În ceea ce privește R.B. împotriva Estoniei, unde R.B. asigură împotriva Estoniei acțiunea N 22597/16 22 iunie 2021 evaluarea finală a instanței 22/09/2021 a) principii generale 78. [Curtea Europeană a Drepturilor Omului] Curtea Europeană a Drepturilor Omului reiterează încă o dată că articolele 3 și 8 din Convenție derivă din obligația statului de a proteja integritatea fizică și psihologică a unei persoane (a se vedea, printre altele, M. and C. împotriva Estoniei 22 iunie 2021 evaluarea finală a instanței 22/09/2021 a) principii generale 78. [Curtea Europeană a Drepturilor Omului] Curtea Europeană a reiterat că articolele 3 și 8 din Convenție derivă din obligația statului de a proteja integritatea fizică și psihologică a unei persoane (a se vedea, printre altele, M. and C. împotriva Estoniei 22597/16 22 iunie 2021 , no. 29032/04 , §§ 107-11, 27 septembrie 2011, și M.P. și Alții împotriva Bulgariei 22/07/08 , no. 108, 15 noiembrie 2011). Curțile din Strasbourg au stabilit anterior că obligațiile de a îndeplini obligațiile de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilităților de abilitate ale statului (a se numită, de exemplu, C.
Autoritățile trebuie să ia măsurile rezonabile necesare pentru a asigura dovezile legate de incident, cum ar fi mărturia martorilor și dovezile expertizei judiciare (vezi Z. v. Bulgaria , no. 39257/17 , § 65, 28 mai 2020).81.În plus, în măsura în care încercările de inculpare se bazează pe o cerere de acuzare în instanțele naționale de infracțiuni, acuzația de inculpare a fost pusă în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale în fața instanței penale.24 Ianuarie 2014 , în fața instanței penale din Slovenia, nu există nicio justiție care să poată să acuză o persoană în fața instanței penale în fața instanței penale (Söderman, no. 666 , § 82, 23/06 , § 83).În ciuda faptului că există o posibilitate de a contesta o acuzație în fața instanței penale, există o anumită justiție care interzională, în care există o acuzație împotriva persoanelor care nu au fost acuzate de infracțiuni sau care au fost acuzate de infracțiuni (a se poate vedea în continuare la art. 66 din Legea din 24 ianuarie, nr. 85, § 125).
Dreptul la demnitatea umană și la integritatea psihologică necesită o atenție deosebită acolo unde copilul este victima violenței (vezi M.M.B. v. Slovacia , no. 6318/17 , § 61, 26 noiembrie 2019, și C.A.S. și C.S. v. România , no. 26692/05 , § 82, 20 martie 2012).Curtea Europeană a subliniat, de asemenea, obligația statului de a respecta obligațiile sale de a proteja drepturile persoanelor vizate, precum și obligațiile care decurg din tratatele internaționale privind protecția persoanelor vizate, precum și obligațiile statului de a proteja persoanele vizate de infracțiuni în vederea punerii în aplicare a normelor internaționale privind pedepsele împotriva persoanelor vizate și a procedurilor de internare a persoanelor vizate (a se vedea Convenția Europeană împotriva Copilului, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no. 643/2003, no.
În această cauză, nu există nici o îndoială că acuzația penală nu interzicea folosirea forței de violență împotriva victimei infracțiunii în mod direct, așa cum nu interzicea folosirea forței de violență împotriva victimei infracțiunii în mod direct, dar și nu interzicea folosirea forței de violență împotriva victimei infracțiunii în mod direct, astfel încât acuzația penală ar trebui să fie judecată în mod special în temeiul Constituției Croației, precum și în temeiul articolului 87 din Constituție, care prevede că, în cazul în care un copil este considerat vinovat de violență, acesta ar trebui să fie protejat în mod special de dreptul său de drept, în special în ceea ce privește dreptul de a se asigura că este protejat în mod corespunzător de către o persoană suspectată de infracțiune.
În special, el remarcă faptul că Convenția de la Lanzarote, principiile directoare ale Comitetului de Miniștri al Consiliului Europei privind justiția adaptată copilului și directivele relevante ale Uniunii Europene stabilesc o serie de cerințe privind colectarea și păstrarea probelor copiilor. Deși Convenția de la Lanzarote a intrat în vigoare pentru a proteja persoana suspectă de răspunderea pentru acuzațiile din cauza procesului anterior, alte instrumente relevante includ și dreptul de a proteja persoana suspectă de fapte care sunt similare cu acuzațiile din cauza procesului anterior. 89.
Acestea au fost efectuate de un specialist de același sex, în prezența unui anchetator, în prezența unui psiholog. Reclamantul a fost însoțit de mama sa, ca reprezentantul său legal. Înregistrările video au fost folosite pentru interogatoriul de acuzare, pentru a proteja secretul acuzatului, pentru a asigura dreptul de a-i da două permise în procesul următor, și pentru a asigura dreptul de a-i da două permise în procesul următor, care nu va avea dreptul de a-i da plângerii în scris, pentru că nu a fost învinuită violență sexuală în timpul procesului.
De asemenea, la interogatoriu, apărarea a putut să studieze comportamentul reclamantului și să pună la îndoială credibilitatea declarațiilor sale, care dovedeau, printre altele, că a fost influențat de mama reclamantului care a participat la interogatoriu. Pe baza dovezilor colectate, inclusiv a mărturiei de la martori experți și a cererilor de opinie ale altor martori, am pus în discuție cererea reclamantului de la instanța de primă instanță și am pus în discuție acuzația că a fost încălcată de un avocat care nu a avut nicio forță de judecată și a declarat că nu a avut nicio forță de judecată (și nu a avut nicio obligație de a face acest lucru), în ciuda faptului că a fost pusă în discuție o întrebare despre faptul că nu a fost pusă în fața instanței și că nu a fost pusă o forță de judecată împotriva lui.
Deoarece inactivitatea acuzatului nu a putut fi remediată prin trimiterea procesului la instanța de instanță în care copilul victima nu putea fi audiat, excluderea probelor principale a ajutat la obținerea procesului de obținere a acuzatului.98 În conformitate cu observațiile Curților de la Strasbourg, faptul că acest drept de interogare a fost respectat în statul membru și că normele generale de procedură pentru determinarea datoriei de interogare a martorilor trebuie să fie aplicate la nivel internațional, trebuie să fie, de asemenea, respectate la nivel de instanță de judecată.99 De asemenea, în ceea ce privește copiii și copiii, se consideră că o astfel de măsură este necesară, de exemplu, în ceea ce privește protecția drepturilor lor de a fi martori (Convenția Turcia împotriva Copilului, art. 73 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 30 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile copiilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile privind drepturile copiilor și a mărturilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile privind drepturile copiilor și a mărturilor și a mărturilor, art. 73 din Convenția privind drepturile privind drepturile copiilor și a mărturilor și a mărturilor).
Cu toate acestea, Curtea Supremă a exclus această mărturie din lista de dovezi în întregime din motive procedurale legate de neîndeplinirea de către anchetator a avertismentelor. Deși a menționat, de asemenea, alte măsuri procedurale, în special introducerea de declarații de interes privat, Curtea de Instanță de Primă Instanță a menționat în deciziile de urgență ale instanțelor de judecată că aceste declarații au fost excluse de la toate părțile, în special de C. Selassiev, în cazul Turcia (§ 225/30 din 22 decembrie 2020), în care Curtea a menționat că o astfel de declarație a fost pronunțată în mod necontestat de către cele două părți, în special de C. Selassiev, în cazul Turcia (§ 225/17 din 22 decembrie 2020), iar Curtea a menționat că, în urma unei astfel de decizii, Curtea a adoptat o decizie de interes național (§ 225/17 din 22 decembrie 2020), în care a menționat că nu a fost necesară o astfel de declarație de interes public.
În această cauză, faptul că reclamantul - un copil de 4 ani - nu a primit avertismentul prevăzut de lege în legătură cu depunerea oricărui martor și consecințele cauzate de această înfrângere, stabilite de Curtea Supremă, au determinat ca declarația reclamantului să devină inadecvată pentru inculparea acuzatului în justiție penală. Deoarece această ultimă condamnare a fost decisivă, bazată pe declarația reclamantului și deoarece nu exista nici o cale de a rezolva probabilitatea de neajutorare a acuzației legate de ea, acuzatul ar fi fost eliberat.
În această privință, Curtea de la Strasbourg consideră că, pentru a se asigura o protecție eficientă a drepturilor copiilor în conformitate cu standardele internaționale, este necesar ca mărturia lor să fie protejată atât în timpul anchetei preliminare, cât și în timpul procesului. Legea estonă, în ceea ce privește avertizarea martorilor, nu distinge martorii în funcție de vârstă și, în consecință, nu prevede o excepție sau o adaptare pentru martorii copii. În această privință, Curtea de la Strasbourg remarcă că aceste mărturie au fost adaptate în conformitate cu principiile directoare ale Comitetului de Miniștri al Consiliului Europei privind îngrijirea corectă a copilului, în care normele privind furnizarea de probe sau alte măsuri corecte pentru copii sunt respectate de către autoritățile naționale de protecție, fără a se menționa responsabilitatea internațională, cu toate că nu a fost utilizată în mod corespunzător în cazul în care a fost în cauză (a se vedea, de asemenea, Curtea de Apel, România, România, Rusia, România, Rusia, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, România, Român
Având în vedere tot ce se spune mai sus, Tribunalul de la Strasbourg constată că au existat deficiențe semnificative în reacția procedurală a autorităților naționale la acuzația de viol și violență sexuală a tatălui reclamantului, care nu a luat în considerare în mod suficient vulnerabilitatea sa specială și nevoile sale corespunzătoare ca copil minor, pentru a-i asigura o protecție eficientă, ca suspect suspect de infracțiuni sexuale. Prin urmare, Tribunalul de la Strasbourg, fără a exprima o opinie cu privire la vinovăția acuzatului, a concluzionat că părțile la cauza în cauză au fost obligate să ia în considerare în întregime poziția statului în ceea ce privește încălcarea art. 33-84 din Constituție și, în ceea ce privește situația în cauză, poziția statului în cauză.
R.B. v. Estonia
რ.ბ. ესტონეთს წინააღმდეგ
საჩივარი N
22597/16
22 ივნისი 2021
საბოლოო
22/09/2021
სასამართლოს შეფასება
ა) ზოგადი პრინციპები
78.[ადამიანის უფლებათა] ევროპული სასამართლო კიდევ ერთხელ იმეორებს, რომ კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლები წარმოშობენ სახელმწიფოს ვალდებულებას, დაიცვას პირის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური მთლიანობა (იხ. სხვა საკითხებთან ერთად,
M. and C. v. Romania
, no.
29032/04
, §§ 107-11, 27 September 2011, and
M.P.
და Others v.
Bulgaria
, no.
22457/08
, § 108, 15 November 2011). სტრასბურგის სასამართლომ ადრე უკვე დაადგინა, რომ ხელისუფლების პოზიტიური ვალდებულებები ამ კონტექსტში შეიძლება მოიცავდეს ვალდებულებას, შეინარჩუნოს და პრაქტიკაში გამოიყენოს ადეკვატური სამართლებრივი ჩარჩო, რომელიც უზრუნველყოფს კერძო პირების მიერ ძალადობისგან დაცვას (იხ.
Söderman v. Sweden
[GC], no. 5786/08, § 80, ECHR 2013). ბავშვებს და სხვა დაუცველ პირებს აქვთ ეფექტური დაცვის უფლება (იხ.
M.C. v. Bulgaria
, no.
39272/98
‑
XII).
79.უფრო კონკრეტულად, რაც შეეხება სერიოზულ ქმედებებს, როგორიცაა გაუპატიურება და სხვა სახის სექსუალური ძალადობა ბავშვებზე, სადაც ფუნდამენტური ფასეულებები და პირადი ცხოვრების არსებითი ასპექტები საფრთხეშია, წევრ სახელმწიფოებს ევალებათ უზრუნველყონ სისხლის სამართლის ეფექტური დებულებების არსებობა (იხ.
X and Others v.
Bulgaria
[GC], no.
22457/16
, 2 February 2021). ასეთ შემთხვევებში, სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულებები ასევე მოიცავს სისხლის სამართლის გამოძიების ეფექტურობასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს (იხ.
Söderman,
ციტირებული ზემოთ, §§
82-83, სხვა მითითებებთან ერთად).
80.სტრასბურგის სასამართლომ დაადგინა, რომ ეფექტურ გამოძიებას უნდა შეეძლოს საქმის ფაქტების დადგენა, პასუხისმგებელი პირების იდენტიფიკაცია და საჭიროების შემთხვევაში, დასჯა. ეს არ არის შედეგის ვალდებულება არამედ ეს ერთ-ერთ საშუალებაა. ხელისუფლებამ უნდა გადადგას აუცილებელი გონივრული ნაბიჯები ინციდენტთან დაკავშირებით მტკიცებულებების უზრუნველსაყოფად, როგორიცაა მოწმის ჩვენება და სასამართლო ექსპერტიზის მტკიცებულება (იხ.
Bulgaria
, no.
39257/17
, § 65, 28 May 2020).
81.უფრო მეტიც, რამდენადაც გამოძიება წინ უძღვის ეროვნულ სასამართლოებში ბრალის წარდგენას, საპროცესო ვალდებულებები სავარაუდო არასათანადო მოპყრობასთან დაკავშირებით ვრცელდება სასამართლო საქმის განხილვის ეტაპზე. ასეთ საქმეებში, სამართალწარმოება მთლიანად, მათ შორის, სასამართლო საქმის განხილვის ეტაპზე, უნდა აკმაყოფილებდეს არასათანადო მოპყრობის აკრძალვის მოთხოვნებს (იქვე, § 66). სტრასბურგის სასამართლომ უკვე დაადგინა, რომ მიუხედავად საქმისწარმოების საბოლოო შედეგისა, ეროვნული კანონმდებლობით არსებული დაცვის მექანიზმები უნდა მოქმედებდნენ პრაქტიკაში ისე, რომ შესაძლებელი იყოს კონკრეტული საქმის არსებითი განხილვა გონივრულ ვადაში (იხ.
, no.
24125/06
, §
65, 23 January 2014).
82.თუმცა, არ არსებობს რაიმე აბსოლუტური უფლება კონკრეტული პირის დევნის ან მსჯავრდებისათვის, როდესაც არ არსებობს დანაშაულებრივი ქმედებები სისხლის სამართლის დანაშაულის ჩამდენი პირების პასუხისგებაში მიცემის მცდელობის დროს (იხ.
Söderman
, ციტირებული ზემოთ, §
83).
83.სტრასბურგის სასამართლო კიდევ ერთხელ იმეორებს, რომ სახელმწიფოს მიერ კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლებით გათვალისწინებული ვალდებულებები ბავშვებზე სექსუალური ძალადობის სავარაუდო შემთხვევებზე, მოითხოვს ბავშის საუკეთესო ინტერესების პატივისცემას. ადამიანის ღირსებისა და ფსიქოლოგიური მთლიანობის უფლება განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს იქ, სადაც ბავშვი ძალადობის მსხვერპლია (იხ.
M.M.B. v. Slovakia
, no.
6318/17
, §
61, 26 November 2019, და
and
C.S. v. Romania
, no.
26692/05
, §
82, 20 March 2012). ევროპულმა სასამართლომ ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სახელმწიფოს ევალებოდა მიეღო საპროცესო წესები ბავშების გამოკითხვის გარანტიისა და დაცვისათვის (იხ.
G.U. v. Turkey
, no.
16143/10
, § 73, 18
October 2016).
84.ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მე-3 და მე-8 მუხლების თანახმად, სახელმწიფოებს მოეთხოვებათ მიიღონ დებულებები ბავშვთა სექსუალური ძალადობის კრიმინალიზაციის შესახებ და გამოიყენონ ისინი პრაქტიკაში ეფექტური გამოძიებისა და დევნის გზით, მხედველობაში მიიღონ ბავშვების განსაკუთრებული დაუცველობა, მათი ღირსება და მათი, როგორც ბავშვების და მსხვერპლთა უფლებები (იხ.
Z v. Bulgaria
, § 70, and
A and B v. Croatia
, §
112). ეს ვალდებულებები ასევე გამომდინარეობს სხვა საერთაშორისო დოკუმენტებიდან, როგორიცაა,
inter alia
, გაეროს კონვენცია ბავშვთა უფლებების შესახებ და ლანზაროტის კონვენცია. სახელმწიფოს მიერ ზემოთ ნახსენები ვალდებულებების ინტერპრეტაციისას სტრასბურგის სასამართლო გაითვალისწინებს საერთაშორისო სამართლის შესაბამის წესებსა და პრინციპებს ასევე, ევროპის საბჭოს ორგანოების არასავალდებულო დოკუმენტებს (იხ.
Demir and Baykara v. Turkey
[GC], no.
34503/97
, §§
69 and 74, ECHR
2008, და
X and Others v. Bulgaria
, §§
179 and 192).
ბ)
ზემოაღნიშნული პრინციპების გამოყენება წინამდებარე საქმეში
85.წინამდებარე საქმეში უდავოა, რომ მომჩივნის მიმართ სავარაუდო სექსუალური ძალადობა ექცევა კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლების ფარგლებში, რაც იწვევს სახელმწიფოს პოზიტიურ ვალდებულებებს მიიღოს სისხლისსამართლებრივი დებულებები ბავშვთა სექსუალური ძალადობის ეფექტიანად დასჯისათვის და გამოიყენოს ისინი პრაქტიკაში ეფექტური გამოძიებისა და სისხლისსამართლებრივი ბრალდების გზით.
86.არც ის არის სადავო, რომ სისხლის სამართლის კანონი კრძალავდა მომჩივნის მიერ სადავოდ ქცეულ სექსუალურ ძალადობას და ითვალისწინებდა დამნაშავეთა სისხლისსამართლებრივ დევნას. მართლაც, მომჩივნის ბრალდებებმა განაპირობა სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყება სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისი დებულებების საფუძველზე და სავარაუდო დამნაშავის სისხლისსამართლებრივი ბრალდება და სასამართლო განხილვა.
87.ამრიგად, სტრასბურგის სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს იყო თუ არა სისხლისსამართლებრივი დებულებების პრაქტიკაში გამოყენება სისხლისსამართლებრივი გამოძიებისა და ბრალდების გზით დეფექტური, კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლებით გათვალისწინებული მოპასუხე სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულებების დარღვევის თვალსაზრისით. იგი მიიჩნევს, რომ სისხლის სამართლის მექანიზმები უნდა განხორციელდეს ისე, რომ განისაზღვროს მომჩივნის, როგორც მცირეწლოვანი ბავშის განსაკუთრებული დაუცველობა, რომელიც სავარაუდოდ იყო მამის მხრიდან სექსუალური ძალადობის მსხვერპლი, ბავშვის უპირველესი ინტერესების გათვალისწინებით და აქედან გამომდინარე უზრუნველყოს მისი, როგორც მსხვერპლის, უფლებების დაცვა (იხ.
A and B v. Croatia
, § 121).
88.საკითხის გადაწყვეტისას, სტრასბურგის სასამართლო გაითვალისწინებს საერთაშორისო დოკუმენტებში დადგენილ კრიტერიუმებს. კერძოდ, იგი აღნიშნავს, რომ ლანზაროტის კონვენცია, ბავშვზე მორგებული მართლმსაჯულების შესახებ ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის სახელმძღვანელო პრინციპები და შესაბამისი ევროკავშირის დირექტივები ადგენენ მთელ რიგ მოთხოვნებს ბავშვთა მტკიცებულებების შეგროვებასა და შენარჩუნებასთან დაკავშირებით. მიუხედავად იმისა, რომ ლანზაროტის კონვენცია ესტონეთში ძალაში შევიდა წინამდებარე საქმის შემდგომ, სხვა შესაბამისი ინსტრუმენტები მოიცავს დებულებებს, რომლებიც მსგავსია კონვენციისა.
89.სტრასბურგის სასამართლო არ არის დაინტერესებული შეცდომების ან ცალკეული უმოქმედობის ბრალდებებით, არამედ მხოლოდ მნიშვნელოვანი ხარვეზებით პროცესში და შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების პროცესით, კერძოდ, იმით, რომლებსაც შეუძლიათ შეაფერხონ ხელისუფლების უნარი, დაადგინონ საქმის გარემოებები ან პასუხისმგებელი პირი
(იხ.
S.M. v. Croatia
[GC], no.
60561/14
, § 320, 25 June 2020). მას არ შეუძლია ჩაანაცვლოს ეროვნული ხელისუფლება საქმის ფაქტების შეფასებისას და არ შეუძლია გადაწყვიტოს სავარაუდო დამნაშავის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა (იხ.
X and Others v. Bulgaria
, §
186).
90.წინამდებარე საქმეში, მომჩივნის საჩივარი ეხება მთლიანად სისხლისსამართლებრივ პროცესში არსებულ პროცედურულ ხარვეზებს, მათ შორის, გამომძიებლის მიერ მომჩივნის საპროცესო უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ ინფორმირებას და უზენაესი სასამართლოს რეაქციას ამ წარუმატებლობაზე, რამაც გამოიწვია მისი გამოკითხვის გამორიცხვა და ბრალდებულის გამამართლებელი განაჩენი, პროცედურული საფუძლებით.
91.სტრასბურგის სასამართლო აღნიშნავს, რომ 2012 წლის 19 მარტს სექსუალური ძალადობის ბრალდებების მიღების შემდეგ, ხელისუფლებამ დაუყონებლივ დაიწყო სისხლისსამარლებრივი საქმისწარმოება. მომჩივანი დაიკითხა იმავე დღეს, როდესაც მსხვერპლი. შემდგომი გამოკითხვა შედგა 2012 წლის 16 მაისს. ისინი ჩაატარა იმავე სქესის სპეციალისტმა გამომძიებელმა, ფსიქოლოგის თანდასწრებით. მომჩივანს თან ახლდა დედა, როგორც მისი კანონიერი წარმომადგენელი. გამოკითხვებზე გაკეთებულია ვიდეოჩანაწერები, რათა დაცული იქნეს მომჩივნის ჩვენება, მომდევნო სასამართლო პროცესში მათი შესაძლო გამოყენებით და უზრუნველყოს ბრალდებულის უფლებების პატივისცემა, რომელსაც არ ექნება უფლება პირდაპირ დაუპირისპირდეს მომჩივანს.
92.
თუმცა, არცერთ გამოკითხვაში მომჩივნისთვის გამომძიებელს არ აუხსნია მისი უფლების შესახებ, რომ შეეძლო არ მიეცა ჩვენება ოჯახის წევრის წინააღმდეგ და მისი მოვალეობის შესახებ, რომ ეთქვა სიმართლე, რასაც მოითხოვს სისხლის სამართლის საპროცესო დებულებები.
93.საგამოძიებო ორგანოებმა ორჯერ დაკითხეს სავარაუდო დამნაშავე, რომელმაც უარყო ქალიშვილზე სექსუალური ძალადობა, მას ასევე ჩაუტარდა ფსიქიატრიული შეფასება. მას და მის ადვოკატს წარუდგინეს მომჩივნის ვიდეოჩანაწერები და საშუალება მიეცათ (რომელიც არ გამოიყენეს) დაესვათ მისთვის წერილობითი კითხვები.
94.გამოძიების დროს შეგროვებული მტკიცებულებები საკმარისად იქნა მიჩნეული მომჩივნის მამისათვის, 2013 წლის ივნისში სექსუალური ძალადობის ბრალდებით, ბრალის წაყენებისათვის და საქმის სასამართლოსთვის გადასაცემად.
95.მომჩივნის მცირე ასაკის გათვალისწინებით, იგი არ იქნა სასამართლოში გამოსაკითხად გამოძახებული, როგორც იქნა შეთავაზებული ექსპერტების მიერ. წინასწარი განხილვის ეტაპზე, მომჩივნის ვიდეოჩანაწერები გამოქვეყნდა სხდომებზე და განხილული იქნა როგორც პირველი ინსტანციის ასევე სააპელაციო სასამართლოს მიერ. დაცვის მხარემ ასევე შეძლო გამოკითხვისას შეესწავლა მოწმის ქცევა და ეჭვი შეპარვოდა მისი განცხადებების სანდოობაში, რომელიც ამტკიცებდა,
inter alia,
რომ მასზე ზეგავლენა მოახდინა დედამ რომელიც ესწრებოდა გამოკითხვებს.
96.შეგროვებული მტკიცებულებების საფუძველზე, მათ შორის ექსპერტებისა და სხვა მოწმეთა ჩვენებების ჩათვლით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადასტურა მომჩივნის ბრალდებები სექსუალური ძალადობის შესახებ და მამას შეუფარდა მსჯავრდება. მიუხედავად იმისა, რომ სააპელაციო სასამართლომ ძალაში დატოვა გადაწყვეტილება, ეს არ იყო მიღებული ერთხმად. განსხვავებული აზრის მქონე მოსამართლე კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებდა მსხვერპლის გამოკითხვის სანდოობას, რომელზედაც დამყარებული იყო მსჯავრდება და დაადგინა, რომ გამოკითხვა მიღებული იყო პროცედურული მოთხოვების დარღვევით (კერძოდ, მოწმეს არ შეატყობინეს სიმართლის თქმის ვალდებულების შესახებ და უფლების შესახებ, რომ არ მიეცა ჩვენება ახლობლის წინააღმდეგ).
97.შემდგომში, ბრალდებულის საჩივრის განხილვისას, უზენაესმა სასამართლომ ჩათვალა, რომ მომჩივნისთვის გასაუბრებამდე ზემოხსენებული უფლება-მოვალეობების არცნობას ისეთი მნიშვნელობა ჰქონდა, რომ მისი გამოკითხვა მიჩნეულიყო დაუშვებლად, რომელიც გადამწყვეტ მტკიცებულებას წარმოადგენდა საქმეში. ვინაიდან სადავო უმოქმედობის გამოსწორება ვერ მოხერხდა საქმის ქვედა ინსტანციის სასამართლოსთვის გადაცემით, სადაც ბავშვი მსხვერპლის მოსმენა ვერ მოხერხდებოდა, მთავარი მტკიცებულებების გამორიცხვა ამართლებდა ბრალდებულს.
98.სტრასბურგის სასამართლო აღნიშნავს, რომ ესტონეთში მოწმეთა დაკითხვის კანონით განსაზღვრული ზოგადი წესები ასევე გამოიყენება ბავშვთა მოწმეებისათვის. მიხედავად ამისა, პრაქტიკაში აღიარებულია, რომ მოწმეების დაკითხვისას და მათი უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ რჩევისას გათვალისწინებული უნდა იყოს მათი ასაკი და გაგების დონე.
99.ამასთან დაკავშირებით, სტრასბურგის სასამართლო აღნიშნავს, რომ შესაბამისი საერთაშორისო დოკუმენტების თანახმად გამოძიება და სისხლის სამართლის საქმისწარმოება უნდა განხორციელდეს ისე, რომ დაიცვას ბავშვის საუკეთესო ინტერესები და უფლებები, ასეთი დაცვა მოითხოვს ბავშვ მსხვერპთა მიმართ ბავშვზე მეგობრული და დამცავი ზომების მიღებას სისხლის სამართლის პროცესში (იხ. მაგ., ლანზაროტის კონვენციის მუხლი 30 და მისი განმარტებითი ანგარიში). ამ კონტექსტში მნიშვნელოვანია, რომ სახელმწიფომ შექმნას ბავშვთა გამოკითხვის გარანტიებისა და დაცვის პროცედურული წესები (იხ.
G.U. v. Turkey
, § 73).
100.წინამდებარე საქმეში უდავოა, რომ გამომძიებელმა მომჩივანს რაიმე ფორმით ან გზით არ მისცა მითითებები, როდესაც იგი როგორც ბავშვი მოწმე იკითხებოდა სისხლისსამართლის საქმისწარმოების დროს. სტრასბურგის სასამართლო აღნიშნავს, რომ მთლიანი სისხლის სამართლის საქმე არსებითან მომჩივნის ჩვენების სანდოობას ეყრდნობოდა. თუმცა, უზენაესმა სასამართლომ გამორიცხა ეს ჩვენება მთლიანად მტკიცებულებათა სიიდან იმ პროცედურული მიზეზების გამო, რომელიც დაკავშირებულია გამომძიებლის მიერ გაფრთხილებების გამოუცხადებლობასთან. მიუხედავად იმისა, რომ მან ასევე მიუთითა სხვა პროცედურულ ხარვეზებზე, კერძოდ, ქვედა ინსტანციის სასამართლოების გადაწყვეტილებებში საგამოძებო ორგანოების მხრიდან გამოვლენილი მარცხის შესახებ, რომელიც თავისთავად საკმარისი იყო ბრალდებულის გასამართლებლად. სტრასბურგის სასამართლო კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ უპირველეს ყოვლისა, ეროვნული ორგანოების, კერძოდ კი სასამართლოების გადასაწყვეტია ეროვნული კანონის ინტერპრეტაცია და გამოყენება. ევროპული სასამართლოს როლი შემოიფარგლება იმით, რომ დაადგინოს რამდენად შეესაბამება ასეთი ინტერპრეტაციის შედეგები კონვენციას (იხ. სხვა მითითებებთან ერთად,
Selahattin Demirtaș v.
Turkey (no. 2) v. Turkey
[GC], no.
14305/17
, § 249, 22 December 2020).
101.წინამდებარე საქმეში, მომჩივნის - 4 წლის ბავშვისთვის, გაფრთხილების არმიცემა რომელსაც ითვალისწინებს კანონი ნებისმიერი მოწმის ჩვენებასთან დაკავშირებით, და ამ მარცხის შედეგად გამოწვეულმა შედეგებმა, რომელიც დაადგინა უზენაესმა სასამართლომ, განაპირობა ის, რომ მომჩივნის ჩვენება გახდა გამოუსადეგარი ბრალდებულისათვის სისხლისსამართლებრივი ბრალდების განსაზღვრისთვის. ვინაიდან ამ უკანასკნელის მსჯავრდება იყო გადამწყვეტი, რომელიც ეფუძნებოდა მომჩივნის ჩვენებას და ვინაიდან არ არსებობდა მასთან დაკავშირებული წარუმატებლობის გამოსწორების საშუალება, ბრალდებული უნდა გათავისუფლებულიყო. გარდა იმისა, რომ ასეთი გაფრთხილებები შეიძლება ჩაითვალოს სათანადოდ მსგავს საქმეში, როგორიც არის წინამდებარე საქმე, უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებამ გამომძიებლის უგულებელყოფასთან ერთად შეარყია სავარაუდო დანაშაულზე ეფექტური სისხლისსამართლიბრივი დევნა. ეს იმიტომ ხდება, რომ დაბალი ინსტანციის სასამართლოებში საქმის ხელახალი განხილვის შეუძლებლობის გათვალისწინებით, საბოლოოდ მას არ შეეძლო საქმის ფაქტების და სავარაუდო დამნაშავის ბრალეულობის დადგენა არსებითად.
102.სტრასბურგის სასამართლო მიიჩნევს, რომ ბავშვთა უფლებების საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად ეფექტური დაცვისათვის აუცილებელია მათი ჩვენების დაცვა როგორც წინასწარი გამოძიების, ასევე სასამართლო პროცესის დროს. ესტონეთის კანონი მოწმეთა გაფრთხილებასთან დაკავშირებით, არ განასხვავებს მოწმეებს მათი ასაკის მიხედვით და შესაბამისად არ ითვალისწინებს გამონაკლისს ან ადაპტაციას ბავშვი მოწმეებისათვის. ამასთან დაკავშირებით, სტრასბურგის სასამართლო აღნიშნავს, რომ ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის ბავშზე მორგებული მართლმსაჯულების სახელმძღვანელო პრინციპების თანახმად, სადაც მტკიცებულების მინიჭების ან სხვა ბავშვზე მორგებულ ზომებთან დაკავშირებით ნაკლებად მკაცრი წესები ვრცელდება, დაცვის უფლებების შელახვის გარეშე. თუმცა, წინამდებარე საქმეში მომჩივნის ჩვენება დაუშვებელი აღმოჩნდა სწორედ პროცედურული წესების მკაცრი გამოყენების გამო, რომელიც არ განსხვავდებოდა ზრდასრულებსა და ბავშებს შორის. სტრასბურგის სასამართლო კიდევ ერთხელ იმეორებს, რომ იგი არ არის დაინტერესებული რომელიმე კონკრეტული ეროვნული ორგანოს პასუხისმგებლობით, ვინაიდან ის რაც აქტუალურია ყველა შემთხვევაში, სახელმწიფოს საერთაშორისო პასუხისმგებლობაა (იხ. სხვა მითითებებთან ერთად,
Tarariyeva v. Russia
, no.
4353/03
‑
XV (ამონარიდები).
103.ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სტრასბურგის სასამართლო ადგენს, რომ ეროვნული ხელისუფლების პროცედურულ რეაგირებაში არსებობდა მნიშვნელოვანი ხარვეზები მომჩივნის მამის მიერ გაუპატიურების და სექსუალური ძალადობის ბრალდებაზე, რომელიც საკმარისად არ ითვალისწინებდა მის განსაკუთრებულ მოწყვლადობას და როგორც მცირეწლოვანი ბავშის შესაბამის საჭიროებებს, რათა იგი უზრუნველყოფილი ყოფილიყო ეფეტური დაცვით, როგორც სექსუალური დანაშაულების სავარაუდო მსხვრეპლი. შესაბამისად, სტრასბურგის სასამართლო ბრალდებულის დამნაშავეობის შესახებ აზრის გამოთქმის გარეშე, ასკვნის, რომ წინამდებარე საქმეში მთლიანად სისხლის სამართლის მექანიზმები იყო დეფექტური კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლებით გათვალისწინებული მოპასუხე სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულებების დარღვევის თვალსაზრისით.
104.
შესაბამისად, წინამდებარე საქმეში დაირღვა კონვენციის მე-3 და მე-8 მუხლები.