AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR BİZVURU no. 61831/12 Barıș KAYA / Türkiye Bașkan, Egidijus Kūris, Hâkimler, Pauliine Koskelo, GilbertoFelici, și Subdirectorul Departamentului Afacerilor Scriitoare Dorothee von Arnim din 18 octombrie 2022 în participarea din nou a unui Comitet convocat la data de 18 octombrie 2022 de către Curtea Europeană a Drepturilor Omului (Curtea a II-a), Istanbul Barosuna înregistrată în numele lui Avukat S. Dursun și reprezentată în prezent de Avukat S. Dürükșün, și înregistrată în 1991 în cadrul Curții din Istanbul Barosuna, și care a fost judecată în temeiul următoarelor acuzații grave privind nașterea și existența lui Mardindeșșșșîncărușul Barıș Kayakır (uragan Ağbakı) din Turcia, a fost judecată în temeiul următoarelor acuzații de la adresa lui Cevârșul Turgut Ömer Ömer Ömer Hakkinev, a fost judecată în temeiul articolului 1 din Cuvârșul 22 din Legea de Justiție din 22 decembrie 2012; a fost judecată în temeiul articolului 1 din Legea de drepturi.
(i) de 6 ani și 3 luni de închisoare pentru participarea la două demonstrații în răspuns la apelurile publice făcute de PKK (Kürdistan İșçi Partisi) în temeiul articolului 220 § 6 din Codul Penal Türk; (ii) de 6 ani și 3 luni de închisoare pentru folosirea forței în temeiul articolului 265 § 1 din Codul Penal Türk, în special prin lovirea cu pietre, pentru împiedicarea executării atribuțiilor unui funcționar public; (iii) de 2 ori de închisoare pentru a fi implicat în demonstrații în baza unei hotărâri judecătorești definitive privind existența unei mișcări de față și a capului în timpul demonstrațiilor; (iii) de 2 ori de închidere a unei ședințe judecătorești în temeiul articolului 29 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 29 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 265 § 1; de 5 ori de închidere a unei ședințe judecătorești în temeiul articolului 5 din Codul Penal Turk, în temeiul articolului 5 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 5 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 5 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 26 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 26 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului Turk; de 5 din Codul Penal Türk, în temeiul articolului 26 din Codul Penal Turk, în temeiul articolului Turk, în temeiul articolului 26 din Codul Penal Turk, în temeiul articolului Turk, în temeiul articolului Turk, în temeiul articolului Turk, în temeiul articolului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turkului Turk
Avocatul reclamantului a depus o plângere în fața Curții printr-o scrisoare de pe 22 septembrie 2012 și trimisă în aceeași zi, menționând, printre altele: (i) data și numărul plângerii în legătură cu reclamantul; (ii) numele infracțiunilor care au fost indicate ca motive pentru arestarea și arestarea reclamantului; (iii) numele instanței care a pronunțat sentința împotriva reclamantului și suma sentințelor; (iv) data la care Tribunalul a pronunțat sentința împotriva reclamantului; și (v) că reclamantul a fost chemat în legătură cu Convenția 5, 6 și 14 și că, în plus față de criteriile privind dreptul la organizare, a fost solicitată o declarație de participare necesară din partea Curții, în vederea finalizării unei formulare de plângere.
Nitekim a adus această plângere doar în 7 cazuri, deoarece în data de 22 septembrie 2012 nu a fost prezentată o astfel de plângere în termen de șase luni, iar în această privință, guvernul a invitat pentru prima dată reclamantul să depună o plângere inadmisibilă, deoarece în prima instanță nu a fost prezentată o plângere pentru șase luni, în conformitate cu art. 28 din Constituția României (Art. 289 alin.
În cele din urmă, faptul că un reclamant sau un avocat se bazează doar pe art. 6 nu este suficient pentru a acoperi toate plângerile ulterioare formulate în temeiul acestei dispoziții (exemplu: Zervakis/Yunanaistan (k.k.), nr. 64321/01, 17 octombrie 2002 și anulată anterior Allan § 2). 10.În ciuda faptului că în litigiul de cauză reclamantul, Guvernul, nu a susținut niciun document, Curtea a decis că hotărârea Curții Supreme din 25 mai 2012 nu a respectat afirmația că a ajuns la o pedeapsă de șapte luni de judecată în data de 27 august 2012.În nici un moment din termenul de șapte luni de judecată în fața Curții nu a fost indicată data la care a început să se pronunțe hotărârea Curții Supreme.11 Herüdaș, Curtea a decis că, în urma unei șapte luni de judecată, a început să se pronunțe cu avocatul reclamantului.
În acest context, Curtea notează că, deși avocatul reclamantului a menționat în antecedentul din 22 septembrie 2012 că s-a susținut încălcarea articolelor 5, 6 și 14 din Convenție, nu a fost furnizat niciun detaliu pentru aceste plângeri, în timpul procesului penal împotriva reclamantului, în afară de o afirmație generală că drepturile sale în temeiul acestor dispoziții au fost încălcate.13 Prin urmare, Curtea a decis că, în temeiul dispozițiilor articolului 22 din Hotărârea Curții din 15 martie 2021, termenul de șase luni a fost limitat la 15 martie, adică după data la care a fost notificată plângerea în temeiul regulilor de procedură, adică 15 martie 2022, iar în cazul în care a fost notificată plângerea în temeiul articolului 220 din Hotărârea Curții din 15 martie 2012, nu a fost acceptată nicio modificare a termenului de șase luni, în sensul articolului 35 din Hotărârea Curții din 24 martie 2012, în sensul articolului 35 din Hotărârea Curții din 14 martie 2012, în sensul articolului 35 din Hotărârea din 24 martie 2012 în temeiul articolului 35 din Hotărârea din 24 martie, în temeiul articolului 35 din Hotărârea din 14 martie, în temeiul articolului 35 din Hotărârea din 22 martie, în temeiul articolului 35 din 22 din Hotărârea din 14 martie, în temeiul articolului 22 din Martie, în temeiul articolului 22 din Hotărârea din 22 din 22 martie, în temeiul articolului 22 din 22 din 22 din Martie, în temeiul articolului 22 din Hotărârea Curții, în temeiul articolului 22 din martie, în temeiul articolului 22 din ordinul Hotărârii, în temeiul articolului 22 din martie, în temeiul articolului 22 din Legii, în temeiul articolului 22 din Legii, în temeiul articolului 32 din Legii, în temeiul articolului, în temeiul articolului 2 din Legii, în temeiul articolului 2 din Legii, în temeiul articolului 2 din Legii, în temeiul articolului 2 din Legii, în temeiul articol 2 din
Bașvuru no. 61831/12
Barıș KAYA / Türkiye
Bașkan,
Egidijus Kūris,
Hâkimler,
Pauliine Koskelo,
GilbertoFelici,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’inin katılımıyla 18 Ekim 2022 tarihinde Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
İstanbul Barosuna kayıtlı Avukat S. Dursun tarafından temsil edilen ve 1991 yılında doğmuș ve Mardin’de ikamet eden Barıș Kaya (“bașvuran”) adlı bir Türk vatandașı tarafından, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca, 22 Eylül 2012 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine Mahkemeye yapılmıș olan bașvuruyu (no. 61831/12);
Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”), bașvuranın suçluluk karinesi temelinde mahkûm edilmesi nedeniyle ceza yargılamasının adil olmadığı iddiasına ilișkin șikâyetin bildirilmesi ve bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilmez olduğunun beyan edilmesi kararını;
ve tarafların beyanlarını dikkate alarak,
Gerçekleștirilen müzakereler sonucunda așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Söz konusu zamanda yürürlükte bulunduğu haliyle Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 250 § 1. maddesinde belirtilen ağırlaștırılmıș suçlarla ilgili davalara bakma konusunda özel yetkisi bulunan Diyarbakır 5. Ağır Ceza Mahkemesi 22 Aralık 2011 tarihinde, bașvuranı așağıda yer alan suçlardan suçlu bularak yine așağıda yer alan cezalara çaptırmıștır:
(i) Türk Ceza Kanunu’nun 220 § 6 maddesi uyarınca PKK (Kürdistan İșçi Partisi) tarafından yapılan genel çağrılara yanıt olarak iki gösteriye katıldığı gerekçesiyle, silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç ișleme suçundan altı yıl üç ay hapis cezası;
(ii) Türk Ceza Kanunu’nun 265 § 1 maddesi uyarınca güç kullanarak, özellikle de taș atarak, kamu görevlisine karșı görevini yapmasını engelleme suçundan iki kez on ay hapis cezası;
(iii) gösteriler sırasında yüzünü ve bașını kapattığı gerekçesiyle Terörle Mücadele Kanunu’nun (3713 sayılı Kanun) 7(2) maddesi uyarınca terör örgütü lehine propaganda yapmak suçundan iki kez on ay hapis cezası; ve
(iv) 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüșleri Kanunu’nun 33 (1) maddesi uyarınca, taș tașıyarak gösteriye katılmak suçundan iki kez beș ay hapis cezası.
