Această hotărâre este definitivă, dar poate fi supusă unor modificări editoriale: în cazul Ahirapetyan împotriva zilei Armenei, Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Cea de-a patra secție), intervenind în următoarea componență a Comitetului: Julien Schukking, președintele, Armen Harutyun, reprezentantul Mariana Guerra Martins, reprezentantul Mariana Guerra Martins, reprezentantul Mariana Guerra Martins, reprezentantul Mariana Guerra Martins, reprezentantul Mariana Guerra Martins, reprezentantul Mariana Guerra Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezentantul Mariana Martins, reprezent
Unele materiale conțineau în mod evident informații secrete despre diferite acțiuni militare, ordine militare și executarea lor, informații secrete despre ordinele de luptă și tehnici, precum și informații despre acțiuni de importanță militară. 3 În septembrie 2009, Serviciul Național de Securitate (SNS) a anunțat că reclamantul a depus o plângere în justiție, în special în cazul unei decizii a Curții de Apel din 22 iunie 2010 care interzice să se efectueze o anchetă în justiție (în conformitate cu Legea privind informațiile secrete) și să se aplice unei măsuri speciale de interdicție a utilizării informațiilor secrete în justiție.
7 Prin hotărârea din 25 octombrie 2010, care a fost lăsată în întregime neschimbată de către Curtea de Apel, instanța de judecată a ordonat acuzatului să prezinte aceste materiale printr-o variantă de citire: acuzatul a prezentat versiunile tipărite ale acestor documente. 7. prin hotărârea din 25 octombrie 2010, care a fost lăsată în întregime neschimbată de către Curtea de Apel, instanța de judecată a ordonat acuzatului să recunoască acuzația de acuzație vinovată și să-l condamne la închisoare pe o perioadă de 12 ani.
În conformitate cu art. 8 din Convenție, reclamantul a mai protestat că decizia instanțelor interne de a desfășura procesul complet închis a dus la faptul că procesul său a fost nedrept. În conformitate cu aceeași dispoziție, el a mai protestat că instanțele interne s-au bazat pe materiale scrise în manuscrisul neafișat care au fost aduse împotriva sa ca probe. În conformitate cu art. 8 din Convenție, reclamantul a mai protestat că decizia instanțelor interne de a desfășura procesul în întregime închis a dus la o interferență cu principiul confidențialității de comunicare în ceea ce privește discuțiile telefonice pe care le-a purtat în timpul anchetei și a procesului.
Prin urmare, înainte de a permite prezența publicului în procesul penal, instanța de judecată trebuie să concluzioneze clar că procesul închis este necesar din punctul de vedere al protecției intereselor superioare ale statului și că secretul trebuie păstrat în măsura în care este necesar pentru a proteja astfel de interese (a se vedea actul Yemichi , § 54, menționat mai sus, împreună cu următoarele referințe): 12.Curtea de Apel a decis în mod clar că procesul închis este necesar din punctul de vedere al protecției intereselor superioare ale statului și că secretul trebuie păstrat în măsura în care este necesar pentru a proteja astfel de interese (a se vedea actul Yemichi , § 54, menționat mai sus, cu următoarele referințe): 12.Curtea de Apel a decis în mod clar că procesul închis este necesar din punctul de vedere al protecției intereselor superioare ale statului și că secretul trebuie păstrat în măsura în care este necesar pentru a proteja astfel de interese (a se vedea actul Yemichi , § 54, cu următoarele referințe): 12.Curtea de judecată a decis în mod motivat că procesul închis a fost desfășurat în întregime (a se vedea hotărârea din 22 iunie 2010), în care se solicită ca serviciile secrete publice să nu dezvăluiască informații în întregime și că nu au capacitatea de a de a dezvălui secretul procesul în întregime a procesului proces:
Deși Curtea a recunoscut că decizia în cauză a fost determinată de motive de securitate națională, având în vedere că acțiunea împotriva reclamantului are legătură cu examinarea probelor care conțin posibile secrete de stat sau de serviciu, ea reafirmă că prezența informațiilor declasificate în materia de procedură nu presupune în mod automat necesitatea de a desfășura procesul închis publicului, fără a echilibra problemele de securitate națională cu o ședință publică (a se vedea cauza Bieleșev, menționată mai sus, § 83).
Prin urmare, această parte a plângerii este vădit nefondată și trebuie respinsă în conformitate cu art. 35 punctul 3 din Convenție și punctul 4 din Convenție: "În conformitate cu art. 35 punctul 3 din Convenție, în cazul în care nu există nicio sumă de indemnizație pentru pierderi și pierderi, Comisia Europeană nu poate acorda o indemnizație pentru pierderile și pierderile cauzate de vânzarea de materiale materiale materiale și de pierderi, în conformitate cu art. 35 punctul 3 din Convenție".
Declare că plângerea privind lipsa unei judecăți publice este admisibilă, iar restul plângerii, inadmisibilă. 2. Hotărăște că a avut loc o încălcare a articolului 6 § 1 din Convenție, în ceea ce privește lipsa unei judecăți publice. 3. Hotărăște că: a) statul răspunzător trebuie să plătească în termen de trei luni, în despăgubiri pentru prejudiciul nematerial, reclamantului 3.600 de euro (trei mii șase sute de euro), care trebuie să fie convertit în moneda statului răspunzător, la cursul de plată în vigoare, plus orice taxă supusă. b) după încheierea termenului de trei luni de la data plății, după data plății, trebuie să se facă o reîncărcare a bilanțului în conformitate cu Regulamentul de plată, în conformitate cu care se aplică o rată de 7%, în conformitate cu punctul 2 din Regulamentul de plată al BCE, în conformitate cu punctul 3 din Regulamentul de plată al BCE, în conformitate cu punctul 2 din Regulamentul de plată al BCE, în conformitate cu art. 3 din Regulamentul de plată al BCE.
(գանգատ թիվ 69931/10)
ՎՃԻՌ
21 դեկտեմբերի 2021թ.
Սույն վճիռը վերջնական է, սակայն կարող է ենթարկվել խմբագրական փոփոխությունների:
Հայրապետյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով,
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (Չորրորդ բաժանմունք), հանդես գալով Կոմիտեի հետեւյալ կազմով՝
Յոլիեն Շուկինգ [Jolien Schukking]՝
Նախագահ,
Արմեն Հարությունյան [Armen Harutyunyan],
Անա Մարիա Գուերա Մարտինս [Ana Maria Guerra Martins]`
դատավորներ
, եւ Իլզե Ֆրայվըրթ [Ilse Freiwirth]`
Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալ
,
հաշվի առնելով՝
«Մարդու իրավունքների եւ հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիայի (Կոնվենցիա) 34-րդ հոդվածի համաձայն 1963 թվականին ծնված եւ Երեւանում բնակվող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի պրն
Գեւորգ Հայրապետյանի (դիմումատու) կողմից ընդդեմ Հայաստանի Հանրապետության՝ 2010 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դատարան ներկայացված գանգատը, որին ներկայացրել են համապատասխանաբար Լոնդոնում եւ Երեւանում գործող իրավաբաններ պրն Վ. Բոուրինգը եւ տկն Ս. Սաֆարյանը,
արդարացի եւ հրապարակային դատաքննության իրավունքի եւ հաղորդակցության գաղտնիության իրավունքի ենթադրյալ խախտումների վերաբերյալ բողոքների մասին Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանը (Կառավարություն), որը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության լիազոր ներկայացուցիչ պրն Ե. Կիրակոսյանը, ծանուցելու եւ գանգատը մնացած մասով անընդունելի հայտարարելու մասին որոշումը,
կողմերի դիտարկումները,
2021 թվականի նոյեմբերի 30-ին անցկացնելով դռնփակ խորհրդակցություն,
կայացրեց հետեւյալ վճիռը, որն ընդունվեց նույն օրը.
1.
Գանգատը վերաբերում է դիմումատուի դեմ պետական դավաճանության համար հարուցված քրեական գործով վարույթին։ Նա բողոքներ է ներկ
այացրել՝ համաձայն Կոնվենցիայի 6-րդ եւ 8-րդ հոդվածների։
2.
Դիմումատուի բնակարանի խուզարկությամբ Ազգային անվտանգության ծառայության (ԱԱԾ) աշխատակիցները հայտնաբերել են տարբեր տեսակի զենք եւ զինամթերք, անձնական նշումներ, սեղմասկավառակներ, զինվորական քարտեզներ եւ զինվորական հաշվառման գրքույկներ։ Որոշ նյութեր ակնհայտորեն պարունակել են տարբեր զինվորական գործողությունների, զինվորական հրամանների եւ դրանց կատարման, մարտական հերթապահությունների եւ տեխնիկայի վերաբերյալ գաղտնի տեղեկատվություն, ինչպես նաեւ ռազմական նշանակության այլ տեղեկություններ։
3
.
2009 թվականի սեպտեմբերին ԱԱԾ-ն դիմումատուին մեղադրանք է առաջադրել պետական դավաճանության, Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունների օգտին լրտեսելու եւ ապօրինի կերպով հրազեն պահելու հիմքով։ Դիմումատուի նկատմամբ կիրառվել է արգելանք։ ԱԱԾ-ն այնուհետեւ դիմումատուին արգելել է քրեակատարողական հիմնարկում տեսակցություններ ունենալ (բացառությամբ նրա փաստաբանի) եւ անել ու ստանալ հեռախոսային զանգեր։
4
.
Ավան եւ Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում (գործը քննող դատարան) դիմումատուի գործով դատաքննությունն անցկացվել է դռնփակ։ Գործը քննող դատարանը 2010 թվականի հունվարի 22-ի որոշմամբ բավարարել է մեղադրանքի կողմի՝ դատաքննությունը դռնփակ անցկացնելու միջնորդությունն այն հիմքով, որ վերջինս պարունակում է պետական եւ ծառայողական գաղտնիքներ։
5.
Դատաքննության ընթացքում դիմումատուն բողոքել է, որ քրեական գործի որոշ նյութեր, մասնավորապես՝ իր նախաքննական ցուցմունքները եւ
վկանների հայտարարությունները եղել են անընթեռնելի, քանի որ դրանք գրված են եղել քննիչի
կողմից։ Գործը քննող դատարանը մեղադրանքի կողմին հանձնարարել է այդ նյութերը ներկայացնել ընթեռնելի տարբերակով: Մեղադրանքի կողմը ներկայացրել է այդ փաստաթղթերի տպագիր տարբերակները։
6.
2010 թվականի մայիսի 13-ին գործը քննող դատարանը վերացրել է դիմումատուի հետ տեսակցությունների արգելքը։
7
.
Գործը քննող դատարանը 2010 թվականի հոկտեմբերի 25-ի դատավճռով, որն ամբողջությամբ անփոփոխ է թողնվել վերաքննիչ դատարանի կողմից, դիմումատուին մեղավոր է ճանաչել մեղսագրվող արարքում եւ դատապարտել տասներկու տարի ժամկետով ազատազրկման։ Այն հիմնվել է նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված եւ դատարանում հաստատված վկաների ցուցմունքների, դիմումատուի գաղտնալսված հաղորդակցությունների եւ տարբեր իրեղեն ապացույցների վրա, ինչպիսիք են մարտական դիրքերի լուսանկարները, զինվորական քարտեզները, գրքույկները, տեխնիկայի լուսանկարները, ինչպես նաեւ «հույժ գաղտի» նշումով ռազմական բնույթի այլ նյութեր։ Ինչ վերաբերում է դիմումատուի կողմից որպես անընթեռնելի մատնանշված քրեական գործի ձեռագիր նյութերին, ապա գործը քննող դատարանը եզրակացրել է, որ նրա իրավունքները չեն խախտվել, քանի որ նա քննիչի կողմից հարցաքննվել է իր փաստաբանի ներկայությամբ, իրեն եւ իր փաստաբանին ներկայացվել են քրեական գործի նյութերը, եւ նրանցից որեւէ մեկն այդ փուլում չի բողոքել այդ նյութերի անընթեռնելի լինելու հանգամանքից։
8.
Նույն օրը գործը քննող դատարանը նաեւ վերացրել է քրեակատարողական հիմնարկում դիմումատուի կողմից հեռախոսազանգեր կատարելու եւ ստանալու արգելքը։
9.
Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ դիմումատուն բողոք է ներկայացրել առ այն, որ ներպետական դատարանների՝ դատական վարույթն ամբողջությամբ դռնփակ անցկացնելու որոշումը հանգեցրել է նրան, որ իր դատաքննությունը եղել է անարդար։ Նույն դրույթի համաձայն՝ նա նաեւ բողոքել է, որ ներպետական դատարանները հիմնվել են իր դեմ որպես ապացույց բերված անընթեռնելի ձեռագրով գրված նյութերի վրա։ Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ դիմումատուն նաեւ բողոքել է, որ քննության եւ դատաքննության ժամանակ իր հեռախոսային խոսակցությունների սահմանափակման մասով միջամտել են հաղորդակցության գաղտնիության իրավունքին։
Հրապարակային դատաքննության իրավունքի բացակայության մասով ԿՈՆՎԵՆՑԻԱՅԻ 6-ՐԴ ՀՈԴՎԱԾԻ ԵՆԹԱԴՐՅԱԼ ԽԱԽՏՈՒՄԸ
10.
Դ
ատարանը նշում է, որ այս բողոքը Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի իմաստով ակնհայտ անհիմն չէ, կամ այն անընդունելի չէ որեւէ այլ հիմքով: Հետեւաբար այն պետք է հայտարարվի ընդունելի:
11.
Դատական վարույթի հրապարակային լինելուն վերաբերող ընդհանուր սկզբունքները եւ այդ սկզբունքից շեղումներն ամփոփվել են
Բելաշեւն ընդդեմ Ռուսաստանի
[
Belashev v. Russia
] (թիվ 28617/03, §§ 79-80, 2008 թվականի դեկտեմբերի 4),
Վելկեն եւ Բիալեկն ընդդեմ Լեհաստանի
[
Welke and Białek v. Poland
] (թիվ 15924/05, §§ 73-74, 2011 թվականի մարտի 1) եւ
Յեմն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության
[
Yam v. the United Kingdom
] (թիվ 31295/11, §§ 52-57, 2020 թվականի հունվարի 16) գործերում: Մասնավորապես Դատարանը հրապարակային դատաքննության իրավունքը մեկնաբանելիս կիրառել է խիստ անհրաժեշտության չափանիշը՝ անկախ այն հանգամանքից, թե հրապարակայնության բացակայության ինչպիսի հիմնավորում է ներկայացվում իրավազորության շրջանակներում։ Ուստի հանրության ներկայությունը քրեական գործով դատաքննությանը չթույլատրելուց առաջ ներպետական դատարանը պետք է հստակ եզրահանգում անի, որ դռնփակ դատաքննությունն անհրաժեշտ է պետության գերակա շահի պաշտպանության տեսակետից, եւ գաղտնիությունը պետք է պահվի այնքանով, որքանով անհրաժեշտ է այդպիսի շահը պաշտպանելու համար (տե՛ս
վերեւում հիշատակված՝
Յեմի
գործը
,
54., հաջորդող հղումների հետ միասին):
12.
Գործը քննող դատարանը մեղադրանքի կողմի պահանջով 2010
թվականի հունվարի 22-ին որոշել է դիմումատուի ամբողջ դատավարությունն անցկացնել դռնփակ՝ համարելով, որ հրապարակային դատաքննությամբ կարող են բացահայտվել պետական եւ ծառայողական գաղտնիք պարունակող տեղեկություններ (տե՛ս վերեւում՝ 4-րդ պարբերությունը): Այն չի նշել, թե կոնկրետ ինչ հանգամանքներով է հիմնավորված ամբողջ դատավարությունը դռնփակ անցկացնելու իր որոշումը:
13.
Թեեւ Դատարանն ընդունում է, որ դիտարկվող որոշումը պայմանավորված է եղել ազգային անվտանգության նկատառումներով՝ հաշվի առնելով, որ դիմումատուի դեմ հարուցված գործն առնչվում է հնարավոր պետական կամ ծառայողական գաղտնիք պարունակող ապացույցների քննությանը, այն վերահաստատում է, որ գործի նյութերում գաղտնազերծված տեղեկատվության առկայությունը ինքնաբերաբար չի ենթադրում դատավարությունը հանրության համար փակ անցկացնելու անհրաժեշտություն՝ առանց հավասարակշռելու ազգային անվտանգության խնդիրները դռնբաց դատական նիստի հետ (տե՛ս վերեւում հիշատակված՝
Բելեշեւի
գործը, § 83)։
14.
Գործը քննող դատարանը չի պարզաբանել դիմումատուի գործով ամբողջ դատավարությունը դռնփակ անցկացնելու պատճառները՝ ի
հակադրություն դրա միայն որոշ հատվածները դռնփակ անցկացնելու: Այն նաեւ որեւէ միջոց չի ձեռնարկել հավասարակշռելու համար Պետության՝ իր գաղտնիքները պահպանելու շահը եւ արդարադատության պատշաճ իրականացման գործում հանրության վստահության վրա դիմումատուի դատավարությունը դռնփակ դատական նիստում անցկացնելու մասին որոշման բացասական ազդեցությունը (նույն տեղում, § 84): Եվ վերջապես, ոչինչ չի վկայում այն մասին, որ գործը քննող դատարանը դիտարկել է այլընտրանքային տարբերակներ, ինչպիսիք են դռնփակ նիստերի անցկացումը՝ գաղտնի նյութերի ուսումնասիրության մասով, սակայն նախընտրել է դռնփակ անցկացնել ամբողջ դատավարությունը հանրության համար: Ընդհանուր առմամբ չի ապացուցվել, որ ամբողջ դատավարությունը դռնփակ անցկացնելը համապատասխանում է խիստ անհրաժեշտության չափանիշին։
15.
Հետեւաբար տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի խախտում։
16.
Դիմումատուն նաեւ բողոքել է իր դեմ որպես ապացույց բերված անընթեռնելի ձեռագրով գրված ցուցմունքները հիմք ընդունելուց եւ նախնական կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում իր հեռախոսազանգերը սահմանափակելուց:
17.
Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով իր տրամադրության տակ եղած բոլոր նյութերը եւ այնքանով, որքանով այդ բողոքները գտնվում են իր իրավասության շրջանակներում, Դատարանը գտնում է, որ դրանցով չի բացահայտվում Կոնվենցիայով կամ դրան կից արձանագրություններով սահմանված իրավունքների եւ ազատությունների խախտման որեւէ դեպք։
Հետեւաբար գանգատի այս մասն ակնհայտորեն անհիմն է եւ պետք է մերժվի՝ համաձայն Կոնվենցիայի 35-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա» ենթակետի եւ 4-րդ կետի։
18.
Դիմումատուն նյութական վնասի առնչությամբ որեւէ պահանջ չի ներկայացրել: Նա ոչ նյութական վնասի մասով փոխհատուցման հարցը թողել է Դատարանի հայեցողությանը: Նա ծախսերի եւ ծախքերի դիմաց պահանջել է 8
500 եվրո:
19.
Կառավարությունը վիճարկել է այս փաստարկները:
20.
Դատարանը դիմումատուին շնորհում է 3 600 եվրո՝ որպես ոչ նյութական վնասի հատուցում՝ գումարած դիմումատուից գանձման ենթակա ցանկացած հարկ։
21.
Հաշվի առնելով իր տրամադրության տակ եղած փաստաթղթերը եւ Դատարանի նախադեպային իրավունքը՝ Դատարանը մերժում է ծախսերի եւ ծախքերի մասով պահանջը` համապատասխան փաստաթղթերի բացակայության պատճառով:
22.
Դատարանը այնուհետեւ գտնում է, որ չկատարման դեպքում հաշվարկվող տոկոսադրույքը պետք է հիմնված լինի Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի վրա, որին պետք է գումարվի երեք տոկոսային կետ։
1.
Հայտարարում է, որ հրապարակային դատաքննության բացակայության վերաբերյալ բողոքն ընդունելի է, իսկ գանգատի մնացած մասը՝ անընդունելի.
2.
Վճռում է
, որ տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի 6–րդ հոդվածի 1–ին մասի խախտում՝ հրապարակային դատաքննության բացակայության մասով.
3.
Վճռում է, որ՝
ա)
պատասխանող պետությունը երեք ամսվա ընթացքում ոչ նյութական վնասի դիմաց պետք է դիմումատուին վճարի 3 600 եվրո (երեք
հազար վեց հարյուր եվրո), որը պետք է փոխարկվի պատասխանող պետության արժույթով՝ վճարման օրվա դրությամբ գործող փոխարժեքով՝ գումարած գանձման ենթակա ցանկացած հարկ.
բ)
վերը նշված եռամսյա ժամկետի ավարտից հետո՝ մինչեւ վճարման օրը, պետք է հաշվարկվի վերոնշյալ գումարների նկատմամբ պարզ տոկոսադրույք՝ չկատարման ժամանակահատվածում Եվրոպական կենտրոնական բանկի սահմանած՝ լոմբարդային ռեպոյի տոկոսադրույքի չափով՝ գումարած երեք տոկոսային կետ.
4.
Մերժում է
դիմումատուի՝ արդարացի փոխհատուցման պահանջի մնացած մասը։
Կատարված է անգլերենով եւ գրավոր ծանուցվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ին՝ համաձայն Դատարանի կանոնակարգի 77-րդ կանոնի 2-րդ եւ 3-րդ կետերի։
Իլզե Ֆրայվըրթ՝
Բաժանմունքի քարտուղարի տեղակալ
Յոլիեն Շուկինգ՝
Նախագահ