AVRUPA İNSAN HAKLÜM MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM VAROL VE DİĞERLERİ / TÜRKİYE DAVASI (Bașvuru No. 21453/10) KARAR STRAZBURG 7 iunie 2022 Această hotărâre a fost definitivă. Unele forme de rectificare sau rectificare pot fi urmate. În cazul Varol și alții / Turcia, președintele Egidijus Kūris, Hâkimler Pauliine Kelo, Gilberto Koseler Felici, și orice alte persoane care au participat la o întâlnire a Comitetului de Afaceri de Asigurare a Afacerilor Publice din Turcia (Hazir Bakırcı), au fost reuniți în cadrul unei reuniuni a Comitetului de Asigurare a Afacerilor Publice din Turcia (Hazir Bakırcı); în cazul unei întâlniri a Comitetului de Asigurare a Afacerilor Publice din Turcia din Republica Turcia (Hazir Bakırcı), au fost anunțate următoarele trei persoane (Hazir Bakırbakırcı), pe baza unei liste de persoane care nu au fost identificate în raport cu o persoană (Hazirbakir Bakırbakırcı) și pe baza unei liste de persoane care nu au fost în raport cu o persoană (Hazirbakir Bakırbakır Bakırcı, pe baza articolului 1 din art. 1 din Legislav, 30 mai 2010; în cazul unei declarații a apeluri a autorității publice din Turcia din Turcia din Turcia, a anunțată în temeiul articolului 1 din Legea de urgență, pe baza articolului 1 din Legea de urgență, art. 1 din Legea a Legea a Legislativă, nr.
Tașınmazlar, tapu siciliene, este înregistrată cu următoarele numere de parcele: - 106 ada, 1 parcelă (4.839,46 m 2); - 106 ada, 5 parcelă (3.148,22 m 2). 3. Komutanța Forțelor de Armată din Kara a anunțat în 1987 decizia de interzicere a construcțiilor în Zona de Securitate Militară din Oltu Belediyesine.
În concluzie, pe baza raportului, Curtea a decis că terenul în litigiu se află în zona de securitate militară din 1987, autoritățile militare au construit clădiri administrative și de paza în zonă, că drumurile de intrare au fost închise și că activitățile de construcții și agricultură au fost interzise în zonă. În consecință, pe baza raportului, Curtea a decis că dreptul de a primi despăgubiri pentru deplasarea reclamantelor în schimbul de deplasarea terenului în numele ihftilajului în schimbul deplasării terenului în numele hazinei este încălcat.
Curtea a Asliliei a acceptat decizia Curții Generale a Curții a judecății din Yargtay și a respins cererile reclamantelor. Curtea a Asliliei a ajuns la concluzia că condițiile pentru plata despăgubirii nu sunt îndeplinite din cauza atacurilor de tip al albatru. Această decizie a fost confirmată de Curtea a judecății din Asliliei. 12.
În 2008, Curtea a respins cererile părților interesate pe motiv că acestea nu au prezentat nicio dovadă cu privire la data la care au început să fie sechestrată proprietatea lor imobiliară de către instanță sau la valoarea prejudiciului pe care pretindeau că l-au suferit.16 Această decizie a fost stabilită printr-o hotărâre de onorară emisă de Curtea la 30 septembrie 2009.17 Pedepții susțin că instanța a emis o hotărâre de sechestrare adecvată în mod sistematic și o despăgubire minimă care le-a fost acordată, acuzând-o de sechestrare a proprietății imobiliare, și că au prezentat o plângere privind încălcarea drepturilor lor de proprietate.Pedepții susțin că, în aceleași condiții de procedură, au utilizat toate elementele necesare pentru a-și observa în detaliu că au fost încălcate drepturile de proprietate.
În ceea ce privește cauza principală, Curtea a menționat că, în structura articolului 1 din Protocolul nr. 1 al Convenției, trei dispoziții separate pe care le conține această dispoziție se referă la o instanță internă în ceea ce privește condițiile pentru care trebuie să se efectueze o procedură de camuflare (a se vedea printre multe alte hotărâri, Vistiņš și Perepjolkins împotriva Letoniei [BD], nr. 71243/01, §§ 934, 25 octombrie 2012).23 În același caz, Curtea a menționat că, înainte de a se pronunța, persoana care a solicitat o autorizație de traducere a unei litere a nu a aplicat normele privind traducerea oficială a unei litere, iar în cazul în care aceasta nu a fost autorizată, aceasta a aplicat trei reguli separate și a prevăzut condițiile pentru efectuarea procedurii de camuflare (a se vedea, printre altele, Hotărârea Vistiņš și Perepjolkins împotriva Letoniei [BD], nr. 71243/01, §§ 934, 25 octombrie 2012).23 În cazul în care Curtea a adoptat o hotărâre anterior, Curtea a considerat că nu există norme privind traducerea oficială a unei litere a nu a aplicat normelor privind traducerea unei litere, Curtea a emisă o hotărâre în cauză împotriva unei litere a nu a aplicat, respectivului autoritate de traducere a unei litere, respectivului autoritate a aplicat, respectivului autoritate, respectivă, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectiv, respectivul autoritatea respectivă, respectivă, respectivă (a se aplică, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă, respectivă,
În acest caz, Curtea a decis că autoritatea a interzis în mod provizoriu imobilul lui Özdenin; că autoritatea a fost privată de proprietate din cauza ocupării imobilului de către autoritatea în cauză pe parcursul perioadei în cauză; că, deși documentul de proprietate în cauză nu a fost niciodată anulat oficial, autoritatea a fost privată, de asemenea, de toate privilegiile legate de imobil pentru o perioadă nedeterminată și, prin urmare, nu a existat nici o concluzie concretă cu privire la eradicarea imobilului în cauză și, în cele din urmă, că nu a existat nicio condiție juridică care să justifice faptul că Guvernul nu a acordat despăgubiri în cazul în care se întâmplă acest lucru. În lumina acestor aprecieri, Curtea a considerat că autoritatea a obținut o garanție de către stat pentru a-și putea asigura dreptul de a se asigura că imobilul în cauză nu a fost încălcat în conformitate cu art. 1 din Protocolul nr. 25.
În consecință, Curtea a decis că, în condițiile cauzei, evaluarea prejudiciului suferit de către reclamante este complexă și că Curtea nu dispune de toate mijloacele necesare pentru a asigura soluționarea rezonabilă a acestei probleme.29 Prin urmare, Curtea a decis în Hotărârea Kaynar și alții/Turcia (nr. 21104/06 și alți 2 reclamanti, 7 mai 2019) că nu există nicio altă soluție pentru evaluarea prejudiciului suferit de instanța, ci doar o listă de date mai bună, cu date mai bune, cu tehnici mai bune de a elimina prejudiciul cauzat de o listă de date mai bună, cu date mai bune, cu privire la persoanele implicate.
Yavuz VAROL 1954 Türk Erzurum 2. Dilek ASLAN (DÜZ) 1966 Türk Erzurum 3. Fatma ASLAN 1960 Türk Erzurum 4. Talip ASLAN Belirtilmemiș Türk Erzurum 5. Mina CENGİZ 1958 Türk Erzurum 6. Fatma ÇİMEN 1971 Türk Erzurum 7. Fazilet GEZER Belirtilmemiș Türk Erzurum 8. Adem VAROL 1976 Türk Erzurum 9. İbrahim VAROL 1964 Türk Erzurum 10. Mustafa VAROL 1974 Türk Erzurum 11. Salih VAROL Belirtilmemiș Türk Erzurum 12. Salim VAROL 1981 Türk Erzurum 13. Yunus VAROL 1959 Türk Erzurum
(Bașvuru No. 21453/10)
KARAR
7 Haziran 2022
İșbu karar kesinleșmiștir. Bazı șekli düzeltmelere tabi tutulabilir.
Varol ve diğerleri / Türkiye davasında,
Bașkan
Egidijus
Kūris,
Hâkimler
Pauliine
Koskelo,
Gilberto
Felici,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdürü
Hasan Bakırcı’nın katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm);
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine yapılan bașvuruyu (21453/10 no.lu), on üç Türk vatandașının (“
bașvuranlar
”) (bașvuranların listesi ve ilgili açıklamalar ekte bulunan tabloda yer almaktadır) İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“
Sözleșme
”) 34. maddesi uyarınca 30 Mart 2010 tarihinde Mahkemeye bașvurmasını;
Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi kapsamında sunulan șikâyetin, Türkiye temsilcisi olan, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığında İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“
Hükümet
”) bildirilmesi ve bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilemez olduğunun belirtilmesi yönündeki kararı;
Tarafların görüșlerini dikkate alarak,
17 Mayıs 2022 tarihinde kapalı oturumda gerçekleștirilen müzakerelerin ardından, söz konusu tarihte așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Mevcut bașvuru, kamulaștırma ișlemi uygulanmaksızın ve bașvuranlara herhangi bir tazminat ödenmeksizin, ilgililere ait olan tașınmazların askeri makamlar tarafından ișgal edilmesiyle (askeri güvenlik bölgesi) ilgilidir.
2.
İlgililer, Oltu’da (Erzurum) bulunan iki tașınmazın ortak malikleridirler. Tașınmazlar, tapu sicilinde șu parsel numaralarıyla kayıtlıdır:
- 106 ada, 1 parsel (4.839,46 m
2
);
- 106 ada, 5 parsel (3.148,22 m
2
).
3.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı, 1987 yılında Oltu Belediyesine, askeri güvenlik bölgesinde inșaat yapılmasının yasaklanması yönündeki kararını bildirmiștir. Kara Kuvvetleri Komutanlığı, bu bölgede yer alan tașınmazların satıșının izne tabi olduğunu eklemiștir. Tapu siciline, bașvuranların tașınmazlarının askeri güvenlik bölgesinde yer aldığını belirten bir șerh eklenmiștir.
4.
Askeri güvenlik bölgesinde, 1989 yılında bir roketatar mermisi patlamıș ve bu patlama, özellikle bir çocuğun ölümüne sebep olmuștur. Dolayısıyla söz konusu bölge, dikenli tel ile çevrilmiștir.
5.
Tapu siciline 1987 yılında konulan șerh, 1999 yılında kaldırılmıștır. Askeri güvenlik bölgesinde yer alan tașınmazların yabancı uyruklu kișilere satılmasının yasaklandığına dair yeni bir șerh eklenmiștir. Ardından bu ifade, tapu sicilinden kaldırılmıștır.
6.
Bașvuranlar, 2000 yılında, tașınmazlarına askeri makamlar tarafından kamulaștırmasız el atılması nedeniyle maruz kaldıklarını belirttikleri zarara ilișkin tazminat ödenmesi amacıyla Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası açmıșlardır.
7.
Bașvuranların talebi haklı bulunmuștur. Asliye Hukuk Mahkemesi, bilirkiși incelemesi yapılmasına karar vererek, bu inceleme temelinde, ihtilaf konusu arazinin 1987 yılından beri askeri güvenlik bölgesi içerisinde yer aldığını, askeri makamların söz konusu bölgeye idari binalar ve nöbetçi kulübeleri inșa ettiğini, bölgeye giriș için kullanılan ana ve tali yolların kapatıldığını ve bu bölgede inșaat ve tarım faaliyetlerinin yasaklandığını tespit etmiștir. Sonuç olarak Asliye Hukuk Mahkemesi, bilirkiși raporuna dayanarak, ihtilaf konusu arazinin Hazine adına tescil edilmesi karșılığında bașvuranların tazminat alma hakkı bulunduğuna hükmetmiștir.
8.
Ardından Yargıtay, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararı bozmuștur. Yargıtay, idarenin ihtilaf konusu mülkler hakkındaki el atma uygulamasının kalıcı olmadığı kanaatine varmıștır.
9.
Yargıtay kararının üzerine, Asliye Hukuk Mahkemesi, ilk verdiği kararda direnmiștir. Asliye Hukuk Mahkemesi, idarenin bașvuranların mülkiyeti olan tașınmazlara el attığı kanısına varmıștır.
10.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, bu kararı bozmuștur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, șüphesiz, ihtilaf konusu mülklere idare tarafından el atılmasının söz konusu olduğunu, ancak bu durumun geçici olduğunu ve dolayısıyla, kamulaștırma tespitine yol açacak nitelikte bir mülkiyetten yoksun bırakmanın söz konusu olamayacağını belirtmiștir.
11.
Asliye Hukuk Mahkemesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararına uymuș ve bașvuranların taleplerini reddetmiștir. Asliye Hukuk Mahkemesi, kamulaștırmasız el atma sebebiyle tazminat ödenmesine ilișkin koșulların bir araya gelmediği kanaatine varmıștır. Bu karar, Yargıtay tarafından onanmıștır.
12.
Bașvuranlar, 2004 yılında, Asliye Hukuk Mahkemesinde ecrimisil davası açmıșlar ve idare tarafından tașınmazlarının ișgal edilmesi nedeniyle alamadıkları kira bedeline tekabül eden bir tazminat talebinde bulunmușlardır.
13.
Bu dava hakkında kendisine bașvurulan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, söz konusu bölgenin askeri bölge olarak sınıflandırıldığını ve dikenli tel ile çevrili olduğunu, burada inșaat yapılmasının yasaklandığını, bölgeye giriș için kullanılan ana ve tali yolların kapatıldığını ve dolayısıyla, bu bölgede yer alan tașınmazların maliklerinin, söz konusu geçici durumun devam ettiği süre boyunca, mülklerinden özgürce faydalanamadıklarını tespit etmiștir. Dava dosyası, bașvuranların hak ettikleri tazminat miktarının hesaplanması için Asliye Hukuk Mahkemesine geri gönderilmiștir.
14.
Bașvuranlar, Asliye Hukuk Mahkemesi önünde, arazilerine el atılmasının tespit edildiğini ve özellikle yetkili idarenin, kendilerine uğradıkları zararın gerçek miktarına ilișkin bir değerlendirme yapılmasını muhtemel kılan herhangi bir belge sunmasını talep ederek, ilgili hâkimin sadece genel sorușturma yetkilerini kullanması ve kanaat olușturmalarını sağlayacak unsurları yasal yollarla kendilerine sağlamak için her türlü tedbiri alması gerektiğini ileri sürmüșlerdir.
15.
Asliye Hukuk Mahkemesi, 2008 yılında, bașvuranların, idare tarafından tașınmazlarının ișgal edilmesinin bașlangıç tarihine veya maruz kaldıklarını iddia ettikleri zararın miktarına ilișkin herhangi bir delil sunamadıkları gerekçesiyle, ilgililerin taleplerini reddetmiștir.
16.
Bu karar, Yargıtayın 30 Eylül 2009 tarihinde verdiği onama kararı ile kesinleșmiștir.
17.
Bașvuranlar, idareyi, usulüne uygun șekilde bir kamulaștırma kararı verilmeksizin ve kendilerine en küçük bir tazminat ödenmeksizin, tașınmazlarını ișgal etmekle suçlayarak, mülkiyete saygı haklarının ihlal edilmesinden șikâyet etmektedirler. Bașvuranlar, davanın koșullarında, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini belirtmektedirler.
18.
Bașvurunun kabul edilebilirliğine ilișkin olarak, Mahkeme, bașvuranların șikâyetleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunduklarını ve Mahkemenin davanın incelenmesi için gerekli unsurlara sahip olduğunu gözlemlemektedir. Dolayısıyla, ilgililerin mevcut davada, bireysel bașvuru haklarını kötüye kullandıkları kanısına varılamayacaktır.
19.
Mahkeme aynı zamanda, bașvuranların mağdur sıfatına ilișkin olarak Hükümet tarafından ileri sürülen ilk itirazı reddetmektedir.
20.
Mahkeme ayrıca, ilgililerin haklarını ileri sürmek için Türk hukuk sisteminin kendilerine sunduğu bütün hukuk yollarını kullandıkları kanaatine varmaktadır. Bașvuranların iç hukuk yollarının tüketilmesinin ardından ve kesinleșmiș ulusal karar tarihinden itibaren altı aylık bir süre içinde Mahkemeye bașvurmaları nedeniyle, bașvuru süresinden sonra sunulmamıștır.
21.
Mahkeme, bașvuranların șikâyetlerinin, Sözleșme’nin 35. maddesinde belirtilen bașka bir gerekçeyle açıkça dayanaktan yoksun ve kabul edilemez olmadığını tespit ederek, bunların kabul edilebilir olduğuna karar vermektedir.
22.
Mahkeme, davanın esasına ilișkin olarak, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin yapısına, bu hükmün içerdiği üç ayrı kurala ve kamulaștırma ișleminin yerine getirmesi gereken koșullara ilișkin yerleșik içtihadına atıfta bulunmaktadır (bk. diğer birçok karar arasında,
Vistiņš ve Perepjolkins/Letonya
[BD], no.
71243/01, §§ 93-94, 25 Ekim 2012).
23.
Mahkeme daha önce, idarenin resmi kamulaștırma kurallarını geçersiz kılmasına izin veren kamulaștırmasız el atma uygulamasının, kișileri öngörülemeyen ve keyfi bir sonuçla karșı karșıya bırakma riski tașıdığına ve bu uygulamanın yeterli bir hukuki güvenlik derecesi sağlayamadığına veya usulüne uygun bir kamulaștırma ișlemine alternatif bir yol teșkil edemeyeceğine hükmetmiștir (
Scordino/İtalya (no. 3)
, no. 43662/98, § 89, 17
Mayıs 2005,
Guiso
‑
Gallisay/İtalya
, no. 58858/00, § 87, 8 Aralık 2005,
Sarıca ve Dilaver/Türkiye
, no. 11765/05, § 43, 27 Mayıs 2010 ve
Halil Göçmen/Türkiye
, no. 24883/07, § 32, 12 Kasım 2013).
24.
Mahkeme daha önce, aynı askeri güvenlik bölgesiyle ilgili benzer olgu ve șikâyetleri içeren bir davayı incelediğini hatırlatmaktadır. Bu davada (
Yavuz Özden/Türkiye
, no. 21371/10, 14
Eylül 2021), Mahkeme, idarenin bașvuran Özden’in tașınmazına geçici bir süreyle de olsa el attığı; ilgilinin, ihtilaf konusu süre boyunca idare tarafından tașınmazının ișgali sebebiyle mülkünden yoksun bırakıldığı; Özden’in, söz konusu mülke ilișkin tapu belgesi hiçbir zaman resmi olarak iptal edilmemiș olsa da, yine de, tapuya bağlı tüm ayrıcalıklardan belirsiz bir süreyle mahrum bırakıldığı ve bu nedenle, söz konusu sürenin sona ermesiyle ilgili herhangi bir somut beklentisinin olmadığı ve son olarak, Hükümetin devam eden bu durum karșısında tazminat ödenmemesini haklı göstermek için herhangi bir istisnai koșulu ileri sürmediği kanaatine varmıștır. Bu değerlendirmeler ıșığında, Mahkeme bir yandan, söz konusu durumun idareye, bașvuran Özden’in zararına olacak șekilde, tașınmazın yasaya aykırı olarak ișgalinden istifade etme imkânı verdiği; diğer yandan, bu ihtilaf konusu müdahalenin yasallık ilkesiyle uyumlu olmadığı ve bașvuranın mülkiyetine saygı gösterilmesi hakkını ihlal ettiği kanaatine varmıștır. Son olarak, Devlet tarafından uygulamaya konulan yasal çerçevenin, ilgiliye, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesiyle güvence altına alınan haklarına saygı gösterilmesine imkân tanıyan bir mekanizmayı sağlayamadığı kanısına varmıștır.
25.
Mahkeme, somut olayda da aynı tespite ulașmaktadır. Nitekim Mahkeme,
Yavuz Özden
kararında (yukarıda anılan) varılan sonuçlardan uzaklașılmasına imkân veren herhangi bir unsur veya iddia tespit etmemektedir.
26.
Sonuç olarak, Sözleșme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiștir.
27.
Bașvuranlar, maruz kaldıkları kanısına vardıkları maddi zarar bağlamında 200.000 Türk lirası (TRY) ve manevi zarar bağlamında 200.000 TRY talep etmektedirler.
28.
Mahkeme, davanın koșullarında, bașvuranlar tarafından maruz kalınan zararın değerlendirmesinin karmașık olduğunu ve Mahkemenin bu sorunu makul bir șekilde çözmesini sağlayabilecek bütün araçlara sahip olmadığını saptamaktadır.
29.
Dolayısıyla Mahkeme,
Kaynar ve diğerleri/Türkiye
kararına (no. 21104/06 ve diğer 2 bașvuru, 7 Mayıs 2019) atıfta bulunarak ve mevcut davada, ulusal makamların, ilgililerin maruz kaldıkları zararı değerlendirmek için daha iyi bir konumda bulundukları ve Sözleșme’nin ihlaline son vermek ve ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeterli hukuki ve teknik imkânlara sahip oldukları kanısına vararak, zararın tazmini hususunun Tazminat Komisyonuna gönderilmesine karar vermektedir.
30.
Bu nedenle, davanın Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanması hususuna ilișkin kısmının kayıttan düșürülmesi gerekmektedir.
Bașvurunun kabul edilebilir olduğuna;
Sözleșme’ye Ek 1. No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;
Davanın Sözleșme’nin 41. maddesinin uygulanması hususuna ilișkin kısmının kayıttan düșürülmesine
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, ardından Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları gereğince 7 Haziran 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Hasan Bakırcı
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdürü
Bașkan
EK
Bașvuranların Listesi
21453/10 No.lu Bașvuru
No.
Adı SOYADI
Doğum Yılı
Uyruğu
İkamet Yeri
1.
Yavuz VAROL
1954
Türk
Erzurum
2.
Dilek ASLAN (DÜZ)
1966
Türk
Erzurum
3.
Fatma ASLAN
1960
Türk
Erzurum
4.
Talip ASLAN
Belirtilmemiș
Türk
Erzurum
5.
Mine CENGİZ
1958
Türk
Erzurum
6.
Fatma ÇİMEN
1971
Türk
Erzurum
7.
Fazilet GEZER
Belirtilmemiș
Türk
Erzurum
8.
Adem VAROL
1976
Türk
Erzurum
9.
İbrahim VAROL
1964
Türk
Erzurum
10.
Mustafa VAROL
1974
Türk
Erzurum
11.
Salih VAROL
Belirtilmemiș
Türk
Erzurum
12.
Salim VAROL
1981
Türk
Erzurum
13.
Yunus VAROL
1959
Türk
Erzurum