2.
Yargıtay 25 Mayıs 2012 tarihinde yargılamayı yürüten mahkemenin kararını onamıștır.
3.
Yargıtayın kararı 27 Ağustos 2012 tarihinde yargılamayı yürüten mahkemenin yazı ișleri müdürlüğü kalemine ulașmıștır.
4.
Bașvuranın avukatı 30 Ağustos 2012 tarihli bir yazılı beyanla yargılamayı yürüten mahkemeye bașvurmuș ve 5 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren ve kesinleșen mahkûmiyet kararlarına uygulanabilen 6352 sayılı Kanun hükümleri kapsamında bașvuranın mahkûmiyetlerinin infazının durdurulmasını talep etmiștir. Yargılamayı yürüten mahkeme 14 Eylül 2012 tarihinde bașvuranın mahkûmiyetlerinin söz konusu Kanun kapsamı dıșında olduğuna karar vererek bu talebi reddetmiștir.
5.
Bașvuranın avukatı, 22 Eylül 2012 tarihli ve aynı tarihte gönderilen bir sayfalık yazıyla Mahkemeye bașvuruda bulunmuș ve diğer hususların yanı sıra șunları belirtmiștir:
(i) bașvuran hakkında düzenlenen iddianamenin tarihi ve numarası;
(ii) bașvuranın yakalanmasına ve tutuklanmasına gerekçe olarak gösterilen suçların adları;
(iii) bașvuranın mahkûmiyetine karar veren mahkemenin adı ve bașvuranın toplam mahkûmiyet süresi;
(iv) Yargıtayın bașvuranın mahkumiyetini onadığı tarih; ve;
(v) bașvuranın Sözleșme’nin 5, 6 ve 14. maddeleri kapsamındaki haklarının ihlal edildiği görüșünde olması nedeniyle Mahkemeye bașvuruda bulunmanın gerekli görüldüğüne dair açıklaması. İlgili yazının ekinde, bașvuranın avukatına Mahkemeye bașvuruda bulunma yetkisi verdiğine dair bir yetki formu yer almaktaydı.
6.
Bașvuranın avukatı 7 Mart 2013 tarihinde yollanmıș olan bir yazıyla, diğer hususların yanı sıra, bașvuranın yerel mahkemelerin, söz konusu hükümde yer alan “suç örgütü adına suç ișleme” kriterini sanık ile silahlı terör örgütü arasında bireysel bir bağlantı olduğunu göstermeye gerek olmaksızın, özellikle PKK’nın genel çağrı yaptığı bir gösteriye katılmayı da kapsayacak șekilde yorumladıkları yönündeki șikâyetini içeren tamamlanmıș bașvuruyu sunmuștur. Dolayısıyla bașvuran, varsayımlara dayanan yerel mahkeme yorumunun Sözleșme’nin 6. maddesi kapsamında adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini iddia etmiștir.
7.
Hükümet, bașvuranın Sözleșme’nin 35 § 1 maddesinde öngörülen altı aylık süre sınırına uymadığını, zira Yargıtayın 25 Mayıs 2012 tarihli kararının mahkeme yazı ișleri müdürlüğü kalemine ulaștığı tarih olan 27 Ağustos 2012 tarihinden itibaren altı ay içerisinde suçluluk karinesine dayanılarak mahkûm edilmesi nedeniyle Sözleșme’nin 6. maddesinin ihlal edildiğine ilișkin șikâyetini dile getirmediğini ileri sürmüștür. Nitekim, bașvuran bu șikâyetini ancak 7 Mart 2013 tarihinde dile getirmiștir, zira 22 Eylül 2012 tarihli yazısında böyle bir șikâyette bulunmamıștır. Hükümet bu doğrultuda, Mahkemeyi altı aylık süre sınırına uyulmaması nedeniyle bașvuruyu kabul edilemez olduğuna karar vermeye davet etmiștir.
8.
Bașvuran, bu hususa ilișkin bir yorumda bulunmamıștır.
9.
Mahkeme, somut bașvurunun yapıldığı tarihteki uygulamasına göre, genel bir kural olarak Sözleșme’nin 35 § 1 maddesi uyarınca altı aylık sürenin ișlemesinin bir bașvuran tarafından bașvuruda bulunma niyetinde olduğunu gösteren ve bazı șikâyetlerinden esas itibariyle bahsettiği ilk yazısıyla kesildiğini yinelemektedir (bk.
Allan/Birleșik Krallıkd Kingdom
(k.k.), no. 48539/99, § 2, 28 Ağustos 2001). İlk bașvuru kapsamında dile getirilmeyen söz konusu șikâyetler için altı aylık süre sınırının ișleyiși, șikâyetin ilk kez Mahkemeye bildirildiği tarihe kadar kesintiye uğramaz (bk.
Božinovski/Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti
(k.k.), no.
68368/01
, 1 Șubat 2005). Son olarak, bir bașvuranın veya avukatının sadece 6. maddeye dayanması, bu hüküm uyarınca yapılan sonraki tüm șikâyetleri kapsamak için yeterli değildir (kıyaslayınız
Zervakis/Yunanaistan
(k.k.), no.
64321/01
, 17 Ekim 2002 ve yukarıda anılan
Allan
§
2).
10.
Mahkeme somut davada bașvuranın, Hükümetin, herhangi bir belgeyle desteklenmemesine rağmen, Yargıtayın 25 Mayıs 2012 tarihli kararının 27 Ağustos 2012 tarihinde yargılamayı yürüten mahkemenin kalemine ulaștığı yönündeki iddiasına itiraz etmediğini kaydetmektedir. Mahkeme nezdindeki yargılamaların hiçbir noktasında bașvuranın Yargıtayın kararından haberdar olduğu tarihi belirtmemiș olması da önemlidir.
11.
Her halükarda, Mahkeme ayrıca, bașvuranın avukatının 30 Ağustos 2012 tarihli yazılı beyanlarıyla, 5 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6352 sayılı Kanun’un kesinleșen mahkûmiyetlere uygulanabilmesi nedeniyle ilgili Kanun’un hükümleri ıșığında mahkemeden bașvuran hakkında verilen cezaların infazının durdurulmasını talep ettiğini kaydetmektedir. Dolayısıyla Mahkeme, bașvuranın nihai iç hukuk kararından en geç 30 Ağustos 2012 tarihinde haberdar olması gerektiği sonucuna varmıștır. Diğer bir deyișle, altı aylık süre sınırı 31 Ağustos 2012 tarihinde ișlemeye bașlamıș ve 28 Șubat 2013 Perșembe günü gece yarısı sona ermiștir (kıyaslayınız
Sabri Güneș/Türkiye
[BD], no. 27396/06, §§ 44 ve 45, 29
Haziran 2012).
12.
Dolayısıyla, somut davada altı aylık süre sınırının ne zaman kesintiye uğradığı sorusu ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda Mahkeme, bașvuranın avukatının Sözleșme’nin 5, 6 ve 14. maddelerinin ihlal edildiğini iddia ettiği 22 Eylül 2012 tarihli ön yazıda belirtmesine rağmen, bașvuranın aleyhindeki ceza yargılaması sırasında bu hükümler kapsamındaki haklarının ihlal edildiğine dair genel bir ifadeden bașka bu șikâyetler için hiçbir ayrıntı verilmediğini kaydetmektedir.
13.
Bu nedenle Mahkeme, yukarıda belirtilen yazının, 15 Mart 2021 tarihinde Hükümete bildirilen tek șikâyet olan Ceza Kanunu’nun 220 § 6 maddesinde öngörülen suçla ilgili ceza davalarında haksız bir fiili karinenin ișleyișine ilișkin herhangi bir șikâyetin özet bir versiyonunu bile içerdiği sonucuna varamaz. Nitekim, bu șikâyet ve 22 Eylül 2012 tarihli ön yazıda belirtilen diğer șikâyetler ilk kez 7 Mart 2013 tarihli bașvuru formunda dile getirilmiștir; bu da altı aylık süre sınırının ișlemesinin ancak bu tarihte, yani söz konusu zaman sınırının sona ermesinden sonra kesintiye uğradığı anlamına gelmektedir.
14.
Dolayısıyla bașvurunun Sözleșme’nin 35 §
1 maddesi anlamı kapsamında altı aylık süre kuralına uymaması nedeniyle Sözleșme’nin 35 §
4 maddesi uyarınca reddedilmesi gerekmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Bașvurunun kabul edilemez olduğuna
karar vermiștir.
İșbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiș olup; 24 Kasım 2022 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan