AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİK HAKKINDA HAKKINDA HAKKINDA HAKKINDA No. 5815/13 İsmet ÇETİNKAYA / Turcia, urmat de președintele Egidijus Kūris, judecătorul Pauliine Koskelo, Gilberto Felici, și directorul adjunct al Departamentului de Afaceri Literare, Dorothee von Arnimin, cu participarea Comitetului de date din 30 august 2022 adunat la Curtea Europeană a Drepturilor Omului (İkinci Bölüm), a continuat să verifice în urma procesului deschis în justiție în cazul persoanei care a pierdut viața, în anul 1975, naștere, în Istanbul, și a persoanei care a rămas în viață, în legătură cu incidentul din anul 2001, iar în urma acestuia, a fost stabilită o nouă problemă de securitate, care a continuat până în anul 2001.
5.Sanıklar P.S. și A.Ö., dar au fost absolviți de mai multe ori din cauza insuficienței probelor. Curtea Penală Grea a decis că, pe baza rapoartelor științifice, motivul exploziei nu a putut fi stabilit cu certitudine și în special că scopul exploziei nu a fost de a determina dacă a fost o bombă sau un tub de gaz. 6. Curtea a decis că, pe baza dovezilor suficiente pentru a fi admisă acuzația, persoanele care au fost admise la instanță au încălcat sistematic hotărârile Curții. 7. Curtea a decis că propunerea de reincidență a sancțiunilor a fost respinsă.
Printr-o hotărâre din 29 iulie 2008, instanța de judecată a respins cererea reclamantului din 15 septembrie 2006 pe motiv că nu respectă limita de cinci ani de la data la care au avut loc evenimentele, 9 iulie 1998, când a avut loc cauza plângerii. 13. Consiliul de judecată din 10 iulie 2013, a respins această hotărâre. 14. Consiliul de judecată din 13 februarie 2015, a respins hotărârea judecătorului de reparații.
În primul rând, pledoaria susține că nu a respectat răspunderea de șase luni prevăzută la §1 din art. 35 din Convenție. În plus, pledoaria susține că nu a consumat toate căile de atac interne. În cele din urmă, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, nu există o răspundere absolută, nu există o răspundere socială corespunzătoare, nu există nicio răspundere socială, în aceste condiții, nu există nicio răspundere socială corespunzătoare, în cazul în care, în cazul în care, în cazul în care, nu există o răspundere socială corespunzătoare, nu există nicio răspundere socială corespunzătoare.
În acest punct, Curtea observă că exemplele de subiecte prezentate de Guvern sunt relevante și arată că acest mijloc de atac este eficient (İstanbul İdare Mahkemesi: E.1999/1377 K.2004/1801, Danıștay: E.2005/6617 K.2007/4936; İstanbul İdare Mahkemesi: E.2009/599 2009/712, Danıștay: E. 2009/9841 K. 2009/8641). Curtea observă, prin urmare, că instanța a decis să depună plângerea în instanța de judecată în termenul prevăzut de lege și că acest mijloc de atac a fost eficient. Cu toate acestea, persoana în cauză nu a folosit acest mijloc de atac în termen legal și nu a decis să depună plângerea în fața instanței de judecată (plângerile de judecată, §12-14). Curtea a decis, de asemenea, că nu a decis încă în toate cazurile în care instanța de judecată a decis să depună plângerea, în conformitate cu art. 52 din lege, în conformitate cu art. 30 din Legea (§§§§§§ 124. §28.). Curtea a decis, de asemenea, că instanța nu a decis încă să pronunțe o hotărâță în fața instanței de judecată, în conformitate cu art. 52 din Legea (§§ 305, §28.) și, în special cu art. 52 din Legea (§ 305, §29.), în conformitate cu art. 30 din Legea (§ 305, §30.
În hotărârea sa din 20 martie 2018, Curtea a decis, de asemenea, în același sens, că, în cazul în care instanța judecătorească a decis plata reclamantelor a unei despăgubiri adecvate și că părțile interesate au pierdut calitatea de victime, această situație justifică declararea cererilor reclamantelor ca fiind inadmisibile.30 În plus, în cazul în care instanța judecătorească a decis, în sensul că, în cazul în care reclamantul a fost condamnat la despăgubiri adecvate și a pierdut calitatea de victime, această situație justifică declararea cererilor reclamantelor ca fiind inadmisibile.30 În același timp, Curtea a decis, în sensul că, în cazul în care reclamantul a primit plângeri privind încălcarea Convenției 3. în cazul în care Tebiș/Turcia (nr. 75646/12, § 17, 18 decembrie 2018) și Mecit/Turcia (nr. 11967/12, § 70, 30 iunie 2020), în cazul în care Tebiș/Turcia (nr.
În acest context, Curtea reamintește că, în cazul în care decizia judecătorească a Curții a Municipiului privind o cerere individuală nu a rezolvat preocupările părții reclamante, aceasta poate fi soluționată printr-o nouă cerere (Kırbayır/Turcia (k.k.), nr. 11947/12, § 62, 28 aprilie 2020 și altele). În orice caz, Curtea, în cele din urmă, reține posibilitatea de a investiga dacă acțiunea judecătorească a Curții a Municipiului este compatibilă cu acțiunea sa internă (decisiunea menționată mai sus, § 32.1).
Bașvuru No. 5815/13
İsmet ÇETİNKAYA / Türkiye
Bașkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Gilberto Felici,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla 30 Ağustos 2022 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan davanın temelinde bulunan,1975 doğumlu, İstanbul’da ikamet eden ve İstanbul Barosuna bağlı Avukat A. Asar tarafından temsil edilen Türk vatandașı İsmet Çetinkaya’nın (“bașvuran”) 11 Aralık 2012 tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca yapmıș olduğu 5815/13 no.lu bașvuruyu,
Bașvurunun, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesine ilișkin kararı,
Tarafların görüșlerini dikkate alarak,
Gerçekleștirilen müzakerelerin ardından așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Bașvuru, 9 Temmuz 1998 tarihinde İstanbul Mısır Çarșısı’nda meydana gelen ve yedi kișinin hayatını kaybettiği 126 kișinin ise yaralandığı patlama sırasında bașvuranın maruz kaldığı yaralanma ile ilgilidir.
2.
Bu olayın bir sonucu olarak, bașvuranın %28 oranında sürekli iș göremez olduğu tespit edilmiștir.
3.
Bașvuran 2001 yılının Kasım ayından 2021 yılının Kasım ayına kadar toplam 85.000 avroya (EUR) tekabül eden sosyal güvenlik maluliyet maașı almıștır. Bașvuran bu aylığı almaya devam etmektedir.
Ceza Yargılaması
4.
Konuyla ilgili resen ceza sorușturması açılmıștır. Akabinde Cumhuriyet savcısı tarafından ceza davası açılmıștır. Bașvuran yargılamaya müdahil olarak katılmıștır.
5.
Sanıklar P.S. ve A.Ö., aleyhte delil yetersizliğinden birçok kere beraat etmișlerdir. Ağır Ceza Mahkemesi, esas olarak bilirkiși raporlarına dayanarak, patlamanın nedeninin kesin olarak tespit edilemediğine ve özellikle patlamanın bir bombadan mı yoksa bir gaz tüpünden mi kaynaklandığının belirlenemediğine karar vermiștir.
6.
Yargıtay bilhassa, sanıkları mahkûmiyeti için yeterli delil bulunduğu gerekçesiyle, Ağır Ceza Mahkemenin kararlarını sistematik olarak bozmuștur.
7.
Ağır Ceza Mahkemesi yeniden sanıkların beraatına karar vermiștir. Ceza yargılaması, Yargıtay Ceza Genel Kurulu önünde derdesttir.
Zarar Tespit Komisyonu (“Komisyon”) Önündeki İșlemler
8.
Terör eylemleri nedeniyle maddi zarar gören kișilerin zararlarının karșılanmasına ilișkin esas ve usulleri ya da terörle mücadele etmek amacıyla yetkili makamlar tarafından alınacak tedbirleri belirleyen 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karșılanması Hakkında Kanun (“5233 sayılı Kanun”) 27 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüğe girmiștir.
9.
Bașvuran 2 Mayıs 2005 tarihinde, bu Kanun’a dayanarak tazminat talebinde bulunmuștur.
10.
Komisyon 1 Haziran 2006 tarihinde bu talebi kabul ederek, bașvurana 3.280 avroya tekabül eden bir meblağ ödenmesi teklifinde bulunmuștur.
11.
Bașvuran, Komisyon tarafından önerilen meblağı kabul etmemiștir.
İdare Mahkemeleri Önündeki Yargılama
12.
Bașvuran tarafından açılan tam yargı davası, 29 Temmuz 2008 tarihli bir kararla, 15 Eylül 2006 tarihinde idare mahkemesine bașvuruda bulunan bașvuranın, șikâyet konusu olayların meydana geldiği 9 Temmuz 1998 tarihinden itibaren beș yıllık dava süre sınırına uymadığı gerekçesiyle reddedilmiștir.
13.
Danıștay, 10 Temmuz 2013 tarihli kararla, bu kararı onamıștır.
14.
Danıștay 13 Șubat 2015 tarihinde, karar düzeltme bașvurusunu reddetmiștir.
Hukuk Mahkemeleri Önündeki Yargılama
15.
İș Mahkemesi, bașvuranın, ișverenine karșı, açmıș olduğu maddi tazminat davasını, ișverenin herhangi bir kusur ya da ihmali bulunmadığı ve bu nedenle, patlamadan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle reddetmiștir.
16.
Bu karar, Yargıtay’ın 31 Mart 2011 tarihli kararıyla kesinleșmiștir.
17.
İș Mahkemesi 16 Nisan 2013 tarihinde, bașvuran tarafından, maruz kaldığını iddia ettiği manevi zararın tazmini talebiyle yapılan davanın da reddine karar vermiștir.
18.
Bir avukat tarafından temsil edilen bașvuran, bu karara karșı temyiz bașvurusunda bulunmamıștır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Tarafından Açılan Dava
19.
Sosyal Güvenlik Kurumu, sanıklar P.S. ve A.Ö. ile bașvuranın ișvereni aleyhine rücu davası açmıștır.
20.
İș Mahkemesi, bu davayı, sanıklar hakkında açılan davanın halen derdest olduğu ve sonucunun beklenmesi gerektiği gerekçesiyle reddetmiștir. Aynı zamanda, bașvuranın ișvereninin, yargılamanın bu așamasında, patlamadan sorumlu tutulamayacağı değerlendirmesinde bulunmuștur.
21.
Dava ulusal mahkemeler önünde halen derdesttir.
22.
Bașvuran, davanın koșulları nedeniyle, Sözleșme’nin 2, 6 ve 13. maddeleri ile Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğini iddia etmektedir.
23.
Hükümet, kabul edilemezliğe ilișkin birkaç itiraz ileri sürmektedir. Öncelikle, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1. fıkrasıyla öngörülen altı aylık süreye riayet edilmediğini ileri sürmektedir. Hükümet ayrıca iç hukuk yollarının tüketilmediğini ifade etmektedir. Son olarak, önemli ölçüde bir malullük aylığı almıș olan ve halen de almaya devam eden bașvuranın, bu koșullarda, iddia edilen ihlaller nedeniyle artık mağdur olduğu iddiasında bulunamayacağı kanaatindedir.
24.
Mahkeme, bașvuranın iddialarının, așağıda belirtilen gerekçelerden ötürü her halükarda kabul edilemez olması nedeniyle, Hükümet tarafından ileri sürülen kabul edilemezlik itirazlarının tamamı hakkında karar vermesinin gerekli olmadığı kanısındadır.
25.
Somut olayın koșullarında, uygun hukuk yolunun, bașvuranın ișvereni aleyhine İș Mahkemesinde açtığı tazminat davası olmadığı değerlendirmesinde bulunmaktadır. Mahkemenin nazarında, İdare Mahkemesi önündeki tam yargı davası, somut olayda uygun hukuk yolu idi. Nitekim özellikle Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125. maddesine dayanan idarenin objektif sorumluluğu ilkesinden kaynaklanan bu sorumluluk davası, sorumluluğu “sosyal risk” teorisine dayalı mutlak ve nesnel bir nitelik kazanan idarenin kusurunun varlığının kanıtlanmasını gerektirmez (
Tahsin Acar/Türkiye
[BD], no.
26307/95
‑
III).
26.
Bu noktada Mahkeme, Hükümet tarafından sunulan içtihat örneklerinin konuyla ilgili olduğunu ve bu hukuk yolunun etkili olduğunu ortaya koyduğunu gözlemlemektedir (İstanbul İdare Mahkemesi: E.1999/1377 – K.2004/1801, Danıștay: E.2005/6617 – K.2007/4936; İstanbul İdare Mahkemesi: E.2009/599 – 2009/712, Danıștay: E
.
27.
Mahkeme dolayısıyla, kanunla öngörülen süre içinde İdare Mahkemesinde tam yargı davası açmanın bașvurana ait olduğu kanaatindedir. Ancak ilgili kiși, bu idari hukuk yolunu yasal süre içinde kullanmamıș ve bașvurusu zaman așımına uğramıștır (yukarıda 12-14. paragraflar).
28.
Mahkeme ayrıca, bașvuranın, șikâyetlerini Mahkeme’ye sunmadan önce Anayasa Mahkemesi’ne bașvuruda bulunmadığını kaydetmektedir. Mahkeme, daha önce
Hasan Uzun/Türkiye
(no. 10755/13, §§ 52, 62-64, 30 Nisan 2013) kararında, Türk kanun koyucunun, Anayasa Mahkemesi’ni, özellikle, 23 Eylül 2012 tarihinden sonra kesinleșen bütün mahkeme kararlarının Sözleșme hükümleriyle uygunluğunu denetleme ve Sözleșme tarafından güvence altına alınan hakların ihlal edilmesi durumunda uygun telafi tedbirlerine karar verme hususlarında yetkili kılınmasına karar verdiği tespitinde bulunduğunu hatırlatmaktadır.
29.
Bilhassa, Sözleșme’nin 2. maddesi kapsamında ifade edilen șikâyetlerle ilgili olarak, Mahkeme,
Kaya ve diğerleri/Türkiye
(no.
9342/16, §§ 33-46, 20 Mart 2018) kararında, bașvuranlara Anayasa Mahkemesi tarafından uygun bir tazminat ödenmesine karar verildiğini ve ilgililerin mağdur sıfatını kaybettiklerini, bu durumun bașvurularının kabul edilemez olarak açıklanmasını haklı gösterdiği tespitinde bulunduğunu hatırlatmaktadır.
30.
Mahkeme aynı zamanda, Sözleșme’nin 3. maddesinin ihlaline ilișkin șikâyetlerle ilgili olarak
Tebiș/Türkiye
((k.k.), no. 75646/12, § 17, 18 Aralık 2018) ve
Mecit/Türkiye
((k.k.), no.11967/12, § 70, 30 Haziran 2020) davalarında aynı anlamda karar vermiștir.
31.
Ayrıca, bașvuranın bu anayasal bașvuru yolunu kullanmasının gerekli olduğu dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra, ceza yargılamasının ulusal mahkemeler önünde halen derdest olması sebebiyle, ilgili kiși, Anayasa Mahkemesine bireysel bașvuruda bulunabilir. Mahkeme, ulusal makamların, iddia edilen Sözleșme ihlallerini telafi etmek amacıyla gereken tedbirleri alma hususunda daha iyi konumda olmaları sebebiyle, davaların incelenmesinin ve davalarda ileri sürülen sorunların çözülmesinin mümkün olduğunca ulusal düzeyde gerçekleștirilmesinin, bașvuran tarafın menfaati ve Sözleșme mekanizmasının etkinliği açısından - ve ikincillik ilkesine uygun olarak - tercih edilir olduğunu hatırlatmaktadır (bk.
gerekli değișiklikler yapılmak koșuluyla
(
mutatis mutandis
),
El-Masri/Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti
[BD], no.
39630/09, §
141, AİHM 2012). Bu bağlamda, Mahkeme, Anayasa Mahkemesi tarafından bir bireysel bașvuru hakkında verilen kararın bașvuran tarafın endișelerini gidermemesi halinde, bașvuranın yeni bir bașvuruda bulunabileceğini hatırlatmaktadır (
Kırbayır/Türkiye
(k.k.), no. 11947/12, § 62, 28 Nisan 2020 ve burada yapılan atıflar). Her halükarda Mahkeme, nihai olarak, Anayasa Mahkemesi’nin içtihadının kendi içtihadıyla uyumlu olup olmadığını araștırma imkânını saklı tutmaktadır (yukarıda anılan
Uzun
kararı, § 71).
32.
Mahkeme, Sözleșme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca, iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle bașvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup 22 Eylül 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan