջին տառերը)
Վկայի ցուցմունքի համառոտ շարադրանքը
Ներկա չգտնվելու պատճառները
Վկաների ներկա չգտնվելու դեպքում ձեռնարկված փոխարինող միջոցներ
Յուրաքանչյուր դիմումատուի ոչ նյութական վնասի դիմաց շնորհվող գումարը
[1]
Յուրաքանչյուր գանգատի դիմաց ծախսերի եւ ծախքերի համար տրվող գումարը
(եվրոյով)
[2]
278/15
01․12․2014
Սարիբեկ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
1979
Ջաղինյան Սամվել
Երեւան
Վճռաբեկ դատարան
31.05.2014
Ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելը, որը հանգեցրել է մահվան
Զ․Մ․
Քննության ընթացքում վկայի տված ցուցմունքի համաձայն՝ վերջինս տեսել է, թե ինչպես է դիմումատուն հարձակվել տուժողի վրա, որը հետագայում մահացել է ծանր մարմնական վնասվածքների պատճառով: Զ․Մ․-ն միակ վկան էր, որը պնդում էր, որ տեսել է, թե ինչպես է դիմումատուն դեպքի վայրում հարվածներ հասցրել տուժողին։ Ողղակիորեն հարձակման մասին փաստող այլ ապացույցներ գոյություն չունեին, եւ դատարանները հիմնականում հիմք են ընդունել տվյալ վկայի ցուցմունքները՝ դիմումատուի կողմից հարձակման վարկածն ապացուցելու համար: Սակայն քննող դատարանում Զ․Մ․-ի եղբայրը պնդել է, որ Զ․Մ․-ն վերջինիս ասել է, որ դիմումատուի վերաբերյալ ոստիկանությունում ստել է։
Քննող դատարանի կողմից կիրառված մյուս ապացույցները միայն փաստական են եղել։ Մասնավորապես քննող դատարանը հիմնվել է այլ վկաների ցուցմունքների վրա։ Սակայն նրանք ականատես են եղել դիմումատուի եւ տուժողի միջեւ ծեծկռտուքին միայն այդ երեկո՝ ավելի վաղ, մեկ այլ վայրում (ոչ դեպքի վայրում): Որոշ վկաներ նաեւ պնդել են, որ դիմումատուն եւ տուժողը ծեծկռտուքից հետո միասին են հեռացել, չնայած դա հակասում է այլ վկաների ցուցմունքներին, որոնց համաձայն՝ նրանք հեռացել են առանձին։ Բոլոր դեպքերում նրանցից ոչ ոք ականատես չի եղել, թե ով է հարձակվել տուժողի վրա, այլ ավելի ուշ հայտնաբերել են նրան արդեն վնասված՝ դեպքի վայրում:
Դատարանները վկայակոչել են նաեւ դիահերձման եւ դատաբժշկական եզրակացությունները, որոնց համաձայն տուժողը մահացել է բութ առարկայի (առարկաների), ինչպիսին է բռունցքը կամ երկաթե ձողը, պատճառած վնասվածքներից:
Մահ՝
Դիմումատուի ձերբակալությունից հետո դիմումատուի եւ Զ․Մ. - ի միջեւ տեղի է ունեցել մինչդատական առերեսում, որի ընթացքում դիմումատուն որոշել է որեւէ հայտարարություն չանել եւ չպատասխանել հարցերին: Միեւնույն ժամանակ քննիչը թույլ չի տվել դիմումատուի իրավաբանին հարցեր ուղղել վկային այն հիմքով, որ դիմումատուին պաշտոնական մեղադրանք չի առաջադրվել, եւ նա առերեսմանը մասնակցել է որպես վկա, այլ ոչ որպես կասկածյալ:
Դիմումատուի նկատմամբ մեղադրանք առաջադրվելուց հետո վերջինս դիմել է իր եւ Զ․Մ․-ի միջեւ առերեսում անցկացնելու խնդրանքով, որը մերժվել է քննիչի կողմից՝ նրանց հայտարարություններում հակասությունների բացակայության հիմքով։
Վարույթի ամբողջ ընթացքում դիմումատուին թույլ չեն տվել առերեսում ունենալ Զ․Մ․-ի հետ։
2,400
500
[1]
Գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ:
[2]
Գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ: