În cazul Dağtekin/Turcia, președintele Egidijus Kūris, judecătorii Pauliine Koskelo, Frédéric Krenc și directorul departamentului de afaceri Dorothee von Arnimin, cu participarea la reuniunea de la Comitetul pentru drepturile omului din cadrul Tribunalului European pentru Drepturile Omului (Dorothee von Arnimin), a fost sesizat de către președintele Diyarbakır Barosul Tarașșkar R. Yalçın Baygarı, reprezentat de președintele Șan Șanșkar Özgür, cu privire la următoarele tarife:
De asemenea, în urma unei alegeri din 28 martie 2004, în Turcia, a avut loc alegerile municipale. DEHAP, după numărarea voturilor, a câștigat aceste alegeri în districtul Ceylanpınar.Datorită protestelor din afara districtului, persoanele în cauză au fost invitate de către comitetul de alegeri în cursul alegerii, cu sloganul același, "Sonulește-te, președintele nostru, 14 aprilie 2004", după ce a fost pedepsit cu o infracțiune, de organizarea unei demonstrații pe șosea.
Procurorul Șanlıurfa Cumhuriyet, la 15 octombrie 2004, a inițiat anchete penale împotriva reclamantului, acuzat de organizarea unei demonstrații ilegale. Judecătorul Asliyev Ceza, la 23 decembrie 2009, l-a condamnat la un an, șase luni de închisoare, în temeiul art. 22 și 23 din Legea nr. 2911 și a art. 28 din aceeași lege. Cu toate acestea, judecătorul Asliyev Ceza a decis să fie suspendată declararea sentinței de cinci ani de libertate. Judecătorul Șanlıurfa Ağır Ceza, care a declarat că reclamantul nu este o organizație democratică, a declarat, la 29 ianuarie 2010, că nu este o organizație democratică.
Curtea constată, în special, că în procesul în cauză au participat peste opt sute de persoane, că a avut loc o acțiune de deschidere a unei ședințe de protest și că manifestanții s-au dispersat în acțiuni violente. În plus, Curtea constată că unele acțiuni au fost organizate în vederea protejării unor sloganuri considerate ilegale de către societate, că o acțiune de protecție a drepturilor de manifestare a autorității este justificată de o acțiune de protecție a drepturilor de manifestare ale autorității (art. 3711 din Hotărârea Cetinov/Türkiye, în special, art. 3704 din Hotărârea Cetinov/Türkiye, din 28.04.2013, § 269 din Hotărârea Cetinov/Türkiye, din 28.04.2020, în vederea protecției unor persoane în cauză).
În cazul în care, în mod concret, procesul este considerat ilegal în temeiul articolelor 22 și 23 din Legea în cauză, respectiv, în temeiul articolului 23 din Legea în cauză, respectiv, în temeiul articolului 23 din Legea în cauză, respectiv, în temeiul articolului 23 din Legea în cauză. În cazul în care aceste dispoziții au fost adoptate în comun, acestea interzic desfășurarea de demonstrații în perioada în care au avut loc evenimentele, pe drumurile publice, pe autostradă și în fața clădirilor în care au loc întruniri libere ale serviciilor publice. În cazul în care părțile au decis să limiteze organizarea de întâlniri și de demonstrații la o serie de acte, în cazul în care, în temeiul articolului în cauză, DEHAP C este considerat că nu a avut loc o demonstrație, ci doar a fost organizată în scopul de a reînregistra rezultatele alegerilor sau a reînregistra rezultatele, atunci când a fost trimisă o declarație de protest în fața unui partid politic, în cazul în care nu a avut loc o demonstrație, sau în cazul în care a avut loc o demonstrație în fața unui partid politic, în care a avut loc o demonstrație în fața unui partid politic, în care a avut loc o demonstrație în fața unui partid politic, în care a avut loc o demonstrație în față de o demonstrație în fața unui partid politic, în care a avut loc o demonstrație în față de o demonstrație în față de o demonstrație în față de o demonstrație, în care a avut loc o demonstrație în față de demonstrație, în față de o demonstrație, în care a avut loc o demonstrație în față de demonstrație, în față de o demonstrație, în care a avut loc o demonstrație în față de demonstrație, în față de a unei demonstrație în față de demonstrație, în față de a unei demonstrație în față de a unei demonstrații în față de a unei demonstrații înfățiune în față de față de față de față de față de față de față de față de față de față de față de față de față de față de față, în față de față
În aceste condiții, Curtea nu are nici o îndoială că pedeapsa aplicată reclamantului pentru organizarea unei demonstrații în contradicție cu prevederile Legii nr. 2911 va cauza o amenințare cantitativă asupra exercitării dreptului de demonstrație garantat de art. 11 din Convenție, chiar dacă s-a decis să se retragă interpretarea hotărârii, iar pedeapsa aplicată reclamantului va cauza o amenințare cantitativă asupra exercitării dreptului de demonstrație garantat de art. 11 din Convenție (comparați cu hotărârea CEDO nr. 2911 , § 54). Prin urmare, intervenția în cauză este necesară pentru a stabili că primele întâlniri de urgență social-democratice sau de urgență socială sunt necesare pentru a rezolva toate problemele de urgență, iar în cele din urmă, se va pregăti o sumă de bani pentru a răspunde cererii reclamantului, în conformitate cu art. 11.
Curtea a decis plata a 1.500 de euro, cu excepția tuturor taxelor care trebuiau plătite ca despăgubiri morale (compare cu decizia Kemal Çetin, § 60 menționată mai sus), și a respins toate cererile de despăgubiri materiale ale reclamantului. În ceea ce privește cheltuielile, Curtea reamintește că aceste cheltuieli pot fi rambursate prin verificarea adecvării unei cereri, necesității cheltuielilor și a sumelor plătite și prin stabilirea unei sume rezonabile. Curtea a decis, în mod concret, că, după luarea în considerare a dovezilor de fapt prezentate de reclamant, este posibil ca, în fiecare caz, să se obțină o sumă de 500 de dolari, inclusiv suma de 500 de dolari, pe baza oricărei taxe pe care o solicită reclamantul, și că suma de 500 de dolari este rezonabilă în cazul în care este necesară plata unei taxe rezonabile.
Din data expirării termenului în cauză până la data plății, această hotărâre a fost pronunțată în limba franceză și, în conformitate cu articolele 77 alineatul (2) și (3) din Regulamentul de procedură, a fost notificată în scris Curții la data de 14 februarie 2023.
(Bașvuru No. 69489/10)
KARAR
14 Șubat 2023
İșbu karar kesinleșmiștir. Bazı șekli düzeltmelere tabi tutulabilir.
Dağtekin/Türkiye davasında,
Bașkan
Egidijus Kūris,
Hâkimler
Pauliine Koskelo,
Frédéric Krenc
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Diyarbakır Barosuna bağlı Avukat R. Yalçındağ Baydemir tarafından temsil edilen, Șanlıurfa’da ikamet eden ve 1960 doğumlu bir Türk vatandașı olan Ahmet Dağtekin’in (“bașvuran”), 14 Ağustos 2010 tarihinde, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca Mahkemeye yapmıș olduğu bașvuruyu (no. 69489/10),
Sözleșme’nin 10 ve 11. maddelerine ilișkin șikâyetin, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmesine ve bașvurunun geri kalanının kabul edilemez olduğunun beyan edilmesine ilișkin kararı,
Tarafların görüșlerini dikkate alarak
24 Ocak 2023 tarihinde kapalı oturumda gerçekleștirilen müzakerelerin ardından, söz konusu tarihte așağıdaki kararı vermiștir:
Bașvuru, Ceylanpınar (Șanlıurfa) İlçe Belediye Bașkan Yardımcısı ve DEHAP (Demokratik Halk Partisi) siyasi partisi üyesi olan bașvuranın, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüșleri Kanunu (“2911 sayılı Kanun”) tarafından cezalandırılan bir suç olan, genel yolda yasa dıșı bir gösteri düzenlemesi nedeniyle mahkûm edilmesiyle ilgilidir.
28 Mart 2004 tarihinde Türkiye’de belediye seçimleri yapılmıștır. DEHAP, oyların sayılmasının ardından Ceylanpınar ilçesinde bu seçimleri kazanmıștır. Sonuca itiraz edilmesi nedeniyle, söz konusu ilçenin seçim kurulu tarafından tutulan oy pusulaları, yeniden incelenmek üzere, 14 Nisan 2004 tarihinde Adliye binasında bulunan Șanlıurfa İl Seçim Kuruluna (“Șanlıurfa Seçim Kurulu”) iletilmiștir
Polis tarafından 17 Nisan 2004 tarihinde düzenlenen olay tutanağına göre, bașvuran, 16 Nisan 2004 tarihinde, Adliye önünde toplanan DEHAP yandașlarıyla konușmuș ve bu kișileri ertesi gün aynı yerde kalabalık bir șekilde toplanmaya çağırmıștır. Belirtilen günde, bașvuran, iddiaya göre, Șanlıurfa Seçim Kurulu kendilerine bir açıklama yapıncaya kadar, kalabalığı adliye önünde oturma eylemi yapmaya davet etmiștir. Bu oturma eylemi, yaklașık on beș dakika sürmüș ve eylem boyunca, söz konusu grup trafiği engellemiș ve ardından kalabalık, DEHAP merkezine doğru ilerleyerek beș dakika daha trafiği aksatmıș ve “Biji Serok Apo” (“Yașasın Bașkan Apo”), “Öcalan Öcalan”, “Öcalan’sız dünyayı bașınıza yıkarız” ve “AKP șașırma bizi dağa tașırma” șeklinde sloganlar atmıștır.
Șanlıurfa Cumhuriyet savcısı, 15 Ekim 2004 tarihinde, yasa dıșı gösteri düzenlemekle suçlanan bașvuran hakkında ceza sorușturmaları bașlatmıștır.
Asliye Ceza Mahkemesi, 23 Aralık 2009 tarihinde, bașvuranı, 2911 sayılı Kanun’un 22. maddesi ve 23. maddesinin e) bendi yollaması ile aynı Kanun’un 28. maddesi uyarınca bir yıl, altı ay hapis cezasına mahkûm etmiștir. Bununla birlikte Asliye Ceza Mahkemesi, beș yıl süreyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiștir. Șanlıurfa Ağır Ceza Mahkemesi, bașvuranın bu karara karșı itiraz etmesinin ardından, 29 Ocak 2010 tarihinde bu itirazı reddetmiștir.
Mahkeme, bașvuranın, bir gösteri düzenlediği gerekçesiyle mahkûm edilmesi nedeniyle, Sözleșme’nin 10 ve 11. maddelerinin ihlalinden dolayı mağdur olduğunu belirttiğini gözlemlemektedir.
Hükümet, bu iddiaya karșı çıkmaktadır. Hükümet, kendisine göre barıșçıl olmayan bir gösterinin söz konusu olması nedeniyle, bașvuranın ifade özgürlüğü hakkını ve toplanma özgürlüğü hakkını kullanmasına yönelik bir müdahale olmadığı kanaatine varmaktadır. Hükümet, nitekim göstericilerin terör örgütü lehine sloganlar attıklarını ve trafiği engellediklerini belirtmektedir. Hükümet, dolayısıyla, bașvuranın mahkûmiyetinin kanunla öngörüldüğünü ve demokratik bir toplumda gerekli olduğunu değerlendirmektedir.
Mahkeme, bașvuranın șikâyetlerini sunma șeklini ve davada olayların meydana geliș șeklini dikkate alarak, mevcut davada ortaya çıkan esas hukuki sorunun, yalnızca Sözleșme’nin 11. maddesinin alanına girdiği kanaatindedir (
Kudrevičius ve diğerleri/Litvanya
[BD], no.
37553/05, § 85, AİHM 2015 kararıyla karșılaștırınız).
Mahkeme, somut olayda, ihtilaf konusu gösteriye sekiz yüzden fazla kișinin katıldığını, bu gösterinin bir oturma eylemine yol açtığını ve göstericilerin șiddet eylemlerinde bulunmadan dağıldıklarını kaydetmektedir. Mahkemeye göre, bazı göstericilerin bu vesileyle yasa dıșı olduğu değerlendirilen sloganlar atmıș olması, bașvuranın gösteri yapma hakkından yoksun bırakılmasını tek bașına haklı çıkarmaz (
Kemal Çetin/Türkiye
, no. 3704/13, § 39, 26 Mayıs 2020 kararıyla karșılaștırınız). Bununla birlikte Mahkeme, bașvuranın ceza sorușturmalarına maruz kaldığını, yasa dıșı bir gösteri düzenlemekten suçlu bulunduğunu ve hapis cezasına mahkûm edildiğini ve bu cezanın ertelendiğini tespit etmektedir. Mahkeme, yukarıdaki hususları dikkate alarak, söz konusu mahkûmiyetin, bașvuranın toplanma özgürlüğü hakkını kullanmasına kamu makamları tarafından yapılan bir müdahale teșkil ettiği kanaatindedir.
Mahkeme, mevcut davada, ihtilaf konusu müdahalenin kanunla öngörüldüğü (2911 sayılı Kanun’un 28. maddesi) ve Sözleșme’nin 11. maddesinin 2. fıkrası uyarınca meșru bir amaç izlediği hususlarına taraflarca itiraz edilmediğini kaydetmektedir. Somut olaydaki uyușmazlık, müdahalenin “demokratik bir toplumda gerekli” olup olmamasıyla ilgilidir.
Mahkeme, bașvuranın 2911 sayılı Kanun’un 28. maddesi uyarınca mahkûm edildiğini kaydetmektedir. Söz konusu hüküm, yasa dıșı bir gösteri düzenlemeyi ve yönetmeyi hapis cezası ile cezalandırmaktadır. Mahkeme, somut olayda, gösterinin söz konusu Kanun’un 22. maddesi ve 23. maddesinin e) bendi uyarınca yasa dıșı kabul edildiğini kaydetmektedir. Birlikte okunduğunda bu hükümler, olayların meydana geldiği dönemde, genel yollarda, otoyolda ve kamu hizmeti görülen bina önlerinde gösteri yapılmasını yasaklamaktaydı.
Taraflarca sunulan görüșlere ve belgelere göre, söz konusu gösteri, DEHAP’ın Ceylanpınar ilçesinde kazandığı seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi amacıyla oy pusulalarının Șanlıurfa Seçim Kuruluna gönderilmesinden birkaç gün sonra düzenlenmiștir. Mahkemeye göre, söz konusu gösteri, bu siyasi partinin bir üyesi olarak bașvuran için meșru bir menfaat teșkil etmekteydi.
Ardından Mahkeme, gösterinin toplamda sadece yirmi dakika sürdüğünü ve șiddet olmaksızın gerçekleștirildiğini ve dağıldığını kaydetmektedir. Bununla birlikte yerel mahkeme, gösterinin barıșçıl niteliğini dikkate almadan ve bașvuranın meșru bir menfaati olup olmadığına bakmadan bașvuranın mahkûmiyetine karar vermiștir.
Bu bağlamda Mahkeme, barıșçıl bir toplantı düzenleme veya böyle bir toplantıya katılma özgürlüğünün, kendisi bu vesileyle kınanacak bir eylem sergilemeyen bir siyasi parti üyesi bakımından en ufak bir sınırlamaya tabi tutulamayacağı kadar büyük bir önem tașıdığını hatırlatmaktadır (
Gün ve diğerleri/Türkiye
, no. 8029/07, § 83, 18 Haziran 2013). Mahkeme, bu koșullarda, 2911 sayılı Kanun hükümlerine aykırı bir gösteri düzenlediği gerekçesiyle bașvuranı hapis cezasına mahkûm etmenin ve bu cezanın ertelenmesinin așırı olduğu kanaatindedir. Bașvuran hakkında verilen cezanın, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiș olsa bile, bașvuranın Sözleșme’nin 11. maddesi tarafından güvence altına alınan gösteri yapma hakkını kullanması üzerinde “caydırıcı bir etkiye” neden olacak nitelikte olduğu konusunda herhangi bir șüphe bulunmamaktadır (yukarıda anılan
Kemal Çetin
, § 54 kararıyla karșılaștırınız). Dolayısıyla, söz konusu müdahalenin “demokratik bir toplumda gerekli” olduğu veya “zorunlu bir sosyal ihtiyacı” karșıladığı tespit edilmemiștir.
Sonuç olarak, Sözleșmenin 11. maddesi ihlal edilmiștir.
Bașvuran, manevi tazminat olarak 15.000 avro ve maddi tazminat olarak 2.000 avro talep etmektedir. Bașvuran ayrıca, masraf ve giderler bağlamında, avukatlık masrafları (bașvuranın avukatıyla ilk görüșmesi, bașvurunun hazırlanması, Hükümetin görüșlerine cevabın hazırlanması ve 41. madde uyarınca talebin sunulması), posta masrafları ve fotokopi masrafları için 2.554 avro talep etmektedir. Bașvuran, talebine dayanak olarak 11 Șubat 2018 tarihinde imzalanan avukatlık sözleșmesini sunmaktadır.
Hükümet, talep edilen miktarların așırı ve haksız olacağı gerekçesiyle bașvuranın söz konusu tüm taleplerine itiraz etmektedir.
Mahkeme, bașvurana, manevi tazminat olarak, ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere 1.500 avro ödenmesine hükmetmekte (yukarıda anılan
Kemal Çetin
, § 60 kararıyla karșılaștırınız) ve bașvuranın tüm maddi tazminat taleplerini reddetmektedir.
Masraf ve giderler ile ilgili olarak, Mahkeme, bir bașvurana, masraf ve giderlerin doğruluğunu, gerekliliğini ve ödenen miktarların makul olduğunu ispatlamak kaydıyla bu masrafların iade edilebileceğini hatırlatmaktadır. Mahkeme, somut olayda, bașvuran tarafından sunulan kanıtlayıcı belgeleri dikkate alarak, bașvurana, bașvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere, 500 avro ödenmesinin makul olduğu kanaatindedir.
Mahkeme, gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankasının marjinal kredi faizlerine uyguladığı faiz oranına üç puan eklenerek elde edilecek oranın uygulanmasının uygun olduğu sonucuna varmaktadır.
Bașvurunun kabul edilebilir olduğuna;
Sözleșme’nin 11. maddesinin ihlal edildiğine;
a)
Davalı Devletin, bașvurana, üç aylık bir süre içinde, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere așağıdaki miktarları ödemekle yükümlü olduğuna:
Manevi tazminat olarak, ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere, 1.500 avro (bin beș yüz avro);
Masraf ve giderler karșılığında, bașvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergi tutarı hariç olmak üzere 500
avro (beș yüz avro);
b)
Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme tarihine kadar, bu tutara Avrupa Merkez Bankasının o dönem için geçerli olan marjinal kredi faiz oranının üç puan fazlasına eșit oranda basit faiz uygulanmasına;
Bașvurunun geri kalan kısmı için adil tazmin talebinin reddine
karar vermiștir.
İșbu karar Fransızca dilinde tanzim edilmiș olup, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2 ve 3. fıkraları gereğince 14 Șubat 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Egidijus Kūris
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan