AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KOP / TÜRKİYE (Bașvuru no. 47404/20) KARAR STRAZBURG 21 Martie 2023 Această hotărâre poate fi supusă unor modificări de formă în urma încheierii.În cazul Kop / Türkiye, președintele, Jovan Ilievski, Hâkimler, Lorraine Schembri Orland, Diana Sârcu, și directorul adjunct al Departamentului Dorothee von Arnimin au depus plângeri în cadrul Curții Europene a Drepturilor Omului (İkin Bölüm); Comitetul de Stat al Republicii Turcia, numit în 1970 și numit în anul 1970 și numit în aceeași poziție de conducere a unui tribunal turc, Ali Fuat Gülün (vörüm) s-a declarat responsabil cu o plângere; Parlamentul European a declarat că a primit următoarele plângeri în legătură cu o plângere în temeiul articolului 1.
3.Bașvuran, pentru a fi trimisă prin poștă, a primit un plic de 96 de pagini cu o scrisoare din diverse povestiri scurte pe care le-a scris ea însăși, în care a fost scrisă o scrisoare pe care administrația penitenciarului i-a dat-o. Comisia de citire a scrisorii penitenciarului a decis, după examinarea scrisorii, să trimită un plic la consiliul de disciplină în cauză în scopul unei examinări suplimentare. 4.
MAHKEMENİN DEĞERLENDİRMESİ SÖZLEȘMEȘNİN 10. MADDESİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA 7. Reclamantul, care nu a primit o decizie de trimitere a anumitor pagini ale scrisorii sale către reclamantul vizat, a fost pedepsit pentru că nu a trimis anumite pagini ale scrisorii sale către administratorul execuției, iar motivul pentru care nu a trimis o plângere către reclamantul vizat a fost de a se referi la dreptul la plângere al reclamantului, care a fost identificat numai în articolele 8 și 10 din Convenție, în urma unei plângeri împotriva organizației care a fost acuzată de acest lucru.
În primul rând, guvernul a susținut că cererea nu a fost admisă, deoarece nu a suferit un dezavantaj semnificativ ca urmare a deciziei de a nu trimite prin poștă anumite părți ale scrisorii. Guvernul a susținut că corespondența reclamantului nu a fost restricționată și că a continuat să trimită poștă. Bajuran a putut utiliza biblioteca instituției penale de execuție și a fost prezentat în ziare și alte publicații. În al doilea rând, guvernul a refuzat să pună în aplicare cererea în al doilea rând, din cauza lipsei de atenție a instanțelor naționale, a cărei metodă de investigare a fost în mod fundamental adecvată și inacceptabilă, a cărei victime a fost supusă, a cărei victime nu a fost supusă, a cărei victime nu a fost supusă niciunei cereri de decizie publică sau a cărei victime nu a fost supusă niciunei cereri de decizie publică sau a cărei victime nu a primit nicio pedeapsă pentru orice infracțiune și a cărei infracțiune.
În mod similar, Curtea consideră că accesul reclamantului la publicații și la biblioteca unei instituții de executare a pedepsei nu are legătură cu publicarea scrisului și nu reduce efectele negative ale acestuia. Prin urmare, nu se poate spune că reclamantul nu a suferit un dezavantaj semnificativ. Prin urmare, obiectivul privind afirmația Guvernului că nu există un dezavantaj semnificativ trebuie respins. În ceea ce privește al doilea obiectiv al Guvernului, Curtea consideră că argumentele susținute de libertățile de exprimare ale reclamantului sunt argumentele susținute de către autorul plângerii, care au fost susținute în temeiul articolului 10 din Convenție, că dreptul la apărare al reclamantului pe baza unei plângeri este înlăturat.
Curtea reiterează că în sistemul de drept intern turc a stabilit că scrisul unui deținut nu este în nici un caz o bază legală pentru înregistrarea lui în scris (vezi Günana și Alții, § 67 de mai sus și, de asemenea, Murat Türk, § 14 de mai sus).15 În această cauză, Curtea a decis că autoritățile instituției penale și instanțele naționale au decis să se înregistreze scrisul de înregistrare al reclamantului și că obiecțiile la care a răspuns reclamantul au fost respinse în sensul articolului 5275 din Legea nr. 683 din decretul de înregistrare.16 În această cauză, Curtea consideră că nu există nicio bază legală pentru înregistrarea scrisului de înregistrare al unui deținut în sensul articolului 5275 din Legea nr. 683 de mai sus, adică că nu există nicio bază legală pentru intervenția în apărare în societate, adică că nu există nicio justificare pentru înregistrarea înregistrarea scrisului de înregistrare a unui deținut în scris, în sensul articolului 5275 din Legea nr. 683 din Legea nr. 683 din mai sus și că nu există nicio justificare pentru înregistrarea acestui de înregistrare în sensul articolului 5275 din Legea nr. 107, precum și că nu există nicio justificare pentru în sensul articolului 10 din Legea nr. 108, iar în cazul în care nu există o justificare pentru înregistrarea scrisul de înregistrare a unui de înregistrare a unui de înregistr de înregistr de înregistr de înregistrare a unui de înregistr de înregistr de înregistr de înregistrare a unui de înregistr de înregistr de înregistr de înregistrare a unui de înregistr de înregistr de înregistr de înregistrare a unui de înregistr de înregistr de înregistrare a unui de înregistr de înregistr de înregistrare înregistrare înregistr de înregistr de înregistrare înregistr de înregistr de înregistrare înregistr de înregistr de înregistrare înregistrare înregistr de înregistrare înregistrare înregistr de înregistr de înregistrare înregistr de înregistr de înregistrare înregistr de înregistr de înregistrare înregistr de înregistr de în
Bașvuran, de asemenea, a avut în mâinile sale o cerere de despăgubire de 10.000 de euro, care reprezenta un venit potențial pe care îl va obține din publicarea poveștilor lui Bașvuran. Bașvuran, fără a avea o cerere specială, a cerut Tribunalului plata cheltuielilor și cheltuielilor aferente traducerii și cheltuielilor care au avut loc în judecata din fața Curții. Toplam 108 Türk lirası (în data de față aproximativă de 20 de euro) a trimis cinci facturi poștale în valoare de aproximativ 20 de euro. 19. Guvernul a cerut despăgubiri pentru aceste povești. 20.
În cazul în care reclamantul a solicitat plata a 20 de euro, cu excepția tuturor taxelor și cheltuielilor care pot fi reflectate, pentru a fi transformate în moneda de schimb din data plății și din moneda de contravenientă, a fost decisă plata de către reclamant a 20 de euro (douăzeci de euro) pentru toate cheltuielile și cheltuielile, (a) de la data expirării perioadei de trei luni menționate mai sus până la data plății, suma menționată mai sus, aplicarea dobânzii obținute printr-o simplă adăugare de trei puncte la rata dobânzii marginale valabilă pentru perioada respectivă a Băncii Centrale Europene; a decis respingerea restului cererii echitabile a cererii; această hotărâre a fost publicată în limba engleză sub titlul Tânzim, în conformitate cu art. 77 din Regulamentul Curții, în conformitate cu art. 2 §§ 2 3.
(Bașvuru no. 47404/20)
KARAR
21 Mart 2023
İșbu karar, kesin olup bazı șekli değișikliklere tabi tutulabilir.
Kop / Türkiye davasında,
Bașkan,
Jovan Ilievski,
Hâkimler,
Lorraine Schembri Orland,
Diana Sârcu,
ve
Bölüm Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Dorothee von Arnim’in katılımıyla Komite olarak toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm);
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine 1970 yılında doğmuș ve İzmir’de tutulan Türk vatandașı Ali Fuat Kop’un (“bașvuran”) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AİHM” veya “Mahkeme”), İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilișkin Sözleșme’nin (“Sözleșme”) 34. maddesi uyarınca, 15 Ekim 2020 tarihinde yapmıș olduğu bașvuruyu (no. 47404/20);
Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Bașkanı Hacı Ali Açıkgül tarafından temsil edilen Türk Hükümetine (“Hükümet”), Sözleșme’nin 10. maddesi kapsamındaki șikâyetin bildirilmesi ve bașvurunun geri kalan kısmının kabul edilmez olduğunun beyan edilmesi kararını, tarafların beyanlarını ve Hükümetin bașvurunun bir komite tarafından incelenmesine karșı itirazlarını reddeden kararı dikkate alarak, 28 Șubat 2023 tarihinde yapılan kapalı müzakerelerin ardından, aynı tarihte kabul edilen așağıdaki kararı vermiștir:
1.
Somut bașvuru, bașvuranın annesine posta yoluyla gönderilmek üzere teslim ettiği kısa hikâyelerden olușan bir el yazısına ceza infaz kurumu idaresi tarafından el konulmasına ilișkindir.
2.
Bașvuran ağırlaștırılmıș müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiștir. Bașvuran, söz konusu tarihte cezasını İzmir’de infaz etmektedir.
3.
Bașvuran, annesine posta yoluyla gönderilmesi için ceza infaz kurumu yönetimine, içinde kendisinin yazdığı çeșitli kısa hikâyelerden olușan 96 sayfalık bir el yazısını içeren bir zarf vermiștir. Ceza infaz kurumunun mektup okuma komisyonu, el yazısını inceledikten sonra daha fazla inceleme yapılması için ilgili el yazısını disiplin kuruluna sevk etmeye karar vermiștir.
4.
İzmir ceza infaz kurumunun disiplin kurulu, 28 Șubat 2020 tarihinde, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un (Kanun no. 5275) 68(3) maddesine dayanarak, bașvuranın edebi eseri olarak nitelendirdiği el yazısının belirli bölümlerini (toplam otuz bir sayfa), söz konusu sayfaların PKK (silahlı bir terör örgütü olan Kürdistan İșçi Partisi) üyeliğinden hükümlü veya tutukluları cesaretlendirme veya bu örgüt içinde daha fazla iletișim kurma amacı tașıdığı ve Türkiye Cumhuriyeti Devletine ve yetkililerine hakaret eden pasajlar içerdiği gerekçesiyle el koymaya karar vermiștir. Disiplin kurulu, el yazısının geri kalan sayfalarının asıl alıcısına gönderilmesine karar vermiștir.
5.
Karșıyaka infaz hâkimi ve Karșıyaka Ağır Ceza Mahkemesi bașvuranın disiplin kurulunun kararına yaptığı itirazları sırasıyla reddetmiș ve kararın yasaya ve usule, özellikle de hükümlülerin mektup, faks ve telgraf alma ve gönderme haklarına dair 5275 sayılı Kanun’un 68(3) maddesine uygun olduğunu belirtmiștir.
6.
Anayasa Mahkemesi 18 Eylül 2020 tarihli bir kararla, bașvuranın bireysel bașvurusunu haberleșmeye saygı hakkı kapsamında incelemiș ve ilgili bașvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğunu beyan etmiștir.
7.
Bașvuran, ceza infaz kurumu yönetiminin, el yazısının bazı sayfalarını hedeflenen alıcısına göndermeyip bunlara el koyma kararının, Sözleșme’nin 8 ve 10. maddelerinin ihlalini teșkil etmiș olmasından șikâyetçi olmuștur.
8.
Mahkeme, ceza infaz kurumu yönetimi tarafından el konulan belgelerin, bașvuran tarafından yazılmıș kısa öykülerden olușan bir el yazısı olduğunu kaydetmektedir. Ele geçirilen belgelerin, bașvuranın ifade özgürlüğü hakkını kullanmasının bir sonucu olduğu tartıșmasızdır. Bu nedenle, bașvuranın șikâyeti, yazıșmalarına saygı gösterilmesi hakkından ziyade ifade özgürlüğü hakkıyla ilgilidir. Yukarıda belirtilen hususlar ıșığında, Mahkeme, dava konusu olayların hukuki açıdan vasıflandırılması hususunda yetkili olması sebebiyle, bu șikâyetin yalnızca Sözleșme’nin 10. maddesi açısından incelenmesi gerektiği kanaatindedir (ayrıca karșılaștırınız
Sarıgül/Türkiye
, no. 28691/05, §§ 32-33, 23 Mayıs 2017).
9.
Hükümet kabul edilmezliğe gerekçe olarak üç itirazda bulunmuștur. Hükümet ilk olarak, bașvuranın, el yazısının belirli bölümlerinin postayla gönderilmemesi kararının bir sonucu olarak önemli bir dezavantaja maruz kalmadığı için bașvurunun kabul edilemez olduğunu ileri sürmüștür. Hükümet, bașvuranın yazıșmalarının kısıtlanmadığını ve posta gönderip almaya devam ettiğini belirtmiștir. Bașvuran, ceza infaz kurumu kütüphanesini kullanabilmiș ve gazetelere ve diğer yayınlara erișebilmiștir. Hükümet ikinci olarak, ikincillik ilkesine dikkat çekerek, ulusal mahkemelerin bașvurunun esasını usulüne uygun olarak incelemiș ve kabul edilemez olduğunu beyan etmiș olması nedeniyle, șikâyetin açıkça dayanaktan yoksun olduğunu ve bu sebeple kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerektiğini belirtmiștir. Hükümet son olarak, bașvuranın herhangi bir disiplin cezasına maruz kalmadığı ve çeșitli yollarla bilgi alma hakkından yararlanmaya devam etmiș olması sebebiyle mağdur statüsü tașımadığını belirtmiștir.
10.
Mahkeme, Hükümet’in bașvuranın mağdur statüsüne ilișkin itirazıyla ilgili olarak, bașvuranın herhangi bir disiplin cezasına maruz kalmamasının ve çeșitli yollarla bilgi almaya devam etmesinin herhangi bir telafi sunmadığı ve dolayısıyla el yazısına el konulmasıyla ilgili olarak mağdur statüsünün ortadan kalkması için yeterli olmadığı kanaatindedir (bk., bu davaya uygulanabildiği ölçüde,
Murat Türk/Türkiye
[Komite], no. 20686/19, §
10, 5 Nisan 2022). Benzer șekilde, Mahkeme, bașvuranın yayınlara ve ceza infaz kurumu kütüphanesine erișiminin, el yazısına el konulmasıyla ilgisi olmadığını ve bunun olumsuz etkilerini azaltmadığını düșünmektedir. Bu nedenle, bașvuranın önemli bir dezavantaja maruz kalmadığı söylenemez. Dolayısıyla, Hükümet’in önemli bir dezavantajın bulunmadığı iddiasına ilișkin itirazı reddedilmelidir. Hükümet’in ikinci itirazına ilișkin olarak, Mahkeme, ileri sürülen argümanların, Sözleșme’nin 10. maddesi uyarınca șikâyetin esasının incelenmesini gerektiren hususları gündeme getirdiği kanaatindedir.
11.
Mahkeme, bu șikâyetin Sözleșme’nin 35 § 3 (a) maddesi kapsamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve bașka herhangi bir kabul edilemezlik gerekçesini karșılamadığı kanaatindedir. Dolayısıyla, söz konusu șikâyetin kabul edilebilir olduğu beyan edilmelidir.
12.
Mahkeme, bașvuranın kısa öykülerden olușan el yazısının belirli bölümlerine el konulmasının ifade özgürlüğü hakkına bir müdahale teșkil ettiği kanaatindedir (bk. yukarıda anılan
Sarıgül
, §
43 ve
Günana ve Diğerleri/Türkiye
, no.
70934/10 ve 4 diğer bașvuru, §§ 60-61, 20 Kasım 2018).
13.
Hükümet, șikâyet edilen müdahalenin yasal dayanağının 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 68(3) maddesi ile Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük’ün (“Tüzük”) 91. maddesi olduğunu ileri sürmüștür.
14.
Mahkeme, Türk iç hukuk sisteminde bir tutuklunun el yazısının hiçbir koșulda el konulmasının yasal dayanağı olmadığını tespit ettiğini yinelemektedir (bk. yukarıda anılan
Günana ve Diğerleri
, § 67 ve ayrıca yukarıda anılan
Murat Türk
, § 14).
15.
Somut davada Mahkeme, ceza infaz kurumu yetkililerinin ve ulusal mahkemelerin, bașvuranın el yazısına el konulmasına karar verirken ve bașvuranın bu karara yaptığı itirazları reddederken 5275 sayılı Kanun’un 68(3) fıkrasına dayandıklarını kaydetmektedir. Ancak Mahkeme, Hükümet tarafından ihtilaf konusu müdahalenin yasal dayanağı olarak dayanılan 5275 sayılı Kanun’un 68(3) fıkrası ile Tüzüğün 91. maddesinin, hüküm giymiș mahkûmların mektup gönderme ve alma hakkı ve bu hakkın kullanımına yönelik olası kısıtlamalarla ilgili olduğunu gözlemlemektedir. Söz konusu hükümler, mahkûmların el yazılarının gözetimi veya bunlara el konulmasıyla ilgili değildir (ayrıca karșılaștırınız yukarıda anılan
Günana ve Diğerleri
, §§ 65-68). Dolayısıyla, Mahkeme somut davada yukarıda belirtilen davalardaki yaklașımından ayrılmasını gerektirecek bir neden görmemektedir.
16.
Mahkeme, bu nedenle, ihtilaf konusu müdahalenin, Sözleșme’nin 10 § 2 maddesi anlamında “kanunla öngörülmüș” olmadığını tespit etmiștir. Bu sonuç ıșığında Mahkeme, Sözleșme’nin 10 § 2 maddesinin gerektirdiği diğer koșulların – yani meșru bir amacın varlığı ve müdahalenin demokratik bir toplumda gerekliliği – somut davada yerine getirilip getirilmediğini tespit etmeye gerek olmadığını kanaatindedir.
17.
Dolayısıyla, Sözleșme’nin 10. maddesi ihlâl edilmiștir.
18.
Bașvuran öykülerinin yayınlanmasından elde edeceği potansiyel geliri temsil eden maddi tazminat olarak 10.000 avro tazminat talebinde bulunmuștur. Bașvuran, ayrıca, 5.000 avro manevi tazminat talebinde bulunmuștur. Bașvuran, özel bir talepte bulunmaksızın, Mahkeme önünde yürütülen yargılamada meydana gelen çeviri ve posta masrafları ile ilgili olarak Mahkemeden masraf ve harcamalarının geri ödenmesini talep etmiștir. Toplam 108 Türk lirası (ilgili tarihte yaklașık 20 avro) tutarında beș posta faturası sunmuștur.
19.
Hükümet, bu taleplere itiraz etmiștir.
20.
Mahkeme, ihlal kararı ve talep edilen maddi tazminat talebi arasında nedensel bir bağlantı bulmadığı için bu talebi reddetmiștir. Manevi zarara ilișkin olarak, Mahkeme, somut koșullarda, ihlal tespitinin iddia edilen manevi zarar için kendi bașına yeterli adil tazmin teșkil ettiği kanaatindedir (bk. yukarıda anılan
Murat Türk
, § 19).
21.
Mahkeme posta giderlerine ilișkin olarak, elinde bulunan belgeleri dikkate alarak, bu bașlık altında gerçekleșen masraflar için bașvurana, her türlü vergiden muaf tutulmak üzere 20 avro ödenmesinin uygun olduğu kanaatindedir.
Bașvurunun kabul edilebilir
olduğuna
;
Sözleșme’nin 10. maddesinin
ihlal edildiğine
;
İhlal tespitinin, bașvuranın uğradığı manevi zarar açısından tek bașına yeterli adil tazmin
teșkil ettiğine
;
4.Davalı Devlet tarafından, bașvurana, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden davalı Devletin para birimine çevrilmek üzere, yansıtılabilecek tüm vergiler hariç olmak üzere, tüm masraf ve giderler karșılığında 20 avro (yirmi avro)
ödenmesine
,
(a)
Yukarıda bahsi geçen üç aylık sürenin bittiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz
uygulanmasına
;
Bașvuranın adil tazmin talebinin geri kalan kısmının reddedilmesine
karar vermiștir.
İșbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiș olup, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77 §§
2 ve 3. maddesi uyarınca 21 Mart 2023 tarihinde yazılı olarak bildirilmiștir.
Dorothee von Arnim
Jovan Ilievski
Yazı İșleri Müdür Yardımcısı
Bașkan