AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAHASANOĞLU / TÜRKİYE DAVASI (Bașvuru no. 2458/11) KARAR İșbu karar, este definitivă și poate fi modificată în anumite forme după 15 martie 2022 în cauza Karahasanoğlu / Türkiye, Președintele, Egidijus Kūris, Hâkimler , Pauliine Koskelo, Gilberto Felici, și Directorul de afaceri ale Departamentelor, cu participarea Asistentului Hasan Bakırcı, au fost chemați în cadrul Comitetului de judecată european al persoanelor (Istanbul Bölüm), reprezentat de E. Avukat Özer, iar înregistrarea acestora a fost făcută în 1947 de către Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respinsân Özer, a fost respinsă de Șakran Özer, a fost respins, a fost respinsă de către Șakran Özer, a fost respins, a fost respinsă de către Șakran Özer, a fost respins, a fost respinsă de către Șakran Özer, a fost respins, a fost respinsă de către Șakran Özer, a fost respins, a fost respinsă de la art. 22 din Legea nr. 22 din Legea nr. 22 din Legea nr. 22 din Legea nr. 22 din 2010 (U. 2258/1; înregistrarea acestuia a fost respinsă, a fost respinsăspinsăspinsă înregistrată de către Regatul de către Regatul de către Regatul de reglementul de judecată a Parlamentul de judecată a Parlamentului, a fost respinsăreșului, a fost respinspectat de către
3.la sfârșitul anului 2000, Etibank a cedat Truf Mevduorta Fonuna (denumită în continuare Fon) în urma eșecului în desfășurarea acțiunilor de remediere a situației sale financiare, iar în urma acestora a primit o serie de daune (de exemplu, pentru mai multe detalii, vezi Karahasanoğlu/Turcia, nr. 21392/08 și 2 alții, Etiv, 16-25), 4.
În paralel cu procesele împotriva reclamantului, Fon a întocmit o serie de protocoale cu acționarii-aciunieri ai Etibank în scopul de a-i compensa pierderile financiare. Aceste protocoale au inclus, de asemenea, vânzarea acționarilor prin intermediul unei licitații publice a companiilor media și plata veniturilor obținute din aceste vânzări a datoriilor acestor companii media către terțe părți și utilizarea restului pentru plata datoriilor Etibank. Pentru a determina modul în care veniturile obținute din vânzare vor fi distribuite către terțe părți, Fon a pregătit o serie de proceduri judiciare adecvate care să indice ordinea fiecărei licitații a fiecărei companii Fon, în plus față de o serie de alte proceduri judiciare care să indice ordinea fiecărei licitații a fiecărei companii Fon.
În 18 iunie 2020, Curtea de Apel a decis că acțiunea în cauză a reclamantului cu privire la aceste plângeri este admisibilă și a decis să suspende acțiunea în cauză numai din cauza unei măsuri de suspendare a procedurilor în vigoare de opt ani, în conformitate cu art. 6 din Conventie și cu hotărârile de măsuri provizorii în vigoare în temeiul articolului 1 din Protocolul nr. 1 al Conventiei.
Curtea a constatat că nu a fost depusă nicio plângere în fața Tribunalului Constituțional pentru că reclamantul nu a pronunțat o hotărâre a instanțelor locale cu privire la onorariile de avocatură. Prin urmare, această parte a plângerii în temeiul articolului 6 § 1 a fost declarată inadmisibilă din cauza neutilizării căilor de drept intern (a se vedea Karahasanoğlu , anulată mai sus, §§ 123-124). 13. Curtea a decis că această parte a plângerii nu este admisibilă din cauza neutilizării căilor de drept intern (a se vedea Karahasanoğlu , anulată mai sus, §§ 123-124). 13. Curtea a decis că plângerea privind întârzierea prelungită a procesului și, prin urmare, privarea reclamantului de a fi decis de către instanță că nu este necesară o soluționare corectă a neconformității, nu este în mod clar întemeiată pe termen de art. 35 § 3 (a) din Convenție, și că nu este admisibilă în temeiul articolului 6 § 3 (a) din Convenție, nici pentru că nu este necesară o soluționare prelungită sau pentru orice alt motiv.
Curtea consideră că, în anumite condiții, este rezonabil să se aștepte rezultatul judecăților paralele ca măsură de eficacitate în ceea ce privește abordarea instanțelor naționale, dar această decizie trebuie să fie orizontală, având în vedere circumstanțele specifice ale cauzei (de exemplu, în măsura în care este aplicabilă, Kirsten/Allemagne, nr. 19124/02, § 43, 15 februarie 2007 și alte hotărâri pronunțate în acest sens).Cauzele împotriva reclamantului au fost suspendate din 2008 și aceste judecăți sunt excluse complet de la curent și sunt supuse drepturilor victimei, în conformitate cu dispozițiile Protocolului nr. 18.
În cazul în care autoritățile naționale nu recunosc în mod expres sau în mod legitim încălcarea și nu răspund pentru încălcarea Convenției, Curtea declară că decizia sau măsurile în favoarea reclamantului nu sunt, în principiu, suficiente pentru a-l exclude pe reclamant din statutul de victimă în scopurile articolului 34 din Convenție (de exemplu, Hotărârea Nada/İsviçre [BD], nr. 10593/08, § 128, AİHM 2012).19 În ceea ce privește a doua condiție, Curtea declară că nu a decis să anuleze deciziile provizorii ale Curții Constituționale și că nu a fost necesară revocarea acestora în sensul articolului 35 din Convenție și că reclamantul nu mai are dreptul la o indemnizație în cazul în care nu există nicio condiție de protecție în favoarea sa individuală.
În cele din urmă, instanța a cerut 20,835 de euro pentru cheltuielile și cheltuielile de față. 22. Curtea a decis că nu există o legătură între salariul și salariul solicitat, deoarece nu există o legătură materială între salariul și salariul solicitat. Cu toate acestea, a decis să plătească 1.500 de euro pentru orice taxă, inclusiv orice taxă care nu poate fi reflectată, și a decis să plătească 1.500 de euro pentru orice taxă, inclusiv orice taxă care nu poate fi reflectată (de exemplu, nu poate fi aplicată de către statul turc, nu poate fi respinsă de către statul turc, nu poate fi respinsă de către statul turc, nu poate fi respinsă de către statul turc, nu poate fi acceptată de către statul turc, nu poate fi acceptată de către statul turc, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de către stat, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de la, nu poate fi acceptată de, nu poate fi acceptată de, nu poate fi acceptată de, nu poate fi acceptată de, nu poate fi acceptată de, nu poate fi acceptată de, nu poate fi acceptată de, nu poate fi, nu poate fi, nu poate
(b) a decis aplicarea dobânzii simple prin aplicarea unei rate de stopare de trei puncte, prin adăugarea la rata dobânzii marginale valabilă pentru perioada în cauză a sumei menționate mai sus, a datorii simple, care se va obține prin adăugarea a trei puncte la rata dobânzii marginale valabilă pentru perioada în cauză; a decis respingerea restului cererii de tazmin echitabil a reclamantului; a decis respingerea părții restante a cererii de tazmin echitabil a reclamantului.
