Centrul de Justiție împotriva Suediei (CENTRUM FÖR RÄTTVISA v. SWEDEN [GC], cerere nr. 35252/08, hotărâre din 25 mai 2021) Temea organizației solicitante că, din cauza funcțiilor de control ale funcționarilor publici, acestea ar putea efectua la orice moment interogări de comunicații, încălcarea dreptului precedent aplicabil 1) Klass și alții împotriva Germaniei, cerere nr. 5029/7 1 din 6 septembrie 1978 2) Leander împotriva Suediei, cerere nr. 9248/81 Hotărârea din 26 martie 1987 3) Huvig împotriva Franței, cerere nr. 11105/85 , hotărâre din 24 aprilie 2020 4) Weber împotriva Saravia, cerere nr. 5434/139 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 29 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 decembrie 2020 / 28 / 28 / 28 / 28 / 28 / 28 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20 / 20
reclamantul a menționat că, în mod regulat, el comunică zilnic prin e-mail, telefon și fax cu alte persoane și entități din Suedia și din străinătate: întrucât organizația solicitantă, fiind o organizație juridică, a desfășurat activități de control al comunicațiilor cu funcționarii publici, în cazul în care, pe baza informațiilor și a competențelor sale, comunicările sale pot fi interceptate în mod secret, reclamantul a insistat că autoritățile de supraveghere din stat nu au fost interceptate în acest sens: în acest sens: în conformitate cu criteriul 123 din Regulamentul nr. 1 al Convenției ONU privind protecția confidențială, Rusia consideră că nu există nicio măsură de protecție împotriva infracțiunilor în temeiul dispozițiilor legislației naționale; în cazul în care există o îndoială cu privire la existența unor măsuri de protecție împotriva infracțiunilor în temeiul Convenției ONU privind protecția confidențială, este dificil să se stabilească dacă persoanele vizate sunt în cauză: în cazul în care nu există o măsură de protecție împotriva infracțiunilor în temeiul dispozițiilor legislației naționale, Rusia nu este în măsură să utilizeze măsuri de protecție împotriva infracțiunilor în temeiul dispozițiilor legislației naționale.
o persoană poate susține că este victima unei încălcări cauzate de existența mijloacelor secrete sau de legislația care permite mijloacele secrete numai dacă aceasta poate demonstra că, având în vedere situația sa personală, este potențial expusă riscului de a fi supusă unui astfel de control: Curtea Europeană a remarcat că reclamantul nu este inclus în categoria persoanelor sau organizațiilor vizate de legislația suedeză privind supravegherea semnalelor: iar Curtea Europeană a abordat, prin urmare, întrebarea dacă legislația se aplică tuturor persoanelor care beneficiază de serviciile reclamantului: În acest caz, comunicarea sau transmiterea de date de către orice persoană închisă în Suedia poate fi oprită prin intermediul unor mijloace de supraveghere a semnalelor secrete: Curtea a decis că, dacă aceste informații nu au fost obținute prin intermediul unor mijloace de supraveghere a semnalelor secrete, trebuie să se evite transmiterea lor prin intermediul unor mijloace de supraveghere a semnalelor secrete: A se vedea punctul 124 din această hotărâre, dar, dacă se consideră că aceste informații nu au fost obținute prin intermediul unor mijloace de supraveghere a semnalelor secrete, atunci, Curtea a decis că, în principiu, nu este necesar să se obțină nicio protecție sau restricție:
În contextul amenințărilor actuale ale terorismului global și a criminalității transnaționale și a complexității tehnologice, Suedia are o gamă largă de garanții în crearea unui astfel de sistem de spionaj: Curtea Europeană a constatat, de asemenea, că sistemul de supraveghere în vigoare are o bază juridică clară și este modernizat din punctul de vedere al protecției intereselor de securitate națională: Având în vedere amenințările actuale ale terorismului global și a criminalității transnaționale și complexitatea tehnologice, Suedia are o gamă largă de garanții în crearea unui astfel de sistem de spionaj: Curtea Europeană a remarcat, de asemenea, că nu au fost excluse în mod suficient informații în structura datelor și că nu au fost identificate semnale de divulgare serioase: de exemplu, că utilizarea datelor cu semnale de divulgare a datelor cu caracter personal durează 125 de zile, iar procedura de spionaj a fost pusă în aplicare în mod automat de către Curtea Europeană a Apărării: de asemenea, Curtea a stabilit că, în cursul unei luni, o nouă procedură de spionaj a datelor cu caracter personal și de divulgare a datelor cu caracter personal nu a permis o prelungire a termenului de timp maxim de 125 de 12 luni (de la data încheierii cererii cererii de informații cu autoritatea de supraveghere a unei autorități de supraveghere a statului european), dar și că, în cazul în care a fost necesară, nu a fost permisă o procedură de verificare a datelor cu caracter personală de tip "de urgenerală" sau de tip "de tip de "de natură", în care nu a fost autorizată de către autoritate, dar nu a fost efectuată de către autoritatea de către autoritatea de supravegherea stat, care a unei autorități de supraveghere publică sau de drept autoritate, dar nu a unei autorități de drept autoritate de drept publicitate de drept publicitate, care să efectueze o autoritate de drept autoritate sau de drept autoritate, care să efectueze o autoritate sau de executare a unei autorități de executare a unei autorități de drept și de executare a unei autorită
În această etapă, un număr mare de comunicații sunt interceptate, dintre care multe nu prezintă niciun interes pentru serviciile de informații: Pentru anumite tipuri de comunicații, care nu prezintă niciun interes pentru informații, aceste etape sunt prezentate în următorul articol: art. 126 din Legea privind protecția datelor cu caracter personal (art. 126); (2) Acest drept poate fi aplicat chiar și atunci când informațiile cu caracter personal sunt utilizate de către o terță parte, inclusiv în cazul unor comunicații cu caracter personal sau alte comunicații cu caracter personal (art. 126); (3) Acest drept poate fi aplicat în cazul în care o persoană sau o altă persoană este implicată în cercetarea informațiilor cu caracter personal sau în orice altă comunicație cu caracter personal.
Formularea respectării universale a legii privind intervenția necesită ca legea să fie accesibilă persoanei și previzibilă în ceea ce privește pedepsele: În contextul supravegherii secrete, sensul de previzibilitate nu este același ca în multe alte domenii: Intervenția a fost justificată prin măsuri secrete Nu se menționează în scrisoare că indivizii pot fi preveniti atunci când autoritățile folosesc astfel de măsuri pentru a-și adapta comportamentul la pedepsele: În cazul în care este necesar, în special în cazurile în care este necesar, autoritățile executive trebuie să aibă o autoritate mai strictă pentru a asigura respectarea măsurilor secrete în cazul în care există o anumită tip de protecție a persoanelor: 127 Normele privind protecția persoanelor private și a informațiilor secrete sunt mai detaliate decât cele prevăzute în Legea privind protecția persoanelor private și a informațiilor secrete, care impune:
Definiția naturii infracțiunilor care pot cauza interceptarea. definiția categoriilor de persoane ale căror activități sunt supuse interceptării. limitarea duratei interceptării. procedura de examinare, utilizare și păstrare a datelor obținute. măsurile de precauție care trebuie luate în momentul transferului datelor către alte părți. circumstanțele în care datele interceptate pot sau trebuie să fie șterse: Curtea Europeană a remarcat că aceleași garanții se aplică și în cazul interceptării datelor secrete din motive de securitate națională: limitarea duratei interceptării: procedura de interceptare a datelor de masă trebuie să fie efectuată în condiții de interceptare a datelor de masă: ce înseamnă interceptarea datelor de masă: orice autoritate de interceptare a datelor de masă trebuie să fie obligată să efectueze interceptarea datelor de masă: în special în cazul în care nu este permisă o interceptare de masă, cu o autoritate europeană de supraveghere a datelor de masă, cu o autoritate europeană de supraveghere a datelor de masă, cu o autoritate europeană de supraveghere a datelor de masă, cu o autoritate europeană de supraveghere a datelor de masă și cu o autoritate europeană de supraveghere a datelor de masărit, cu o autoritate europeană de supraveghere a datelor de masărit și cu o autoritate de interceptare a datelor de masă, cu condiția de a interceptare a datelor de masă: ceea ce înseamnă că: în cazul în care orice interceptare a datelor de masă de masă de masă trebuie să fie efectuată în mod strictă, în mod necesar, în orice proces de interceptare a unei interceptare a datelor de masă de masă, cu o autoritate de masă, cu o autoritate de interceptare a datelor de masă de masă, cu o autoritate de supraveghere și cu o autoritate de supraveghere, în orice altă autoritate de supraveghere, cu o autoritate de supraveghere, cu o autoritate de masă, cu o autoritate de supraveghere sau o
În cele din urmă, un mijloc eficient trebuie să fie disponibil oricui are suspiciunea că comunicațiile sale au fost interceptate de către o autoritate independentă, iar această autoritate trebuie să efectueze un control foarte strict pentru a putea depune o plângere în legătură cu o presupusă intervenție legală a dreptului la convenție în cadrul unei democrații: Pentru a facilita această supraveghere, serviciile de informații trebuie să înregistreze detaliat și să le păstreze în fiecare etapă a procesului: În cele din urmă, un mijloc eficient trebuie să fie disponibil oricui are suspiciunea că comunicațiile sale au fost interceptate de către serviciile de informații, și acest organ trebuie să depună plângere pentru a depune plângere în legătură cu presupusa intervenție legală a dreptului la convenție în cadrul unei democrații: În absența unei astfel de intervenții, este important ca transferul de date să fie posibil în condițiile prevăzute de Convenția ONU, dar nu în cazul în care transferul de date nu are loc, în primul rând, pentru a se obține o decizie de conservare a datelor, dar și în al treilea rând, pentru a se asigura că autoritățile ONU nu au obligația de a se pronunța asupra unei decizii privind transferul de date: în cazul în care transferul de date nu poate avea loc, în cazul în care, în cazul în care, însă, o altă autoritate europeană, în ceea ce privește transmiterea de date, nu are posibilitatea de a obține informații, în ceea ce privește: în cazul în care, în primul rând, nu există o instanță, o instanță sau în cazul în care, alte instanțe, o altă instanță, în care, o autoritate europeană, dar nu are dreptul de a decide să obține informații: în ceea ce privește: în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, nu există, în cazul în cazul în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care
Statul care primește datele va avea garanții care pot preveni abuzurile și intervențiile disproporționate: Curtea Europeană a mai remarcat că garanțiile consolidate vor fi necesare atunci când sunt transmise date de o anumită confidențialitate (de exemplu, materiale secrete de jurnalistică): Curtea Europeană va evalua asupra faptei motivele pe baza cărora poate fi autorizată interceptarea apelurilor telefonice . Legea Suediei privind supravegherea cu semnale (Swedish Signals Intelligence Act) prevede motivele pentru care se poate efectua interceptarea semnalelor telefonice: art. 4 din aceleași legi prevede că interceptarea semnalelor telefonice în străinătate este interzisă în condițiile procedurii de interceptare cu semnalele telefonice: 130 Trebuie să se asigure că autoritățile de supraveghere pot face față cu o decizie de urgență în cazul în care se acordă acordul autorității de securitate a statului membru în cauză:
În plus, nici guvernul, nici parlamentul, nici alte organe nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții, nici nu pot să facă excepții: Curtea de Informații Externe trebuie să îndeplinească cerința independenței față de autoritatea executivă: În special, Proiectul și vicepreședinții ei sunt judecători permanenți, și până la numirea tuturor membrilor de către Guvern, pentru care este stabilită în mod legal o perioadă de patru luni de administrare: În plus, nici guvernul, nici parlamentul, nici alte organe nu pot face excepții, nici nu pot face excepții, nici nu pot face excepții, nici nu pot face excepții, nici nu pot face excepții, nici nu pot face excepții, nici nu pot face excepții, nici de deciziile judecătorești ale Curții de Apel: În cazul în care procurorul ONU face declarații secret, nici procurorul ONU nu face declarații secret, nici măcar în cazul în care nu face declarații secret, nici măcar în cazul în cazul în care nu face declarații de justiție: În cazul în care procurorul ONU face declarații secret, nu poate face declarații secret, dar nu face niciodată declarații secret, în cazul în care nu are nevoie de o declarație publicitate, nu poate face obiect de publicitate, cu o declarație secretă, cu o declarație, care nu are nevoie de publicitate, nu are nici o declarație, nici o declarație, nici o declarație, nici o scrisoare, în care nu are nevoie, nici o declarație, cu privire la orice tip de justiție, și în care nu au acces, cu privire la orice caz, sau în care nu au acces, sau în interesul public, și dacă este necesar, sau în interesul sau în interesul sau al unei persoane, și în care este în interesul sau în mod special, sau în
Curtea Europeană a remarcat că o astfel de perioadă de timp oferă garanții semnificative, în special din punctul de vedere al interdicției intervenției sau a interdicției de interceptare în masă în mod evident disproporționat: măsuri preventive care trebuie luate atunci când se transferă materialul interceptat către alte părți . Curtea Europeană a remarcat că, după ce o autoritate de informații de informații și-a stabilit o nouă lege privind cooperarea cu autoritățile din afara UE, nu există nicio măsură de a se decide dacă o nouă lege nu permite o perioadă de timp de 132 luni pentru a furniza informații obținute în urma monitorizării între o autoritate de informații de informații de la Oficiul Național de Informații și partenerii străini.
care să oblige o autoritate de spionaj al semnalelor, autoritățile care sunt obligate să dea instrucțiuni parțiale sau o instanță de spionaj extern să anunțe că se va opri controlul semnalelor, dacă condițiile care stau la baza implementării sale au încetat sau dacă controlul nu mai este necesar: Curtea Europeană consideră că, în absența necesității de interceptare în masă, cerința legislativă de a o opri ar fi mai clară decât în Suedia, care deja are o lege, potrivit căreia autorizațiile de interceptare sunt anulate sau considerate anulate atunci când condițiile care stau la baza implementării semnalelor nu se manifestă înainte de expirarea termenului de două luni de la data semnalelor: Curtea Europeană consideră, totuși, că trebuie să se oprească, în cazul în care nu există nevoie de interceptare în masă, decizia privind controlul semnalelor: Decizia privind colectarea semnalelor nu poate fi luată în temeiul unei decizii de lege care să obțină o decizie, deoarece nu este posibilă obținerea de informații sau de informații prin intermediul unei decizii de urgență:
Confirmă că nu numai teoretic, dar și în practică, revine activ activitățile organismului de investigație a semnalelor în conformitate cu legislația, instrucțiunile și autorizațiile: În special, în decursul a opt ani, Inspecția a efectuat 102 de inspecții, inclusiv inspecții detaliate ale filtrelor utilizate, încetarea supravegherii, raportarea, cooperarea cu alte state și organizații internaționale, prelucrarea datelor cu caracter personal și, în general, activitatea de investigație a semnalelor în conformitate cu legislația, instrucțiunile și autorizațiile: În cele din urmă, Inspecția publică rapoarte anuale care devin disponibile publicului: În aceste circumstanțe, nu există nici o îndoială că în aceste circumstanțe nu există nicio condiție de constituire a unei legi privind semnalele și că în aceste condiții trebuie să existe o obligație de supraveghere a semnalelor: Revizuirea trebuie să fie efectuată în condiții de confidențialitate, dar nu în condiții de existență a unei îndoială: Reviunea de a se asigura că activitățile de investigație sunt în conformitate cu cerințele legislației, cu cerințele și cu cerințele Curții Europene: În cele din urmă, Inspecția trebuie să precizezeze dacă nu există nicio condiție de constituire a unei legi privind semnalele și dacă nu este posibilă o obligație de verificare a unei semnalele: În cazul în care nu există o obligație de supraveghere, trebuie să se efectueze o verificare în mod oficială dacă o autoritate de supraveghere a semnalelor cu caracter judiciar, în conformitate cu cerințele de drept, cu cerințele de securitate și dacă nu există o obligație de a unei legi europene, cu condiție de supraveghere a semnalitate, cu condiție de a semnalele și dacă nu este posibilă să se efectueze o obligație de a unei autorități să se efectueze o verificare a semnalele de supraveghere a semnalele (examinare a semnalelor cu privire la semnalele sau nu este necesitatea semnalele sau nu este necesară sau nu este necesară).
Cu toate acestea, deși Agenția este o autoritate independentă, Curtea Europeană a observat că, având în vedere obligația acesteia de a supraveghea activitățile agenției de informații cu semnale, rolul suplimentar al Agenției de a revizui la cererea persoanelor, poate duce la situații în care va fi nevoită să cedeze controlul asupra activităților agenției de informații cu semnale: Curtea Europeană nu a ignorat în acest sens faptul că agenția este, de asemenea, supusă unui audit, care poate fi în principiu considerat ca o infracțiune de tip informatic: Cu toate acestea, Agenția nu a demonstrat nicio garanție că va furniza informații secrete în cazul în care autoritățile din Europa au fost obligate să efectueze o investigație în mod specific, pe baza unor informații secrete și nu au fost autorizate să efectueze o astfel de investigație: (1) În cazul în care agenția de informații cu semnale cu semnale cu semnale cu semnale cu semnale cu semnale, nu au fost efectuate nicio investigație în mod corespunzător, în cazul în care autoritățile din Europa au fost obligate să efectueze o investigație în mod corespunzător, în cazul în care au fost efectuate o investigație în mod specific, și dacă au fost verificate în mod corespunzător informațiile cu semnale cu semnale cu semnale de tip informatic: (1) nu au fost efectuate de către agenția de informații cu semnale cu semnale cu semnale cu semnale de tip informativ și nu au fost autorizate să efectueze o investigații în mod corespunzător.
135 PROTECTE DE CONTROL O Este de remarcat faptul că în Suedia orice proces de interceptare în masă este, în general, subiectul aprobării prealabile a Curții de Informații Externe: În instanță este prezent în procesul de judecată și un reprezentant al autorităților de protecție a publicului: 2- Curtea a constatat următoarele trei deficiențe în sistemele de interceptare în masă suedeze.
«Արդարության Կենտրոն»-ն ընդդեմ Շվեդիա
յի
(
CENTRUM FÖR RÄTTVISA v. SWEDEN
[GC], application no.
35252/
08
, judgment of 25 May 2021)
Դիմումատու կազմակերպության մտավախությունն առ
այն, որ պետական պաշտոնյաները վերահսկող բնույթի
գործառույթ ունենալու պատճառով ցանկացած պահի կարող
են իրականացնել հաղորդակցությունների գաղտնալսում.
խախտո
ւմ
Վերաբերելի նախադեպային իրավունք
1)
Klass and Others v. Germany,
application no.
5029/7
1
judgment of 6 September 1978
2)
Leander v. Sweden, application no.
9248/81
judgment of
26 March 1987
3)
Huvig v. France, application no.
11105/8
4
, judgment of 24
April 1990
4)
Weber and Saravia v. Germany
(dec.), application no.
54934/
00
, decision of 29 June 2006
5)
Association for European Integration and Human Rights
and Ekimdzhiev v. Bulgaria,
application no.
62540/
00
,
judgment of 28 June 2007
6)
Liberty and Others v. the United Kingdom,
application no.
58243/
00
, judgment of 1 July 2008
7)
S. and Marper v. the United Kingdom [GC],
applicati
on
nos.
30562/04
and
30566/
04
, judgment of 4 December
200
8
122
Ւ
Ն
8)
Roman Zakharov v. Russia [GC],
application no.
47143/
06
,
judgment of 04 December 2015
9)
Big Brother Watch and Others v. the United Kingdom,
application nos.
58170/13
and 2 others, judgment of 13
September 2018
HUDOC համակարգում որոնման համար բանալի բառեր
Art 8 • Respect for private life • In accordance with the law•
Foreseeability • Interference • Necessary in a democratic society •
National security• Victim
Գործի փաստական հանգամանքները
Դիմումատու կազմակերպությունը Շվեդի
այում իրականաց-
նում է դատական ներկայացուցչություն, ինչպես նաև ներգրավ-
ված է հետազոտական և կրթական նախագծեր
ում, մասնակցում է
անձի իրավունքների և ազատությունների վերաբերյալ հանրային
լայն քննարկումներին: Դիմումատուն նշել է, որ ամենօրյա ռեժի-
մով էլեկտրոնային փոստով, հեռախոսով և ֆաքսով շփվում է Շվե-
դիայում և արտերկրում գտնվող այլ անհատների և կազմակեր-
պությունների
հետ:
Քանի որ դիմումատու կազմակերպությունը, լինելով հասա-
րակական կազմակերպություն, իրականացնում էր պետական
պաշտոնյաների գործունեության վերահսկող
ություն, մտավա-
խություն ուներ, որ իր հաղորդակցությունները կարող են գաղտ-
նալսվել
:
Դիմումատուն չի դիմել ներպետական մարմիններին գործ
հարուցելու համար՝ պնդելով, որ այս առնչությամբ Կոնվենցիայի
տեսանկյունից իրավական պաշտպանության որևէ արդյունավետ
միջոց առկա չէ:
123
Եվրոպական դատարանի դիրքորոշումը
Զոհի կարգավիճակ
.
Սույն գործով Եվրոպական դատա-
րանն անդրադարձել է
Ռոման Զախարովն ընդդեմ Ռուսաստանի
գործում նշած չափանիշներին, վերահաստատել է ուսումնասիրու-
թյան ենթակա հետևյալ չափանիշները՝
1- օրենսդրութ
յամբ
նախատեսված հսկողության շրջանակը
.
2- արդյոք կոնկրետ հսկողության թիրախում է, թե օրենսդրա-
կան կարգավորումներից ելնելով գաղտնալսման սուբյեկտ
են կապի ծառայություններից օգտվող բոլոր անձինք
.
3- ներպետական
իրավական պաշտպանության միջոցնե-
րի առկայության հարցը
: Եթե ներպետական իրավական
պաշտպանության միջոցները բացակայում են, և անձը
պնդում է, որ ենթարկվում է գաղտնի հսկողության, ապա
չի կարելի ասել, որ անձի պնդումներն անհիմն են: Ի հա-
կադրություն վերոնշյալի, եթե ազգային համակարգը նա-
խատեսում է արդյունավետ միջոցներ, չարաշահման համա-
տարած կասկածն ավելի դժվար է հիմնավորել: Նման դեպ-
քերում անհատը կարող է պնդել, որ խախտման զոհ է, ինչը
պայմանավորված է գաղտնի միջոցների առկայությամբ
կամ գաղտնի միջոցներ թույլատրող օրենսդրությամբ միայն
այն դեպքում,
եթե վերջինս կարողանա ցույց
տալ, որ, իր
անձնական վիճակից ելնելով, պոտենցիալ վտանգված է
ենթարկվելու նման հսկողության:
Եվրոպական դատարանը նշել է, որ դիմումատուն չի ներառ-
վում այն անձանց կամ կազմակերպությունների շրջանակում,
որոնք թիրախավորված են Շվեդիայի ազդանշանների հետա-
խուզության վերաբերյալ օրենսդրությամբ: Այդ իսկ պատճառով
Եվրոպական դատարանն անդրադարձել է այն հարցին՝ արդյոք
օրենսդրությունը տարածվում է կապի ծառայություններից օգտ-
վող բոլոր անձանց վրա: Այս առումով Շվեդիայում ցանկացած
անձի կամ կազմակերպության հաղորդակցություն կամ հաղոր-
դակցության տվյալներ հնարավոր է փոխանցվեն գաղտն
ալսված
հաղորդակիչների միջոցով և, հետևաբար, ենթակա են առնվազն
124
Ւ
Ն
սկզբնական փուլերում ավտոմատ մշակման:
Դատարանը նշում է,
որ գործնականում զանգվածային գաղտնալսման գործողություն-
ներից տուժած անձինք ծանուցում չեն ստանում:
Մ
յ
ուս կողմից,
արձագանքելով անձի դիմումին, արտաքին հետախուզության
տեսչությունը պետք է հետաքննի, թե արդյոք անձի հաղորդակ-
ցությունները գաղտնալսվել են ազդանշանային հետախուզության
միջոցով, և եթե այո, ապա ստուգի՝ արդյոք տեղեկատվության
գաղտնալսումը եղել է օրինական: Տեսչությունն իրավունք ունի
որոշելու, որ ազդանշանային հետախուզական գործողությունը
դադարեցվի, կամ ձեռք բերված տվյալները ոչնչացվեն: Սակայն
Դատարանը նշում է, որ Շվեդիայում առկա ներպետական համա-
պատասխան պաշտպանության միջոցները ենթակա են մի շարք
սահմանափակումների: Դատարանի գնահատմամբ, նույնիսկ
եթե այդ սահմանափակումներն անխուսափելի կամ արդարաց-
ված համարվեն, գործնական արդյունքն այն է, որ միջոցների
առկայությունը չի կարող բավականաչափ փարատել գաղտ-
նի հսկողության սպառնալիքի հետ կապված հասարակության
վախեր
ը:
Պալատի դիրքորոշում
.
Պալատը պարզել է, որ գործող
հսկողության համակարգը հստակ իրավական հիմք ունի և արդա-
րացված է ազգային անվտանգության շահերի պաշտպանության
տեսանկյունից: Հաշվի առնելով գլոբալ ահաբեկչության և անդ-
րազգային հանցագործությունների ներկայիս սպառնալիքները և
տեխնոլոգիաների բարդությունը՝ Շվեդիան ունի գաղտնալսման
նման համակարգի ստեղծման հարցում հայեցողության լայն
շրջանակ: Եվրոպական դատարանը նաև նշել է, որ համակար-
գի կառուցվածքում և գործողություններում լուրջ բացթողումներ
չեն հայտնաբերվել: Դատարանը համարել է, որ գաղտնալսման
տևողությունը հստակ սահմանված է (ցանկացած թույլտվու-
թյուն վավեր էր առավելագույնը վեց ամիս, և երկարաձգումը
պահանջում էր նոր վերանայում), թույլտվության տրամադրման
լիազորությունը տրամադրված էր դատական մարմնի, համա-
կարգի վերահսկողությունն իրականացնում էր անկախ մարմին,
125
գաղտնալսված տվյալների օգտագործման շրջանակը սահման-
ված էր օրենքով: Հետևաբար Պալատը պարզեց, որ ազդանշա-
նային հետախուզության շվեդական համակարգը տրամադրում
էր կամայականությունների և չարաշահման ռիսկի դեմ համար-
ժեք և բավարար երաշխիքներ: Պալատը, սակայն, մատնանշել է,
որ իր քննությունը կատարվել է վերացականորեն և չի բացառել
Կոնվենցիայով պետության պատասխանատվության վերանա-
յումը, երբ, օրինակ, դիմումատուն տեղեկացվի իրական գաղտ-
նալսման մասին:
Մեծ պալատի դիրքորոշում.
Եվրոպական դատարանի Մեծ
պալատը զանգվածային գաղտնալսումը դիտարկում է որպես
աստիճանական գործընթաց, որի ընթացքում անձի 8-րդ հոդ-
վածի իրավունքների միջամտության աստիճանը գործընթացի
առաջընթացին զուգընթաց մեծանում է: Զանգվածային գաղտ-
նալսման ռեժիմների տեսանկյունից, սակայն, կարող են ոչ բոլորը
լինել միևնույն մոդելով, և գործընթացի տարբեր փուլերը պար-
տադիր չէ, որ լինեն տարանջատված կամ իրականացվեն խիստ
ժամանակագրական հաջորդականությամբ:
Մ
ա
սնավորապ
ես,
այդ փուլերը կարող են լինել՝
1)
Հաղորդակցությունների և դրանց հետ կապված տվյալների
գաղտնալսումն ու սկզբնական պահպանումը
. այս փուլում գաղտ-
նալսվում են մեծ թվով հաղորդակցություններ, որոնցից շատե-
րը որևէ հետաքրքրություն չեն ներկայացնում հետախուզական
ծառայությունների համար: Այս տեսակի որոշ հաղորդակցություն-
ներ, որոնք հազիվ թե հետախուզության համար հետաքրքրու-
թյուն ներկայացնեն, զտվում են այս փուլում:
2)
Պահպանվող հաղորդակցությունների կամ հարակից
հաղորդակցության տվյալների նկատմամբ որոշակի զտիչների
կիրառու
մ:
3)
Վերլուծաբանների կողմից ընտրված հաղորդակցություն-
ների ուսումնասիրություն
:
4)
Տվյալների պահպանում և օգտագործում (ներառյալ տվյալ-
ների փոխանակումը երրորդ կողմի հետ).
Դատարանը վերջին
126
Ւ
Ն
փուլը համարեց այն, երբ գաղտնալսման նյութն օգտագործ-
վում է հետախուզական ծառայությունների կողմից: Սա կարող է
ներառել հետախուզական զեկույցի կազմում, նյութի փոխանցում
գաղտնալսող պետության ներսում այլ հետախուզական ծառայու-
թյունների կամ նույնիսկ օտարերկրյա հետախուզական ծառայու-
թյուններ
ի:
Եվրոպական դատարանը գտնում է, որ 8-րդ հոդվածով
պաշտպանվող իրավունքները շոշափվում են վերը նշված յուրա-
քանչյուր փուլում: Այս առնչությամբ Դատարանը հստակ հայտա-
րարել է, որ նույնիսկ անհատի անձնական կյանքին վերաբերող
տվյալների ուղղակի պահեստավորումը միջամտություն է Կոն-
վենցիայի 8-րդ հոդվածով ամրագրված իրավունքներին:
Արդյոք միջամտությունն արդարացված էր
Գաղտնի հսկողության միջոցառումների վերաբերյալ
ընդհանուր սկզբունքներ
.
միջամտության «օրենքին համապա-
տասխան» լինելու ձևակերպումը պահանջում է, որ օրենքն անձի
համար հասանելի լինի և կանխատեսելի՝ հետ
ևանքների առումով:
Գաղտնի վերահսկողության համատեքստում «կանխատեսելիու-
թյան» իմաստը նույնը չէ, ինչ շատ այլ ոլորտներում: Հետախուզա-
կան գաղտնի միջոցառումների «կանխատեսելիությունը» չի նշա-
նակում, որ անհատները պետք է կարողանան կանխատեսել՝ երբ
իշխանությունները կդիմեն նման միջոցների, որպեսզի համապա-
տասխանաբար հարմարեցնեն իրենց վարքագիծը: Այնուամենայ-
նիվ, հատկապես այն դեպքերում, երբ գործադիրի լիազորություն-
ները գաղտնի են իրականացվում, կամայականության ռիսկերն
ակնհայտ են: Հետևաբար էական է գաղտնի հսկողության միջոցա-
ռումների վերաբերյալ հստակ և մանրամասն կանոններ ունենա-
լը, մանավանդ որ օգտագործման համար մատչելի տեխնոլոգիան
անընդհատ ավելի է բարդանում: Ներպետական օրենսդրությունը
պետք է բավականաչափ հստակ լինի, որպեսզի անձանց համար
համարժեք կարգավորումներ պարունակի այն հանգամանքների
127
վերաբերյալ, որոնց դեպքում պետական մարմինները լիազորված
են դիմելու նման միջոցների: Ավելին՝ օրենքը պետք է պարունակի
իրավասու մարմիններին տրված որևէ հայեցողության շրջանա-
կը և դրա հստակ կիրառման եղանակը` անհատին կամայական
միջամտությունից համարժեք պաշտպանությամբ ապահովելու
համար
:
Եվրոպական դատարանը մշակել է քրեական հետախուզու-
թյան ոլորտում հաղորդակցությունների գաղտնալսման վերաբեր-
յալ հետևյալ նվազագույն պահանջները, որոնք պետք է նախա-
տեսվեն օրենքով` իշխանության կողմից չարաշահումներից խու-
սափելու համար.
իրավախախտումների բնույթի սահմանումը, որոնք կարող
են գաղտնալսման պատճառ դառնալ.
անձանց այն կատեգորիաների սահմանումը, որոնց հաղոր-
դակցությունը ենթակա է գաղտնալսման.
գաղտնալսման տևողության սահմանափակումը.
ստացված տվյալների ուսումնասիրման, օգտագործման և
պահպանման կարգը.
նախազգուշական միջոցառումները, որոնք պետք է ձեռ-
նարկվեն տվյալները այլ կողմերին փոխանցելիս.
այն հանգամանքները, որոնց դեպքում գաղտնալսված
տվյալները կարող են կամ պետք է ջնջվեն
:
Եվրոպական դատարանը նշել է, որ նույն երաշխիքները նաև
կիրառելի են ազգային անվտանգության նկատառո
ւմներով իրա-
կանացվող գաղտնի հսկողության ժամանակ:
Եվրոպական դատարանը նշել է, որ զանգվածային գաղտ-
նալսումը պետք է իրականացվի «ուժեղ երաշխիքների» ապա-
հովմամբ: Ինչը նշանակում է, որ միջոցառման յուրաքանչյուր
փուլում պետք է ստուգվեն գործընթացի անհրաժեշտությունն ու
համաչափությունը, գործընթացը պետք է իրականացվի անկախ
մարմնի թույլտվությամբ այն պահից, երբ որոշվում են միջոցառ-
ման օբյեկտն ու շրջանակը, և գործընթացը պետք է ենթարկվի
վերահսկողութ
յան:
128
Ւ
Ն
Անդրադառնալով գործընթացի իրականա
ցման թույլտվու-
թյանը՝ Եվրոպական դատարանը նշել է, որ դատական թույլտ-
վությունը պարտադիր պայման չէ, սակայն կամայականություն-
ներից զերծ մնալու կարևոր երաշխիք է, և պարտադիր պայման է
զուտ գործադիր իշխանությունից անկախ մարմնի կողմից տրվող
թույլտվությո
ւնը:
Զտիչների և հատկապես ուժեղ զտիչների օգտագործումը
զանգվածային գաղտնալսման գործընթացի ամենակարևոր քայ-
լերից մեկն է, քանի որ դա այն կետն է, որտեղ հետախուզական
ծառայությունները կարող են թիրախավորել առանձին անհատի
հաղորդակցությու
նները:
Նաև Եվրոպական դատարանը նշել է, որ ողջ գործընթացը
պետք է ենթակա լինի անկախ մարմնի կողմից վերահսկողության,
և այդ մարմինը պետք է իրականացնի շատ «ամուր» վերահսկո-
ղություն՝ պարզելու Կոնվենցիոն իրավունքի միջամտության
անհրաժեշտությունը ժողովրդավարական հա
սարակությունում:
Այս վերահսկողությունը հեշտացնելու համար հետախուզական
ծառայությունները պետք է մանրամասն գրառումներ իրականաց-
նեն և պահպանեն դրանք գործընթացի յուրաքանչյուր փուլում:
Վերջապես, արդյունավետ միջոց պետք է հասանելի լինի
յուրաքանչյուրին, ով կասկածում է, որ իր հաղորդակցություննե-
րը գաղտնալսվել են հետախուզական ծառայությունների կողմից՝
բողոքարկելու համար ենթադրյալ գաղտնալսման օրինականու-
թյունը կամ գաղտնալսման ռեժիմի Կոնվենցիային համապա-
տասխանությունը: Անձի ծանուցման պահանջի բացակայության
պայմաններում կարևոր է, որ հնարավոր լինի միջոցառումը բողո-
քարկել մի մարմնի, որը պարտադիր չէ, որ լինի
դատական մար-
մին, սակայն պետք է լինի գործադիր իշխանությունից անկախ
մարմին: Տվյալ մարմնի որոշումները պետք է լինեն պատճառա-
բանված և հնարավորություն ունենան կայացնելու ձեռք բերված
տվյալների ոչնչացման վերաբերյալ պարտադիր որոշումներ:
Մինչ այժմ Եվրոպական դատարանը չի նախատեսել այլ
պետությունների հետախուզական ծառայություններին տվյալների
129
փոխանցման վերաբերյալ ուղեցույց, սակայն սույն գործում անդ-
րադարձել է տվյալ հարցին և նշել, որ կարող են տրամադրվել
միայն այն տվյալները, որոնք ձեռք են բերվել և պահպանվել
Կոնվենցիային համապատասխան: Դատարանը նաև նշել է, որ
տվյալները կարող են փոխանցվել առաջին հերթին այն դեպքում,
երբ հանգամանքները, որոնց պայմաններում կարող է տեղի ունե-
նալ նման փոխանցումը, ամրագրված են ներքին օրենսդրության
մեջ: Երկրորդ, փոխանցող պետությունը պետք է ապահովի, որ
տվյալները ստացող պետությունը տվյալների մշակման ժամա-
նակ ունենա երաշխիքներ, որոնք կարող են կ
անխել չարաշահում-
ները և անհամաչափ միջամտությունները: Եվրոպական դատա-
րանը նաև նշել է, որ ուժեղացված երաշխիքներ անհրաժեշտ կլի-
նեն այն ժամանակ, երբ փոխանցվում են հատուկ գաղտնիության
տվյալներ (օրինակ՝ լրագրողական գաղտնի նյութերը):
Գործի վերաբերյալ Եվրոպական դատարանի
գնահատա
կանը
Հիմքերը, որոնց հիման վրա կարող է թույլատրվել զանգ-
վածային գաղտնալսումը
.
Շվեդիայի «Ազդանշանների
հետախու-
զության մասին» օրենքով (
Signals Intelligence Act
) նախատեսվում
են ազդանշանների հետախուզության իրականացման հիմքերը:
Նույն օրենքի 4-րդ հոդվածով նախատեսվում է, որ արգելվում է
օտարերկրյա հետախուզության մեջ ազդանշանների հետախու-
զության իրականացումը՝ իրավապահ մարմինների կամ հանցա-
գործության կանխարգելման ոլորտում առաջադ
րանքներ լուծելու
համար: Այս պայմաններում Դատարանը չի կիսում դիմումատուի
այն մտահոգությունը, որ ոստիկանական որոշ ստորաբաժանում-
ներ կարող են տալ հանձնարարականներ, և ոստիկանությանը
կարող է հասանելի լինել հետախուզության մարմնի վերլուծական
նյութը: Դատարանը համոզիչ է համարում կառավարության պար-
զաբանումն այն մասին, որ հասանելիությունը կարող է տրվել
130
Ւ
Ն
միայն «վերլուծության արդյունքների մեջ ներառված տվյալնե-
րին»՝ ռազմավարական գնահատումներ իրականացնելու համար:
Թույլտվություն տրամադրելու ընթացակարգը
.
շվեդակ
ան
օրենսդրության համաձայն՝ ազդանշանային հետախուզության
մարմնի կողմից իրականացվող ազդանշանային հետախուզա-
կան գործունեությունը պետք է նախապես թույլատրվի արտաքին
հետախուզության դատարանի կողմից: Սակայն, եթե հրատապու-
թյունից ելնելով այս գործընթացը կարող է առաջացնել խնդիր-
ներ, ապա ազդանշանների հետախուզության մարմինը կարող է
իրականացնել միջոցառումը, սակայն անհապաղ պետք է դիմի
դատարան, որն իրավասու է որոշելու դադարեցնել հսկողությունը
կամ շարունակել միջոցառումը:
Եվրոպական դատարանը նշել է, որ արտաքին հետախուզու-
թյան դատարանը պետք է բավարարի գործադիր իշխանությու-
նից անկախ լինելու պահանջը:
Մ
ա
սնավորապես, նրա նախագա-
հը և փոխնախագահները մշտական դատավորներ են, և մինչ-
դեռ բոլոր անդամներին նշանակում է Կառավարությունը, նրանց
համար օրինականորեն սահմանվել է պաշտոնավարման քառամ-
յա ժամկետ: Բացի այդ,
ո
՛
չ Կառավարությունը,
ո
՛
չ խորհրդարանը,
ո
՛
չ էլ այլ մարմիններ չեն կարող միջամտել դատարանի կողմից
որոշումների կայացմանը: Գաղտնիության պատճառով արտաքին
հետախուզության դատարանը երբեք հրապարակային լսումներ
չի անցկացնում, և նրա բոլոր որոշումները գաղտնի են: Այնուամե-
նայնիվ, շվեդական օրենսդրությունը նախատեսում է այդ դատա-
րանի նիստերին գաղտնիության պաշտպանության ներկայացուց-
չի պարտադիր ներկայություն, բացառությամբ հրատապ դեպքե-
րի: Ներկայացուցիչը, որը դատավոր, նախկին դատավոր կամ
փաստաբան է, գործում է անկախ և հանրային շահերից ելնելով,
բայց ոչ ի շահ որևէ տուժած մասնավոր անձի: Նրան հասանե-
լի են գործի բոլոր փաստաթղթերը, և նա կարող է հանդես գալ
հայտարարություններով։ Եվրոպական դատարանը նաև նշում է,
որ թույլտվության համար դիմելիս ազդանշանների հետախուզու-
թյան մարմինը պետք է նշի միջոցառման անհրաժեշտությունը,
131
այն հաղորդակցության կրողներին, որոնց հաղորդակցության
հասանելիությունն անհրաժեշտ է, և զտիչները կամ առնվազն
զտիչների տեսակները: Սրա արդյունքում դատարանն իրակա-
նացնում է քննություն՝ արդյոք առաքելությունը համատեղելի է
կիրառելի օրենսդրության հետ, և արդյոք իրականացված միջո-
ցառումը համաչափ է անձնական կյանքի հարգանքի իրավունքի
միջամտությ
անը:
Եվրոպական դատարանը նշել է, որ նման ընթացակար-
գը զգալի երաշխիք է տալիս, մասնավորապես, զանգվածային
գաղտնալսման միջամտող կամ ակնհայտորեն անհամաչափ գոր-
ծողությունների արգելքի տեսանկյունից:
Նախազգուշական միջոցառումներ, որոնք պետք է ձեռ-
նարկվեն նյութն այլ կողմերին փոխանցելիս
.
Եվրոպա
կան
դատարանը նշել է, որ ազդանշանային հետախուզության մարմ-
նի և օտարերկրյա գործընկերների միջև հսկողության արդյուն-
քում ձեռք բերված տվյալները փոխանակելու հնարավորությու-
նը նախատեսված է Շվեդիայի օրենսդրությամբ: Հաշվի առնե-
լով իրավիճակների անկանխատեսելիությունը, որոնք կարող են
ապահովել օտարերկրյա հետախուզության գործընկերների հետ
համագործակցությունը՝ բնական է, որ հետախուզության փոխա-
նակման ճշգրիտ շրջանակը չի կարող սահմանափակվել օրենքով:
Համապատասխան օրենքով իրավական պարտադիր պարտավո-
րություն չի դրվում՝ վերլուծելու և որոշելու, թե արդյոք տվյալների
օտարերկրյա ստացողն առաջարկում է երաշխիքների ընդունելի
նվազագույն մակարդակ:
Միջոցառման տևող
ություն
.
Եվրոպական դատարանը նշել
է, որ զանգվածային գաղտնալսման գործողությունների տևողու-
թյունը ներքին իշխանությունների որոշելու հարցն է: «Ազդանշան-
ների հետախուզության մասին» օրենքի համապատասխան
նորմի համաձայն՝ հսկողության թույլտվությունը կարող է տրվել
առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով: Այս ժամկետը կարող է
երկարաձգվել վեց ամսով` համապատասխան դատարանի կող-
մից թույլտվություն տրամադրելու պայմանների նոր ամբողջական
132
Ւ
Ն
ուսումնասիրությունից հետո: Այնուամենայնիվ, չկա որևէ դրույթ,
որը պարտավորեցնի ազդանշանների հետախուզության մարմ-
նին, իշխանություններին, որոնք պարտավոր են տալ մանրա-
մասն հանձնարարականներ, կամ արտաքին հետախուզության
դատարանին դադարեցնել ազդանշանների հսկողությունը, եթե
դրա իրականացման հիմք հանդիսացող պայմանները դադարել
են, կամ հսկողույթունն այլևս անհրաժեշտ չէ:
Եվրոպական դատարանը գտնում է, որ զանգվածային
գաղտնալսման անհրաժեշտության բացակայության պայմաննե-
րում այն դադարեցնելու օրենսդրական պահանջն ավելի պարզ
կլիներ, քան Շվեդիայում արդեն իսկ գործող իրավակարգավորու-
մը, ըստ որի՝ գաղտնալսում իրականացնելու թույլտվությունները
չեղյալ են համարվում կամ կարող են չեղյալ համարվել, երբ չեղ-
յալ համարելու հիմք հանդիսացող պայմաններն ի հայտ են գալիս
մինչ նախատեսված վեցամսյա ժամկետի ավարտը: Սակայն
Եվրոպական դատարանը նաև նշում է, որ վերոնշյալ թերությու-
նը չպետք է գերագնահատել, քանզի Տեսչության կողմից իրակա-
նացվող վերահսկողությունը և հանձնարարականը վերացնելու
հնարավորությունը կարող են հանգեցնել զանգվածային հսկո-
ղության դադարեցմանը: Վերոգրյալի հիման վրա Եվրոպական
դատարանը գտնում է, որ շվեդական օրենսդրությունը բավա-
րարում է հաղորդակցությունների զանգվածային գաղտնալսման
տևողության վերաբերյալ պ
ահանջները:
Վերահսկողութ
յուն
.
Դատարանը նշում է, որ «Ազդանշան-
ների հետախուզության մասին» օրենքի 10-րդ բաժնի համաձայն՝
տեսչությունը, երբ հայտնաբերում է ազդանշանների հսկողու-
թյան միջոցով տվյալների ոչ պատշաճ հավաքման ապացույցներ,
իրավասու է որոշելու, որ հսկողությունը պետք է դադարեցվի,
կամ հավաքված տվյալների ձայնագրությունները կամ նշումնե
րը
պետք է ոչնչացվեն: Տեսչության կողմից իրականացվող ստուգում-
ների վերաբերյալ Դատարանի հասանելի տեղեկատվությունը
հաստատում է, որ ոչ միայն տեսականորեն, այլև գործնականում
այն ակտիվորեն վերանայում է Ազդանշանների հետախուզության
133
մարմնի գործողությունները:
Մ
ա
սնավորապես, ութ տարվա
ընթացքում Տեսչությունը ձեռնարկել է 102 ստուգում, ներառյալ
օգտագործված զտիչների մանրամասն հետազոտությունները,
հսկողության դադարեցումը, հաշվետվությու
նների հաղորդու-
մը, այլ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների
հետ համագործակցությունը, անձնական տվյալների մշակումը և
ընդհանուր առմամբ օրենսդրությանը, հրահանգներին և թույլտ-
վություններին համապատասխան ազդանշա
նների հետախուզա-
կան գործունեությունը: Վերջապես, տեսչությունը հրապարակում
է տարեկան հաշվետվություններ, որոնք հասանելի են դառնում
հանրությանը: Այս հանգամանքներում կասկած չկա, որ շվեդա-
կան օրենսդրությունն ու պրակտիկան ազդանշաների հետախու-
զական գործունեության նկատմամբ արդյունավետ վերահսկողու-
թյուն են ապահովում:
Պոստ ֆակտում վերանայում (Ex post facto review)
.
Եվրո
-
պական դատարանը նշել է, որ նախնական ծանուցման բացակա-
յության պայմաններում անձինք պետք է հնարավորություն ունե-
նան իրենց հաղորդակցությունների գաղտնալսման կասկածի
պայմաններում վերանայման պահանջ ներկայացնելու: Վերանա-
յումը պետք է իրականացնի այն մարմինը, որը թեև պարտադիր
չէ, որ լինի դատական մարմին, բայց պետք է լինի անկախ գոր-
ծադիր իշխանությունից և ապահովի վարույթի արդարացիությու-
նը: Եվրոպական դատարանը նշել է, որ վերանայման պահանջ
հնարավոր է ներկայացնել արտաքին հետախուզության տես-
չությանը, որը պետք է ստուգի՝ արդյոք իրականացվել է գաղտ-
նալսում, և արդյոք այն իրականացվել է օրենքին համապատաս-
խան: Այդ պայմաններում Տեսչությունն իրավասու է պահանջե-
լու դադարեցնել գաղտնալսումը և կամ ոչնչացնել ձեռք բերված
տվյալները: Այնուամենայնիվ, չնայած որ Տեսչությունն անկախ
մարմին է, Եվրոպական դատարանը նշում է, որ, հաշվի առնե-
լով այդ մարմնի պարտականությունը` վերահսկել ազդանշա-
նային հետախուզության մարմնի գործունեությունը, Տեսչության
լրացուցիչ դերը` անհատների պահանջով վերանայումը, կարող
134
Ւ
Ն
է հանգեցնել իրավիճակների, երբ այն ստիպված կլինի գնահա-
տել ազդանշանների հետախուզության մարմնի գործունեության
վերահսկողությունը: Դատարանն այս առումով չի անտեսել այն
փաստը, որ Տեսչությունը նույնպես ենթարկվում է աուդիտի, որը
սկզբունքորեն կարող է դիտվել որպես համապատասխան երաշ-
խիք: Այնուամենայնիվ, Կառավարությունը չի տրամադրել որևէ
տեղեկատվություն, որը ցույց կտա, որ մինչ այժմ իրականաց-
ված աուդիտներն ընդգրկում էին Տեսչության իրականացրած
վերահսկողությունները, որոնք իրականացվել էին այն անձանց
դիմումի հիման վրա, ովքեր տեղեկություններ էին փնտրում, թե
արդյոք իրենց հաղորդակցությունները գաղտնալսվել են ազդան-
շանային հետախուզության մարմնի կողմից: Պարզվում է, որ
Ազգային աուդիտի գրասենյակի համար, ո
րը պատասխանատու է
տարբեր ոլորտների վարչական մարմինների զգալի թվաքանակի
աուդիտի համար, չկա որևէ պարտավորություն` իրականացնելու
նման հատուկ աուդիտներ, և դա անել պարբերաբար:
Եզրակացու
թյուն
Եվրոպական դատարանը նշել է.
1- Շվեդական
զանգվածային գաղտնալսմա
ն համակարգը
հիմնված է մանրամասն իրավակարգավորումների վրա և
ապահովում է երաշխիքներ:
Մ
ա
սնավորապ
ես՝
o Շվեդիայում զանգվածային գաղտնալսման թույլտվու-
թյան հիմքերը հստակորեն սահմանափակված են.
o այն
հանգամանքները, որոնց դեպքում հաղորդակցու-
թյունները կարող են գաղտնալսվել և ուսումնասիրվել,
սահմանված են բավարար հստակությամբ.
o դրա
տևողությունը օրինականորեն կարգավորվում և վե-
րահսկվում է.
o գաղտնալսվող
նյութերի ընտրության, հետազոտման և
օգտագործման ընթացակարգերն ուղեկցվում են չարա-
շահումների դեմ համապատասխան երաշխիքներով.
135
o հատկանշական
է, որ Շվեդիայում յուրաքանչյուր զանգ-
վածային գաղտնալսման գործընթաց, ընդհանուր առ-
մամբ, Օտարերկրյա հետախուզության դատարանի
նախնական թույլտվության առարկա է: Դատարանում
գործի քննությանը ներկա է գտնվում նաև հանրային շա-
հերը պաշտպանող ներկայացուցիչը:
2- Դատարանը շվեդական զանգվածային գաղտնալսման հա-
մակարգում արձանագրել է հետևյալ երեք թերությունները.
o անձնական տվյալներ չպար
ո
նակող գաղտնալսված
նյութը ոչնչացնելու վերաբերյալ հստակ կանոնների բա-
ցակայությ
ուն.
o «Ազդանշանների
հետա
խ
ո
զ
ո
թյան մասին» օրենքի կամ
համապատասխան այլ իրավական ակտի մեջ օտա-
րերկրյա գործընկերներին հետախուզական նյութեր փո-
խանցելու որոշում կայացնելիս անհատների գաղտնիու-
թյան շահերը հաշվի առնելու վերաբերյալ պահանջի բա-
ցակայությ
ուն.
o արդյ
ո
նավետ պոստ ֆակտ
ո
մ վերահսկող
ո
թյան բա-
ցակայությ
ուն:
Հաշվի առնելով վերոնշյալ եզրակացությունը` Եվրոպա-
կան դատարանը տասնհինգ կողմ և երկու դեմ ձայների հարա-
բերակցությամբ գտել է, որ տվյալ դեպքում տեղի է ունեցել
Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի խախտում:
136