Talep Edilen Miktar: TRL 22.487.732.463.222 (aproximativ 15.213.811) 2008/333 E. 26/10/2001: Măsura asupra tuturor activelor 27/12/2001: Talibin reddi pentru ridicarea măsurii asupra activelor 24/10/2002: Talibin reddi pentru ridicarea măsurii asupra activelor până la suma de 10.000.000 de TRL sau 5.000 USD sau 5.000 EUR salarii, salarii și conturi lunare 03/11/2008: Talibin Edilen Miktar: Treizeci și două de milioane de euro: Treizeci și cinci de milioane de euro: Continuarea acțiunii 07/05/2014: Talibin reddi pentru ridicarea măsurii asupra tuturor activelor 12/03/2015: Talibin reddi pentru 27/04/2017: Talibin reddi pentru judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii judecătorii
18/02/2002: Hotărârea Curții Supreme de Apel asupra tuturor bunurilor reclamantului 18/11/2002: Hotărârea Curții Supreme de Apel privind suspendarea actelor penale împotriva reclamantului de la o parte -Nepăsarea unei hotărâri privind taxele de avocatură ale lui Bașvuran 19/11/2001 2001/2314 E. Istanbul 1.Asliye Ticaret Court Talep Edilen Miktar: TRL 10.552.728.842.231 (aproximativ 8.139.271 EUR) 2008/332 E. 18/02/2002: Hotărârea Curții Supreme de Apel asupra tuturor bunurilor reclamantului 18/11/2002: Hotărârea Curții Supreme de Apel privind suspendarea actelor penale împotriva reclamantului de la o parte -TRL 10.000.000 sau USD 5.000 sau EUR 5.000 -Nepăsarea unei hotărâri privind vânzarea unui singur salariu de la o parte -Nepăsarea unei alte părți -Nepăsarea unei alte taxe de avocatură de la o parte 03/11/2008: Hotărârea Curții Supreme de Apel asupra taxei de avocatură a unei părți -Nepăsarea unei alte taxe de avocatură de la o parte -Nepăsarea unei alte taxe de avocatură de la o parte -Nepăsarea unei alte taxe de avocatură de la o parte -Nepăsarea unei taxe de avocatură de la o parte -Nepăsarea unei taxe de avocatură de la o parte -Nepăsarea unei taxe de avocatură de la o parte -Nepărârea unei taxe de avocatură de la o parte -Nepărârea unei taxe de avocatură de la o parte -Nepărârea unei taxe de avocatură de la o parte -Nepărârea taxe -Nepărârea taxe -Nepărirea taxei de avocatură de la o parte -Nepărâșare de avocatură de la o parte -Nepărâșare -Nepărâșul de avocatură -Nepărâșe -Nepărâșul de avocatură -Nepărâș -Nepărâș -Nepărâș -Nepărâș -Nepărâș -
24/10/2002: Scăderea măsurilor de ridicare a măsurii în valoare de 10.000.000 de lire sterline sau 5.000 de dolari americani sau 5.000 de euro 03/11/2008: Scăderea măsurilor de ridicare a sumei salariilor, salariilor și conturilor până la 5.000 de euro 03/11/2008: Scăderea măsurilor de ridicare a sumei salariilor și conturilor până la 5.000 de euro 03/11/2008: Scăderea măsurilor de ridicare a sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei sumei
Istanbul 2. Curtea de Comerț de origine 10/04/2001: Măsura asupra tuturor bunurilor celor două reclamante 13/07/2006: Continuarea măsurii până la hotărârea definitivă 22/06/2001: Suspendarea parțială a măsurii asupra salariilor și salariilor solicitantelor 27/09/2001 : Suspendarea măsurii asupra salariilor solicitantelor 21/10/2002: Suspendarea măsurii asupra salariilor și salariilor al celui de-al doilea reclamant în valoare de până la 10.000.000 TRL sau 5.000 USD sau 5.000 EUR 21/12/2009: Continuarea deciziei asupra activelor reclamantului 21/12/2009: Termenii și condițiile Protocolului, art. 15 (3) din Decretul nr. 4389 și art. 132 (10) din Decretul nr. 5411 privind suspendarea actelor de judecată nu există nicio hotărâre privind suspendarea actelor de judecată pentru avocații acestuia.
(Bașvuru no. 2458/11)
KARAR
15 Mart 2022
İșbu karar, kesin olup bazı șekli değișikliklere tabi tutulabilir.
Karahasanoğlu / Türkiye davasında,
Bașkan
,
Egidijus Kūris,
Hâkimler
,
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
İstanbul barosuna kayıtlı Avukat E. Eraslan tarafından temsil edilen ve 1947 yılında doğan ve İstanbul’da ikamet eden Șükrü Karahasanoğlu (“bașvuran”) adlı bir Türk vatandașı tarafından, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca, 27 Ağustos 2010 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine Mahkemeye yapılmıș olan bașvuruyu (no. 2458/11);
Sözleșmenin 6. maddesi ve Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamındaki șikâyetin Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bildirilmesine ve bașvuruların geri kalan kısmının kabul edilmez olduğunun beyan edilmesine yönelik kararı;
Tarafların beyanlarını;
Hükümetin bașvurunun bir komite tarafından incelenmesine karșı itirazlarını reddeden kararı dikkate alarak;
22 Șubat 2022 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından,
Aynı tarihte kabul edilen așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuru, bașvuran aleyhine açılan șahsi sorumluluk davalarının diğer ișlemler ve yargılamalar sonuçlanıncaya kadar durdurulması ve bu süre içinde malvarlığına konulan geçici tedbir kararlarına ilișkindir.
2.
Bașvuran, eski bir kamu bankası olan Etibank’ın eski bir yöneticisi ve müdürüdür. Bankanın özelleștirilmesinin ardından 2 Mart 1998 - 25 Mart 1999 tarihleri arasında genel müdür olarak görev yapmıștır.
3.
2000 yılının sonlarında Etibank, mali durumunu iyileștirmeye yönelik tedbirlerin bașarısız olması nedeniyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (bundan böyle “Fon” olarak anılacaktır) devredilmiștir (bk., detaylı bilgi için,
Karahasanoğlu / Türkiye
, no. 21392/08 ve 2 diğerleri, §§ 5-25, 16
Mart 2021).
4.
Fon, Etibank’ın bașvuranın bankanın yöneticisi olarak görev yaptığı süre içinde yetki verdiği krediler ve diğer tür ișlemler sonucu uğradığı zararlar nedeniyle bașvuran aleyhine çeșitli tarihlerde (bu bașvuruya konu olan davaların detayları Ek’te yer almaktadır) çeșitli șahsi sorumluluk davaları açmıștır. Bu yargılamalar sırasında, bașvuranın varlıklarına Fonun talebi üzerine geçici tedbir uygulanmıștır.
5.
Bașvuran aleyhindeki yargılamalara paralel olarak Fon, Etibank’ın mali kaybının tazmin edilmesi amacıyla Etibank’ın hâkim hissedarları ile çeșitli protokoller yapmıștır. Bu protokoller hissedarların medya șirketlerinin kamu ihalesi yoluyla satılmasını ve bu satıșlardan elde edilen gelirin bu medya șirketlerinin üçüncü șahıslara olan borcunun ödenmesi ve kalanın Etibank’ın borcunun ödenmesi için kullanılmasını içermekteydi. Satıștan elde edilen gelirin üçüncü șahıslara nasıl dağıtılacağını belirlemek amacıyla Fon her bir alacaklının sırasını gösteren iç hukuka uygun bir sıra cetveli hazırlamıștır.
6.
Sıra cetvelinin 2 Aralık 2008’de Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından, medya șirketlerinin bazı alacaklıları, satıșı iptal etmek veya sıra cetvelindeki yerlerine itiraz etmek için Fon aleyhine hukuki ve idari yargılamalar bașlatmıștır.
7.
Aynı zamanda, Fon yerel mahkemelerden satıș tamamlanana kadar bașvuran aleyhindeki yargılamaları durdurmasını talep etmiștir. Mahkemenin elinde bulunan bilgilere göre, tarafların görüșlerinin alındığı tarihte ihtilaf konusu yargılamalar durdurulmuș haldedir.
8.
Bașvuran, Mahkeme’ye yaptığı bașvuruda Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında yargılamanın durdurulmasından ve avukatlık ücretlerine ilișkin olarak bu yargılamalarda herhangi bir hüküm verilmemesinden șikâyetçi olmuștur. Ayrıca, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında bazı durumlarda on altı yıldan fazla süren geçici tedbir kararları hakkında șikâyette bulunmuștur.
9.
Mevcut bașvuru Mahkeme önünde incelenmeyi beklerken Anayasa Mahkemesi nezdinde bireysel bașvuru hakkı yolunun açılmasının ardından bașvuran, Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında yargılamaların durdurulması ve Sözleșme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında mal varlığına getirilen geçici tedbir kararları hakkında șikâyette bulunarak Anayasa Mahkemesi’ne bireysel bașvuruda bulunmuștur.
10
.
18 Haziran 2020 tarihli bir kararla Anayasa Mahkemesi, bașvuranın bu șikâyetlerine ilișkin olarak davasını kabul edilebilir ilan etmiș ve o tarihte on sekiz yıldır yürürlükte olan geçici tedbir sürelerinin uzunluğu nedeniyle yalnızca Sözleșme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine hükmetmiștir. Sözleșme’nin 6. maddesine ilișkin olarak, yargılamanın durdurulmasının yasal olduğuna ve kamuya ait paraya ilișkin kaybın geri alınması șeklindeki meșru amacı güttüğüne karar vermiștir. Anayasa Mahkemesi ayrıca șahsi iflası nedeniyle bașvuran aleyhindeki yargılamaların durdurulmasının bașvurana orantısız bir yük yüklemeyeceği kanaatindedir. Son olarak, Anayasa Mahkemesi bașvuran adil tazmin talebinde bulunmadığı için herhangi bir tazminata hükmetmemiștir.
11.
Bașvuran, 5 Mart 2021 tarihinde Mahkeme’ye, yerel mahkemelerin 18 Haziran 2020 tarihli karar uyarınca mal varlığına ilișkin geçici tedbir kararlarını kaldırdığını bildirmiștir. Bu durumda, Mahkemeden davayı değerlendirmeye devam etmesini talep etmiștir.
12.
Mahkeme, bașvuranın yerel mahkemelerin avukatlık ücretlerine ilișkin bir hüküm vermemesi konusunda Anayasa Mahkemesi önünde șikâyette bulunmadığını kaydetmiștir. Bu nedenle, 6 § 1 maddesi kapsamındaki șikâyetin bu kısmının iç hukuk yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiștir (bk.
Karahasanoğlu
, yukarıda anılan, §§ 123-124).
13.
Mahkeme, yargılamanın uzun bir süre ertelenmesine ve dolayısıyla bașvuranın aleyhindeki uyușmazlığın mahkeme tarafından karara bağlanmasından mahrum bırakılmasına ilișkin șikâyetin, Sözleșme’nin 35 § 3 (a) maddesi anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını veya bașka herhangi bir nedenle kabul edilemez olmadığını kaydetmektedir. Dolayısıyla, söz konusu șikâyetin kabul edilebilir olduğu beyan edilmelidir.
14.
Esasa ilișkin olarak Mahkeme, kamu düzeni sorunlarına tatmin edici bir çözüm bulunması için kesinlikle gerekli olan bir yargı kararının yürütmesinin durdurulmasının istisnai durumlarda meșru kılınabileceğini yineler (bk.
Immobiliare Saffi / İtalya
[BD], no.
22774/93, §
1999
‑
V).
Kutić /
Hırvatistan
(no.
48778/99, AİHM 2002-II) ve
Multiplex / Hırvatistan
(no.
58112/00, 10
Temmuz 2003) davalarında Mahkeme, yasama organının müdahalesi sonucunda taleplerinin bir mahkeme tarafından incelenmesi olasılığının uzun bir süre boyunca durdurulması gerekçesiyle bașvuranların Sözleșme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında mahkemeye erișim haklarının ihlal edildiğini tespit ettiğini hatırlatmaktadır.
15.
Mahkeme, ulusal mahkemelerin yaklașımına ilișkin olarak, belirli koșullar altında, usule ilișkin etkililiğe yönelik bir tedbir olarak paralel yargılamaların sonucunu beklemelerinin makul olabileceği kanaatindedir. Ancak bu karar, davanın özel koșulları dikkate alındığında orantılı olmalıdır (bk.,
uygulanabildiği ölçüde
,
Kirsten /
Almanya, no.
19124/02, § 43, 15 Șubat 2007 ve bu kapsamda anılan diğer kararlar). Bașvuran aleyhindeki davaların 2008 yılından bu yana durdurulmuș olması ve bu yargılamaların akıbetinin tamamen Protokol șartlarına ve Fonun, bankanın hâkim hissedarlarının veya üçüncü șahısların eylemlerine bağlı olması göz önüne alındığında Mahkeme, bu eylemsizlik süresinin sadece usule ilișkin etkililik ilkesine atıfta bulunularak gerekçelendirilemeyeceği kanaatindedir. Bu nedenle Mahkeme, davaların belirsiz süre boyunca durdurulmasının mahkemelerin uzun bir süre boyunca kesin bir karara varmasını engellediği ve dolayısıyla bașvuranın mahkemeye erișim hakkını ihlal ettiği sonucuna varmıștır.
16.
Dolayısıyla, Sözleșme’nin 6 § 1 maddesi ihlal edilmiștir.
17.
Hükümet, yerel mahkemelerin iddia edilen ihlali kabul ettiği için bașvuranı mal varlığından mahrum bırakan geçici tedbir kararlarına ilișkin olarak bașvuranın artık Sözleșme’nin 34. maddesi anlamında mağdur sıfatına sahip olduğunu iddia edemeyeceğini ve aynı zamanda bașvuran bir talepte bulunmadığı için bașvurana tazminat ödenemeyeceğini ileri sürmüștür.
18.
Mahkeme, ulusal makamların açıkça ya da özü itibariyle Sözleșme ihlalini kabul edip telafi etmediği takdirde, bașvuranın lehindeki karar veya tedbirlerin prensip olarak bașvuranı Sözleșme’nin 34. maddesinin amaçları bakımından “mağdur” statüsünden çıkarmak için yeterli olmadığını yineler (bk.,
örneğin, Nada/İsviçre
[BD], no. 10593/08, § 128, AİHM 2012 ).
19.
İkinci koșulla ilgili olarak Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin geçici tedbir kararlarının kaldırılmasına karar vermediğini ve bașvuranın bireysel bașvurusunda tazminat talebinde bulunmadığından bașvurana tazminat ödemediğini kaydetmektedir. Bu durumda, Anayasa Mahkemesi’nin kararı ve bașvuranın talepleri üzerine yerel mahkemeler, ihtilaf konusu yargılamadaki geçici tedbir kararlarını kaldırmıștır (bk. yukarıda § 10). Bu nedenle, davanın koșulları ve bașvuranın Anayasa Mahkemesi önünde tazminat talep etmediğini göz önünde bulunduran Mahkeme, yerel mahkemeler tarafından sağlanan tazminin yeterli olduğuna ve bașvuranın “mağdur statüsünü sonlandırdığına” karar vermiștir (bk. Benzer sonuç için,
Popovici /
Moldova
(k.k.), no. 38178/08, 24 Haziran 2014).
20.
Bu koșullar altında, bașvuran artık iddia edilen ihlalin mağduru olduğunu iddia edemez. Dolayısıyla, söz konusu șikâyet 35 § 3 (a) maddesi anlamında Sözleșme hükümleriyle kiși bakımından bağdașmamakta olup, 35 § 4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.
21.
Bașvuran, geçici tedbir kararları süresince mülklerini kiralayamadığından dolayı yașadığı kayıp, ödediği emlak vergileri ve yerel yargılamada reddedilen avukat ücretleri için maddi tazminat olarak 1.576.800 avro (EUR) talep etmiștir. Bașvuran, Mahkemenin takdirine bağlı olarak manevi tazminat talebinde bulunmuștur. Son olarak, bașvuran Mahkeme önündeki masraf ve giderleri karșılığında 20.835 avro talep etmiștir.
22.
Mahkeme, ihlal kararı ve talep edilen maddi tazminat talebi arasında nedensel bir bağlantı bulunmadığı için bu talebi reddetmiștir. Ancak, bașvurana yansıtılabilecek her türlü vergi hariç olmak üzere manevi tazminat olarak 1.500 avro ödenmesine hükmetmiștir (bk.,
uygulanabildiği ölçüde
,
Kocaman / Türkiye,
no. 77043/12, § 45, 24 Kasım 2020).
23.
Mahkeme, elindeki belgelere ve
‑
içtihadına bağlı olarak, yerel yargılamadaki masraf ve harcamalara ilișkin talebi reddetmiș ve bașvurana bu bașlık altında herhangi bir meblağ ödenmesine gerek olmadığına hükmetmiștir.
Bașvuranın Sözleșme’nin 6 § 1 maddesi kapsamında yargılamaların durdurulmasına ilișkin șikâyetinin kabul edilebilir, bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğuna;
Sözleșme’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğine;
(a) Davalı Devlet tarafından bașvurana, üç ay içerisinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin ulusal para birimine çevrilmek üzere, yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, 1.500 avro (bin beș yüz avro) ödenmesine;
(b) Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz uygulanmasına;
Bașvuranın adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddedilmesine
karar vermiștir
.
İșbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiș olup; Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3. maddesi uyarınca 15 Mart 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan
EK
İlk yargılamaların tarihi ve detayları
Son yargılamaların Esas No.su
İhtiyati Tedbir
Nihai Mahkeme Kararının Tarihi ve Gerekçesi
Avukatlık Ücreti / Yargılama Giderleri Hakkında Karar
Esasa İlișkin Kararlara Karșı Temyiz Yargılamaları
Taraflara İletilen Șikâyetler
21/01/2002
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
10.619.891)
30/01/2002:
Tedbir talebinin reddi
23/02/2009:
28 Kasım 2008 tarihli protokol uyarınca sıra cetveli kapsamında satıșlar tamamlanana kadar yargılamaların durdurulması
Esas hakkında karar verilmediğinden avukatlık ücretlerine yönelik hüküm verilmesi için bir neden bulunmamaktadır.
15/03/2010:
Yargıtay temyizi reddeden kararı onamıștır ve karar kesinleșmiștir.
Madde 6:
-Fonun tek taraflı talebi üzerine yargılamaların durdurulması
-Bașvuran lehine avukatlık ücretlerinde yönelik hükmün bulunmaması
19/10/2001
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
15.213.811)
26/10/2001:
Bütün varlıklar üzerinde tedbir
27/12/2001:
Varlıklar üzerindeki tedbirin kaldırılmasına yönelik talebin reddi
24/10/2002:
TRL 10.000.000 ya da USD 5.000 ya da EUR 5.000 miktarına kadar maaș, aylık ve hesaplar üzerindeki tedbirin kaldırılması
03/11/2008:
Tedbirin kaldırılması talebi
23/02/2009:
Kalan varlıklar üzerinde tedbirin sürdürülmesi
07/05/2014:
Tedbirin kaldırılması talebi
12/03/2015:
Talebin reddi
27/04/2017:
Yargıtay, 12 Mart 2015 tarihli kararı onamıștır.
23/02/2009:
28 Kasım 2008 tarihli protokol uyarınca sıra cetveli kapsamında satıșlar tamamlanana kadar yargılamaların durdurulması
Esas hakkında karar verilmediğinden avukatlık ücretlerine yönelik hüküm verilmesi için bir neden bulunmamaktadır.
07/10/2010:
Yargıtay temyizi ve karar düzeltme talebini reddeden kararı onamıștır ve karar kesinleșmiștir.
Madde 6:
-Fonun tek taraflı talebi üzerine yargılamaların durdurulması
-Bașvuran lehine avukatlık ücretlerinde yönelik hükmün bulunmaması
Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi
Varlıklar üzerindeki tedbirin 16 yıl boyunca sürdürülmesi
19/10/2001
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
22.495.818)
24 /04/2002:
Tedbir talebinin reddi
23/02/2009:
28 Kasım 2008 tarihli protokol uyarınca sıra cetveli kapsamında satıșlar tamamlanana kadar yargılamaların durdurulması
Esas hakkında karar verilmediğinden avukatlık ücretlerine yönelik hüküm verilmesi için bir neden bulunmamaktadır.
15/3/2010:
Yargıtay temyizi reddeden kararı onamıștır ve karar kesinleșmiștir.
Madde 6:
-Fonun tek taraflı talebi üzerine yargılamaların durdurulması
-Bașvuran lehine avukatlık ücretlerinde yönelik hükmün bulunmaması
19/11/2001
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
8.139.271)
18/02/2002:
Bașvuranın bütün varlıkları üzerinde tedbir
18/11/2002:
TRL 10.000.000 ya da USD 5.000 ya da EUR 5.000 miktarına kadar maaș, aylık ve hesaplar üzerindeki tedbirin kaldırılması
03/11/2008:
Tedbirin kaldırılması talebi
23/02/2009:
Kalan varlıklar üzerinde tedbirin sürdürülmesi
07/05/2014:
Tedbirin kaldırılması talebi
12/03/2015: Her
iki bașvuran açısından talebin reddi
25/02/2016:
Yargıtay, 12 Mart 2015 tarihli kararı onamıștır.
23/02/2009:
28 Kasım 2008 tarihli protokol uyarınca sıra cetveli kapsamında satıșlar tamamlanana kadar yargılamaların durdurulması
Esas hakkında karar verilmediğinden avukatlık ücretlerine yönelik hüküm verilmesi için bir neden bulunmamaktadır.
18/03/2010:
Yargıtay temyizi reddeden kararı onamıștır ve karar kesinleșmiștir.
Madde 6:
-Fonun tek taraflı talebi üzerine yargılamaların durdurulması
-Bașvuranlar lehine avukatlık ücretlerinde yönelik hükmün bulunmaması
Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi
Varlıklar üzerindeki tedbirin 13 yıl boyunca sürdürülmesi
19/10/2001
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
1.394.026)
26/10/2001:
Sadece ikinci bașvuranın varlıkları üzerinde tedbir
27/12/2001:
Varlıklar üzerindeki tedbirin kaldırılmasına yönelik talebin reddi
24/10/2002:
TRL 10.000.000 ya da USD 5.000 ya da EUR 5.000 miktarına kadar maaș, aylık ve hesaplar üzerindeki tedbirin kaldırılması
03/11/2008:
Tedbirin kaldırılması talebi
23/02/2009:
Her iki bașvuranın varlıkları üzerinde tedbirin sürdürülmesi
07/05/2014:
Tedbirin kaldırılması talebi
12/03/2015: Her iki
bașvuran açısından talebin reddi
22/02/2016 (Esas No. 2008/334-335) ve 25/02/2016 (Esas No.
2008/329):
Yargıtay, 12 Mart 2015 tarihli kararı onamıștır.
23/02/2009:
28 Kasım 2008 tarihli protokol uyarınca sıra cetveli kapsamında satıșlar tamamlanana kadar yargılamaların durdurulması
Esas hakkında karar verilmediğinden avukatlık ücretlerine yönelik hüküm verilmesi için bir neden bulunmamaktadır.
25/03/2010
(Esas No. 2008/329) ve 15/03/2010 (Esas No.
2008/334-335):
Yargıtay temyizi reddeden kararı onamıștır ve karar kesinleșmiștir.
Madde 6:
-Fonun tek taraflı talebi üzerine yargılamaların durdurulması
-Bașvuranlar lehine avukatlık ücretlerinde yönelik hükmün bulunmaması
Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi
Varlıklar üzerindeki tedbirin 14 yılı așkın süre boyunca sürdürülmesi
19/10/2001
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
6.500.687)
19/10/2001
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR
18.090.630)
16/03/2001
2001/552
İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Talep Edilen Miktar:
(yaklașık EUR 126.025.367)
İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
10/04/2001:
Her iki bașvuranın bütün varlıkları üzerinde tedbir
13/07/2006:
Karar kesinleșene kadar tedbirin sürdürülmesi
22/06/2001:
Bașvuranların maașları ve aylıkları üzerindeki tedbirin kısmen kaldırılması
27/09/2001
: Bașvuranların maașları üzerindeki tedbirin kaldırılması
21/10/2002:
İkinci bașvuranın TRL 10.000.000 ya da USD 5.000 ya da EUR 5.000 miktarına kadar olan maaș, aylık ve hesapları üzerindeki tedbirin kaldırılması
21/12/2009:
Kalan varlıklar üzerinde tedbirin sürdürülmesi
21/12/2009:
Protokolün șart ve koșulları, 4389 sayılı Kanun’un 15 (3) maddesi ve 5411 sayılı Kanun’un 132 (10) maddesi uyarınca yargılamaların durdurulması
Esas hakkında karar verilmediğinden avukatlık ücretlerine yönelik hüküm verilmesi için bir neden bulunmamaktadır.
25/05/2011:
Yargıtay temyizi reddeden kararı onamıștır ve karar kesinleșmiștir.
Madde 6:
-Fonun tek taraflı talebi üzerine yargılamaların durdurulması
-Bașvuran lehine avukatlık ücretlerinde yönelik hükmün bulunmaması
Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. Maddesi
Varlıklar üzerindeki tedbirin 16 yıl boyunca sürdürülmesi